ઐરાવતો ગજેન્દ્રાણાં મહર્ષીણાં ભૃગુર્ યથા તથા સમસ્તતીર્થાનાં વરિષ્ઠં પુરુષોત્તમમ્
જેમ ગજોમાં ઐરાવત અને મહર્ષિોમાં ભૃગુ શ્રેષ્ઠ છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ તીર્થ સર્વોત્કૃષ્ટ છે.
સેનાનીનાં યથા સ્કન્દઃ સિદ્ધાનાં કપિલો યથા તથા સમસ્તતીર્થાનાં વરિષ્ઠં પુરુષોત્તમમ્
જેમ સેના પ્રમુખોમાં સ્કંદ અને સિદ્ધોમાં કપિલ શ્રેષ્ઠ છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ તીર્થ સર્વોપરી છે.
ઉચ્ચૈઃશ્રવા યથાશ્વાનાં કવીનામ્ ઉશના કવિઃ તથા સમસ્તતીર્થાનાં વરિષ્ઠં પુરુષોત્તમમ્
જેમ ઘોડાઓમાં ઉચ્છૈઃશ્રવા અને કવિઓમાં ઉશના શ્રેષ્ઠ છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ તીર્થ સર્વોત્કૃષ્ટ છે.
મુનીનાં ચ યથા વ્યાસઃ કુબેરો યક્ષરક્ષસામ્ તથા સમસ્તતીર્થાનાં વરિષ્ઠં પુરુષોત્તમમ્
જેમ મુનિઓમાં વ્યાસ અને યક્ષ-રાક્ષસોમાં કુબેર શ્રેષ્ઠ છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ તીર્થ સર્વોપરી છે.
ઇન્દ્રિયાણાં મનો યદ્વદ્ ભૂતાનામ્ અવની યથા તથા સમસ્તતીર્થાનાં વરિષ્ઠં પુરુષોત્તમમ્
જેમ ઇન્દ્રિયોમાં મન અને પ્રાણીઓમાં પૃથ્વી શ્રેષ્ઠ છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ તીર્થ સર્વોત્કૃષ્ટ છે.
અશ્વત્થઃ સર્વવૃક્ષાણાં પવનઃ પ્લવતાં યથા તથા સમસ્તતીર્થાનાં વરિષ્ઠં પુરુષોત્તમમ્
જેમ વૃક્ષોમાં અશ્વત્થ અને ગતિશીલોમાં પવન શ્રેષ્ઠ છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ તીર્થ સર્વોપરી છે.
ભૂષણાનાં તુ સર્વેષાં યથા ચૂડામણિર્ દ્વિજાઃ તથા સમસ્તતીર્થાનાં વરિષ્ઠં પુરુષોત્તમમ્
હે દ્વિજો, જેમ બધા આભૂષણોમાં ચૂડા મણિ શ્રેષ્ઠ છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ શ્રેષ્ઠ છે.
ગન્ધર્વાણાં ચિત્રરથઃ શસ્ત્રાણાં કુલિશો યથા તથા સમસ્તતીર્થાનાં વરિષ્ઠં પુરુષોત્તમમ્
ગંધર્વોમાં ચિત્રરથ અને શસ્ત્રોમાં વજ્ર જેવો શ્રેષ્ઠ ગણાય છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ સર્વોપરી છે.
અકારઃ સર્વવર્ણાનાં ગાયત્રી છન્દસાં યથા તથા સમસ્તતીર્થાનાં વરિષ્ઠં પુરુષોત્તમમ્
બધા અક્ષરોમાં 'અ' અને છંદોમાં ગાયત્રી જે રીતે શ્રેષ્ઠ છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ શ્રેષ્ઠ છે.
સર્વાઙ્ગેભ્યો યથા શ્રેષ્ઠમ્ ઉત્તમાઙ્ગં દ્વિજોત્તમાઃ તથા સમસ્તતીર્થાનાં વરિષ્ઠં પુરુષોત્તમમ્
હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજો, જેમ બધા અંગોમાં માથું શ્રેષ્ઠ છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ સર્વોત્તમ છે.
