ભગવન્ ન્યસ્તશસ્ત્રો ઽહમ્ અયં તુ તનયો મમ ભવિષ્યતિ દ્વિજશ્રેષ્ઠ ધુન્ધુમારો ન સંશયઃ
ભગવાન, મેં તો શસ્ત્રો મૂકી દીધા છે, પણ મારા આ પુત્ર, દ્વિજશ્રેષ્ઠ, નિશ્ચયે ધુંધુનો વિનાશક બનશે.
સ તં વ્યાદિશ્ય તનયં રાજર્ષિર્ ધુન્ધુમારણે જગામ પર્વતાયૈવ નૃપતિઃ સંશિતવ્રતઃ
રાજર્ષીએ પોતાના પુત્રને ધુંધુના વિનાશ માટે નિમણૂક કરી, અને પવિત્ર વ્રત ધરાવતા રાજાએ પર્વત તરફ યાત્રા કરી.
કુવલાશ્વસ્ તુ પુત્રાણાં શતેન સહ ભો દ્વિજાઃ પ્રાયાદ્ ઉત્તઙ્કસહિતો ધુન્ધોસ્ તસ્ય નિબર્હણે
કુવલાશ્વ, પોતાના સો પુત્રો સાથે, દ્વિજઓ, ઉત્તંક સાથે મળીને ધુંધુના વિનાશ માટે આગળ વધ્યો.
તમ્ આવિશત્ તદા વિષ્ણુસ્ તેજસા ભગવાન્ પ્રભુઃ ઉત્તઙ્કસ્ય નિયોગાદ્ વૈ લોકાનાં હિતકામ્યયા
પછી ભગવાન વિષ્ણુએ, ઉત્તંકના આદેશથી, લોકોના હિત માટે, પોતાની શક્તિથી તેને પ્રવેશ કર્યો.
તસ્મિન્ પ્રયાતે દુર્ધર્ષે દિવિ શબ્દો મહાન્ અભૂત્ એષ શ્રીમાન્ અવધ્યો ઽદ્ય ધુન્ધુમારો ભવિષ્યતિ
તે અપરાજિત યાત્રા પર નીકળતા, આકાશમાં મોટો અવાજ થયો: 'આજે આ ધુંધુમાર, મહિમાવાન, અપરાજિત બનશે.'
દિવ્યૈર્ ગન્ધૈશ્ ચ માલ્યૈશ્ ચ તં દેવાઃ સમવાકિરન્ દેવદુન્દુભયશ્ ચૈવ પ્રણેદુર્ દ્વિજસત્તમાઃ
દેવોએ તેને દિવ્ય સુગંધ અને ફૂલો વડે અભિષેક કર્યો, અને દેવદુંદુભીઓ વાગી ઉઠી, દ્વિજશ્રેષ્ઠો.
સ ગત્વા જયતાં શ્રેષ્ઠસ્ તનયૈઃ સહ વીર્યવાન્ સમુદ્રં ખાનયામ્ આસ વાલુકાન્તરમ્ અવ્યયમ્
જયમાં શ્રેષ્ઠ, પોતાના શક્તિશાળી પુત્રો સાથે, અવિનાશી રેતમાં ખોદવા માટે આગળ વધ્યો, દ્વિજઓ.
તસ્ય પુત્રૈઃ ખનદ્ભિશ્ ચ વાલુકાન્તર્હિતસ્ તદા ધુન્ધુર્ આસાદિતો વિપ્રા દિશમ્ આવૃત્ય પશ્ચિમામ્
પછી, વિદ્વાનો, તેના પુત્રોએ રેતમાં ખોદતા, ત્યાં છુપાયેલો ધુંધુ મળ્યો, જે પશ્ચિમ દિશાને ઢાંકી રહ્યો હતો.
મુખજેનાગ્નિના ક્રોધાલ્ લોકાન્ ઉદ્વર્તયન્ન્ ઇવ વારિ સુસ્રાવ વેગેન મહોદધિર્ ઇવોદયે
મુખમાંથી ગુસ્સામાં આગ નીકળતી હતી, અને જાણે દુનિયાને ઉથલાવી નાખી હોય એમ, તેણે જોરથી પાણી વહાવ્યું, જેમ મહાસાગર ઉછળે છે.
સૌમસ્ય મુનિશાર્દૂલા વરોર્મિકલિલો મહાન્ તસ્ય પુત્રશતં દગ્ધં ત્રિભિર્ ઊનં તુ રક્ષસા
મુનિશ્રેષ્ઠ, મોટી તરંગો અને કાદવમાંથી, તેના સો પુત્રો રાક્ષસે બળી ગયા, માત્ર ત્રણ બચ્યા.
