સ્મૃત્વા સુવિસ્મિતો ભૂત્વા મમૈવમ્ અભવત્ સુધીઃ દેયેયં ગૌતમાયૈવ નાન્યયોગ્યા શુભાનના
આ બધું યાદ કરીને હું ખૂબ આશ્ચર્યચકિત થયો અને મનમાં વિચાર્યું: 'આ શુભમુખી કન્યા માત્ર ગૌતમને જ આપવી યોગ્ય છે, બીજાને નહીં.'
તસ્માઐ એવ તુ તાં દાસ્યે તથાપ્ય્ એવમ્ અચિન્તયમ્ સર્વેષાં ચ મતિર્ ધૈર્યં મથિતં બાલયાનયા
એ કારણે હું એને ગૌતમને જ આપવાનો નક્કી કર્યો; છતાં મનમાં વિચાર્યું કે આ નાની કન્યાએ બધાનો મનોબળ અને ધીરજ હલાવી નાખી છે.
અહલ્યેતિ સુરૈઃ પ્રોક્તં મયા ચ ઋષિભિસ્ તદા દેવાન્ ઋષીંસ્ તદા વીક્ષ્ય મયા તત્રોક્તમ્ ઉચ્ચકૈઃ
તે સમયે દેવતાઓએ, મેં અને ઋષિઓએ પણ એને 'અહલ્યા' નામ આપ્યું; ત્યારે ત્યાં ઉપસ્થિત દેવો અને ઋષિઓને જોઈને મેં ઉંચે અવાજે જાહેર કર્યું.
તસ્મૈ સા દીયતે સુભ્રૂર્ યઃ પૃથિવ્યાઃ પ્રદક્ષિણામ્ કૃત્વોપતિષ્ઠતે પૂર્વં ન ચાન્યસ્મૈ પુનઃ પુનઃ
સુંદર ભ્રૂવાળી, એ કન્યા તેને જ અપાશે, જે પૃથ્વીનો પ્રથમ ફરતો ફરશે; બીજાને, ભલે એ કેટલીય વાર પ્રયત્ન કરે, નહિ મળે.
તતઃ સર્વે સુરગણાઃ શ્રુત્વા વાક્યં મયેરિતમ્ અહલ્યાર્થં સુરા જગ્મુઃ પૃથિવ્યાશ્ ચ પ્રદક્ષિણે
પછી, મારા આ વચન સાંભળી, બધા દેવતાઓ અહલ્યાને મેળવવા પૃથ્વીનો ચક્કર લગાવવા નીકળી પડ્યા.
ગતેષુ સુરસંઘેષુ ગૌતમો ઽપિ મુનીશ્વર પ્રયત્નમ્ અકરોત્ કિંચિદ્ અહલ્યાર્થમ્ ઇમં તથા
જ્યારે બધા દેવો ચાલ્યા ગયા, ત્યારે મુનિશ્રેષ્ઠ ગૌતમ પણ અહલ્યાને મેળવવા માટે કંઈક પ્રયાસ કરવા લાગ્યા.
એતસ્મિન્ન્ અન્તરે બ્રહ્મન્ સુરભિઃ સર્વકામધુક્ અર્ધપ્રસૂતા હ્ય્ અભવત્ તાં દદર્શ સ ગૌતમઃ
એ દરમિયાન, બ્રહ્મન, સર્વકામધેનુ સુરભી અડધી પ્રસૂતા થઈ હતી; એ ગૌતમે એને જોયા.
તસ્યાઃ પ્રદક્ષિણં ચક્રે ઇયમ્ ઉર્વીતિ સંસ્મરન્ લિઙ્ગસ્ય ચ સુરેશસ્ય પ્રદક્ષિણમ્ અથાકરોત્
એ વખતે ગૌતમે યાદ કર્યું કે આ પૃથ્વી સુરભી છે, તો એણે સુરભીનું ફરતું ફર્યું અને પછી દેવોના સ્વામીના લિંગનું પણ ફરતું ફર્યું.
તયોઃ પ્રદક્ષિણં કૃત્વા ગૌતમો મુનિસત્તમઃ સર્વેષાં ચૈવ દેવાનામ્ એકં ચાપિ પ્રદક્ષિણમ્
એ બંનેનું ફરતું ફર્યા પછી, શ્રેષ્ઠ મુનિ ગૌતમે બધા દેવો માટે પણ એક વાર ફરતું ફર્યું.
નૈવાભવદ્ ભુવો ગન્તુઃ સંજાતં દ્વિતયં મમ એવં નિશ્ચિત્ય સ મુનિર્ મમાન્તિકમ્ અથાભ્યગાત્
બીજાઓ પૃથ્વીનું ફરતું પૂરું કરી શક્યા નહીં; એ રીતે નક્કી કરીને એ મુનિ મારા પાસે આવ્યો.
