શઙ્ખચક્રગદાપાણિં મુકુટાઙ્ગદભૂષણમ્ સર્વલક્ષણસંયુક્તં વનમાલાવિભૂષિતમ્
જેમના હાથમાં શંખ, ચક્ર અને ગદા છે, મસ્તકે મુકુટ અને હાથમાં કડાં છે, સર્વ લક્ષણોથી યુક્ત છે અને વનમાલાથી શોભાયમાન છે.
દૃષ્ટ્વા નરો ઽઞ્જલિં કૃત્વા દણ્ડવત્ પ્રણિપત્ય ચ અશ્વમેધસહસ્રાણાં ફલં પ્રાપ્નોતિ વૈ દ્વિજાઃ
એમને જોઈને, જે મનુષ્ય હાથ જોડે છે અને દંડવત્ પ્રણામ કરે છે, તે હજાર અશ્વમેધ યજ્ઞનું ફળ પામે છે, હે દ્વિજો.
યત્ ફલં સર્વતીર્થેષુ સ્નાને દાને પ્રકીર્તિતમ્ નરસ્ તત્ ફલમ્ આપ્નોતિ દૃષ્ટ્વા કૃષ્ણં પ્રણમ્ય ચ
જેટલું ફળ સર્વ તીર્થોમાં સ્નાન અને દાનથી મળે છે, એટલું જ ફળ મનુષ્ય શ્રીકૃષ્ણને જોઈને અને પ્રણામ કરીને મેળવે છે.
યત્ ફલં સર્વરત્નાદ્યૈર્ ઇષ્ટે બહુસુવર્ણકે નરસ્ તત્ ફલમ્ આપ્નોતિ દૃષ્ટ્વા કૃષ્ણં પ્રણમ્ય ચ
જેટલું ફળ સર્વ રત્નો અને ઘણાં સોનાથી પૂજન કરવાથી મળે છે, એટલું જ ફળ મનુષ્ય શ્રીકૃષ્ણને જોઈને અને પ્રણામ કરીને મેળવે છે.
યત્ ફલં સર્વવેદેષુ સર્વયજ્ઞેષુ યત્ ફલમ્ તત્ ફલં સમવાપ્નોતિ નરઃ કૃષ્ણં પ્રણમ્ય ચ
જેટલું ફળ સર્વ વેદો અને સર્વ યજ્ઞોમાંથી મળે છે, એટલું જ ફળ મનુષ્ય શ્રીકૃષ્ણને જોઈને અને પ્રણામ કરીને મેળવે છે.
યત્ ફલં સર્વદાનેન વ્રતેન નિયમેન ચ નરસ્ તત્ ફલમ્ આપ્નોતિ દૃષ્ટ્વા કૃષ્ણં પ્રણમ્ય ચ
જેટલું ફળ સર્વ દાન, વ્રત અને નિયમથી મળે છે, એટલું જ ફળ મનુષ્ય શ્રીકૃષ્ણને જોઈને અને પ્રણામ કરીને મેળવે છે.
તપોભિર્ વિવિધૈર્ ઉગ્રૈર્ યત્ ફલં સમુદાહૃતમ્ નરસ્ તત્ ફલમ્ આપ્નોતિ દૃષ્ટ્વા કૃષ્ણં પ્રણમ્ય ચ
જેટલું ફળ વિવિધ કઠિન તપસ્યાથી મળે છે, એટલું જ ફળ મનુષ્ય શ્રીકૃષ્ણને જોઈને અને પ્રણામ કરીને મેળવે છે.
યત્ ફલં બ્રહ્મચર્યેણ સમ્યક્ ચીર્ણેન તત્કૃતમ્ નરસ્ તત્ ફલમ્ આપ્નોતિ દૃષ્ટ્વા કૃષ્ણં પ્રણમ્ય ચ
જેટલું ફળ યોગ્ય રીતે આચરવામાં આવેલા બ્રહ્મચર્યથી મળે છે, એટલું જ ફળ મનુષ્ય શ્રીકૃષ્ણને જોઈને અને પ્રણામ કરીને મેળવે છે.
યત્ ફલં ચ ગૃહસ્થસ્ય યથોક્તાચારવર્તિનઃ નરસ્ તત્ ફલમ્ આપ્નોતિ દૃષ્ટ્વા કૃષ્ણં પ્રણમ્ય ચ
જેટલું ફળ ગૃહસ્થાશ્રમમાં નિયમિત રીતે આચરણ કરનારને મળે છે, એટલું જ ફળ મનુષ્ય શ્રીકૃષ્ણને જોઈને અને પ્રણામ કરીને મેળવે છે.
યત્ ફલં વનવાસેન વાનપ્રસ્થસ્ય કીર્તિતમ્ નરસ્ તત્ ફલમ્ આપ્નોતિ દૃષ્ટ્વા કૃષ્ણં પ્રણમ્ય ચ
જેટલું ફળ વનવાસી વાનપ્રસ્થને મળે છે, એટલું જ ફળ મનુષ્ય શ્રીકૃષ્ણને જોઈને અને પ્રણામ કરીને મેળવે છે.