તતઃ સ રાજા દ્યુતિમાન્ રાક્ષસં તં મહાબલમ્ આસસાદ મહાતેજા ધુન્ધું ધુન્ધુવિનાશનઃ
પછી તેજસ્વી રાજા, ધૌંધુનો વિનાશ કરનાર, મહાબલી રાક્ષસ ધૌંધુ પાસે પહોંચ્યો.
તસ્ય વારિમયં વેગમ્ આપીય સ નરાધિપઃ યોગી યોગેન વહ્નિં ચ શમયામ્ આસ વારિણા
એ મનુષ્યરાજ, યોગી તરીકે, યોગ દ્વારા પાણીની તીવ્રતા શોષી લીધી, અને પાણીથી આગને શાંત કરી.
નિહત્ય તં મહાકાયં બલેનોદકરાક્ષસમ્ ઉત્તઙ્કં દર્શયામ્ આસ કૃતકર્મા નરાધિપઃ
પાણીમાં રહેતા મહાકાય રાક્ષસને પોતાની શક્તિથી મારીને, રાજાએ પોતાનું કાર્ય પૂર્ણ કરીને ઉત્તંક સામે હાજર થયો.
ઉત્તઙ્કસ્ તુ વરં પ્રાદાત્ તસ્મૈ રાજ્ઞે મહાત્મને દદૌ તસ્યાક્ષયં વિત્તં શત્રુભિશ્ ચાપરાજિતમ્
ઉત્તંકે એ મહાત્મા રાજાને આશીર્વાદ આપ્યો; તેને અક્ષય ધન અને દુશ્મનોથી અપરાજિત સંપત્તિ આપી.
ધર્મે રતિં ચ સતતં સ્વર્ગે વાસં તથાક્ષયમ્ પુત્રાણાં ચાક્ષયાંલ્ લોકાન્ સ્વર્ગે યે રક્ષસા હતાઃ
તેને ધર્મમાં સતત આનંદ, સ્વર્ગમાં અવિરત વાસ, અને રાક્ષસે મરેલા તેના પુત્રોને સ્વર્ગમાં અક્ષય લોક આપ્યા.
તસ્ય પુત્રાસ્ ત્રયઃ શિષ્ટા દૃઢાશ્વો જ્યેષ્ઠ ઉચ્યતે ચન્દ્રાશ્વકપિલાશ્વૌ તુ કનીયાંસૌ કુમારકૌ
તેના પુત્રોમાં ત્રણ બચ્યા: દૃઢાશ્વ, જે સૌથી મોટો છે; ચંદ્રાશ્વ અને કપિલાશ્વ, બે નાના પુત્રો.
ધૌન્ધુમારેર્ દૃઢાશ્વસ્ય હર્યશ્વશ્ ચાત્મજઃ સ્મૃતઃ હર્યશ્વસ્ય નિકુમ્ભો ઽભૂત્ ક્ષત્રધર્મરતઃ સદા
ધૌંધુમારના પુત્ર દૃઢાશ્વનો પુત્ર હર્યાશ્વ કહેવાય છે; હર્યાશ્વનો પુત્ર નિકુંભ, હંમેશા ક્ષત્રિય ધર્મમાં તત્પર.
સંહતાશ્વો નિકુમ્ભસ્ય સુતો રણવિશારદઃ અકૃશાશ્વકૃશાશ્વૌ તુ સંહતાશ્વસુતૌ દ્વિજાઃ
નિકુંભનો પુત્ર સંહતાશ્વ, યુદ્ધમાં નિપુણ; સંહતાશ્વના બે પુત્રો, અક્રશાશ્વ અને કૃશાશ્વ.
તસ્ય હૈમવતી કન્યા સતાં મતા દૃષદ્વતી વિખ્યાતા ત્રિષુ લોકેષુ પુત્રશ્ ચાસ્યાઃ પ્રસેનજિત્
તેની હૈમવતી દીકરી દૃષદ્વતી, ત્રણેય લોકમાં સદ્ગણવંતી તરીકે પ્રસિદ્ધ; તેના પુત્ર પ્રસેનજિત.
લેભે પ્રસેનજિદ્ ભાર્યાં ગૌરીં નામ પતિવ્રતામ્ અભિશસ્તા તુ સા ભર્ત્રા નદી વૈ બાહુદાભવત્
પ્રસેનજિતે પતિવ્રતા ગૌરીને પત્ની તરીકે મેળવેલી; પણ પતિના શાપથી, તે બાહુદા નદી બની.
