લક્ષિતો ઽસિ મહારાજ યત્ તે મનસિ વર્તતે યચ્ છૂરસેન કૃત્યં સ્યાદ્ અનુજાનીહિ માં તતઃ
મહારાજ, તમે જે મનમાં વિચારો છો એ હું સમજું છું; શૂરસેનામાં જે કાર્ય કરવું હોય, એ માટે મને અનુમતિ આપો.
વૃદ્ધામાત્યવચઃ શ્રુત્વા ભૂષણાચ્છાદનોક્તિભિઃ સંપૂજ્ય પ્રેષયામ્ આસ મહત્યા સેનયા સહ
વૃદ્ધ મંત્રીએ કહ્યું એ સાંભળીને, તેને ભૂષણ અને વસ્ત્રોથી સન્માન આપીને, રાજાએ તેને મોટી સેના સાથે મોકલ્યો.
સ પૂર્વદેશમ્ આગત્ય મહારાજં સમેત્ય ચ સંપૂજ્ય વિવિધૈર્ વાક્યૈર્ ઉપાયૈર્ નીતિસંભવૈઃ
તે પૂર્વ દિશામાં પહોંચી, મહારાજ સાથે મળ્યો અને વિવિધ વાતો તથા રાજનીતિના ઉપાયોથી રાજાને સન્માન આપ્યો.
મહારાજસુતાયાશ્ ચ ભોગવત્યા મહામતિઃ શૂરસેનસ્ય નૃપતેઃ સૂનોર્ નાગસ્ય ધીમતઃ
શૂરસેન રાજાના વિવેકી પુત્ર નાગે, રાજકુમારી ભોગવતીને મેળવવા ઇચ્છા રાખી.
વિવાહાયાકરોત્ સંધિં મિથ્યામિથ્યાવચોઉક્તિભિઃ પૂજયામ્ આસ નૃપતિં ભૂષણાચ્છાદનાદિભિઃ
વિવાહ માટે, તેણે સાચી અને ખોટી વાતો કહી સંધિ કરી અને રાજાને આભૂષણ, વસ્ત્ર તથા અન્ય ભેટોથી સન્માન આપ્યો.
અવાપ્ય પૂજાં નૃપતિર્ દદામીત્ય્ અવદત્ તદા તત આગત્ય રાજ્ઞે ઽસૌ વૃદ્ધામાત્યો મહામતિઃ
સન્માન પ્રાપ્ત કર્યા પછી, રાજાએ 'હું આપું' એમ કહ્યું; ત્યારબાદ, વિવેકી વૃદ્ધ અમાત્ય રાજા પાસે આવ્યો.
શૂરસેનાય તદ્ વૃત્તં વૈવાહિકમ્ અવેદયત્ તતો બહુતિથે કાલે વૃદ્ધામાત્યો મહામતિઃ
તેણે શૂરસેનને વિવાહની વાત જણાવી; લાંબા સમય પછી, વિવેકી વૃદ્ધ અમાત્ય,
પુનર્ બલેન મહતા વસ્ત્રાલંકારભૂષિતઃ જગામ તરસા સર્વૈર્ અન્યૈશ્ ચ સચિવૈર્ વૃતઃ
ફરીથી, ભવ્ય વસ્ત્ર અને આભૂષણ પહેરી, અન્ય બધા મંત્રીઓ સાથે, તે જોરથી અને ઝડપથી ગયો.
વિવાહાય મહામાત્યો મહારાજાય બુદ્ધિમાન્ સર્વં પ્રોવાચ વૃદ્ધો ઽસાવ્ અમાત્યઃ સચિવૈર્ વૃતઃ
વિવાહ માટે, વિવેકી વૃદ્ધ અમાત્ય મંત્રીઓ સાથે મહારાજ પાસે જઈને બધું કહ્યું.
અત્રાગન્તું ન ચાયાતિ શૂરસેનસ્ય ભૂપતેઃ પુત્રો નાગ ઇતિ ખ્યાતો બુદ્ધિમાન્ ગુણસાગરઃ
અહીં, શૂરસેનના પુત્ર, વિવેકી અને ગુણોથી ભરપૂર નાગ, પ્રસિદ્ધ છે, પણ આવે નથી.