સંન્યાસેન યથોક્તેન યત્ ફલં સમુદાહૃતમ્ નરસ્ તત્ ફલમ્ આપ્નોતિ દૃષ્ટ્વા કૃષ્ણં પ્રણમ્ય ચ
જેમ સંન્યાસ માટે જે ફળ જણાવાયું છે, એ ફળ મનુષ્યને શ્રીકૃષ્ણના દર્શન કરીને અને તેમને વંદન કરીને મળે છે.
કિં ચાત્ર બહુનોક્તેન માહાત્મ્યે તસ્ય ભો દ્વિજાઃ દૃષ્ટ્વા કૃષ્ણં નરો ભક્ત્યા મોક્ષં પ્રાપ્નોતિ દુર્લભમ્
હે દ્વિજો, એ મહિમાનું વધુ શું વર્ણન કરવું? શ્રદ્ધાથી શ્રીકૃષ્ણના દર્શનથી મનુષ્ય દુર્લભ મોક્ષ પામે છે.
પાપૈર્ વિમુક્તઃ શુદ્ધાત્મા કલ્પકોટિસમુદ્ભવૈઃ શ્રિયા પરમયા યુક્તઃ સર્વૈઃ સમુદિતો ગુણૈઃ
કોઇએ કરોડો કલ્પ સુધીના પાપો છોડીને, શુદ્ધ મનવાળો, સર્વોત્કૃષ્ટ ઐશ્વર્યથી યુક્ત અને સર્વ ગુણોથી ભરપૂર થાય છે.
સર્વકામસમૃદ્ધેન વિમાનેન સુવર્ચસા ત્રિસપ્તકુલમ્ ઉદ્ધૃત્ય નરો વિષ્ણુપુરં વ્રજેત્
સર્વ ઇચ્છાઓથી સંતોષાયેલી તેજસ્વી વિમાનમાં બેસી, મનુષ્ય એકવીસ પેઢી સુધીના કુળને ઉદ્ધરાવે છે અને પછી વિષ્ણુના શહેરમાં જાય છે.
તત્ર કલ્પશતં યાવદ્ ભુક્ત્વા ભોગાન્ મનોરમાન્ ગન્ધર્વાપ્સરસૈઃ સાર્ધં યથા વિષ્ણુશ્ ચતુર્ભુજઃ
ત્યાં, તે સો કલ્પ સુધી ગંધર્વો અને અપ્સરાઓ સાથે મનોહર ભોગ ભોગવે છે અને ચતુર્ભુજ વિષ્ણુ જેવો રહે છે.
ચ્યુતસ્ તસ્માદ્ ઇહાયાતો વિપ્રાણાં પ્રવરે કુલે સર્વજ્ઞઃ સર્વવેદી ચ જાયતે ગતમત્સરઃ
ત્યાંથી પડીને, એ અહીં શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ કુળમાં જન્મે છે, સર્વજ્ઞ, સર્વ વેદનો જાણકાર અને ઈર્ષ્યા રહિત બને છે.
સ્વધર્મનિરતઃ શાન્તો દાતા ભૂતહિતે રતઃ આસાદ્ય વૈષ્ણવં જ્ઞાનં તતો મુક્તિમ્ અવાપ્નુયાત્
પોતાના ધર્મમાં સ્થિર, શાંત, દાનશીલ અને સર્વ જીવોના હિતમાં તત્પર રહી, વૈષ્ણવ જ્ઞાન પ્રાપ્ત કરીને, પછી મોક્ષ પામે છે.
તતઃ સંપૂજ્ય મન્ત્રેણ સુભદ્રાં ભક્તવત્સલામ્ પ્રસાદયેત્ તતો વિપ્રાઃ પ્રણિપત્ય કૃતાઞ્જલિઃ
પછી, ભક્તવત્સલ સુભદ્રાનું મંત્રથી પૂજન કરીને, હે દ્વિજો, હાથ જોડીને નમન કરીને તેમને પ્રસન્ન કરવી જોઈએ.
નમસ્ તે સર્વગે દેવિ નમસ્ તે શુભસૌખ્યદે ત્રાહિ માં પદ્મપત્ત્રાક્ષિ કાત્યાયનિ નમો ઽસ્તુ તે
'હે સર્વવ્યાપક દેવી, તમને વંદન છે. હે શુભ અને સુખ આપનારી, તમને વંદન છે. હે કમળની આંખવાળી કાત્યાયની, મને રક્ષા કરો, તમને ફરીથી વંદન.'
