તેષામ્ આરોગ્યતાં ચાપિ શચીભર્તુર્ અદોષતામ્ અગસ્ત્યદત્તશાપસ્ય વિશાપત્વમ્ અપિ ક્રમાત્
તેમને આરોગ્ય મળે, શચીપતિ નિર્દોષ રહે અને અગસ્ત્યના શાપનો પણ ધીરે ધીરે અંત આવે.
તતો ઽહમ્ અબ્રવં વાક્યં કશ્યપં વિનયાન્વિતમ્ પ્રજાપતે કશ્યપ ત્વં વસુભિર્ લોકપાલકૈઃ
પછી મેં વિનમ્રતાથી કશ્યપને કહ્યું: 'હે પ્રજાપતિ કશ્યપ, તમે વસુઓ અને લોકપાળો સાથે—'
ઇન્દ્રેણ સહિતઃ શીઘ્રં ગૌતમીં યાહિ માનદ તત્ર સ્નાત્વા મહેશાનં સ્તુહિ સર્વૈઃ સમન્વિતઃ
ઇન્દ્ર સાથે તું ઝડપથી ગૌતમીને જા, હે માન આપનાર; ત્યાં જઈને સૌ સાથે મિળીને મહેશાનનું સ્નાન કરીને સ્તુતિ કર.
તતઃ શિવપ્રસાદેન સર્વં શ્રેયો ભવેદ્ ઇતિ તથેત્ય્ ઉક્ત્વા જગામાસૌ કશ્યપો ગૌતમીં તદા
પછી શિવજીની કૃપાથી બધું શુભ થશે; 'તેમ જ' કહીને કશ્યપ એ સમયે ગૌતમીને ગયા.
સ્નાત્વા તુષ્ટાવ દેવેશમ્ એભિર્ એવ પદક્રમૈઃ સર્વદુઃખાપનોદાય દ્વયમ્ એવ પ્રકીર્તિતમ્ ગૌતમી વા પુણ્યનદી શિવો વા કરુણાકરઃ
સ્નાન કર્યા પછી, તેણે એ જ શ્લોકો વડે દેવોના દેવ મહાદેવની સ્તુતિ કરી, સર્વ દુઃખ દૂર થાય એ માટે. બે જ વસ્તુઓનું મહાત્મ્ય કહેવાયું છે: ગૌતમીએ પવિત્ર નદી અને શિવ, દયાના સાગર.
પાહિ શંકર દેવેશ પાહિ લોકનમસ્કૃત પાહિ પાવન વાગીશ પાહિ પન્નગભૂષણ
હે શંકર, દેવોના સ્વામી, રક્ષા કરો. હે જગતપૂજ્ય, રક્ષા કરો. હે પવિત્ર વાણીના સ્વામી, રક્ષા કરો. હે સાપ ધારણ કરનાર, રક્ષા કરો.
પાહિ ધર્મ વૃષારૂઢ પાહિ વેદત્રયેક્ષણ પાહિ ગોધર લક્ષ્મીશ પાહિ શર્વ ગજામ્બર
હે ધર્મરૂપ, વાછડી પર આરૂઢ, રક્ષા કરો. હે ત્રણ વેદ જાણનારા, રક્ષા કરો. હે ધરતી ધારક, લક્ષ્મીનાથ, રક્ષા કરો. હે શરવા, હાથીની ચામડી પહેરનાર, રક્ષા કરો.
પાહિ ત્રિપુરહન્ નાથ પાહિ સોમાર્ધભૂષણ પાહિ યજ્ઞેશ સોમેશ પાહ્ય્ અભીષ્ટપ્રદાયક
હે ત્રિપુરા વિનાશક, પ્રભુ, રક્ષા કરો. હે ચંદ્રકલા ધારણ કરનાર, રક્ષા કરો. હે યજ્ઞના સ્વામી, સોમના સ્વામી, રક્ષા કરો. હે ઇચ્છિત વરદાન આપનાર, રક્ષા કરો.
પાહિ કારુણ્યનિલય પાહિ મઙ્ગલદાયક પાહિ પ્રભવ સર્વસ્ય પાહિ પાલક વાસવ
હે દયાના ધામ, રક્ષા કરો. હે શુભતા આપનાર, રક્ષા કરો. હે સર્વના મૂળ, રક્ષા કરો. હે પાલક, હે ઇન્દ્ર, રક્ષા કરો.
