ઇન્દ્રસ્ય ભવનં ગત્વા તસ્મૈ સર્વં ન્યવેદયત્ કિં મે કૃત્યમ્ ઇતિ પ્રાહ મયં માયાવિનં હરિઃ
ઇન્દ્રના મહેલમાં જઈને માયાએ બધું તેને જણાવ્યું. હરિએ માયા, માયાવાળાને પૂછ્યું: 'હવે શું કરવું?'
હરયે ચ મયો માયાં પ્રાદાત્ પ્રીત્યા તથા હરિઃ પ્રાપ્તઃ સંપ્રીતિમાન્ આહ કિં કૃત્યં મય તદ્ વદ
માયાએ આનંદથી પોતાની માયા હરિને આપી; હરિ પ્રસન્ન થઈને પૂછ્યું: 'માયા, હવે શું કરવું? કહો.'
અગસ્ત્યસ્યાશ્રમં ગચ્છ તત્રાસ્તે ગર્ભિણી દિતિઃ તસ્યાઃ શુશ્રૂષણં કુર્વન્ન્ આસ્સ્વ તત્ર કિયન્તિ ચ
અગસ્ત્યના આશ્રમમાં જાઓ; ત્યાં ગર્ભવતી દિતિ રહે છે. તમે ત્યાં તેની સેવા કરો અને થોડો સમય ત્યાં રહો.
અહાનિ મઘવંસ્ તસ્યા ગર્ભમ્ આવિશ્ય વજ્રધૃક્ વર્ધમાનં ચ તં છિન્ધિ યાવદ્ વશ્યો ઽથવા મૃતિમ્ પ્રાપ્નોતિ તાવદ્ વજ્રેણ તતો ન ભવિતા રિપુઃ
મઘવાન, દિતિના ગર્ભમાં જઈને, વજ્ર લઈને, વધતા ગર્ભને કાપો, ત્યાં સુધી કે તે વશમાં આવે અથવા મરી જાય; ત્યાં સુધી વજ્રથી પ્રહાર કરો, પછી દુશ્મન રહેશે નહીં.
તથેત્ય્ ઉક્ત્વા મયં પૂજ્ય મઘવાન્ એક એવ હિ વિનીતવત્ તદા પ્રાયાદ્ દિતિં માતરમ્ અઞ્જસા શુશ્રૂષમાણસ્ તાં દેવીં શક્રો દૈતેયમાતરમ્ સા ન જાનાતિ તચ્ ચિત્તં શક્રસ્ય દ્વિષતો દિતિઃ
'એવું જ થશે' કહીને, મઘવાને માયાની પૂજા કરી અને એકલો, વિનમ્રતાથી, દિતિ પાસે ગયો; દૈત્યમાતા દેવીને સેવા આપી, પણ દિતિને ઇન્દ્રના દુશ્મન ભાવની ખબર નહોતી.
ગર્ભે સ્થિતં તુ યદ્ ભૂતં દેવેન્દ્રસ્ય વિચેષ્ટિતમ્ અમોઘં તન્ મુનેસ્ તેજઃ કશ્યપસ્ય દુરાસદમ્
ગર્ભમાં જે ભૂત હતું, તે દેવેન્દ્ર દ્વારા કરાયું; મુનિ કશ્યપનું તેજ અવિનાશી અને અપ્રાપ્ય હતું.
તતઃ પ્રગૃહ્ય કુલિશં સહસ્રાક્ષઃ પુરંદરઃ અન્તઃપ્રવેશકામો ઽસૌ બહુકાલં સમાવસન્
પછી, વજ્ર પકડીને, સહસ્રાક્ષ પુરંદર ગર્ભમાં પ્રવેશવાની ઈચ્છા રાખી, ઘણા સમય સુધી ત્યાં રહ્યો.
સંધ્યોદક્શીર્ષનિદ્રાં તામ્ અવેક્ષ્ય કુલિશાયુધઃ ઇદમ્ અન્તરમ્ ઇત્ય્ ઉક્ત્વા દિત્યાઃ કુક્ષિં સમાવિશત્
સાંજના સમયે, દિતિને માથું ધોઈને ઊંઘતી જોઈ, વજ્રધારી એ કહ્યું: 'આ સમય છે,' અને દિતિના ગર્ભમાં પ્રવેશ્યો.
અન્તર્વર્તિ ચ યદ્ ભૂતમ્ ઇન્દ્રં દૃષ્ટ્વા ધૃતાયુધમ્ હન્તુકામં તદોવાચ પુનઃ પુનર્ અભીતવત્
અંદર રહેલા જીવએ ઇન્દ્રને હથિયાર સાથે મારી નાખવાની ઇચ્છા રાખતા જોયા પછી, ડર્યા વિના વારંવાર વાત કરી.