અરુન્ધતી યથા સ્ત્રીણાં સતીનાં શ્રેષ્ઠતાં ગતા તથા સમસ્તતીર્થાનાં શ્રેષ્ઠં તત્ પુરુષોત્તમમ્
જેમ સ્ત્રીઓમાં અરુંધતી સર્વોત્તમ ગણાય છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ શ્રેષ્ઠ છે.
યથા સમસ્તવિદ્યાનાં મોક્ષવિદ્યા પરા સ્મૃતા તથા સમસ્તતીર્થાનાં શ્રેષ્ઠં તત્ પુરુષોત્તમમ્
બધી વિદ્યાઓમાં મોક્ષવિદ્યા સર્વોચ્ચ માનવામાં આવે છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ શ્રેષ્ઠ છે.
મનુષ્યાણાં યથા રાજા ધેનૂનામ્ અપિ કામધુક્ તથા સમસ્તતીર્થાનાં વરિષ્ઠં પુરુષોત્તમમ્
જેમ મનુષ્યોમાં રાજા અને ગાયોમાં કામધેનુ શ્રેષ્ઠ છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ સર્વોપરી છે.
સુવર્ણં સર્વરત્નાનાં સર્પાણાં વાસુકિર્ યથા તથા સમસ્તતીર્થાનાં વરિષ્ઠં પુરુષોત્તમમ્
બધા રત્નોમાં સોનુ અને સર્વોમાં વાસુકિ જે રીતે શ્રેષ્ઠ છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ શ્રેષ્ઠ છે.
પ્રહ્લાદઃ સર્વદૈત્યાનાં રામઃ શસ્ત્રભૃતાં યથા તથા સમસ્તતીર્થાનાં વરિષ્ઠં પુરુષોત્તમમ્
દૈત્યોમાં પ્રહલાદ અને શસ્ત્રધારીઓમાં રામ જેમ શ્રેષ્ઠ છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ સર્વોપરી છે.
ઝષાણાં મકરો યદ્વન્ મૃગાણાં મૃગરાડ્ યથા તથા સમસ્તતીર્થાનાં વરિષ્ઠં પુરુષોત્તમમ્
જળચરોમાં મકર અને પશુઓમાં સિંહ જે રીતે શ્રેષ્ઠ છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ શ્રેષ્ઠ છે.
સમુદ્રાણાં યથા શ્રેષ્ઠઃ ક્ષીરોદઃ સરિતાં પતિઃ તથા સમસ્તતીર્થાનાં વરિષ્ઠં પુરુષોત્તમમ્
સમુદ્રોમાં ક્ષીરસાગર અને નદીઓમાં ગંગા જે રીતે શ્રેષ્ઠ છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ સર્વોપરી છે.
વરુણો યાદસાં યદ્વદ્ યમઃ સંયમિનાં યથા તથા સમસ્તતીર્થાનાં વરિષ્ઠં પુરુષોત્તમમ્
યાદવોમાં વરુણ અને નિયંત્રણ કરનારાઓમાં યમ જે રીતે શ્રેષ્ઠ છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ શ્રેષ્ઠ છે.
દેવર્ષીણાં યથા શ્રેષ્ઠો નારદો મુનિસત્તમાઃ તથા સમસ્તતીર્થાનાં વરિષ્ઠં પુરુષોત્તમમ્
મુનિઓમાં નારદ જેમ શ્રેષ્ઠ છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ સર્વોપરી છે.
ધાતૂનાં કાઞ્ચનં યદ્વત્ પવિત્રાણાં ચ દક્ષિણા તથા સમસ્તતીર્થાનાં વરિષ્ઠં પુરુષોત્તમમ્
ધાતુઓમાં સોનુ અને પવિત્રતાઓમાં દક્ષિણા જે રીતે શ્રેષ્ઠ છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ શ્રેષ્ઠ છે.
પ્રજાપતિર્ યથા દક્ષ ઋષીણાં કશ્યપો યથા તથા સમસ્તતીર્થાનાં વરિષ્ઠં પુરુષોત્તમમ્
પ્રજાપતિઓમાં દક્ષ અને ઋષિઓમાં કશ્યપ જેમ શ્રેષ્ઠ છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ સર્વોપરી છે.
