તાસામ્ એકાં શ્રેષ્ઠતમાં નિર્મમે શુભલક્ષણામ્ તાં બાલાં ચારુસર્વાઙ્ગીં દૃષ્ટ્વા રૂપગુણાન્વિતામ્
એમાંથી એક શ્રેષ્ઠ, શુભ લક્ષણોવાળી કન્યા બનાવી; એ બાળાને, સુંદર અંગવાળી અને રૂપ-ગુણથી યુક્ત જોઈને,
કો વાસ્યાઃ પોષણે શક્ત ઇતિ મે બુદ્ધિર્ આવિશત્ ન દૈત્યાનાં સુરાણાં ચ ન મુનીનાં તથૈવ ચ
મારા મનમાં વિચાર આવ્યો: કોણ આનું પાલન-પોષણ કરી શકે? ન તો દૈત્યો, ન દેવતાઓ, અને ન તો મુનિઓ પણ.
નાસ્ત્ય્ અસ્યાઃ પોષણે શક્તિર્ ઇતિ મે બુદ્ધિર્ અન્વભૂત્ ગુણજ્યેષ્ઠાય વિપ્રાય તપોયુક્તાય ધીમતે
મને લાગ્યું કે આનું સાચું પાલન કોઈ કરી શકે નહીં, સિવાય એક એવા બ્રાહ્મણના, જે ગુણમાં શ્રેષ્ઠ, તપસ્વી અને બુદ્ધિશાળી હોય.
સર્વલક્ષણયુક્તાય વેદવેદાઙ્ગવેદિને ગૌતમાય મહાપ્રાજ્ઞામ્ અદદાં પોષણાય તામ્
જે બધા શુભ લક્ષણોથી યુક્ત અને વેદ-વેદાંગનો જાણકાર છે, એવા મહાપંડિત ગૌતમને મેં એ કન્યાનું પાલન કરવા માટે આપી.
પાલયસ્વ મુનિશ્રેષ્ઠ યાવદ્ આપ્સ્યતિ યૌવનમ્ યૌવનસ્થાં પુનઃ સાધ્વીમ્ આનયેથા મમાન્તિકમ્
મુનિશ્રેષ્ઠ, તું આ દીકરીને યુવાની સુધી સાચવી રાખજે; જ્યારે એ યુવાન થાય, ત્યારે એને પાછી મારી પાસે લાવજે.
એવમ્ ઉક્ત્વા ગૌતમાય પ્રાદાં કન્યાં સુમધ્યમામ્ તામ્ આદાય મુનિશ્રેષ્ઠ તપસા હતકલ્મષઃ
આ રીતે ગૌતમને કહીને, મેં એ સુમધ્યમા કન્યાને ગૌતમને આપી. પછી, તે મહાન તપથી પવિત્ર થયેલા શ્રેષ્ઠ મુનિ એ કન્યાને લઈને ચાલ્યા ગયા.
તાં પોષયિત્વા વિધિવદ્ અલંકૃત્ય મમાન્તિકમ્ નિર્વિકારો મુનિશ્રેષ્ઠો હ્ય્ અહલ્યામ્ આનયત્ તદા
મુનિશ્રેષ્ઠે એ કન્યાને યોગ્ય રીતે ઉછેરી, સુંદર રીતે શણગારી અને મનમાં કોઈ ફેરફાર વિના અહલ્યાને મારી પાસે લાવ્યો.
તાં દૃષ્ટ્વા વિબુધાઃ સર્વે શક્રાગ્નિવરુણાદયઃ મમ દેયા સુરેશાન ઇત્ય્ ઊચુસ્ તે પૃથક્ પૃથક્
એને જોઈને બધા દેવતાઓ — ઈન્દ્ર, અગ્નિ, વરુણ અને બીજા બધા — અલગ અલગ મને કહેવા લાગ્યા: 'દેવોના સ્વામી, આ કન્યાને મને આપો.'
તથૈવ મુનયઃ સાધ્યા દાનવા યક્ષરાક્ષસાઃ તાન્ સર્વાન્ આગતાન્ દૃષ્ટ્વા કન્યાર્થમ્ અથ સંગતાન્
એ જ રીતે, ઋષિઓ, સાધ્ય, દાનવ, યક્ષ અને રાક્ષસો પણ એ કન્યાને મેળવવા માટે ત્યાં ભેગા થયા.
ઇન્દ્રસ્ય તુ વિશેષેણ મહાંશ્ ચાભૂત્ તદા ગ્રહઃ ગૌતમસ્ય તુ માહાત્મ્યં ગામ્ભીર્યં ધૈર્યમ્ એવ ચ
પણ ખાસ કરીને ઈન્દ્રને એ સમયે ખૂબ જ ઇચ્છા થઈ; છતાં ગૌતમનું મહાત્મ્ય, ઊંડાણ અને ધીરજ પણ સ્પષ્ટ દેખાતા હતા.
