તતશ્ ચીર્ણે વ્રતે તસ્યાં દિત્યાં ગર્ભમ્ અધારયત્ પુનઃ કાન્તામ્ અથોવાચ કશ્યપસ્ તાં દિતિં રહઃ
પછી, વ્રત પૂરું થતાં, કશ્યપે દિતિના ગર્ભમાં પુત્ર મૂકી દીધો. ફરી, એકાંતમાં, કશ્યપે પોતાની પ્રિય દિતિને કહ્યું.
ન પ્રાપ્નુવન્તિ યત્કામાન્ મુનયો ઽપિ તપસ્સ્થિતાઃ યથાવિહિતકર્માઙ્ગઅવજ્ઞયા તચ્ છુચિસ્મિતે
મુનિઓ પણ, તપમાં સ્થિત રહી, prescribed કર્મોનું અવગણન કરે ત્યારે, સુંદર સ્મિતવાળી, પોતાની ઇચ્છાઓ પ્રાપ્ત નથી કરી શકતા.
નિન્દિતં ચ ન કર્તવ્યં સંધ્યયોર્ ઉભયોર્ અપિ ન સ્વપ્તવ્યં ન ગન્તવ્યં મુક્તકેશી ચ નો ભવ
સાંજ અને સવારે ક્યારેય નિંદિત કામો ન કરવું, એ સમયે સૂવું કે બહાર જવું પણ નહીં, અને વાળ ખુલ્લા રાખવા પણ નહીં.
ભોક્તવ્યં સુભગે નૈવ ક્ષુતં વા જૃમ્ભણં તથા સંધ્યાકાલે ન કર્તવ્યં ભૂતસંઘસમાકુલે
સાંજના સમયે, ખાસ કરીને જ્યારે ભૂતપ્રેતો ભેગા થાય છે, એ સમયે ન ખાવું, ન ઊંઘવું, અને ન જાંભવું.
સાન્તર્ધાનં સદા કાર્યં હસિતં તુ વિશેષતઃ ગૃહાન્તદેશે સંધ્યાસુ ન સ્થાતવ્યં કદાચન
હંમેશા પોતાનું હાસ્ય છુપાવવું, ખાસ કરીને વધારે હસવું; સાંજના સમયે ઘરમાં ક્યારેય ઊભા ન રહેવું.
મુશલોલૂખલાદીનિ શૂર્પપીઠપિધાનકમ્ નૈવાતિક્રમણીયાનિ દિવા રાત્રૌ સદા પ્રિયે
મોટર, ઓલુખલ, શૂરપ, પીઠ અને ઢાંકણ — દિવસ કે રાત, ક્યારેય એ વસ્તુઓને પાર ન કરવી, પ્રિયે.
ઉદક્શીર્ષં તુ શયનં ન સંધ્યાસુ વિશેષતઃ વક્તવ્યં નાનૃતં કિંચિન્ નાન્યગેહાટનં તથા
સાંજના સમયે, ખાસ કરીને, પાણીની બાજુથી માથું રાખીને સૂવું નહીં; ક્યારેય ખોટું બોલવું નહીં અને બીજાના ઘરમાં ફરવું પણ નહીં.
કાન્તાદ્ અન્યો ન વીક્ષ્યસ્ તુ પ્રયત્નેન નરઃ ક્વચિત્ ઇત્યાદિનિયમૈર્ યુક્તા યદિ ત્વમ્ અનુવર્તસે તતસ્ તે ભવિતા પુત્રસ્ ત્રૈલોક્યૈશ્વર્યભાજનમ્
પતિએ પોતાની પત્ની સિવાય બીજી સ્ત્રી તરફ ક્યારેય નજર ન કરવી, એમાં ખૂબ જ સાવચેતી રાખવી; જો તું આ નિયમો પાળશે, તો તને ત્રણેય લોકનું રાજ મળનારો પુત્ર થશે.
તથેતિ પ્રતિજજ્ઞે સા ભર્તારં લોકપૂજિતમ્ ગતશ્ ચ કશ્યપો બ્રહ્મન્ન્ ઇતશ્ ચેતઃ સુરાન્ પ્રતિ
તે સ્ત્રીએ 'જેમ હોય તેમ' કહીને પોતાના પતિને, જે વિશ્વમાં માન્ય છે, સંમતિ આપી; અને કશ્યપ, હે બ્રાહ્મણ, ત્યાંથી દેવો તરફ મન રાખીને ચાલ્યા ગયા.
દિતેર્ ગર્ભો ઽપિ વવૃધે બલવાન્ પુણ્યસંભવઃ એતત્ સર્વં મયો દૈત્યો માયયા વેત્તિ તત્ત્વતઃ
દિતિના ગર્ભે પવિત્ર અને શક્તિશાળી બાળક વધતું ગયું; આ બધું દૈત્ય માયા પોતાની માયાથી સાચું જાણે છે.