કિં માં ન રક્ષસે વજ્રિન્ ભ્રાતરં ત્વં જિઘાંસસિ નારણે મારણાદ્ અન્યત્ પાતકં વિદ્યતે મહત્
હે વજ્રધારી, તું મને કેમ બચાવતો નથી? તું તો પોતાને ભાઈને જ મારવા ઈચ્છે છે. યુદ્ધમાં ભાઈને મારવાથી મોટી કોઈ પાપી વાત નથી.
ઋતે યુદ્ધાન્ મહાબાહો શક્ર યુધ્યસ્વ નિર્ગતે મયિ તસ્માન્ નૈતદ્ એવં તવ યુક્તં ભવિષ્યતિ
મહાબાહુ, યુદ્ધ સિવાય તું લડીશ નહીં અને હું બહાર નીકળી જાઉં ત્યાર પછી જ લડજે. એટલે, હે શક્ર, તારો આ વલણ યોગ્ય નથી.
શતક્રતુઃ સહસ્રાક્ષઃ શચીભર્તા પુરંદરઃ વજ્રપાણિઃ સુરેન્દ્રસ્ ત્વં તે ન યુક્તં ભવેત્ પ્રભો
તુ તો શતક્રતુ, સહસ્રનેત્ર, શચીપતિ, પુરંદર, વજ્રધારી અને દેવોના રાજા છે; હે સ્વામી, આવું કરવું તને શોભતું નથી.
અથવા યુદ્ધકામસ્ ત્વં મમ નિષ્ક્રમણં યથા તથા કુરુ મહાબાહો માર્ગાદ્ અસ્માદ્ અપાસર
અથવા, જો તને યુદ્ધ કરવાની જ ઇચ્છા હોય તો, મહાબાહુ, મારી બહાર નીકળવાની વ્યવસ્થા કર અને મને આ રસ્તા પરથી દૂર કરી દે.
કુમાર્ગે ન પ્રવર્તન્તે મહાન્તો ઽપિ વિપદ્ગતાઃ અવિદ્યશ્ ચાપ્ય્ અશસ્ત્રશ્ ચ નૈવ ચાયુધસંગ્રહઃ
મહાન લોકો પણ મુશ્કેલીમાં હોય ત્યારે ખોટો રસ્તો પસંદ કરતા નથી; અજ્ઞાન અને નિઃશસ્ત્ર માણસ સાથે કદી યુદ્ધ કરવું નહીં.
ત્વં વિદ્યાવાન્ વજ્રપાણે માં નિઘ્નન્ કિં ન લજ્જસે કુર્વન્તિ ગર્હિતં કર્મ ન કુલીનાઃ કદાચન
હે વજ્રધારી, તું તો વિદ્વાન છે, છતાં મને મારવામાં તને શરમ નથી આવતી? સજ્જન લોકો ક્યારેય નિંદનીય કામ કરતા નથી.
હત્વા વા કિં તુ જાયેત યશો વા પુણ્યમ્ એવ વા વધ્યન્તે ભ્રાતરઃ કામાદ્ ગર્ભસ્થાઃ કિં નુ પૌરુષમ્
મારીને કે ભાઈઓને ઇચ્છાથી ગર્ભમાં જ મારીને શું યશ કે પુણ્ય મળે? એમાં શું પુરુષાર્થ છે?
યદિ વા યુદ્ધભક્તિસ્ તે મયિ ભ્રાતર્ અસંશયમ્ તતો મુષ્ટિં પુરસ્કૃત્ય વજ્રિણે ઽસૌ વ્યવસ્થિતઃ
જો તારી યુદ્ધની ભાવના ખરેખર મારી સામે છે, હે ભાઈ, તો હું નિઃશંકપણે મુઠી બાંધીને તારી સામે ઊભો છું, હે વજ્રધારી.
બાલઘાતી બ્રહ્મઘાતી તથા વિશ્વાસઘાતકઃ એવંભૂતં ફલં શક્ર કસ્માન્ માં હન્તુમ્ ઉદ્યતઃ
બાળકહંત, બ્રાહ્મણહંત અને વિશ્વાસઘાતી—એવા માણસને જે ફળ મળે છે, એ જ ફળ તને મળશે. તો હે શક્ર, તું મને મારવા કેમ ઉદ્યત થયો છે?
યસ્યાજ્ઞયા સર્વમ્ ઇદં વર્તતે સચરાચરમ્ સ હન્તા બાલકં માં વૈ કિં યશઃ કિં તુ પૌરુષમ્
જેની આજ્ઞાથી આખું જગત ચાલે છે, એ જ મને, એક બાળકને, મારી નાખે તો એમાં શું યશ કે પુરુષાર્થ છે?
એવં બ્રુવન્તં તં ગર્ભં ચિચ્છેદ કુલિશેન સઃ ક્રોધાન્ધાનાં લોભિનાં ચ ન ઘૃણા ક્વાપિ વિદ્યતે
એમ બોલતા, ઇન્દ્રે વજ્રથી એ ગર્ભને કાપી નાખ્યો; ક્રોધ અને લોભમાં અંધ થયેલા લોકોને ક્યાંય દયા રહેતી નથી.