ક્ષત્રિયાણાં વિવાહાશ્ ચ ભવેયુર્ બહુધા નૃપ તસ્માચ્ છસ્ત્રૈર્ અલંકારૈર્ વિવાહઃ સ્યાન્ મહામતે
રાજા, ક્ષત્રિયોમાં અનેક રીતે વિવાહ થાય છે; તેથી, વિવેકી, વિવાહ હથિયાર અને આભૂષણ સાથે થવો જોઈએ.
ક્ષત્રિયા બ્રાહ્મણાશ્ ચૈવ સત્યાં વાચં વદન્તિ હિ તસ્માચ્ છસ્ત્રૈર્ અલંકારૈર્ વિવાહસ્ ત્વ્ અનુમન્યતામ્
ક્ષત્રિય અને બ્રાહ્મણો સત્ય બોલે છે; તેથી, હથિયાર અને આભૂષણ સાથે વિવાહ મંજૂર થવો જોઈએ.
વૃદ્ધામાત્યવચઃ શ્રુત્વા વિજયો રાજસત્તમઃ મેને વાક્યં તથા સત્યમ્ અમાત્યં ભૂપતિં તદા
વૃદ્ધ અમાત્યની વાત સાંભળીને, વિજય રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, એ વાત સાચી માની અને અમાત્યને રાજા સમાન માન્યો.
વિવાહમ્ અકરોદ્ રાજા ભોગવત્યાઃ સવિસ્તરમ્ શસ્ત્રેણ ચ યથાશાસ્ત્રં પ્રેષયામ્ આસ તાં પુનઃ
રાજાએ ભોગવતીનો વિવાહ વિગતે કર્યો અને શાસ્ત્ર મુજબ, તેને ફરીથી હથિયાર સાથે મોકલ્યો.
સ્વાન્ અમાત્યાંસ્ તથા ગાશ્ ચ હિરણ્યતુરગાદિકમ્ બહુ દત્ત્વાથ વિજયો હર્ષેણ મહતા યુતઃ
વિજય, મોટા આનંદથી, પોતાના અમાત્યો, ગાય, સોનું, ઘોડા અને ઘણું બધું આપ્યું.
તામ્ આદાયાથ સચિવા વૃદ્ધામાત્યપુરોગમાઃ પ્રતિષ્ઠાનમ્ અથાભ્યેત્ય શૂરસેનાય તાં સ્નુષામ્
પછી, તેને લઈને, વૃદ્ધ અમાત્યના નેતૃત્વમાં મંત્રીઓ રવાના થયા અને પહોંચીને, શૂરસેનને તેને વહુ તરીકે આપી.
ન્યવેદયંસ્ તથોચુસ્ તે વિજયસ્ય વચો બહુ ભૂષણાનિ વિચિત્રાણિ દાસ્યો વસ્ત્રાદિકં ચ યત્
તેમણે વિજયની ઘણી વાતો કહી, વિવિધ સુંદર આભૂષણ, દાસી, વસ્ત્ર અને અન્ય વસ્તુઓ રજૂ કરી.
નિવેદ્ય શૂરસેનાય કૃતકૃત્યા બભૂવિરે વિજયસ્ય તુ યે ઽમાત્યા ભોગવત્યા સહાગતાઃ
શૂરસેનને જાણ કર્યા પછી, વિજયના જે અમાત્યો ભોગવતી સાથે આવ્યા હતા, તેઓ પોતાનું કાર્ય પૂર્ણ કરીને સંતોષી થયા.
તાન્ પૂજયિત્વા રાજાસૌ બહુમાનપુરઃસરમ્ વિજયાય યથા પ્રીતિસ્ તથા કૃત્વા વ્યસર્જયત્
એ રાજાએ તેમને ખૂબ આદરથી સન્માન આપ્યો અને વિજય માટે પ્રેમ દર્શાવી, યોગ્ય રીતે વિદાય આપી.
વિજયસ્ય સુતા બાલા રૂપયૌવનશાલિની શ્વશ્રૂશ્વશુરયોર્ નિત્યં શુશ્રૂષન્તી સુમધ્યમા
વિજયની યુવાન પુત્રી, રૂપ અને યુવાનીથી યુક્ત, હંમેશા પોતાની સાસુ અને સસરાની સેવા કરતી, સુંદર કાયાની હતી.