ઇન્દ્રસ્ય સખ્યમ્ અભવન્ મયેન પ્રીતિપૂર્વકમ્ મયો ગત્વા રહઃ પ્રાહ ઇન્દ્રં સ વિનયાન્વિતઃ
ઇન્દ્ર અને માયા વચ્ચે પ્રેમથી મિત્રતા થઈ; માયાએ ગુપ્ત રીતે જઈને ઇન્દ્રને વિનમ્રતાથી વાત કરી.
દિતેર્ દનોર્ અભિપ્રાયં વ્રતં ગર્ભસ્ય વર્ધનમ્ તસ્ય વીર્યં ચ વિવિધં પ્રીત્યેન્દ્રાય ન્યવેદયત્
માયાએ ઇન્દ્રને દિતિના ઈરાદા, વ્રત, ગર્ભનો વિકાસ અને તેની વિવિધ શક્તિઓ પ્રેમથી જણાવી.
વિશ્વાસૈકગૃહં મિત્રમ્ અપાયત્રાસવર્જિતમ્ અર્જિતં સુકૃતં નાનાવિધં ચેત્ તદ્ અવાપ્યતે
મિત્ર, જે વિશ્વાસનું એકમાત્ર ઘર છે, નુકસાનની ભયથી મુક્ત છે, અનેક સારા કામોથી મળ્યું છે — એવું મિત્ર ખરેખર મળે છે.
નમુચેશ્ ચ પ્રિયો ભ્રાતા મયો દૈત્યો મહાબલઃ ભ્રાતૃહન્ત્રા કથં મૈત્ર્યં મયસ્યાસીત્ સુરેશ્વર
માયા, મહાશક્તિશાળી દૈત્ય, નામુચિનો પ્રિય ભાઈ હતો; હે દેવોના સ્વામી, પોતાના ભાઈના હંતારાને માયા કેમ મિત્રતા રાખી શકે?
દૈત્યાનામ્ અધિપશ્ ચાસીદ્ બલવાન્ નમુચિઃ પુરા ઇન્દ્રેણ વૈરમ્ અભવદ્ ભીષણં લોમહર્ષણમ્
પહેલાં દૈત્યોના શક્તિશાળી અધિપતિ નામુચિ અને ઇન્દ્ર વચ્ચે ભયંકર, રોમાંચક દુશ્મનાઈ હતી.
યુદ્ધં હિત્વા કદાચિદ્ ભો ગચ્છન્તં તુ શતક્રતુમ્ દૃષ્ટ્વા દૈત્યપતિઃ શૂરો નમુચિઃ પૃષ્ઠતો ઽન્વગાત્
યુદ્ધ છોડીને ઇન્દ્ર જતા હતા, ત્યારે દૈત્યપતિ નામુચિ, શૂરવીર, એમને પાછળથી અનુસરી ગયા.
તમ્ આયાન્તમ્ અભિપ્રેક્ષ્ય શચીભર્તા ભયાતુરઃ ઐરાવતં ગજં ત્યક્ત્વા ઇન્દ્રઃ ફેનમ્ અથાવિશત્
નામુચિ આવતા જોઈને, શચીપતિ ઇન્દ્ર ભયથી એરાવત હાથી છોડીને ફેનમાં છુપાઈ ગયા.
સ વજ્રપાણિસ્ તરસા ફેનેનૈવાહનદ્ રિપુમ્ નમુચિર્ નાશમ્ અગમત્ તસ્ય ભ્રાતા મયો ઽનુજઃ
વજ્રધારી ઇન્દ્રે ફેનથી જ દુશ્મન પર ઝડપથી وار કર્યો; નામુચિનો નાશ થયો, અને તેનો ભાઈ માયા નાના હતો.
ભ્રાતૃહન્તૃવિનાશાય તપસ્ તેપે મયો મહત્ માયાં ચ વિવિધામ્ આપ દેવાનામ્ અતિભીષણામ્
ભાઈના હંતારાને નાશ કરવા માયાએ મહાન તપ કર્યું અને દેવો માટે અનેક ભયાનક માયાઓ મેળવી.
વરાંશ્ ચાવાપ્ય તપસા વિષ્ણોર્ લોકપરાયણાત્ દાનશૌણ્ડઃ પ્રિયાલાપી તદાભવદ્ અસૌ મયઃ
વિષ્ણુ, જે લોકનો આધાર છે, તેની તપથી માયાએ વરદાન મેળવ્યા; ત્યારથી તે દાનમાં અને મીઠી વાતોમાં કુશળ બન્યો.
