તતઃ સંશયમ્ આપન્નાસ્ તારામ્ ઊચુઃ સુરોત્તમાઃ સત્યં બ્રૂહિ સુતઃ કસ્ય સોમસ્યાથ બૃહસ્પતેઃ
પછી શ્રેષ્ઠ દેવોએ તારા પાસે શંકા સાથે પૂછ્યું: 'સાચું કહો—આ પુત્ર કોનો છે? સોમાનો કે બૃહસ્પતિનો?'
પૃચ્છ્યમાના યદા દેવૈર્ નાહ સા વિબુધાન્ કિલ તદા તાં શપ્તુમ્ આરબ્ધઃ કુમારો દસ્યુહન્તમઃ
દેવોએ પુછ્યા છતાં, તારા જવાબ ન આપતા, ત્યારે દુશ્મનનો વિનાશ કરનાર પુત્ર તેને શાપ આપવા લાગ્યો.
તં નિવાર્ય તતો બ્રહ્મા તારાં પપ્રચ્છ સંશયમ્ યદ્ અત્ર તથ્યં તદ્ બ્રૂહિ તારે કસ્ય સુતસ્ ત્વ્ અયમ્
પછી બ્રહ્માએ તેને રોકી તારા પાસે શંકા વિશે પૂછ્યું: 'તારા, સાચું કહો, આ પુત્ર કોનો છે?'
ઉવાચ પ્રાઞ્જલિઃ સા તં સોમસ્યેતિ પિતામહમ્ તદા તં મૂર્ધ્નિ ચાઘ્રાય સોમો રાજા સુતં પ્રતિ
તારે હાથ જોડીને કહ્યું: 'પિતામહ, આ સોમાનો પુત્ર છે.' પછી રાજા સોમાએ પોતાના પુત્રના માથા પર સુગંધ લીધી અને આનંદ કર્યો.
બુધ ઇત્ય્ અકરોન્ નામ તસ્ય બાલસ્ય ધીમતઃ પ્રતિકૂલં ચ ગગને સમભ્યુત્તિષ્ઠતે બુધઃ
તે બુદ્ધિશાળી બાળકને 'બુધ' નામ આપ્યું; અને બુધ આકાશમાં બીજા ગ્રહો સામે ઉગે છે.
ઉત્પાદયામ્ આસ તદા પુત્રં વૈરાજપુત્રિકમ્ તસ્યાપત્યં મહાતેજા બભૂવૈલઃ પુરૂરવાઃ
પછી તેણે વૈરોજના કન્યાથી પુત્ર ઉત્પન્ન કર્યો; તેનું મહાતેજસ્વી સંતાન ઇલાનો પુત્ર પુરૂરવસ બન્યો.
ઉર્વશ્યાં જજ્ઞિરે યસ્ય પુત્રાઃ સપ્ત મહાત્મનઃ એતત્ સોમસ્ય વો જન્મ કીર્તિતં કીર્તિવર્ધનમ્
ઉર્વશીમાંથી એ મહાન આત્માના સાત પુત્રો જન્મ્યા; આ રીતે સોમાનું કીર્તિવર્ધક જન્મ તમને વર્ણવાયું છે.
વંશમ્ અસ્ય મુનિશ્રેષ્ઠાઃ કીર્ત્યમાનં નિબોધત ધન્યમ્ આયુષ્યમ્ આરોગ્યં પુણ્યં સંકલ્પસાધનમ્
હવે, મુનિશ્રેષ્ઠો, તેના વંશનું વર્ણન સાંભળો, જે ધન્યતા, આયુષ્ય, આરોગ્ય, પુણ્ય અને ઇચ્છાની પૂર્ણતા આપે છે.
સોમસ્ય જન્મ શ્રુત્વૈવ પાપેભ્યો વિપ્રમુચ્યતે
સોમાનો જન્મ માત્ર સાંભળવાથી જ પાપોથી મુક્તિ મળે છે.
બુધસ્ય તુ મુનિશ્રેષ્ઠા વિદ્વાન્ પુત્રઃ પુરૂરવાઃ તેજસ્વી દાનશીલશ્ ચ યજ્વા વિપુલદક્ષિણઃ
હવે, મુનિશ્રેષ્ઠો, બુધનો વિદ્વાન પુત્ર પુરૂરવસ હતો, જે તેજસ્વી, દાનશીલ, યજ્ઞપ્રિય અને વિશાળ દક્ષિણાવાળો હતો.