નમસ્કૃત્વાબ્રવીદ્ વાક્યં ગૌતમો માં મહામતિઃ કમલાસન વિશ્વાત્મન્ નમસ્ તે ઽસ્તુ પુનઃ પુનઃ
ગૌતમ મહામતિએ મને વંદન કરીને કહ્યું: 'કમલાસન, વિશ્વના આત્મા, હું તને વારંવાર વંદન કરું છું.'
પ્રદક્ષિણીકૃતા બ્રહ્મન્ મયેયં વસુધાખિલા યદ્ અત્ર યુક્તં દેવેશ જાનીતે તદ્ ભવાન્ સ્વયમ્
બ્રહ્મન, મેં આખી પૃથ્વીનું ફરતું ફર્યું છે; હવે આ મામલે જે યોગ્ય હોય, દેવોના સ્વામી, એ તમે જાતે જ જાણો છો.
મયા તુ ધ્યાનયોગેન જ્ઞાત્વા ગૌતમમ્ અબ્રવમ્ તવૈવ દીયતે સુભ્રૂઃ પ્રદક્ષિણમ્ ઇદં કૃતમ્
હું ધ્યાનયોગ દ્વારા સમજ્યો, હે ગૌતમ, અને કહ્યું: 'આ સુંદર ભ્રૂવાળી તારી છે; આ ફરવું પૂર્ણ થયું.'
ધર્મં જાનીહિ વિપ્રર્ષે દુર્જ્ઞેયં નિગમૈર્ અપિ અર્ધપ્રસૂતા સુરભિઃ સપ્તદ્વીપવતી મહી
હે શ્રેષ્ઠ ઋષિ, જાણ કે ધર્મને સમજવું બહુ મુશ્કેલ છે, વેદો દ્વારા પણ. અર્ધજન્મી સુરભિ એટલે સાત દ્વીપવાળી પૃથ્વી છે.
કૃતા પ્રદક્ષિણા તસ્યાઃ પૃથિવ્યાઃ સા કૃતા ભવેત્ લિઙ્ગં પ્રદક્ષિણીકૃત્ય તદ્ એવ ફલમ્ આપ્નુયાત્
આ પૃથ્વીનું ફરવું થયું છે; જે લિંગની પરિક્રમા કરે છે, તેને એ જ ફળ મળે છે.
તસ્માત્ સર્વપ્રયત્નેન મુને ગૌતમ સુવ્રત તુષ્ટો ઽહં તવ ધૈર્યેણ જ્ઞાનેન તપસા તથા
એથી, હે ગૌતમ, સર્વ પ્રયત્નથી, હે સુવ્રત મુનિ, હું તારી ધીરજ, જ્ઞાન અને તપથી પ્રસન્ન છું.
દત્તેયમ્ ઋષિશાર્દૂલ કન્યા લોકવરા મયા ઇત્ય્ ઉક્ત્વાહં ગૌતમાય અહલ્યામ્ અદદાં મુને
હે ઋષિમાં શ્રેષ્ઠ, આ કન્યાને મેં જગતમાં શ્રેષ્ઠ કહીને તને આપી; આવું કહીને મેં અહલ્યાને ગૌતમને સોંપી.
જાતે વિવાહે તે દેવાઃ કૃત્વેલાયાઃ પ્રદક્ષિણમ્ શનૈઃ શનૈર્ અથાગત્ય દદૃશુઃ સર્વ એવ તે
જ્યારે તારોLag્ન થયો, ત્યારે દેવતાઓ યોગ્ય સમયે ધીમે ધીમે આવ્યા અને બધાએ પરિક્રમાનું દર્શન કર્યું.
તં ગૌતમમ્ અહલ્યાં ચ દાંપત્યં પ્રીતિવર્ધનમ્ તે ચાગત્યાથ પશ્યન્તો વિસ્મિતાશ્ ચાભવન્ સુરાઃ
તેઓએ ગૌતમ અને અહલ્યાનું દાંપત્ય જોયું, જે આનંદ વધારતું હતું; અને આવું જોઈને દેવતાઓ આશ્ચર્યચકિત થયા.
અતિક્રાન્તે વિવાહે તુ સુરાઃ સર્વે દિવં યયુઃ સમત્સરઃ શચીભર્તા તામ્ ઈક્ષ્ય ચ દિવં યયૌ
લગ્ન પૂરું થયા પછી બધા દેવતાઓ સ્વર્ગે પાછા ગયા; અને શચીપતિ ઇન્દ્રે પણ તેને જોઈને સ્વર્ગમાં ગયો.