તસ્ય પુત્રો મહાન્ આસીદ્ યુવનાશ્વો નરાધિપઃ માન્ધાતા યુવનાશ્વસ્ય ત્રિલોકવિજયી સુતઃ
તેનો મહાન પુત્ર યુવનાશ્વ, મનુષ્યોનો રાજા; યુવનાશ્વનો પુત્ર માંધાતા, ત્રણેય લોકનો વિજેતા.
તસ્ય ચૈત્રરથી ભાર્યા શશબિન્દોઃ સુતાભવત્ સાધ્વી બિન્દુમતી નામ રૂપેણાસદૃશી ભુવિ
તેની પત્ની ચૈત્રરથી, શશબિંદુની દીકરી, સદ્ગુણવંતી અને સુંદરતા માટે અદ્વિતીય બિંદુમતી.
પતિવ્રતા ચ જ્યેષ્ઠા ચ ભ્રાતૄણામ્ અયુતસ્ય વૈ તસ્યામ્ ઉત્પાદયામ્ આસ માન્ધાતા દ્વૌ સુતૌ દ્વિજાઃ
પતિવ્રતા અને દસ હજાર ભાઈઓમાં સૌથી મોટી; તેમાં માંધાતાએ બે પુત્રો ઉત્પન્ન કર્યા.
પુરુકુત્સં ચ ધર્મજ્ઞં મુચુકુન્દં ચ પાર્થિવમ્ પુરુકુત્સસુતસ્ ત્વ્ આસીત્ ત્રસદસ્યુર્ મહીપતિઃ
પુરુકુત્સ, ધર્મ જાણનાર, અને રાજા મુચુકુંદ; પુરુકુત્સનો પુત્ર હતો ત્રસદસ્યુ, પૃથ્વીના રાજા.
નર્મદાયામ્ અથોત્પન્નઃ સંભૂતસ્ તસ્ય ચાત્મજઃ સંભૂતસ્ય તુ દાયાદસ્ ત્રિધન્વા રિપુમર્દનઃ
નર્મદા માંથી સંભૂત જન્મ્યો, તેનો પુત્ર; સંભૂતનો વારસદાર ત્રિધન્વન, દુશ્મનોનો નાશક.
રાજ્ઞસ્ ત્રિધન્વનસ્ ત્વ્ આસીદ્ વિદ્વાંસ્ ત્રય્યારુણઃ પ્રભુઃ તસ્ય સત્યવ્રતો નામ કુમારો ઽભૂન્ મહાબલઃ
રાજા ત્રિધન્વનનો પુત્ર વિદ્વાન અને શક્તિશાળી ત્રૈયારુણ; તેનો પુત્ર મહાબલી સત્યવ્રત.
પરિગ્રહણમન્ત્રાણાં વિઘ્નં ચક્રે સુદુર્મતિઃ યેન ભાર્યા કૃતોદ્વાહા હૃતા ચૈવ પરસ્ય હ
દુશ્ટ મનથી, તેણે લગ્નના મંત્રોમાં વિઘ્ન ઉભું કર્યું, જેના કારણે બીજાના લગ્ન થયેલી પત્નીને પણ લઈ ગયો.
બાલ્યાત્ કામાચ્ ચ મોહાચ્ ચ સાહસાચ્ ચાપલેન ચ જહાર કન્યાં કામાર્તઃ કસ્યચિત્ પુરવાસિનઃ
બાળપણ, ઇચ્છા, ભ્રમ, ઉત્સાહ અને અચાનક冲થી, કામથી અંધ બની, તેણે શહેરના એક માણસની દીકરીને અપહરણ કરી.
અધર્મશઙ્કુના તેન તં સ ત્રય્યારુણો ઽત્યજત્ અપધ્વંસેતિ બહુશો વદન્ ક્રોધસમન્વિતઃ
આ પાપના કારણે, ત્રણ વેદોના પુરોહિતે ગુસ્સામાં વારંવાર કહ્યું, 'એને બહાર કાઢો!' અને તેને ત્યજી દીધો.
સો ઽબ્રવીત્ પિતરં ત્યક્તઃ ક્વ ગચ્છામીતિ વૈ મુહુઃ પિતા ચ તમ્ અથોવાચ શ્વપાકૈઃ સહ વર્તય
ત્યજી દેવાયા પછી, તેણે પિતાને વારંવાર પૂછ્યું, 'હું ક્યાં જઉં?' પિતાએ કહ્યું, 'તુ શ્વપાકો સાથે રહે.'