પાહિ ભાસ્કર વિત્તેશ પાહિ બ્રહ્મનમસ્કૃત પાહિ વિશ્વેશ સિદ્ધેશ પાહિ પૂર્ણ નમો ઽસ્તુ તે
હે પ્રકાશક, ધનની રક્ષા કરનાર, રક્ષા કરો. હે બ્રહ્માએ પૂજેલા, રક્ષા કરો. હે સર્વના સ્વામી, સિદ્ધોના સ્વામી, રક્ષા કરો. હે પૂર્ણ, તમને વંદન છે.
ઘોરસંસારકાન્તારસંચારોદ્વિગ્નચેતસામ્ શરીરિણાં કૃપાસિન્ધો ત્વમ્ એવ શરણં શિવ
હે શિવ, સંસારના ભયાનક જંગલમાં ભટકતાં અને ચિંતિત મન ધરાવતાં જીવાત્માઓ માટે, તમે જ દયાના સાગર અને એકમાત્ર આશ્રય છો.
એવં સંસ્તુવતસ્ તસ્ય પુરતો ઽભૂદ્ વૃષધ્વજઃ વરેણ ચ્છન્દયામ્ આસ કશ્યપં તં પ્રજાપતિમ્
જ્યારે તે આવી રીતે સ્તુતિ કરી રહ્યો હતો, ત્યારે વાછડીધારી ભગવાન તેની સામે પ્રગટ થયા અને પ્રજાપતિ કશ્યપને વરદાન માંગવા કહ્યું.
કશ્યપો ઽપિ શિવં પ્રાહ વિનીતવદ્ ઇદં વચઃ સ પ્રાહ વિસ્તરેણાથ ઇન્દ્રસ્ય તુ વિચેષ્ટિતમ્
કશ્યપે પણ વિનમ્રતાપૂર્વક શિવજીને આ શબ્દો કહ્યા અને પછી ઇન્દ્રના વર્તનનું વિગતે વર્ણન કર્યું.
શાપં નાશં ચ પુત્રાણાં પરસ્પરમ્ અમિત્રતામ્ પાપપ્રાપ્તિં તુ શક્રસ્ય શાપપ્રાપ્તિં તથૈવ ચ તતો વૃષાકપિઃ પ્રાહ દિતિં ચાગસ્ત્યમ્ એવ ચ
શાપ, પુત્રોનો વિનાશ, પરસ્પર વૈર, ઇન્દ્રને પાપ પ્રાપ્ત થવું અને શાપ મળવો—આ બધું વૃષાકપીએ દિતિને અને અગસ્ત્યને પણ કહ્યું.
મરુતો યે ભવત્પુત્રાઃ પઞ્ચાશચ્ ચૈકવર્જિતાઃ સર્વે ભવેયુઃ સુભગા ભવેયુર્ યજ્ઞભાગિનઃ
મારુત, જે તમારા પુત્રો છે, પચાસમાંથી એક ઓછા, બધા સુખી થાય અને યજ્ઞના ભાગીદાર બને.
ઇન્દ્રેણ સહિતા નિત્યં વર્તયેયુર્ મુદાન્વિતાઃ
તેઓ હંમેશા ઇન્દ્ર સાથે આનંદથી રહે.
ઇન્દ્રસ્ય તુ હવિર્ભાગો યત્ર યત્ર મખે ભવેત્ આદૌ તુ મરુતસ્ તત્ર ભવેયુર્ નાત્ર સંશયઃ
જ્યાં ક્યાં યજ્ઞમાં ઇન્દ્રને હવનનો ભાગ મળે, ત્યાં પહેલાં મારુત હાજર રહેશે—આમાં કોઈ શંકા નથી.
મરુદ્ભિઃ સહિતં શક્રં ન જયેયુઃ કદાચન જેતા ભવેત્ સર્વદૈવ સુખં તિષ્ઠ પ્રજાપતે
મારુતો સાથે ઇન્દ્ર ક્યારેય પરાજિત નહીં થાય; તે હંમેશા વિજયી રહેશે. હે પ્રજાપતિ, સુખથી નિવાસ કરો.
અદ્યપ્રભૃતિ યે કુર્યુર્ અનયાદ્ ભ્રાતૃઘાતનમ્ વંશચ્છેદો વિપત્તિશ્ ચ નિત્યં તેષાં ભવિષ્યતિ
આજે પછી જે કોઈ ભાઈને મારીને આવું પાપ કરશે, તેના વંશનો નાશ અને વિનાશ હંમેશા થશે.
અગસ્ત્યમ્ ઋષિશાર્દૂલં શંભુર્ અપ્ય્ આહ યત્નતઃ
શંભુએ પણ ઋષિમાં શ્રેષ્ઠ અગસ્ત્યને સાવધાનીપૂર્વક સંબોધન કર્યું.
