નરિષ્યન્તશ્ ચ ષષ્ઠો વૈ પ્રાંશૂ રિષ્ટશ્ ચ સપ્તમઃ કરૂષશ્ ચ પૃષધ્રશ્ ચ નવૈતે મુનિસત્તમાઃ
નરિષ્યંત છઠ્ઠો હતો, પ્રાંશુ અને ઋષ્ટ સાતમા, કરૂષ અને પૃષધ્રા — એ નવ, હે શ્રેષ્ઠ મુનિઓ.
અકરોત્ પુત્રકામસ્ તુ મનુર્ ઇષ્ટિં પ્રજાપતિઃ મિત્રાવરુણયોર્ વિપ્રાઃ પૂર્વમ્ એવ મહામતિઃ
પુત્રની ઈચ્છાથી મનુ, મહાન બુદ્ધિ ધરાવતો પ્રજાપતિ, પ્રાચીન સમયમાં મીત્ર અને વરુણ માટે યજ્ઞ કર્યો, હે બ્રાહ્મણો.
અનુત્પન્નેષુ બહુષુ પુત્રેષ્વ્ એતેષુ ભો દ્વિજાઃ તસ્યાં ચ વર્તમાનાયામ્ ઇષ્ટ્યાં ચ દ્વિજસત્તમાઃ
જ્યારે ઘણા પુત્રો હજુ જન્મ્યા નહોતા, હે દ્વિજ, અને એ યજ્ઞ ચાલી રહ્યો હતો, હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો—
મિત્રાવરુણયોર્ અંશે મનુર્ આહુતિમ્ આવહત્ તત્ર દિવ્યામ્બરધરા દિવ્યાભરણભૂષિતા
મીત્ર અને વરુણના ભાગમાં મનુએ આહુતિ આપી; ત્યાં દિવ્ય વસ્ત્રો અને આભૂષણોથી સજ્જ એક સ્ત્રી દેખાઈ.
દિવ્યસંહનના ચૈવ ઇલા જજ્ઞ ઇતિ શ્રુતિઃ તામ્ ઇલેત્ય્ એવ હોવાચ મનુર્ દણ્ડધરસ્ તદા
દિવ્ય આકારવાળી ઇલા જન્મી, એવી સાંભળવામાં આવે છે; મનુ, દંડધારી, એ સમયે તેને 'ઇલા' કહી સંબોધી.
અનુગચ્છસ્વ માં ભદ્રે તમ્ ઇલા પ્રત્યુવાચ હ ધર્મયુક્તમ્ ઇદં વાક્યં પુત્રકામં પ્રજાપતિમ્
તેને કહ્યું, 'મને અનુસરો, હે શુભે.' ઇલાએ પુત્ર ઈચ્છતા પ્રજાપતિને ધર્મયુક્ત અને યોગ્ય શબ્દોમાં જવાબ આપ્યો.
મિત્રાવરુણયોર્ અંશે જાતાસ્મિ વદતાં વર તયોઃ સકાશં યાસ્યામિ ન માં ધર્મહતાં કુરુ
મિત્ર અને વરુણના અંશમાંથી હું જન્મી છું, બોલનારાઓમાં શ્રેષ્ઠ છું; હું તેમના પાસે જવા જઈ રહી છું—મને ધર્મ છોડનાર ન બનાવો.
સૈવમ્ ઉક્ત્વા મનું દેવં મિત્રાવરુણયોર્ ઇલા ગત્વાન્તિકં વરારોહા પ્રાઞ્જલિર્ વાક્યમ્ અબ્રવીત્
આ રીતે મનુ દેવને કહીને, સુંદર રૂપવાળી ઇલા મિત્ર અને વરુણના નજીક ગઈ, હાથ જોડીને એમણે આ શબ્દો કહ્યા.
અંશે ઽસ્મિ યુવયોર્ જાતા દેવૌ કિં કરવાણિ વામ્ મનુના ચાહમ્ ઉક્તા વાઐ અનુગચ્છસ્વ મામ્ ઇતિ
હું તમારો અંશ છું, દેવો; હું તમારા માટે શું કરું? મનુએ પણ મને કહ્યું છે: 'મારી સાથે આવો.'
તૌ તથાવાદિનીં સાધ્વીમ્ ઇલાં ધર્મપરાયણામ્ મિત્રશ્ ચ વરુણશ્ ચોભાવ્ ઊચતુસ્ તાં દ્વિજોત્તમાઃ
પછી મિત્ર અને વરુણ, શ્રેષ્ઠ દ્વિજ, ધર્મમાં નિષ્ઠાવાન અને સારા વર્તનવાળી ઇલાને, જેમણે આ રીતે કહ્યું, એમણે એમને ઉત્તર આપ્યો.
