ન મમાર તતો દુઃખાદ્ આહુસ્ તે ભ્રાતરો વયમ્ પુનશ્ ચિચ્છેદ તાન્ ખણ્ડાન્ મા વધીર્ ઇતિ ચાબ્રુવન્
એ દુઃખથી મર્યો નહીં; તેના ભાઈઓએ કહ્યું, 'અમે જીવંત છીએ.' ઇન્દ્રે ફરી કાપ્યા, તો તેઓએ કહ્યું, 'અમને મારીશ નહીં.'
વિશ્વસ્તાન્ માતૃગર્ભસ્થાન્ નિજભ્રાતૄઞ્ શતક્રતો દ્વેષવિધ્વસ્તબુદ્ધીનાં ન ચિત્તે કરુણાકણઃ
દ્વેષથી અંધ થયેલા ઇન્દ્રે, માતાના ગર્ભમાં રહેલા પોતાના વિશ્વાસુ ભાઈઓ માટે મનમાં રત્તી જેટલી દયાભાવના પણ રાખી નહીં.
એવં તુ ખણ્ડિતં ખણ્ડં હસ્તપાદાદિજીવવત્ નિર્વિકારં તતો દૃષ્ટ્વા સપ્તસપ્ત સુવિસ્મિતઃ
આ રીતે ગર્ભના ટુકડા થયા, દરેક ટુકડો હાથ-પગવાળો જીવંત રહ્યો; એ સાત સાત ભાગ જોઈને ઇન્દ્ર ખૂબ જ આશ્ચર્યચકિત થયો.
એકવદ્ બહુરૂપાણિ ગર્ભસ્થાનિ શુભાનિ ચ રુદન્તિ બહુરૂપાણિ મા રુતેત્ય્ અબ્રવીદ્ ધરિઃ
એક હોવા છતાં એ ગર્ભ અનેક રૂપે, શુભ અને સુંદર બનીને, રડવા લાગ્યા; ત્યારે હરિએ કહ્યું, 'રડો નહીં.'
તતસ્ તે મરુતો જાતા બલવન્તો મહૌજસઃ ગર્ભસ્થા એવ તે ઽન્યોન્યમ્ ઊચુઃ શક્રં ગતભ્રમાઃ
પછી એ બધા મારુતો જન્મ્યા, બળવાન અને મહાશક્તિશાળી; ગર્ભમાં જ હોવા છતાં, તેઓએ પરસ્પર વાત કરી અને ભ્રમ દૂર કરીને ઇન્દ્રને સંબોધ્યા.
અગસ્ત્યં મુનિશાર્દૂલં માતા યસ્યાશ્રમે સ્થિતા અસ્મત્પિતા તવ ભ્રાતા સખ્યં તે બહુ મન્યતે
અગસ્ત્ય, જે મહર્ષિ છે, તેમના આશ્રમમાં અમારી માતા રહી છે; અમારા પિતા, જે તારા ભાઈ છે, તારી મિત્રતાને ખૂબ મૂલ્ય આપે છે.
અસ્માન્ ઉપરિ સસ્નેહં મનસ્ તે વિદ્મહે મુને ન યત્ કરોતિ શ્વપચઃ પ્રવૃત્તસ્ તત્ર વજ્રધૃક્
હે મુનિ, અમને ખબર છે કે તમારું મન અમારા પર પ્રેમાળ છે; જેવું કામ એક અછૂત કરે છે, એવું તો ઇન્દ્ર પણ નથી કરતો.
ઇત્ય્ એતદ્ વચનં શ્રુત્વા અગસ્ત્યો ઽગાત્ સસંભ્રમઃ દિતિં સંબોધયામ્ આસ વ્યથિતાં ગર્ભવેદનાત્
આ શબ્દો સાંભળીને અગસ્ત્યજી ઘબડીને ત્યાંથી ચાલ્યા ગયા અને ગર્ભની પીડાથી દુઃખી દિતીને સંભળાવ્યા.
તત્રાગસ્ત્યઃ શચીકાન્તમ્ અશપત્ કુપિતો ભૃશમ્
ત્યાં અગસ્ત્યજી ખૂબ ગુસ્સે થઈને શચીપતિ ઇન્દ્રને શાપ આપ્યો.
સંગ્રામે રિપવઃ પૃષ્ઠં પશ્યેયુસ્ તે સદા હરે જીવતામ્ એવ મરણમ્ એતદ્ એવ હિ માનિનામ્ પૃષ્ઠં પલાયમાનાનાં યત્ પશ્યન્ત્ય્ અહિતા રણે
હે હરિ, યુદ્ધમાં તારા દુશ્મનો હંમેશા તારો પીઠ જ જુએ, કેમ કે ગર્વીલો માણસ યુદ્ધમાં પીઠ ફેરવીને ભાગે ત્યારે એ જીવતો જ મરી જાય છે.
