યેન પ્રશંસસિ ક્ષેત્રં મુક્તિદં પુરુષોત્તમમ્ પુરુષાખ્યસમં નૂનં ક્ષેત્રં નાસ્તિ મહીતલે તેન ત્વં વિબુધશ્રેષ્ઠ પ્રશંસસિ પુનઃ પુનઃ
તમે જે મુક્તિદાયક પુરુષોત્તમ ક્ષેત્રની વખાણો કરો છો, એથી નિશ્ચિત છે કે પૃથ્વી પર પુરુષ નામના ક્ષેત્ર જેવું બીજું ક્યાંય નથી; એટલે જ, વિદ્વાનોમાં શ્રેષ્ઠ, તમે એની વારંવાર પ્રશંસા કરો છો.
સત્યં સત્યં મુનિશ્રેષ્ઠા ભવદ્ભિઃ સમુદાહૃતમ્ પુરુષાખ્યસમં ક્ષેત્રં નાસ્ત્ય્ અત્ર પૃથિવીતલે
સાચું છે, મુનિશ્રેષ્ઠો, તમે જે કહ્યું એ બરાબર છે; પૃથ્વી પર પુરુષ નામના ક્ષેત્ર જેવું બીજું નથી.
સન્તિ યાનિ તુ તીર્થાનિ પુણ્યાન્ય્ આયતનાનિ ચ તાનિ શ્રીપુરુષાખ્યસ્ય કલાં નાર્હન્તિ ષોડશીમ્
જેટલા પવિત્ર તીર્થો અને પવિત્ર સ્થાનોએ છે, એ બધું પણ શ્રીપુરુષ નામના ક્ષેત્રના સોળમામાં ભાગને પણ બરાબર નથી.
યથા સર્વેશ્વરો વિષ્ણુઃ સર્વલોકોત્તમોત્તમઃ તથા સમસ્તતીર્થાનાં વરિષ્ઠં પુરુષોત્તમમ્
જેમ વિષ્ણુ સર્વલોકોમાં શ્રેષ્ઠ છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ તીર્થ સર્વોત્કૃષ્ટ છે.
આદિત્યાનાં યથા વિષ્ણુઃ શ્રેષ્ઠત્વે સમુદાહૃતઃ તથા સમસ્તતીર્થાનાં વરિષ્ઠં પુરુષોત્તમમ્
જેમ આદિત્યોમાં વિષ્ણુ શ્રેષ્ઠ ગણાય છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ તીર્થ સર્વોપરી છે.
નક્ષત્રાણાં યથા સોમઃ સરસાં સાગરો યથા તથા સમસ્તતીર્થાનાં વરિષ્ઠં પુરુષોત્તમમ્
જેમ નક્ષત્રોમાં ચંદ્ર અને જળોમાં સાગર સર્વોત્તમ છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ તીર્થ સર્વશ્રેષ્ઠ છે.
વસૂનાં પાવકો યદ્વદ્ રુદ્રાણાં શંકરો યથા તથા સમસ્તતીર્થાનાં વરિષ્ઠં પુરુષોત્તમમ્
જેમ વસુઓમાં પાવક અને રુદ્રોમાં શંકર શ્રેષ્ઠ છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ તીર્થ સર્વોપરી છે.
વર્ણાનાં બ્રાહ્મણો યદ્વદ્ વૈનતેયશ્ ચ પક્ષિણામ્ તથા સમસ્તતીર્થાનાં વરિષ્ઠં પુરુષોત્તમમ્
જેમ વર્ણોમાં બ્રાહ્મણ અને પક્ષીઓમાં વેનુતેય શ્રેષ્ઠ છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ તીર્થ સર્વોત્કૃષ્ટ છે.
શિખરિણાં યથા મેરુઃ પર્વતાનાં હિમાલયઃ તથા સમસ્તતીર્થાનાં વરિષ્ઠં પુરુષોત્તમમ્
જેમ શિખરોમાં મેરુ અને પર્વતોમાં હિમાલય સર્વોપરી છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ તીર્થ સર્વોત્કૃષ્ટ છે.