ન મમાર તતો દુઃખાદ્ આહુસ્ તે ભ્રાતરો વયમ્ પુનશ્ ચિચ્છેદ તાન્ ખણ્ડાન્ મા વધીર્ ઇતિ ચાબ્રુવન્
એ દુઃખથી મર્યો નહીં; તેના ભાઈઓએ કહ્યું, 'અમે જીવંત છીએ.' ઇન્દ્રે ફરી કાપ્યા, તો તેઓએ કહ્યું, 'અમને મારીશ નહીં.'
વિશ્વસ્તાન્ માતૃગર્ભસ્થાન્ નિજભ્રાતૄઞ્ શતક્રતો દ્વેષવિધ્વસ્તબુદ્ધીનાં ન ચિત્તે કરુણાકણઃ
દ્વેષથી અંધ થયેલા ઇન્દ્રે, માતાના ગર્ભમાં રહેલા પોતાના વિશ્વાસુ ભાઈઓ માટે મનમાં રત્તી જેટલી દયાભાવના પણ રાખી નહીં.
એવં તુ ખણ્ડિતં ખણ્ડં હસ્તપાદાદિજીવવત્ નિર્વિકારં તતો દૃષ્ટ્વા સપ્તસપ્ત સુવિસ્મિતઃ
આ રીતે ગર્ભના ટુકડા થયા, દરેક ટુકડો હાથ-પગવાળો જીવંત રહ્યો; એ સાત સાત ભાગ જોઈને ઇન્દ્ર ખૂબ જ આશ્ચર્યચકિત થયો.
એકવદ્ બહુરૂપાણિ ગર્ભસ્થાનિ શુભાનિ ચ રુદન્તિ બહુરૂપાણિ મા રુતેત્ય્ અબ્રવીદ્ ધરિઃ
એક હોવા છતાં એ ગર્ભ અનેક રૂપે, શુભ અને સુંદર બનીને, રડવા લાગ્યા; ત્યારે હરિએ કહ્યું, 'રડો નહીં.'
તતસ્ તે મરુતો જાતા બલવન્તો મહૌજસઃ ગર્ભસ્થા એવ તે ઽન્યોન્યમ્ ઊચુઃ શક્રં ગતભ્રમાઃ
પછી એ બધા મારુતો જન્મ્યા, બળવાન અને મહાશક્તિશાળી; ગર્ભમાં જ હોવા છતાં, તેઓએ પરસ્પર વાત કરી અને ભ્રમ દૂર કરીને ઇન્દ્રને સંબોધ્યા.
અગસ્ત્યં મુનિશાર્દૂલં માતા યસ્યાશ્રમે સ્થિતા અસ્મત્પિતા તવ ભ્રાતા સખ્યં તે બહુ મન્યતે
અગસ્ત્ય, જે મહર્ષિ છે, તેમના આશ્રમમાં અમારી માતા રહી છે; અમારા પિતા, જે તારા ભાઈ છે, તારી મિત્રતાને ખૂબ મૂલ્ય આપે છે.
અસ્માન્ ઉપરિ સસ્નેહં મનસ્ તે વિદ્મહે મુને ન યત્ કરોતિ શ્વપચઃ પ્રવૃત્તસ્ તત્ર વજ્રધૃક્
હે મુનિ, અમને ખબર છે કે તમારું મન અમારા પર પ્રેમાળ છે; જેવું કામ એક અછૂત કરે છે, એવું તો ઇન્દ્ર પણ નથી કરતો.
ઇત્ય્ એતદ્ વચનં શ્રુત્વા અગસ્ત્યો ઽગાત્ સસંભ્રમઃ દિતિં સંબોધયામ્ આસ વ્યથિતાં ગર્ભવેદનાત્
આ શબ્દો સાંભળીને અગસ્ત્યજી ઘબડીને ત્યાંથી ચાલ્યા ગયા અને ગર્ભની પીડાથી દુઃખી દિતીને સંભળાવ્યા.
તત્રાગસ્ત્યઃ શચીકાન્તમ્ અશપત્ કુપિતો ભૃશમ્
ત્યાં અગસ્ત્યજી ખૂબ ગુસ્સે થઈને શચીપતિ ઇન્દ્રને શાપ આપ્યો.
સંગ્રામે રિપવઃ પૃષ્ઠં પશ્યેયુસ્ તે સદા હરે જીવતામ્ એવ મરણમ્ એતદ્ એવ હિ માનિનામ્ પૃષ્ઠં પલાયમાનાનાં યત્ પશ્યન્ત્ય્ અહિતા રણે
હે હરિ, યુદ્ધમાં તારા દુશ્મનો હંમેશા તારો પીઠ જ જુએ, કેમ કે ગર્વીલો માણસ યુદ્ધમાં પીઠ ફેરવીને ભાગે ત્યારે એ જીવતો જ મરી જાય છે.