એવં પ્રસાદ્ય તાં દેવીં જગદ્ધાત્રીં જગદ્ધિતામ્ બલદેવસ્ય ભગિનીં સુભદ્રાં વરદાં શિવામ્
આ રીતે જગતની પોષક, જગતના કલ્યાણ માટે રહેનારી, બલદેવની બહેન, સુભદ્રા, વરદાન આપનારી અને શુભ દેવીને પ્રસન્ન કર્યા પછી—
કામગેન વિમાનેન નરો વિષ્ણુપુરં વ્રજેત્ આભૂતસંપ્લવં યાવત્ ક્રીડિત્વા તત્ર દેવવત્
ઇચ્છા પૂર્ણ કરનાર વિમાનમાં બેસી, મનુષ્ય વિષ્ણુના શહેરમાં જાય છે અને ત્યાં દેવતાની જેમ રમતો રહે છે, જ્યાં સુધી સર્વપ્રલય ન થાય.
ઇહ માનુષતાં પ્રાપ્તો બ્રાહ્મણો વેદવિદ્ ભવેત્ પ્રાપ્ય યોગં હરેસ્ તત્ર મોક્ષં ચ લભતે ધ્રુવમ્
અહીં માનવ જન્મ પામી, તે બ્રાહ્મણ બને છે, વેદનો જાણકાર બને છે; ત્યાં હરિ સાથે યોગ પ્રાપ્ત કરીને નિશ્ચિત રીતે મોક્ષ પામે છે.
એવં દૃષ્ટ્વા બલં કૃષ્ણં સુભદ્રાં પ્રણિપત્ય ચ ધર્મં ચાર્થં ચ કામં ચ મોક્ષં ચ લભતે ધ્રુવમ્
આ રીતે બલરામ, કૃષ્ણ અને સુભદ્રાના દર્શન કરીને અને વંદન કરીને, મનુષ્ય નિશ્ચિતપણે ધર્મ, અર્થ, કામ અને મોક્ષ પામે છે.
નિષ્ક્રમ્ય દેવતાગારાત્ કૃતકૃત્યો ભવેન્ નરઃ પ્રણમ્યાયતનં પશ્ચાદ્ વ્રજેત્ તત્ર સમાહિતઃ
મંદિરમાંથી બહાર આવી, મનુષ્ય પોતાનું કાર્ય પૂર્ણ થયેલું માને છે; પછી મંદિરને નમન કરીને, એકાગ્રતાથી આગળ વધવું જોઈએ.
ઇન્દ્રનીલમયો વિષ્ણુર્ યત્રાસ્તે વાલુકાવૃતઃ અન્તર્ધાનગતં નત્વા તતો વિષ્ણુપુરં વ્રજેત્
જ્યાં વાલુકાથી ઢંકાયેલો, ઇન્દ્રનીલમણિ જેવો વિષ્ણુ રહેલા છે, ત્યાં છુપાયેલા વિષ્ણુને નમન કરીને, પછી મનુષ્ય વિષ્ણુના શહેરમાં જાય છે.
સર્વદેવમયો યો ઽસૌ હતવાન્ અસુરોત્તમમ્ સ આસ્તે તત્ર ભો વિપ્રાઃ સિંહાર્ધકૃતવિગ્રહઃ
હે દ્વિજો, જે સર્વ દેવતાઓથી બનેલા છે અને જે અસુરોમાં શ્રેષ્ઠને મારે છે, એ અર્ધસિંહરૂપે ત્યાં નિવાસ કરે છે.
ભક્ત્યા દૃષ્ટ્વા તુ તં દેવં પ્રણમ્ય નરકેસરીમ્ મુચ્યતે પાતકૈર્ મર્ત્યઃ સમસ્તૈર્ નાત્ર સંશયઃ
ભક્તિપૂર્વક એ દેવ નરસિંહને દર્શન કરીને અને વંદન કરીને, મનુષ્ય સર્વ પાપોથી મુક્ત થાય છે—આમાં કોઈ સંશય નથી.
નરસિંહસ્ય યે ભક્તા ભવન્તિ ભુવિ માનવાઃ ન તેષાં દુષ્કૃતં કિંચિત્ ફલં સ્યાદ્ યદ્ યદ્ ઈપ્સિતમ્
પૃથ્વી પર જે મનુષ્યો નરસિંહના ભક્ત હોય છે, તેમના કોઈ પણ દુષ્કર્મનું ફળ નથી થતું અને જે પણ ઇચ્છે છે તે મળે છે.
તસ્માત્ સર્વપ્રયત્નેન નરસિંહં સમાશ્રયેત્ ધર્માર્થકામમોક્ષાણાં ફલં યસ્માત્ પ્રયચ્છતિ
આથી, સર્વશક્તિપૂર્વક, મનુષ્યે નરસિંહનું આશ્રય લેવું જોઈએ, કારણ કે તે ધર્મ, સંપત્તિ, ઇચ્છિત સુખ અને મોક્ષ—all ફળ આપે છે.
માહાત્મ્યં નરસિંહસ્ય સુખદં ભુવિ દુર્લભમ્ યથા કથયસે દેવ તેન નો વિસ્મયો મહાન્
નરસિંહનું જે મહાત્મ્ય તમે કહો છો, જે દુર્લભ છે અને સુખ આપનારું છે, એ સાંભળીને, હે દેવ, અમને અતિ આશ્ચર્ય થાય છે.