પ્રમદાનાં યથા લક્ષ્મીઃ સરિતાં જાહ્નવી યથા તથા સમસ્તતીર્થાનાં વરિષ્ઠં પુરુષોત્તમમ્
જેમ સ્ત્રીઓમાં લક્ષ્મી અને નદીઓમાં ગંગા શ્રેષ્ઠ છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ તીર્થ સર્વોપરી છે.
ઐરાવતો ગજેન્દ્રાણાં મહર્ષીણાં ભૃગુર્ યથા તથા સમસ્તતીર્થાનાં વરિષ્ઠં પુરુષોત્તમમ્
જેમ ગજોમાં ઐરાવત અને મહર્ષિોમાં ભૃગુ શ્રેષ્ઠ છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ તીર્થ સર્વોત્કૃષ્ટ છે.
સેનાનીનાં યથા સ્કન્દઃ સિદ્ધાનાં કપિલો યથા તથા સમસ્તતીર્થાનાં વરિષ્ઠં પુરુષોત્તમમ્
જેમ સેના પ્રમુખોમાં સ્કંદ અને સિદ્ધોમાં કપિલ શ્રેષ્ઠ છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ તીર્થ સર્વોપરી છે.
ઉચ્ચૈઃશ્રવા યથાશ્વાનાં કવીનામ્ ઉશના કવિઃ તથા સમસ્તતીર્થાનાં વરિષ્ઠં પુરુષોત્તમમ્
જેમ ઘોડાઓમાં ઉચ્છૈઃશ્રવા અને કવિઓમાં ઉશના શ્રેષ્ઠ છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ તીર્થ સર્વોત્કૃષ્ટ છે.
મુનીનાં ચ યથા વ્યાસઃ કુબેરો યક્ષરક્ષસામ્ તથા સમસ્તતીર્થાનાં વરિષ્ઠં પુરુષોત્તમમ્
જેમ મુનિઓમાં વ્યાસ અને યક્ષ-રાક્ષસોમાં કુબેર શ્રેષ્ઠ છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ તીર્થ સર્વોપરી છે.
ઇન્દ્રિયાણાં મનો યદ્વદ્ ભૂતાનામ્ અવની યથા તથા સમસ્તતીર્થાનાં વરિષ્ઠં પુરુષોત્તમમ્
જેમ ઇન્દ્રિયોમાં મન અને પ્રાણીઓમાં પૃથ્વી શ્રેષ્ઠ છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ તીર્થ સર્વોત્કૃષ્ટ છે.
અશ્વત્થઃ સર્વવૃક્ષાણાં પવનઃ પ્લવતાં યથા તથા સમસ્તતીર્થાનાં વરિષ્ઠં પુરુષોત્તમમ્
જેમ વૃક્ષોમાં અશ્વત્થ અને ગતિશીલોમાં પવન શ્રેષ્ઠ છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ તીર્થ સર્વોપરી છે.
ભૂષણાનાં તુ સર્વેષાં યથા ચૂડામણિર્ દ્વિજાઃ તથા સમસ્તતીર્થાનાં વરિષ્ઠં પુરુષોત્તમમ્
હે દ્વિજો, જેમ બધા આભૂષણોમાં ચૂડા મણિ શ્રેષ્ઠ છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ શ્રેષ્ઠ છે.
ગન્ધર્વાણાં ચિત્રરથઃ શસ્ત્રાણાં કુલિશો યથા તથા સમસ્તતીર્થાનાં વરિષ્ઠં પુરુષોત્તમમ્
ગંધર્વોમાં ચિત્રરથ અને શસ્ત્રોમાં વજ્ર જેવો શ્રેષ્ઠ ગણાય છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ સર્વોપરી છે.
અકારઃ સર્વવર્ણાનાં ગાયત્રી છન્દસાં યથા તથા સમસ્તતીર્થાનાં વરિષ્ઠં પુરુષોત્તમમ્
બધા અક્ષરોમાં 'અ' અને છંદોમાં ગાયત્રી જે રીતે શ્રેષ્ઠ છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ શ્રેષ્ઠ છે.