સાપિ તં ગર્ભસંસ્થં ચ શશાપેન્દ્રં રુષા દિતિઃ
દિતીએ ગુસ્સામાં, પોતાના ગર્ભમાં રહેલા ઇન્દ્રને પણ શાપ આપ્યો.
ન પૌરુષં કૃતં તસ્માચ્ છાપો ઽયં ભવિતા તવ સ્ત્રીભિઃ પરિભવં પ્રાપ્ય રાજ્યાત્ પ્રભ્રશ્યસે હરે
કોઈ પુરુષાર્થ ન થયો હોવાથી, આ શાપ તને લાગશે; સ્ત્રીઓ પાસેથી અપમાન ભોગવીને, હે હરિ, તું તારો રાજ્ય ગુમાવશે.
એતસ્મિન્ન્ અન્તરે તત્ર કશ્યપો વૈ પ્રજાપતિઃ પ્રાયાચ્ ચ વ્યથિતો ઽગસ્ત્યાચ્ છ્રુત્વા શક્રવિચેષ્ટિતમ્ ગર્ભાન્તરગતઃ શક્રઃ પિતરં પ્રાહ ભીતવત્
એ દરમિયાન ત્યાં પ્રજાપતિ કશ્યપ આવ્યા, અગસ્ત્ય પાસેથી ઇન્દ્રના વર્તન વિશે સાંભળીને દુઃખી થયા; ગર્ભમાં રહેલા ઇન્દ્રે ડરીને પિતાને કહ્યું.
અગસ્ત્યાચ્ ચ દિતેશ્ ચૈવ બિભેમિ ક્રમિતું બહિઃ
મારે બહાર આવવાનો ભય છે, અગસ્ત્ય અને દિતી બંનેને લીધે.
એતસ્મિન્ન્ અન્તરે પ્રાપ્ય કશ્યપો ઽપિ પ્રજાપતિઃ પુત્રકર્મ ચ તદ્ દૃષ્ટ્વા ગર્ભાન્તઃસ્થિતિમ્ એવ ચ દિતિશાપમ્ અગસ્ત્યસ્ય શ્રુત્વાસૌ દુઃખિતો ઽભવત્
એ વચ્ચે પ્રજાપતિ કશ્યપ આવ્યા, અને પુત્રના કર્મ તથા ગર્ભમાં રહેલા ઇન્દ્રને જોઈને, દિતીનો શાપ અને અગસ્ત્યના શબ્દો સાંભળીને દુઃખી થયા.
નિર્ગચ્છ શક્ર પુત્રૈતત્ પાપં કિં કૃતવાન્ અસિ ન નિર્મલકુલોત્પન્ના મનઃ કુર્વન્તિ પાતકે
બહાર આવ, હે ઇન્દ્ર; બેટા, તું કયું પાપ કર્યું છે? શુદ્ધ કુળમાં જન્મેલા લોકો ક્યારેય પાપમાં મન લગાવતા નથી.
સ નિર્ગતો વજ્રપાણિઃ સવ્રીડો ઽધોમુખો ઽબ્રવીત્ તન્મૂર્તિર્ એવ વદતિ સદસચ્ચેષ્ટિતં નૃણામ્
વજ્રધારી ઇન્દ્ર શરમાઈને, માથું ઝુકાવી બહાર આવ્યો અને બોલ્યો; માણસોના સારા-ખરા કર્મો તો તેમનાં ચહેરા પરથી જ જણાય છે.
યદ્ ઉક્તમ્ અત્ર શ્રેયઃ સ્યાત્ તત્કર્તાહમ્ અસંશયમ્
અહીં જે કંઈ સારું કહેવાયું છે, હું નિશ્ચયે તે કરિશ.
તતો મમાન્તિકં પ્રાયાલ્ લોકપાલૈઃ સ કશ્યપઃ સર્વં વૃત્તમ્ અથોવાચ પુનઃ પપ્રચ્છ માં સુરૈઃ
પછી કશ્યપ લોકપાળો સાથે મારા પાસે આવ્યા; તેમણે બધું જે બન્યું હતું તે કહ્યું અને દેવતાઓ સાથે ફરી મને પૂછ્યું.
દિતિગર્ભસ્ય વૈ શાન્તિં સહસ્રાક્ષવિશાપતામ્ ગર્ભસ્થાનાં ચ સર્વેષામ્ ઇન્દ્રેણ સહ મિત્રતામ્
દિતીના ગર્ભને શાંતિ મળે, ઇન્દ્રનો શાપ દૂર થાય અને ગર્ભમાં રહેલા બધા સાથે ઇન્દ્રની મિત્રતા રહે.