અગ્નીંશ્ ચ બ્રાહ્મણાન્ પૂજ્ય જેતુમ્ ઇન્દ્રં કૃતક્ષણઃ દાતારં ચ તદાર્થિભ્યઃ સ્તૂયમાનં ચ બન્દિભિઃ
અગ્નિ અને બ્રાહ્મણોની પૂજા કરીને, ઇન્દ્ર યુદ્ધ માટે તૈયાર થયો અને માંગનારાઓને દાન આપ્યું; બંદીઓ દ્વારા તેની પ્રશંસા કરવામાં આવી.
વિદિત્વા મઘવા વાયોર્ મયં માયાવિનં રિપુમ્ ઉપક્રાન્તં સુયુદ્ધાય વિપ્રો ભૂત્વા તમ્ અભ્યગાત્ શચીભર્તા મયં દૈત્યં પ્રોવાચેદં પુનઃ પુનઃ
મઘવાને જાણ્યું કે વાયુના શત્રુ, માયાવાળું માયા, સારા યુદ્ધ માટે આવી ગયો છે; તેથી શચીપતિ બ્રાહ્મણ બનીને તેની પાસે ગયો અને વારંવાર માયા દૈત્યને સંબોધન કર્યો.
દેહિ દૈત્યપતે મહ્યમ્ અર્થિને ઽપેક્ષિતં વરમ્ ત્વાં શ્રુત્વા દાતૃતિલકમ્ આગતો ઽહં દ્વિજોત્તમઃ
દૈત્યપતિ, મને જે વર માંગું છું તે આપો; તમારી દાનશીલતા સાંભળી, હું શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ બનીને તમારી પાસે આવ્યો છું.
મયો ઽપિ બ્રાહ્મણં મત્વા ઽવદદ્ દત્તં મયા તવ વિચારયન્તિ કૃતિનો બહ્વ્ અલ્પં વા પુરો ઽર્થિનિ
માયાએ તેને બ્રાહ્મણ માનીને કહ્યું: 'તમે જે માંગો છો, તે મેં આપ્યું છે. બુદ્ધિમાન લોકો માંગનારને વધારે કે ઓછું આપવું તે વિચાર કરે છે.'
ઇત્ય્ ઉક્તે તુ હરિઃ પ્રાહ સખ્યમ્ ઇચ્છે હ્ય્ અહં ત્વયા ઇન્દ્રં મયઃ પુનઃ પ્રાહ કિમ્ અનેન દ્વિજોત્તમ
આ રીતે કહેતાં, હરિએ કહ્યું: 'હું તારી સાથે મિત્રતા ઈચ્છું છું.' માયાએ ફરી કહ્યું: 'આમાં શું ફાયદો છે, શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ?'
ન ત્વયા મમ વૈરં ભોઃ સ્વસ્તીત્ય્ આહ હરિર્ મયમ્ તત્ત્વં વદેતિ સ હરિર્ દૈત્યેનોક્તઃ સ્વકં વપુઃ
'મારે તારી સાથે કોઈ વેર નથી, મિત્ર,' હરિએ માયાને કહ્યું. 'સાચું કહો,' હરિએ કહ્યું, અને દૈત્યે પોતાનું સ્વરૂપ બતાવ્યું.
દર્શયામ્ આસ દૈત્યાય સહસ્રાક્ષં યદ્ ઉચ્યતે તતઃ સવિસ્મયો દૈત્યો મયો હરિમ્ ઉવાચ હ
હરિએ દૈત્યને સહસ્રાક્ષનું સ્વરૂપ બતાવ્યું. ત્યારબાદ, આશ્ચર્યચકિત થઈને માયાએ હરિને સંબોધન કર્યો.
કિમ્ ઇદં વજ્રપાણિસ્ ત્વં તવાયોગ્યા કૃતિઃ સખે
'આ શું છે? તમે વજ્રધારી છો! મિત્ર, આ કામ તમારા માટે યોગ્ય નથી.'
પરિષ્વજ્ય વિહસ્યાથ વૃત્તમ્ ઇત્ય્ અબ્રવીદ્ ધરિઃ કેનાપિ સાધયન્ત્ય્ અત્ર પણ્ડિતાશ્ ચ સમીહિતમ્
હરિએ તેને ગળે લગાવી હસતાં કહ્યું: 'બધું થઈ ગયું. અહીં બુદ્ધિમાન લોકો કોઈક રીતે પોતાનું કામ પૂરું કરે છે.'
તતઃ પ્રભૃતિ શક્રસ્ય મયેન મહતી હ્ય્ અભૂત્ સુપ્રીતિર્ મુનિશાર્દૂલ મયો હરિહિતઃ સદા
ત્યાંથી શક્ર અને માયા વચ્ચે મોટી પ્રીતિ થઈ; માયા હંમેશા હરિ માટે સમર્પિત રહ્યો.