સ્મૃત્વા સુવિસ્મિતો ભૂત્વા મમૈવમ્ અભવત્ સુધીઃ દેયેયં ગૌતમાયૈવ નાન્યયોગ્યા શુભાનના
આ બધું યાદ કરીને હું ખૂબ આશ્ચર્યચકિત થયો અને મનમાં વિચાર્યું: 'આ શુભમુખી કન્યા માત્ર ગૌતમને જ આપવી યોગ્ય છે, બીજાને નહીં.'
તસ્માઐ એવ તુ તાં દાસ્યે તથાપ્ય્ એવમ્ અચિન્તયમ્ સર્વેષાં ચ મતિર્ ધૈર્યં મથિતં બાલયાનયા
એ કારણે હું એને ગૌતમને જ આપવાનો નક્કી કર્યો; છતાં મનમાં વિચાર્યું કે આ નાની કન્યાએ બધાનો મનોબળ અને ધીરજ હલાવી નાખી છે.
અહલ્યેતિ સુરૈઃ પ્રોક્તં મયા ચ ઋષિભિસ્ તદા દેવાન્ ઋષીંસ્ તદા વીક્ષ્ય મયા તત્રોક્તમ્ ઉચ્ચકૈઃ
તે સમયે દેવતાઓએ, મેં અને ઋષિઓએ પણ એને 'અહલ્યા' નામ આપ્યું; ત્યારે ત્યાં ઉપસ્થિત દેવો અને ઋષિઓને જોઈને મેં ઉંચે અવાજે જાહેર કર્યું.
તસ્મૈ સા દીયતે સુભ્રૂર્ યઃ પૃથિવ્યાઃ પ્રદક્ષિણામ્ કૃત્વોપતિષ્ઠતે પૂર્વં ન ચાન્યસ્મૈ પુનઃ પુનઃ
સુંદર ભ્રૂવાળી, એ કન્યા તેને જ અપાશે, જે પૃથ્વીનો પ્રથમ ફરતો ફરશે; બીજાને, ભલે એ કેટલીય વાર પ્રયત્ન કરે, નહિ મળે.
તતઃ સર્વે સુરગણાઃ શ્રુત્વા વાક્યં મયેરિતમ્ અહલ્યાર્થં સુરા જગ્મુઃ પૃથિવ્યાશ્ ચ પ્રદક્ષિણે
પછી, મારા આ વચન સાંભળી, બધા દેવતાઓ અહલ્યાને મેળવવા પૃથ્વીનો ચક્કર લગાવવા નીકળી પડ્યા.
ગતેષુ સુરસંઘેષુ ગૌતમો ઽપિ મુનીશ્વર પ્રયત્નમ્ અકરોત્ કિંચિદ્ અહલ્યાર્થમ્ ઇમં તથા
જ્યારે બધા દેવો ચાલ્યા ગયા, ત્યારે મુનિશ્રેષ્ઠ ગૌતમ પણ અહલ્યાને મેળવવા માટે કંઈક પ્રયાસ કરવા લાગ્યા.
એતસ્મિન્ન્ અન્તરે બ્રહ્મન્ સુરભિઃ સર્વકામધુક્ અર્ધપ્રસૂતા હ્ય્ અભવત્ તાં દદર્શ સ ગૌતમઃ
એ દરમિયાન, બ્રહ્મન, સર્વકામધેનુ સુરભી અડધી પ્રસૂતા થઈ હતી; એ ગૌતમે એને જોયા.
તસ્યાઃ પ્રદક્ષિણં ચક્રે ઇયમ્ ઉર્વીતિ સંસ્મરન્ લિઙ્ગસ્ય ચ સુરેશસ્ય પ્રદક્ષિણમ્ અથાકરોત્
એ વખતે ગૌતમે યાદ કર્યું કે આ પૃથ્વી સુરભી છે, તો એણે સુરભીનું ફરતું ફર્યું અને પછી દેવોના સ્વામીના લિંગનું પણ ફરતું ફર્યું.
તયોઃ પ્રદક્ષિણં કૃત્વા ગૌતમો મુનિસત્તમઃ સર્વેષાં ચૈવ દેવાનામ્ એકં ચાપિ પ્રદક્ષિણમ્
એ બંનેનું ફરતું ફર્યા પછી, શ્રેષ્ઠ મુનિ ગૌતમે બધા દેવો માટે પણ એક વાર ફરતું ફર્યું.