ભોગવત્યાશ્ ચ યો ભર્તા મહાસર્પો ઽતિભીષણઃ એકાન્તદેશે વિજને ગૃહે રત્નસુશોભિતે
ભોગવતીના સ્વામી, એક બહુ ભયાનક મહાસર્પ, એકાંત અને નિર્જન જગ્યાએ, રત્નોથી શોભિત ઘર માં એકલા રહે છે.
સુગન્ધકુસુમાકીર્ણે તત્રાસ્તે સુખશીતલે સ સર્પો માતરં પ્રાહ પિતરં ચ પુનઃ પુનઃ
સુગંધિત ફૂલો છવાયેલા, ઠંડા અને સુખદ ઘર માં, એ સર્પ વારંવાર પોતાની માતા અને પિતાને બોલતો હતો.
મમ ભાર્યા રાજપુત્રી કિં માં નૈવોપસર્પતિ તત્ પુત્રવચનં શ્રુત્વા સર્પમાતેદમ્ અબ્રવીત્
મારી પત્ની રાજકન્યા છે—એ મને કેમ મળવા નથી આવતી? એ પુત્રના શબ્દો સાંભળીને, સર્પની માતાએ这样 કહ્યું.
ધાત્રિકે ગચ્છ સુભગે શીઘ્રં ભોગવતીં વદ તવ ભર્તા સર્પ ઇતિ તતઃ સા કિં વદિષ્યતિ
ધાત્રી, તું વહેલી જ ભોગવતી પાસે જા અને એને કહેજે: 'તારો પતિ સર્પ છે.' પછી જુઓ એ શું કહે છે.
ધાત્રિકા ચ તથેત્ય્ ઉક્ત્વા ગત્વા ભોગવતીં તદા રહોગતા ઉવાચેદં વિનીતવદ્ અપૂર્વવત્
ધાત્રી એ 'જેમ કહ્યું તેમ' કહી, ત્યારે જ ભોગવતી પાસે ગઈ, અને એને એકાંતમાં, આદરપૂર્વક, પહેલી વાર જેવું બોલી.
જાને ઽહં સુભગે ભદ્રે ભર્તારં તવ દૈવતમ્ ન ચાખ્યેયં ત્વયા ક્વાપિ સર્પો ન પુરુષો ધ્રુવમ્
હું જાણું છું, સુભાગ્યવતી અને ભદ્રા, તારો પતિ દેવતુલ્ય છે. પણ તું કયાંય એ વાત ન કહેજે: તારો પતિ ચોક્કસ સર્પ છે, માણસ નથી.
તસ્યાસ્ તદ્ વચનં શ્રુત્વા ભોગવત્ય્ અબ્રવીદ્ ઇદમ્
એના શબ્દો સાંભળીને, ભોગવતી એ这样 કહ્યું.
માનુષીણાં મનુષ્યો હિ ભર્તા સામાન્યતો ભવેત્ કિં પુનર્ દેવજાતિસ્ તુ ભર્તા પુણ્યેન લભ્યતે
માણસોમાં સામાન્ય રીતે પતિ માણસ હોય છે; પણ દેવજાતિનો પતિ તો પુણ્યથી જ મળે છે.
ભોગવત્યાસ્ તુ તદ્ વાક્યં સા ચ સર્વં ન્યવેદયત્ સર્પાય સર્પમાત્રે ચ રાજ્ઞે ચૈવ યથાક્રમમ્
ભોગવતી એ એ બધા શબ્દો ક્રમ પ્રમાણે સર્પને, સર્પની માતાને અને રાજાને કહી દીધા.
રુરોદ રાજા તદ્વાક્યાત્ સ્મૃત્વા તાં કર્મણો ગતિમ્ ભોગવત્ય્ અપિ તાં પ્રાહ ઉક્તપૂર્વાં પુનઃ સખીમ્
રાજાએ એ શબ્દો સાંભળીને, ભાગ્યની ગતિ યાદ કરીને રડ્યો; અને ભોગવતી એ ફરીથી પોતાની સખીને એ જ વાત કહી.