સર્વાઙ્ગેભ્યો યથા શ્રેષ્ઠમ્ ઉત્તમાઙ્ગં દ્વિજોત્તમાઃ તથા સમસ્તતીર્થાનાં વરિષ્ઠં પુરુષોત્તમમ્
હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજો, જેમ બધા અંગોમાં માથું શ્રેષ્ઠ છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ સર્વોત્તમ છે.
અરુન્ધતી યથા સ્ત્રીણાં સતીનાં શ્રેષ્ઠતાં ગતા તથા સમસ્તતીર્થાનાં શ્રેષ્ઠં તત્ પુરુષોત્તમમ્
જેમ સ્ત્રીઓમાં અરુંધતી સર્વોત્તમ ગણાય છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ શ્રેષ્ઠ છે.
યથા સમસ્તવિદ્યાનાં મોક્ષવિદ્યા પરા સ્મૃતા તથા સમસ્તતીર્થાનાં શ્રેષ્ઠં તત્ પુરુષોત્તમમ્
બધી વિદ્યાઓમાં મોક્ષવિદ્યા સર્વોચ્ચ માનવામાં આવે છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ શ્રેષ્ઠ છે.
મનુષ્યાણાં યથા રાજા ધેનૂનામ્ અપિ કામધુક્ તથા સમસ્તતીર્થાનાં વરિષ્ઠં પુરુષોત્તમમ્
જેમ મનુષ્યોમાં રાજા અને ગાયોમાં કામધેનુ શ્રેષ્ઠ છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ સર્વોપરી છે.
સુવર્ણં સર્વરત્નાનાં સર્પાણાં વાસુકિર્ યથા તથા સમસ્તતીર્થાનાં વરિષ્ઠં પુરુષોત્તમમ્
બધા રત્નોમાં સોનુ અને સર્વોમાં વાસુકિ જે રીતે શ્રેષ્ઠ છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ શ્રેષ્ઠ છે.
પ્રહ્લાદઃ સર્વદૈત્યાનાં રામઃ શસ્ત્રભૃતાં યથા તથા સમસ્તતીર્થાનાં વરિષ્ઠં પુરુષોત્તમમ્
દૈત્યોમાં પ્રહલાદ અને શસ્ત્રધારીઓમાં રામ જેમ શ્રેષ્ઠ છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ સર્વોપરી છે.
ઝષાણાં મકરો યદ્વન્ મૃગાણાં મૃગરાડ્ યથા તથા સમસ્તતીર્થાનાં વરિષ્ઠં પુરુષોત્તમમ્
જળચરોમાં મકર અને પશુઓમાં સિંહ જે રીતે શ્રેષ્ઠ છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ શ્રેષ્ઠ છે.
સમુદ્રાણાં યથા શ્રેષ્ઠઃ ક્ષીરોદઃ સરિતાં પતિઃ તથા સમસ્તતીર્થાનાં વરિષ્ઠં પુરુષોત્તમમ્
સમુદ્રોમાં ક્ષીરસાગર અને નદીઓમાં ગંગા જે રીતે શ્રેષ્ઠ છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ સર્વોપરી છે.
વરુણો યાદસાં યદ્વદ્ યમઃ સંયમિનાં યથા તથા સમસ્તતીર્થાનાં વરિષ્ઠં પુરુષોત્તમમ્
યાદવોમાં વરુણ અને નિયંત્રણ કરનારાઓમાં યમ જે રીતે શ્રેષ્ઠ છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ શ્રેષ્ઠ છે.
દેવર્ષીણાં યથા શ્રેષ્ઠો નારદો મુનિસત્તમાઃ તથા સમસ્તતીર્થાનાં વરિષ્ઠં પુરુષોત્તમમ્
મુનિઓમાં નારદ જેમ શ્રેષ્ઠ છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ સર્વોપરી છે.
ધાતૂનાં કાઞ્ચનં યદ્વત્ પવિત્રાણાં ચ દક્ષિણા તથા સમસ્તતીર્થાનાં વરિષ્ઠં પુરુષોત્તમમ્
ધાતુઓમાં સોનુ અને પવિત્રતાઓમાં દક્ષિણા જે રીતે શ્રેષ્ઠ છે, તેમ બધા તીર્થોમાં પુરુષોત્તમ શ્રેષ્ઠ છે.