નૈવાભવદ્ ભુવો ગન્તુઃ સંજાતં દ્વિતયં મમ એવં નિશ્ચિત્ય સ મુનિર્ મમાન્તિકમ્ અથાભ્યગાત્
બીજાઓ પૃથ્વીનું ફરતું પૂરું કરી શક્યા નહીં; એ રીતે નક્કી કરીને એ મુનિ મારા પાસે આવ્યો.
નમસ્કૃત્વાબ્રવીદ્ વાક્યં ગૌતમો માં મહામતિઃ કમલાસન વિશ્વાત્મન્ નમસ્ તે ઽસ્તુ પુનઃ પુનઃ
ગૌતમ મહામતિએ મને વંદન કરીને કહ્યું: 'કમલાસન, વિશ્વના આત્મા, હું તને વારંવાર વંદન કરું છું.'
પ્રદક્ષિણીકૃતા બ્રહ્મન્ મયેયં વસુધાખિલા યદ્ અત્ર યુક્તં દેવેશ જાનીતે તદ્ ભવાન્ સ્વયમ્
બ્રહ્મન, મેં આખી પૃથ્વીનું ફરતું ફર્યું છે; હવે આ મામલે જે યોગ્ય હોય, દેવોના સ્વામી, એ તમે જાતે જ જાણો છો.
મયા તુ ધ્યાનયોગેન જ્ઞાત્વા ગૌતમમ્ અબ્રવમ્ તવૈવ દીયતે સુભ્રૂઃ પ્રદક્ષિણમ્ ઇદં કૃતમ્
હું ધ્યાનયોગ દ્વારા સમજ્યો, હે ગૌતમ, અને કહ્યું: 'આ સુંદર ભ્રૂવાળી તારી છે; આ ફરવું પૂર્ણ થયું.'
ધર્મં જાનીહિ વિપ્રર્ષે દુર્જ્ઞેયં નિગમૈર્ અપિ અર્ધપ્રસૂતા સુરભિઃ સપ્તદ્વીપવતી મહી
હે શ્રેષ્ઠ ઋષિ, જાણ કે ધર્મને સમજવું બહુ મુશ્કેલ છે, વેદો દ્વારા પણ. અર્ધજન્મી સુરભિ એટલે સાત દ્વીપવાળી પૃથ્વી છે.
કૃતા પ્રદક્ષિણા તસ્યાઃ પૃથિવ્યાઃ સા કૃતા ભવેત્ લિઙ્ગં પ્રદક્ષિણીકૃત્ય તદ્ એવ ફલમ્ આપ્નુયાત્
આ પૃથ્વીનું ફરવું થયું છે; જે લિંગની પરિક્રમા કરે છે, તેને એ જ ફળ મળે છે.
તસ્માત્ સર્વપ્રયત્નેન મુને ગૌતમ સુવ્રત તુષ્ટો ઽહં તવ ધૈર્યેણ જ્ઞાનેન તપસા તથા
એથી, હે ગૌતમ, સર્વ પ્રયત્નથી, હે સુવ્રત મુનિ, હું તારી ધીરજ, જ્ઞાન અને તપથી પ્રસન્ન છું.
દત્તેયમ્ ઋષિશાર્દૂલ કન્યા લોકવરા મયા ઇત્ય્ ઉક્ત્વાહં ગૌતમાય અહલ્યામ્ અદદાં મુને
હે ઋષિમાં શ્રેષ્ઠ, આ કન્યાને મેં જગતમાં શ્રેષ્ઠ કહીને તને આપી; આવું કહીને મેં અહલ્યાને ગૌતમને સોંપી.
જાતે વિવાહે તે દેવાઃ કૃત્વેલાયાઃ પ્રદક્ષિણમ્ શનૈઃ શનૈર્ અથાગત્ય દદૃશુઃ સર્વ એવ તે
જ્યારે તારોLag્ન થયો, ત્યારે દેવતાઓ યોગ્ય સમયે ધીમે ધીમે આવ્યા અને બધાએ પરિક્રમાનું દર્શન કર્યું.
તં ગૌતમમ્ અહલ્યાં ચ દાંપત્યં પ્રીતિવર્ધનમ્ તે ચાગત્યાથ પશ્યન્તો વિસ્મિતાશ્ ચાભવન્ સુરાઃ
તેઓએ ગૌતમ અને અહલ્યાનું દાંપત્ય જોયું, જે આનંદ વધારતું હતું; અને આવું જોઈને દેવતાઓ આશ્ચર્યચકિત થયા.
અતિક્રાન્તે વિવાહે તુ સુરાઃ સર્વે દિવં યયુઃ સમત્સરઃ શચીભર્તા તામ્ ઈક્ષ્ય ચ દિવં યયૌ
લગ્ન પૂરું થયા પછી બધા દેવતાઓ સ્વર્ગે પાછા ગયા; અને શચીપતિ ઇન્દ્રે પણ તેને જોઈને સ્વર્ગમાં ગયો.