ન કુર્યાસ્ ત્વં ચ કોપં ચ શચીભર્તરિ વૈ મુને શમં વ્રજ મહાપ્રાજ્ઞ મરુતસ્ ત્વ્ અમરા ભવન્
હે મુનિ, તમે પણ શચીપતિ ઇન્દ્ર પર ક્રોધ ન રાખો. હે મહાપંડિત, શાંત રહો; મારુતો હવે અમર થઈ ગયા છે.
દિતિં ચાપિ શિવઃ પ્રાહ પ્રસન્નો વૃષભધ્વજઃ
વૃષભધારી શિવે પ્રસન્ન થઈને દિતિને પણ સંબોધન કર્યું.
એકો ભૂયાન્ મમ સુતસ્ ત્રૈલોક્યૈશ્વર્યમણ્ડિતઃ ઇત્ય્ એવં ચિન્તયન્તી ત્વં તપસે નિયતાભવઃ
'મને એક એવો મહાન પુત્ર મળે, જે ત્રણેય લોકના રાજથી શોભાયમાન થાય' — આવી ઈચ્છા રાખીને, તમે દૃઢ નિશ્ચયથી તપ કર્યુ હતું.
તદ્ એતત્ સફલં તે ઽદ્ય પુત્રા બહુગુણાઃ શુભાઃ અભવન્ બલિનઃ શૂરાસ્ તસ્માજ્ જહિ મનોરુજમ્ અન્યાન્ અપિ વરાન્ સુભ્રૂર્ યાચસ્વ ગતસંભ્રમા
આજે તમારું તપ ફળ્યું છે — તમારા પુત્રો ગુણવાન, શુભ, બલવાન અને શૂરવીર બન્યા છે. તેથી હવે મનની ચિંતા છોડો અને નિર્ભયપણે બીજા વર પણ માગો, હે સુંદર ભ્રૂવાળી.
તદ્ એતદ્ વચનં શ્રુત્વા દેવદેવસ્ય સા દિતિઃ કૃતાઞ્જલિપુટા નત્વા શંભું વાક્યમ્ અથાબ્રવીત્
દેવોના દેવના આ વચન સાંભળી, દિતિએ હાથ જોડીને શંભુને નમન કર્યું અને પછી કહ્યું:
લોકે યદ્ એતત્ પરમં યત્ પિત્રોઃ પુત્રદર્શનમ્ વિશેષેણ તુ તન્ માતુઃ પ્રિયં સ્યાત્ સુરપૂજિત
આ દુનિયામાં માતા-પિતાને પોતાના સંતાનને જોવાનો આનંદ સર્વોચ્ચ છે; પણ એમાં પણ, હે દેવો દ્વારા પૂજિત, માતાને એ આનંદ વિશેષ પ્રિય હોય છે.
તત્રાપિ રૂપસંપત્તિશૌર્યવિક્રમવાન્ ભવેત્ એકો ઽપિ તનયઃ કિંતુ બહવશ્ ચેત્ કિમ્ ઉચ્યતે
અને જો એ સંતાન સુંદરતા, બલ અને શૌર્યથી યુક્ત હોય, તો એક જ પુત્ર પૂરતો છે; અનેક પુત્રો હોય તો શું કહેવું?
મત્પુત્રાસ્ તે પ્રભાવાચ્ ચ જેતારો બલિનો ધ્રુવમ્ ઇન્દ્રસ્ય ભ્રાતરઃ સત્યં પુત્રાશ્ ચૈવ પ્રજાપતેઃ
તમારી કૃપાથી મારા પુત્રો નિશ્ચિતપણે બલવાન વિજયી, ઇન્દ્રના ભાઈ અને સાચા પ્રજાપતિના પુત્ર બનશે.
અગસ્ત્યસ્ય પ્રસાદાચ્ ચ ગઙ્ગાયાશ્ ચ પ્રસાદતઃ યત્ર દેવ પ્રસાદસ્ તે તચ્ છુભં કો ઽત્ર સંશયઃ
અગસ્ત્ય અને ગંગાની કૃપાથી, હે દેવ, જ્યાં તમારી કૃપા મળે છે, ત્યાં શુભતા વિશે શંકા જ ક્યાં રહે છે?
કૃતાર્થાહં તથાપિ ત્વાં ભક્ત્યા વિજ્ઞાપયામ્ય્ અહમ્ શૃણુષ્વ દેવ વચનં કુરુષ્વ ચ જગદ્ધિતમ્
મારો ઈચ્છિત ફળ મળી ગયું છે, છતાં પણ ભક્તિથી હું તમને વિનંતી કરું છું. હે દેવ, મારા વચન સાંભળો અને જગતનું કલ્યાણ કરો.