સ તુ દ્વાદશ વર્ષાણિ તાં દીક્ષામ્ અવહદ્ બલી અવિદ્યમાને માંસે તુ વસિષ્ઠસ્ય મહાત્મનઃ
બલવાન સત્યવ્રતે બાર વર્ષ સુધી એ દિક્ષા સહન કરી, જ્યારે મહાન આત્મા વશિષ્ઠ માટે માંસ મળતું નહોતું.
સર્વકામદુઘાં દોગ્ધ્રીં સ દદર્શ નૃપાત્મજઃ તાં વૈ ક્રોધાચ્ ચ મોહાચ્ ચ શ્રમાચ્ ચૈવ ક્ષુધાન્વિતઃ
રાજકુમારે એક એવી ગાય જોઈ, જે બધાં ઈચ્છાઓ પૂરી કરતી; ગુસ્સા, ભ્રમ, થાક અને ભૂખથી ત્રસ્ત થઈ, તેણે એ ગાય પકડી લીધી.
દેશધર્મગતો રાજા જઘાન મુનિસત્તમાઃ તન્માંસં સ સ્વયં ચૈવ વિશ્વામિત્રસ્ય ચાત્મજાન્
રાજાએ દેશની રીત પ્રમાણે, હે મહાન મુનિઓ, એ ગાયને મારી, અને પોતે તથા વિશ્વામિત્રના પુત્રોએ એ માંસ ખાધું.
ભોજયામ્ આસ તચ્ છ્રુત્વા વસિષ્ઠો ઽપ્ય્ અસ્ય ચુક્રુધે
તેને બધાને એ માંસ ખવડાવ્યું; આ સાંભળી વશિષ્ઠ પણ તેના પર ગુસ્સે થયો.
પાતયેયમ્ અહં ક્રૂર તવ શઙ્કુમ્ અસંશયમ્ યદિ તે દ્વાવ્ ઇમૌ શઙ્કૂ ન સ્યાતાં વૈ કૃતૌ પુનઃ
હું તને નિશ્ચયે આ શંકુથી નીચે ફેંકી દઈશ, ક્રૂર, જો તારા એ બે શંકુ ફરીથી ન બનાવવામાં આવે.
પિતુશ્ ચાપરિતોષેણ ગુરુદોગ્ધ્રીવધેન ચ અપ્રોક્ષિતોપયોગાચ્ ચ ત્રિવિધસ્ તે વ્યતિક્રમઃ
પિતાના અસંતોષ, ગુરુની ગાયના વધ અને યોગ્ય રીતે શુદ્ધ ન કરેલા ભોજનથી, તારી ત્રણ પ્રકારની ભૂલ થઈ છે.
એવં ત્રીણ્ય્ અસ્ય શઙ્કૂનિ તાનિ દૃષ્ટ્વા મહાતપાઃ ત્રિશઙ્કુર્ ઇતિ હોવાચ ત્રિશઙ્કુસ્ તેન સ સ્મૃતઃ
એ રીતે, તેના ત્રણ શંકુ જોઈને મહાતપસ્વી મુનિએ 'ત્રિશંકુ' કહ્યું; તેથી તે ત્રિશંકુ તરીકે ઓળખાયો.
વિશ્વામિત્રસ્ય દારાણામ્ અનેન ભરણં કૃતમ્ તેન તસ્મૈ વરં પ્રાદાન્ મુનિઃ પ્રીતસ્ ત્રિશઙ્કવે
તેના દ્વારા વિશ્વામિત્રની પત્નીઓનું પાલન થયું; તેથી પ્રસન્ન મુનિએ ત્રિશંકુને વર આપ્યો.
છન્દ્યમાનો વરેણાથ વરં વવ્રે નૃપાત્મજઃ સશરીરો વ્રજે સ્વર્ગમ્ ઇત્ય્ એવં યાચિતો વરઃ
વર માંગવામાં આવતાં, રાજકુમારે કહ્યું—'હું આ શરીર સાથે સ્વર્ગમાં જવું.' એ રીતે તેણે વર માંગ્યો.
અનાવૃષ્ટિભયે તસ્મિન્ ગતે દ્વાદશવાર્ષિકે પિત્ર્યે રાજ્યે ઽભિષિચ્યાથ યાજયામ્ આસ પાર્થિવમ્
બાર વર્ષની અનાવૃષ્ટિ અને દુર્ભિક્ષના ભય પછી, પિતાના રાજ્યમાં તેને અભિષેક કર્યો અને રાજસૂય યજ્ઞ કરાવ્યો.