બ્રહ્મવાદી પરાક્રાન્તઃ શત્રુભિર્ યુધિ દુર્દમઃ આહર્તા ચાગ્નિહોત્રસ્ય યજ્ઞાનાં ચ મહીપતિઃ
તે બ્રહ્મવિદ્યા બોલનાર, અપરાજેય પરાક્રમવાળો, શત્રુઓથી યુદ્ધમાં અદમ્ય, અગ્નિહોત્ર કરનાર અને યજ્ઞોનો રાજા હતો, હે રાજા.
સત્યવાદી પુણ્યમતિઃ સમ્યક્સંવૃતમૈથુનઃ અતીવ ત્રિષુ લોકેષુ યશસાપ્રતિમઃ સદા
તે સત્ય બોલતો, પવિત્ર મનવાળો, સંપૂર્ણ રીતે ઇન્દ્રિય સંયમ રાખનાર અને ત્રણેય લોકમાં હંમેશા અપ્રતિમ યશ ધરાવતો હતો.
તં બ્રહ્મવાદિનં શાન્તં ધર્મજ્ઞં સત્યવાદિનમ્ ઉર્વશી વરયામ્ આસ હિત્વા માનં યશસ્વિની
એ શાંત, ધર્મ જાણનાર અને સત્ય બોલનાર બ્રહ્મવિદ્યા વક્તાને, યશસ્વિ ઉર્વશીએ પોતાનો અહંકાર છોડી પસંદ કર્યો.
તયા સહાવસદ્ રાજા દશ વર્ષાણિ પઞ્ચ ચ ષટ્ પઞ્ચ સપ્ત ચાષ્ટૌ ચ દશ ચાષ્ટૌ ચ ભો દ્વિજાઃ
તે રાજાએ ઉર્વશી સાથે દસ વર્ષ, પાંચ, છ, પાંચ, સાત, આઠ, દસ અને ફરીથી આઠ વર્ષ વિતાવ્યા, હે દ્વિજો.
વને ચૈત્રરથે રમ્યે તથા મન્દાકિનીતટે અલકાયાં વિશાલાયાં નન્દને ચ વનોત્તમે
તે ચૈત્રરથના સુંદર વનમાં, મન્દાકિનીના કાંઠે, વિશાળ અલકાનગરમાં અને ઉત્તમ નંદનવનમાં પણ રહ્યો.
ઉત્તરાન્ સ કુરૂન્ પ્રાપ્ય મનોરમફલદ્રુમાન્ ગન્ધમાદનપાદેષુ મેરુશૃઙ્ગે તથોત્તરે
પછી તે ઉત્તરના કુરુદેશમાં પહોંચ્યો, જ્યાં મનોહર ફળવૃક્ષો હતા, ગંધમાદન પર્વતના પાદે અને મેરુના ઉત્તર શિખરે ગયો.
એતેષુ વનમુખ્યેષુ સુરૈર્ આચરિતેષુ ચ ઉર્વશ્યા સહિતો રાજા રેમે પરમયા મુદા
આ સર્વોત્તમ વનોમાં, જ્યાં દેવતાઓ પણ જતાં, ત્યાં રાજાએ ઉર્વશી સાથે પરમ આનંદ માણ્યો.
દેશે પુણ્યતમે ચૈવ મહર્ષિભિર્ અભિષ્ટુતે રાજ્યં સ કારયામ્ આસ પ્રયાગે પૃથિવીપતિઃ
મહાન ઋષિઓ દ્વારા વખાણાયેલા પવિત્ર પ્રદેશમાં, પૃથ્વીપતિએ પ્રયાગમાં પોતાનું રાજ્ય સ્થાપ્યું.
એવંપ્રભાવો રાજાસીદ્ ઐલસ્ તુ નરસત્તમઃ ઉત્તરે જાહ્નવીતીરે પ્રતિષ્ઠાને મહાયશાઃ
આ રીતે ઇલપુત્ર રાજા અત્યંત પ્રતિષ્ઠિત અને મહાન બન્યો, ગંગાના ઉત્તર કાંઠે પ્રતિષ્ઠાનમાં વસતો હતો.
ઐલપુત્રા બભૂવુસ્ તે સપ્ત દેવસુતોપમાઃ ગન્ધર્વલોકે વિદિતા આયુર્ ધીમાન્ અમાવસુઃ
એના સાત પુત્રો, દેવપુત્રો સમાન, ગંધર્વલોકમાં પ્રસિદ્ધ થયા: આયુ, બુદ્ધિશાળી અમાવસુ,
વિશ્વાયુશ્ ચૈવ ધર્માત્મા શ્રુતાયુશ્ ચ તથાપરઃ દૃઢાયુશ્ ચ વનાયુશ્ ચ બહ્વાયુશ્ ચોર્વશીસુતાઃ
વિશ્વાયુ, ધર્મનિષ્ઠ, શ્રુતાયુ, દૃઢાયુ, વનાયુ અને બહુઆયુ—આ બધા ઉર્વશીના પુત્રો હતા.