ગ્રહાણાં ભાસ્કરો યદ્વન્ મન્ત્રાણાં પ્રણવો યથા તથા સમસ્તતીર્થાનાં વરિષ્ઠં પુરુષોત્તમમ્
ગ્રહોમાં સુર્ય અને મંત્રોમાં ઓમકાર જે રીતે શ્રેષ્ઠ છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ શ્રેષ્ઠ છે.
અશ્વમેધસ્ તુ યજ્ઞાનાં યથા શ્રેષ્ઠઃ પ્રકીર્તિતઃ તથા સમસ્તતીર્થાનાં ક્ષેત્રં ચ તદ્ દ્વિજોત્તમાઃ
યજ્ઞોમાં અશ્વમેઘ શ્રેષ્ઠ ગણાય છે, તેમ બધા તીર્થોમાં એ ક્ષેત્ર શ્રેષ્ઠ છે, હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજો.
ઓષધીનાં યથા ધાન્યં તૃણેષુ તૃણરાડ્ યથા તથા સમસ્તતીર્થાનામ્ ઉત્તમં પુરુષોત્તમમ્
ઔષધિઓમાં અનાજ અને ઘાસમાં ઘાસનો રાજા જે રીતે શ્રેષ્ઠ છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ સર્વોચ્ચ છે.
યથા સમસ્તતીર્થાનાં ધર્મઃ સંસારતારકઃ તથા સમસ્તતીર્થાનાં શ્રેષ્ઠં તત્ પુરુષોત્તમમ્
જેમ બધાં પવિત્ર તીર્થોનો ધર્મ મનુષ્યને સંસારના દરિયાને પાર કરાવે છે, તેમ બધાં તીર્થોમાંથી એ પુરુષોત્તમ સર્વોથી શ્રેષ્ઠ છે.
સર્વેષાં ચૈવ તીર્થાનાં ક્ષેત્રાણાં ચ દ્વિજોત્તમાઃ જપહોમવ્રતાનાં ચ તપોદાનફલાનિ ચ
હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજો, બધાં તીર્થો, ક્ષેત્રો, જપ, હવન, વ્રત, તપ અને દાન—આ બધાંના ફળ આ પ્રમાણે છે.
ન તત્ પશ્યામિ ભો વિપ્રા યત્ તેન સદૃશં ભુવિ કિં ચાત્ર બહુનોક્તેન ભાષિતેન પુનઃ પુનઃ
હે વિદ્વાન બ્રાહ્મણો, પૃથ્વી પર એના સમાન કંઈ નથી; ફરી ફરી ઘણું બોલવામાં શું અર્થ છે?
સત્યં સત્યં પુનઃ સત્યં ક્ષેત્રં તત્ પરમં મહત્ પુરુષાખ્યં સકૃદ્ દૃષ્ટ્વા સાગરામ્ભઃસમાપ્લુતમ્
સાચું કહું છું, ફરીથી સાચું કહું છું—એ ક્ષેત્ર અતિ મહાન છે; જે એ પુરુષોત્તમ સ્થાનને એકવાર પણ જુએ છે, તે જાણે સાગરમાં ડૂબીને પવિત્ર થઈ જાય છે.
બ્રહ્મવિદ્યાં સકૃજ્ જ્ઞાત્વા ગર્ભવાસો ન વિદ્યતે હરેઃ સંનિહિતે સ્થાન ઉત્તમે પુરુષોત્તમે
જે મનુષ્યે બ્રહ્મવિદ્યાને એકવાર પણ જાણી છે, તેને ફરી ગર્ભમાં આવવું પડતું નથી; જ્યાં હરિ હાજર છે, એ ઉત્તમ પુરુષોત્તમ સ્થાનમાં.
સંવત્સરમ્ ઉપાસીત માસમાત્રમ્ અથાપિ વા તેન જપ્તં હુતં તેન તેન તપ્તં તપો મહત્
એ સ્થળે વર્ષભર ઉપાસના કરવી, અથવા માત્ર એક મહિનો—even એટલું પૂરતું; ત્યાં જે કંઈ જપ, હવન કે મહાન તપ કરવામાં આવે છે,