તતઃ પ્રીતમનાસ્ તસ્મૈ ગૌતમાય મહાત્મને પ્રાદાં બ્રહ્મગિરિં પુણ્યં સર્વકામપ્રદં શુભમ્
પછી, આનંદિત મનથી, મેં મહાત્મા ગૌતમને પવિત્ર બ્રહ્મગિરિ આપી, જે સર્વ ઇચ્છા પૂરી કરે છે અને શુભ છે.
અહલ્યાયાં મુનિશ્રેષ્ઠો રેમે તત્ર સ ગૌતમઃ ગૌતમસ્ય કથાં પુણ્યાં શ્રુત્વા શક્રસ્ ત્રિવિષ્ટપે
ત્યાં શ્રેષ્ઠ મુનિ ગૌતમ અહલ્યાની સાથે આનંદથી રહ્યો; અને ગૌતમની પવિત્ર કથા સાંભળી ઇન્દ્ર સ્વર્ગમાં હતો.
તમ્ આશ્રમં તં ચ મુનિં તસ્ય ભાર્યામ્ અનિન્દિતામ્ ભૂત્વા બ્રાહ્મણવેષેણ દ્રષ્ટુમ્ આગાચ્ છતક્રતુઃ
તે આશ્રમમાં, એ મુનિ અને તેની નિર્દોષ પત્ની પાસે, ઇન્દ્ર બ્રાહ્મણનું રૂપ ધારણ કરીને તેમને જોવા આવ્યો.
સ દૃષ્ટ્વા ભવનં તસ્ય ભાર્યાં ચ વિભવં તથા પાપીયસીં મતિં કૃત્વા અહલ્યાં સમુદૈક્ષત
તેને ગૌતમનું ઘર, પત્ની અને વૈભવ જોઈને, દુષ્ટ મનથી ઇન્દ્રે અહલ્યાને જોઈ.
નાત્માનં ન પરં દેશં કાલં શાપાદ્ ઋષેર્ ભયમ્ ન બુબોધ તદા વત્સ કામાકૃષ્ટઃ શતક્રતુઃ
ત્યારે કામથી આકર્ષિત ઇન્દ્રે, પોતાને, બીજાને, સ્થળને, સમયને કે ઋષિના શાપના ભયને પણ ધ્યાનમાં લીધું નહીં.
તદ્ધ્યાનપરમો નિત્યં સુરરાજ્યેન ગર્વિતઃ સંતપ્તાઙ્ગઃ કથં કુર્યાં પ્રવેશો મે કથં ભવેત્
સદા ધ્યાનમાં લીન, દેવરાજ્યના ગર્વથી, દેહ દુઃખી, તેણે વિચાર્યું: 'હું કેવી રીતે પ્રવેશી શકું? શું કરું?'
એવં વસન્ વિપ્રરૂપો નાન્તરં ત્વ્ અધ્યગચ્છત સ કદાચિન્ મહાપ્રાજ્ઞઃ કૃત્વા પૌર્વાહ્ણિકીં ક્રિયામ્
બ્રાહ્મણનું રૂપ ધારણ કરીને ત્યાં રહેતો, તેને કોઈ અવસર મળ્યો નહીં; પણ એકવાર મહાપ્રજ્ઞ ગૌતમએ પૌર્વાહ્નિક ક્રિયા કરી.
સહિતો ગૌતમઃ શિષ્યૈર્ નિર્ગતશ્ ચાશ્રમાદ્ બહિઃ આશ્રમં ગૌતમીં વિપ્રાન્ ધાન્યાનિ વિવિધાનિ ચ
ગૌતમ પોતાના શિષ્યો સાથે આશ્રમથી બહાર ગયો; આશ્રમ, ગૌતમી, બ્રાહ્મણો અને વિવિધ અનાજ જોવા.
દ્રષ્ટું ગતો મુનિવર ઇન્દ્રસ્ તં સમુદૈક્ષત ઇદમ્ અન્તરમ્ ઇત્ય્ ઉક્ત્વા ચક્રે કાર્યં મનઃપ્રિયમ્
મુનિમાં શ્રેષ્ઠ ઇન્દ્ર તેમને જોવા ગયો અને અવસર જોઈને મનગમતું કાર્ય કર્યું.
રૂપં કૃત્વા ગૌતમસ્ય પ્રિયેપ્સુઃ સ શતક્રતુઃ તાં દૃષ્ટ્વા ચારુસર્વાઙ્ગીમ્ અહલ્યાં વાક્યમ્ અબ્રવીત્
ગૌતમનું રૂપ ધારણ કરીને, આનંદ ઇચ્છતો ઇન્દ્રે, સુંદર અંગવાળી અહલ્યાને જોઈ અને તેને વાત કરી.