અનેન તવ ધર્મેણ પ્રશ્રયેણ દમેન ચ સત્યેન ચૈવ સુશ્રોણિ પ્રીતૌ સ્વો વરવર્ણિનિ
તમારા ધર્મ, વિનમ્રતા, સંયમ અને સત્યથી, સુશોભિત કટિવાળી, સુંદર રંગવાળી, અમે ખુશ છીએ.
આવયોસ્ ત્વં મહાભાગે ખ્યાતિં કન્યેતિ યાસ્યસિ
મહાભાગ્યવતી, અમારા તરફથી તું કન્યા તરીકે પ્રસિદ્ધ થશે.
મનોર્ વંશકરઃ પુત્રસ્ ત્વમ્ એવ ચ ભવિષ્યસિ સુદ્યુમ્ન ઇતિ વિખ્યાતસ્ ત્રિષુ લોકેષુ શોભને
તુ મનુના વંશને આગળ વધારનાર પુત્ર પણ બનશે, અને ત્રણેય લોકમાં સુંદર સુદ્યુમ્ન તરીકે જાણીશ.
જગત્પ્રિયો ધર્મશીલો મનોર્ વંશવિવર્ધનઃ નિવૃત્તા સા તુ તચ્ છ્રુત્વા ગચ્છન્તી પિતુર્ અન્તિકાત્
જગતમાં પ્રિય, ધર્મમાં નિષ્ઠાવાન, મનુના વંશને વધારનાર—આ સાંભળીને, એ પિતાના પાસેથી ચાલીને ગઈ.
બુધેનાન્તરમ્ આસાદ્ય મૈથુનાયોપમન્ત્રિતા સોમપુત્રાદ્ બુધાદ્ વિપ્રાસ્ તસ્યાં જજ્ઞે પુરૂરવાઃ
સોમપુત્ર બુધને મળીને, એ સંભોગ માટે આમંત્રિત થઈ; બુધમાંથી, દ્વિજ, એમાંથી પુરૂરવાસ જન્મ્યો.
જનયિત્વા તતઃ સા તમ્ ઇલા સુદ્યુમ્નતાં ગતા સુદ્યુમ્નસ્ય તુ દાયાદાસ્ ત્રયઃ પરમધાર્મિકાઃ
એને જન્મ આપ્યા પછી, ઇલા સુદ્યુમ્ન બની; સુદ્યુમ્નના ત્રણ અત્યંત ધર્મનિષ્ઠ વારસદાર હતા.
ઉત્કલશ્ ચ ગયશ્ ચૈવ વિનતાશ્વશ્ ચ ભો દ્વિજાઃ ઉત્કલસ્યોત્કલા વિપ્રા વિનતાશ્વસ્ય પશ્ચિમાઃ
દ્વિજ, તેઓ ઉત્કલ, ગય અને વિનતાશ્વ હતા; ઉત્કલના ઉત્કલ વંશજ છે, અને વિનતાશ્વના પશ્ચિમવાળા છે.
દિક્ પૂર્વા મુનિશાર્દૂલા ગયસ્ય તુ ગયા સ્મૃતા પ્રવિષ્ટે તુ મનૌ વિપ્રા દિવાકરમ્ અરિંદમમ્
મુનિશાર્દૂલ, પૂર્વ દિશા ઉત્કલની છે; ગયના વંશજ ગયા તરીકે ઓળખાય છે. મનુ પ્રવેશ્યા ત્યારે, દ્વિજ, દુશ્મન વિજયી દિવાકર—
દશધા તત્ પુનઃ ક્ષત્રમ્ અકરોત્ પૃથિવીમ્ ઇમામ્ ઇક્ષ્વાકુર્ જ્યેષ્ઠદાયાદો મધ્યદેશમ્ અવાપ્તવાન્
એમણે પૃથ્વીને ફરીથી દસ ભાગમાં વિભાજિત કરી, ક્ષત્રિય માટે; જ્યેષ્ઠ વારસદાર ઇક્ષ્વાકુએ મધ્ય દેશ મેળવ્યો.
કન્યાભાવાત્ તુ સુદ્યુમ્નો નૈતદ્ રાજ્યમ્ અવાપ્તવાન્ વસિષ્ઠવચનાત્ ત્વ્ આસીત્ પ્રતિષ્ઠાને મહાત્મનઃ
સુદ્યુમ્ન કન્યા બન્યા હોવાથી એ રાજ્ય મેળવી શક્યા નહીં; વશિષ્ઠના શબ્દથી, મહાત્મા પ્રતિષ્ઠાનમાં રહ્યા.
પ્રતિષ્ઠા ધર્મરાજસ્ય સુદ્યુમ્નસ્ય દ્વિજોત્તમાઃ તત્ પુરૂરવસે પ્રાદાદ્ રાજ્યં પ્રાપ્ય મહાયશાઃ
દ્વિજ શ્રેષ્ઠ, પ્રતિષ્ઠા ધર્મરાજ સુદ્યુમ્નની નગર હતી; મહાયશસ્વી એ રાજ્ય મેળવીને પુરૂરવાસને આપ્યું.