મિષતાં દેવતાનાં ચ વસિષ્ઠસ્ય ચ કૌશિકઃ દિવમ્ આરોપયામ્ આસ સશરીરં મહાતપાઃ
દેવતાઓ અને વશિષ્ઠના નજર સામે, કૌશિક મહાતપસ્વીએ તેને શરીર સહીત સ્વર્ગમાં ઉઠાવ્યો.
તસ્ય સત્યરથા નામ પત્ની કૈકેયવંશજા કુમારં જનયામ્ આસ હરિશ્ચન્દ્રમ્ અકલ્મષમ્
તેની પત્ની, સત્યરથા નામની, કૈકેય કુળની, પવિત્ર પુત્ર હરિશ્ચંદ્રને જન્મ આપ્યો.
સ વૈ રાજા હરિશ્ચન્દ્રસ્ ત્રૈશઙ્કવ ઇતિ સ્મૃતઃ આહર્તા રાજસૂયસ્ય સમ્રાડ્ ઇતિ હ વિશ્રુતઃ
તે રાજા હરિશ્ચંદ્ર, ત્રૈશંકુનો પુત્ર તરીકે ઓળખાય છે; તેણે રાજસૂય યજ્ઞ કર્યો હતો અને સમગ્ર ધરતી પર રાજ કરતો પ્રખ્યાત થયો હતો.
હરિશ્ચન્દ્રસ્ય પુત્રો ઽભૂદ્ રોહિતો નામ પાર્થિવઃ હરિતો રોહિતસ્યાથ ચઞ્ચુર્ હારિત ઉચ્યતે
હરિશ્ચંદ્રનો પુત્ર રોહિતો નામનો રાજકુમાર હતો; રોહિતમાંથી હરિતો થયો અને હરિતમાંથી ચંચુ, જેને હારિત કહેવામાં આવે છે.
વિજયશ્ ચ મુનિશ્રેષ્ઠાશ્ ચઞ્ચુપુત્રો બભૂવ હ જેતા સ સર્વપૃથિવીં વિજયસ્ તેન સ સ્મૃતઃ
મુનિમાં શ્રેષ્ઠ વિજય, ચંચુનો પુત્ર થયો; તેણે સમગ્ર પૃથ્વી જીતેલી, તેથી તેને વિજય તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
રુરુકસ્ તનયસ્ તસ્ય રાજા ધર્માર્થકોવિદઃ રુરુકસ્ય વૃકઃ પુત્રો વૃકાદ્ બાહુસ્ તુ જજ્ઞિવાન્
તેના પુત્ર રૂરુક રાજા હતો, જે ધર્મ અને ધનમાં કુશળ હતો; રૂરુકનો પુત્ર વૃક અને વૃકમાંથી બાહુ જન્મ્યો.
હૈહયાસ્ તાલજઙ્ઘાશ્ ચ નિરસ્યન્તિ સ્મ તં નૃપમ્ તત્પત્ની ગર્ભમ્ આદાય ઔર્વસ્યાશ્રમમ્ આવિશત્
હૈહય અને તાલજંગા એ રાજાને બહાર કાઢી દીધા; તેની પત્ની, ગર્ભવતી, ઔર્વના આશ્રમમાં પ્રવેશી.
નાસત્યો ધાર્મિકશ્ ચૈવ સ હ ધર્મયુગે ઽભવત્ સગરસ્ તુ સુતો બાહોર્ યજ્ઞે સહ ગરેણ વૈ
તે ધર્મી અને સદ્ગુણી હતો, ધર્મયુગમાં જીવતો; બાહુનો પુત્ર સગર, યજ્ઞમાં ઝેર સાથે ગર્ભમાં આવ્યો.
ઔર્વસ્યાશ્રમમ્ આસાદ્ય ભાર્ગવેણાભિરક્ષિતઃ આગ્નેયમ્ અસ્ત્રં લબ્ધ્વા ચ ભાર્ગવાત્ સગરો નૃપઃ
ઔર્વના આશ્રમમાં પહોંચીને, ભાર્ગવ દ્વારા રક્ષિત, રાજા સગરે ભાર્ગવ પાસેથી અગ્નિનું શસ્ત્ર મેળવ્યું.
જિગાય પૃથિવીં હત્વા તાલજઙ્ઘાન્ સહૈહયાન્ શકાનાં પહ્નવાનાં ચ ધર્મં નિરસદ્ અચ્યુતઃ ક્ષત્રિયાણાં મુનિશ્રેષ્ઠાઃ પારદાનાં ચ ધર્મવિત્
તેણે તાલજંગા અને હૈહયોને માર્યા પછી પૃથ્વી જીતેલી; ધર્મી સગરે શક, પહલવ, ક્ષત્રિય અને પારદોને તેમના ધર્મમાંથી બહાર કરી દીધા.