અમાવસોસ્ તુ દાયાદો ભીમો રાજાથ રાજરાટ્ શ્રીમાન્ ભીમસ્ય દાયાદો રાજાસીત્ કાઞ્ચનપ્રભઃ
અમાવસુનો વારસદાર ભીમ રાજા થયો, અને ભીમનો પ્રતિષ્ઠિત વારસદાર કાંચનપ્રભ રાજા થયો.
વિદ્વાંસ્ તુ કાઞ્ચનસ્યાપિ સુહોત્રો ઽભૂન્ મહાબલઃ સુહોત્રસ્યાભવજ્ જહ્નુઃ કેશિન્યા ગર્ભસંભવઃ
કાંચનપ્રભનો વિદ્વાન અને પરાક્રમી સુહોત્ર પુત્ર થયો; સુહોત્રથી કેશિનીના ગર્ભમાંથી જહ્નુ જન્મ્યો.
આજહ્રે યો મહત્ સત્ત્રં સર્પમેધં મહામખમ્ પતિલોભેન યં ગઙ્ગા પતિત્વેન સસાર હ
જેણે મહાન યજ્ઞ, સરપમેદહ કર્યો; પતિની ઈચ્છાથી ગંગા સ્ત્રીરૂપે વહેવા લાગી.
નેચ્છતઃ પ્લાવયામ્ આસ તસ્ય ગઙ્ગા તદા સદઃ સ તયા પ્લાવિતં દૃષ્ટ્વા યજ્ઞવાટં સમન્તતઃ
જ્યારે રાજાએ ઇચ્છા ન રાખી હોવા છતાં ગંગાએ તેના યજ્ઞસ્થળને પાણીથી ભર્યું, ત્યારે તેણે સર્વત્ર યજ્ઞવાટને પાણીમાં ડૂબેલો જોયો.
સૌહોત્રિર્ અશપદ્ ગઙ્ગાં ક્રુદ્ધો રાજા દ્વિજોત્તમાઃ એષ તે વિફલં યત્નં પિબન્ન્ અમ્ભઃ કરોમ્ય્ અહમ્
સુહોત્ર રાજાએ ગુસ્સામાં ગંગાને શાપ આપ્યો: 'હું તારો પ્રયાસ નિષ્ફળ કરીશ, તું જે પાણી લાવ્યું છે, તે હું પી જઇશ.'
અસ્ય ગઙ્ગે ઽવલેપસ્ય સદ્યઃ ફલમ્ અવાપ્નુહિ જહ્નુરાજર્ષિણા પીતાં ગઙ્ગાં દૃષ્ટ્વા મહર્ષયઃ
'આ અહંકાર બદલ, હે ગંગા, તું તરત જ તેનો ફળ ભોગવી લે!' મહર્ષિઓએ જોયું કે રાજા જહ્નુએ ગંગાનું પાણી પી લીધું.
ઉપનિન્યુર્ મહાભાગાં દુહિતૃત્વેન જાહ્નવીમ્ યુવનાશ્વસ્ય પુત્રીં તુ કાવેરીં જહ્નુર્ આવહત્
તેઓએ પવિત્ર જહ્નવીને તેને પુત્રીરૂપે અપાવી; અને જહ્નુએ યુવનાશ્વની પુત્રી કાવેરીને પણ અપનાવી.
યુવનાશ્વસ્ય શાપેન ગઙ્ગાર્ધેન વિનિર્ગતા કાવેરીં સરિતાં શ્રેષ્ઠાં જહ્નોર્ ભાર્યામ્ અનિન્દિતામ્
યુવનાશ્વના શ્રાપથી ગંગા અડધે જ અટકી ગઈ અને સર્વોત્તમ નદી કાવેરીમાં પ્રવેશી, જે જહ્નુની નિર્દોષ પત્ની હતી.
જહ્નુસ્ તુ દયિતં પુત્રં સુનદ્યં નામ ધાર્મિકમ્ કાવેર્યાં જનયામ્ આસ અજકસ્ તસ્ય ચાત્મજઃ
જહ્નુએ પોતાની પ્રિય અને ધર્મવંતી પત્ની કાવેરીમાંથી સુનંદ નામનો સજ્જન પુત્ર જન્માવ્યો; અને સુનંદનો પુત્ર અજક થયો.