તેષામ્ આરોગ્યતાં ચાપિ શચીભર્તુર્ અદોષતામ્ અગસ્ત્યદત્તશાપસ્ય વિશાપત્વમ્ અપિ ક્રમાત્
તેમને આરોગ્ય મળે, શચીપતિ નિર્દોષ રહે અને અગસ્ત્યના શાપનો પણ ધીરે ધીરે અંત આવે.
તતો ઽહમ્ અબ્રવં વાક્યં કશ્યપં વિનયાન્વિતમ્ પ્રજાપતે કશ્યપ ત્વં વસુભિર્ લોકપાલકૈઃ
પછી મેં વિનમ્રતાથી કશ્યપને કહ્યું: 'હે પ્રજાપતિ કશ્યપ, તમે વસુઓ અને લોકપાળો સાથે—'
ઇન્દ્રેણ સહિતઃ શીઘ્રં ગૌતમીં યાહિ માનદ તત્ર સ્નાત્વા મહેશાનં સ્તુહિ સર્વૈઃ સમન્વિતઃ
ઇન્દ્ર સાથે તું ઝડપથી ગૌતમીને જા, હે માન આપનાર; ત્યાં જઈને સૌ સાથે મિળીને મહેશાનનું સ્નાન કરીને સ્તુતિ કર.
તતઃ શિવપ્રસાદેન સર્વં શ્રેયો ભવેદ્ ઇતિ તથેત્ય્ ઉક્ત્વા જગામાસૌ કશ્યપો ગૌતમીં તદા
પછી શિવજીની કૃપાથી બધું શુભ થશે; 'તેમ જ' કહીને કશ્યપ એ સમયે ગૌતમીને ગયા.
સ્નાત્વા તુષ્ટાવ દેવેશમ્ એભિર્ એવ પદક્રમૈઃ સર્વદુઃખાપનોદાય દ્વયમ્ એવ પ્રકીર્તિતમ્ ગૌતમી વા પુણ્યનદી શિવો વા કરુણાકરઃ
સ્નાન કર્યા પછી, તેણે એ જ શ્લોકો વડે દેવોના દેવ મહાદેવની સ્તુતિ કરી, સર્વ દુઃખ દૂર થાય એ માટે. બે જ વસ્તુઓનું મહાત્મ્ય કહેવાયું છે: ગૌતમીએ પવિત્ર નદી અને શિવ, દયાના સાગર.
પાહિ શંકર દેવેશ પાહિ લોકનમસ્કૃત પાહિ પાવન વાગીશ પાહિ પન્નગભૂષણ
હે શંકર, દેવોના સ્વામી, રક્ષા કરો. હે જગતપૂજ્ય, રક્ષા કરો. હે પવિત્ર વાણીના સ્વામી, રક્ષા કરો. હે સાપ ધારણ કરનાર, રક્ષા કરો.
પાહિ ધર્મ વૃષારૂઢ પાહિ વેદત્રયેક્ષણ પાહિ ગોધર લક્ષ્મીશ પાહિ શર્વ ગજામ્બર
હે ધર્મરૂપ, વાછડી પર આરૂઢ, રક્ષા કરો. હે ત્રણ વેદ જાણનારા, રક્ષા કરો. હે ધરતી ધારક, લક્ષ્મીનાથ, રક્ષા કરો. હે શરવા, હાથીની ચામડી પહેરનાર, રક્ષા કરો.
પાહિ ત્રિપુરહન્ નાથ પાહિ સોમાર્ધભૂષણ પાહિ યજ્ઞેશ સોમેશ પાહ્ય્ અભીષ્ટપ્રદાયક
હે ત્રિપુરા વિનાશક, પ્રભુ, રક્ષા કરો. હે ચંદ્રકલા ધારણ કરનાર, રક્ષા કરો. હે યજ્ઞના સ્વામી, સોમના સ્વામી, રક્ષા કરો. હે ઇચ્છિત વરદાન આપનાર, રક્ષા કરો.
પાહિ કારુણ્યનિલય પાહિ મઙ્ગલદાયક પાહિ પ્રભવ સર્વસ્ય પાહિ પાલક વાસવ
હે દયાના ધામ, રક્ષા કરો. હે શુભતા આપનાર, રક્ષા કરો. હે સર્વના મૂળ, રક્ષા કરો. હે પાલક, હે ઇન્દ્ર, રક્ષા કરો.
પાહિ ભાસ્કર વિત્તેશ પાહિ બ્રહ્મનમસ્કૃત પાહિ વિશ્વેશ સિદ્ધેશ પાહિ પૂર્ણ નમો ઽસ્તુ તે
હે પ્રકાશક, ધનની રક્ષા કરનાર, રક્ષા કરો. હે બ્રહ્માએ પૂજેલા, રક્ષા કરો. હે સર્વના સ્વામી, સિદ્ધોના સ્વામી, રક્ષા કરો. હે પૂર્ણ, તમને વંદન છે.