કથં સ સગરો જાતો ગરેણૈવ સહાચ્યુતઃ કિમર્થં ચ શકાદીનાં ક્ષત્રિયાણાં મહૌજસામ્
અચ્યૂત, સગર કેવી રીતે ઝેર સાથે જન્મ્યો? અને શક તથા અન્ય શક્તિશાળી ક્ષત્રિયોને તેણે કેમ બહાર કાઢ્યા?
ધર્માન્ કુલોચિતાન્ રાજા ક્રુદ્ધો નિરસદ્ અચ્યુતઃ એતન્ નઃ સર્વમ્ આચક્ષ્વ વિસ્તરેણ મહામતે
ધર્મી રાજાએ ગુસ્સામાં શક અને અન્ય લોકોને તેમના કુળના ધર્મમાંથી બહાર કરી દીધા; મહામતિ, આ બધું અમને વિગતે કહો.
બાહોર્ વ્યસનિનઃ પૂર્વં હૃતં રાજ્યમ્ અભૂત્ કિલ હૈહયૈસ્ તાલજઙ્ઘૈશ્ ચ શકૈઃ સાર્ધં દ્વિજોત્તમાઃ
બાહુ, જે દુર્વૃત્તિમાં લિપ્ત હતો, તેનો રાજ્ય હૈહય, તાલજંગા અને શકોએPreviously, poison had been given to her by a co-wife, O sinless one. લઈ લીધું હતું, દ્વિજોમાં શ્રેષ્ઠ.
યવનાઃ પારદાશ્ ચૈવ કામ્બોજાઃ પહ્નવાસ્ તથા એતે હ્ય્ અપિ ગણાઃ પઞ્ચ હૈહયાર્થે પરાક્રમન્
યવન, પારદ, કામ્બોજ અને પહલવ પણ, આ પાંચ જૂથો હૈહય માટે લડ્યા હતા.
હૃતરાજ્યસ્ તદા રાજા સ વૈ બાહુર્ વનં યયૌ પત્ન્યા ચાનુગતો દુઃખી તત્ર પ્રાણાન્ અવાસૃજત્
ત્યારે રાજા બાહુ, રાજ્ય ગુમાવી, દુઃખી થઈને પત્ની સાથે વનમાં ગયો અને ત્યાં પોતાનું જીવન ત્યાગ્યું.
પત્ની તુ યાદવી તસ્ય સગર્ભા પૃષ્ઠતો ઽન્વગાત્ સપત્ન્યા ચ ગરસ્ તસ્યૈ દત્તઃ પૂર્વં કિલાનઘાઃ
તેની પત્ની, યાદવ વંશની, ગર્ભવતી હતી અને પાછળથી અનુસરી; પહેલા, તેની સહપત્નીએ તેને ઝેર આપ્યું હતું, અચ્યૂત.
સા તુ ભર્તુશ્ ચિતાં કૃત્વા વને તામ્ અભ્યરોહત ઔર્વસ્ તાં ભાર્ગવો વિપ્રાઃ કારુણ્યાત્ સમવારયત્
તે સ્ત્રીએ વનમાં પતિની ચિતા તૈયાર કરી અને ચિતામાં ચઢવા જતી હતી, પણ ઔર્વ ભાર્ગવ મુનિએ દયાથી તેને રોકી.
તસ્યાશ્રમે ચ ગર્ભઃ સ ગરેણૈવ સહાચ્યુતઃ વ્યજાયત મહાબાહુઃ સગરો નામ પાર્થિવઃ
તેના આશ્રમમાં, તે સ્ત્રીનો પુત્ર ઝેર સાથે જન્મ્યો, શક્તિશાળી બાહુવાળા રાજકુમાર સગર.
ઔર્વસ્ તુ જાતકર્માદીંસ્ તસ્ય કૃત્વા મહાત્મનઃ અધ્યાપ્ય વેદશાસ્ત્રાણિ તતો ઽસ્ત્રં પ્રત્યપાદયત્
ઔર્વે મહાત્મા સગરના જન્મકર્મ અને અન્ય વિધિઓ કર્યા, વેદ અને શાસ્ત્રો શીખવ્યા અને પછી તેને શસ્ત્ર આપ્યું.
આગ્નેયં તુ મહાભાગા અમરૈર્ અપિ દુઃસહમ્ સ તેનાસ્ત્રબલેનાજૌ બલેન ચ સમન્વિતઃ
અગ્નિનું તે શસ્ત્ર, મહાભાગ્યવંત, અમર લોકો માટે પણ સહન કરી શકાયું નથી; તે શસ્ત્રની શક્તિ અને પોતાની તાકાત સાથે યુદ્ધમાં ગયો.