માનવેયો મુનિશ્રેષ્ઠાઃ સ્ત્રીપુંસોર્ લક્ષણૈર્ યુતઃ ધૃતવાંસ્ તામ્ ઇલેત્ય્ એવં સુદ્યુમ્નેતિ ચ વિશ્રુતઃ
મુનિ શ્રેષ્ઠ, માનુના વંશજ, સ્ત્રી-પુરુષના લક્ષણોથી યુક્ત, એ ઇલા તરીકે ઓળખાય છે, અને સુદ્યુમ્ન તરીકે પણ પ્રસિદ્ધ છે.
નારિષ્યન્તાઃ શકાઃ પુત્રા નાભાગસ્ય તુ ભો દ્વિજાઃ અમ્બરીષો ઽભવત્ પુત્રઃ પાર્થિવર્ષભસત્તમઃ
દ્વિજ, નારિષ્યંતાના પુત્ર શાકા ક્ષત્રિય બન્યા નહીં; નાભાગના પુત્ર અમ્બરીષ, રાજ bullsમાં શ્રેષ્ઠ હતો.
ધૃષ્ટસ્ય ધાર્ષ્ટકં ક્ષત્રં રણદૃપ્તં બભૂવ હ કરૂષસ્ય ચ કારૂષાઃ ક્ષત્રિયા યુદ્ધદુર્મદાઃ
ધૃષ્ટમાંથી ધાર્ષ્ટક ક્ષત્રિય, યુદ્ધમાં ગર્વીલા, થયા; કરૂષમાંથી કરૂષ ક્ષત્રિય, યુદ્ધમાં અહંकारी, થયા.
નાભાગધૃષ્ટપુત્રાશ્ ચ ક્ષત્રિયા વૈશ્યતાં ગતાઃ પ્રાંશોર્ એકો ઽભવત્ પુત્રઃ પ્રજાપતિર્ ઇતિ સ્મૃતઃ
નાભાગ અને ધૃષ્ટના પુત્રો કષ્ટ્રિય હતા, પણ તેઓ વૈશ્ય બની ગયા; પ્રાંશુના પુત્રોમાંથી એકને પ્રજાપતિ તરીકે ઓળખવામાં આવ્યો.
નરિષ્યન્તસ્ય દાયાદો રાજા દણ્ડધરો યમઃ શર્યાતેર્ મિથુનં ત્વ્ આસીદ્ આનર્તો નામ વિશ્રુતઃ
નરિષ્યંતનો વારસદાર રાજા દંડધર, એટલે યમ, હતો; શર્યાતિના બે સંતાન હતા, જેમાંથી એક પ્રસિદ્ધ આનંદ નામે ઓળખાય છે.
પુત્રઃ કન્યા સુકન્યા ચ યા પત્ની ચ્યવનસ્ય હ આનર્તસ્ય તુ દાયાદો રૈવો નામ મહાદ્યુતિઃ
આનંદના એક પુત્ર અને એક પુત્રી સુકન્યા હતી, જે ચ્યવનની પત્ની બની; આનંદનો વારસદાર રૈવ નામે મહાન તેજસ્વી હતો.
આનર્તવિષયશ્ ચૈવ પુરી ચાસ્ય કુશસ્થલી રૈવસ્ય રૈવતઃ પુત્રઃ કકુદ્મી નામ ધાર્મિકઃ
આનંદનું રાજ્ય અને તેની નગર કુશસ્થળી હતી; રૈવનો પુત્ર ધર્મી કકુદ્મી હતો.
જ્યેષ્ઠઃ પુત્રઃ સ તસ્યાસીદ્ રાજ્યં પ્રાપ્ય કુશસ્થલીમ્ સ કન્યાસહિતઃ શ્રુત્વા ગાન્ધર્વં બ્રહ્મણો ઽન્તિકે
કકુદ્મી તેનો મોટો પુત્ર હતો, અને તેણે કુશસ્થળીનું રાજ્ય મેળવ્યું; તે પોતાની પુત્રી સાથે બ્રહ્માના સમક્ષ ગાંધર્વ સંગીત સાંભળ્યો.
મુહૂર્તભૂતં દેવસ્ય તસ્થૌ બહુયુગં દ્વિજાઃ આજગામ સ ચૈવાથ સ્વાં પુરીં યાદવૈર્ વૃતામ્
દેવ માટે જે માત્ર એક ક્ષણ હતી, તેમાં કકુદ્મી ઘણા યુગો સુધી રહ્યો; પછી તે પોતાની નગરમાં પરત આવ્યો, જ્યાં યાદવોએ વસવાટ કર્યો હતો.