રક્તાઙ્ગુલિતલૌ પાદૌ તતસ્ તસ્ય સુરાર્ચિતૌ પ્રણમ્ય શિરસા વિપ્રા હર્ષગદ્ગદયા ગિરા
પછી, દેવના પાદUK, જેની આંગળીઓ લાલ હતી અને દેવતાઓએ પૂજેલા હતા, તેને માથું ઝુકાવી પ્રણામ કર્યો અને આનંદથી ગદગદ અવાજે બોલ્યો.
કૃતાઞ્જલિસ્ તદા હૃષ્ટો વિસ્મિતશ્ ચ પુનઃ પુનઃ દૃષ્ટ્વા તં પરમાત્માનં સંસ્તોતુમ્ ઉપચક્રમે
પછી, હર્ષિત અને આશ્ચર્યચકિત થઈ, વારંવાર હાથ જોડીને, એ પરમાત્માને જોઈને, તેણે સ્તુતિ કરવાનું શરૂ કર્યું.
દેવદેવ જગન્નાથ માયાબાલવપુર્ધર ત્રાહિ માં ચારુપદ્માક્ષ દુઃખિતં શરણાગતમ્
દેવોના દેવ, જગતના સ્વામી, માયિક બાળકના રૂપે વિરાજતા, સુંદર કમળની આંખો ધરાવનારા, દુઃખી અને આશ્રય માટે આવેલા મને રક્ષા કરો.
સંતપ્તો ઽસ્મિ સુરશ્રેષ્ઠ સંવર્તાખ્યેન વહ્નિના અઙ્ગારવર્ષભીતં ચ ત્રાહિ માં પુરુષોત્તમ
દેવશ્રેષ્ઠ, હું સંવર્તક નામના અગ્નિથી દાઝાઈ રહ્યો છું અને અંગારના વરસાદથી ભયભીત છું; પુરુષોત્તમ, મને રક્ષા કરો.
શોષિતશ્ ચ પ્રચણ્ડેન વાયુના જગદાયુના વિહ્વલો ઽહં તથા શ્રાન્તસ્ ત્રાહિ માં પુરુષોત્તમ
મહાન પવન, જે જગતનું પ્રાણ છે, તેની પ્રચંડતાથી હું સૂકાઈ ગયો છું; હું વ્યાકુળ અને થાકેલો છું—પુરુષોત્તમ, મને રક્ષા કરો.
તાપિતશ્ ચ તશામાત્યૈઃ પ્રલયાવર્તકાદિભિઃ ન શાન્તિમ્ અધિગચ્છામિ ત્રાહિ માં પુરુષોત્તમ
પ્રલયના વાવાઝોડા અને તેમના સહયોગીઓથી હું દાઝાઈ રહ્યો છું; મને શાંતિ મળતી નથી—પુરુષોત્તમ, મને રક્ષા કરો.
તૃષિતશ્ ચ ક્ષુધાવિષ્ટો દુઃખિતશ્ ચ જગત્પતે ત્રાતારં નાત્ર પશ્યામિ ત્રાહિ માં પુરુષોત્તમ
હે જગતના સ્વામી, હું તરસ્યો છું, ભૂખ્યો છું અને દુઃખી છું. અહીં મને કોઈ બચાવનાર દેખાતો નથી. હે પુરુષોત્તમ, મને બચાવો.
અસ્મિન્ન્ એકાર્ણવે ઘોરે વિનષ્ટે સચરાચરે ન ચાન્તમ્ અધિગચ્છામિ ત્રાહિ માં પુરુષોત્તમ
આ ભયાનક એકમાત્ર સાગરમાં, જ્યાં ચાલતું અને અચળ બધું નષ્ટ થઈ ગયું છે, મને ક્યાંય અંત દેખાતો નથી. હે પુરુષોત્તમ, મને બચાવો.
તવોદરે ચ દેવેશ મયા દૃષ્ટં ચરાચરમ્ વિસ્મિતો ઽહં વિષણ્ણશ્ ચ ત્રાહિ માં પુરુષોત્તમ
હે દેવોના દેવ, તમારી પેટમાં મેં ચાલતું અને અચળ બધું જોઈ લીધું છે. હું આશ્ચર્યચકિત અને વ્યથિત છું. હે પુરુષોત્તમ, મને બચાવો.
સંસારે ઽસ્મિન્ નિરાલમ્બે પ્રસીદ પુરુષોત્તમ પ્રસીદ વિબુધશ્રેષ્ઠ પ્રસીદ વિબુધપ્રિય
આ સંસારમાં, જ્યાં કોઈ આધાર નથી, હે પુરુષોત્તમ, કૃપા કરો. હે દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, કૃપા કરો. હે દેવપ્રિય, કૃપા કરો.
પ્રસીદ વિબુધાં નાથ પ્રસીદ વિબુધાલય પ્રસીદ સર્વલોકેશ જગત્કારણકારણ
હે દેવોના સ્વામી, કૃપા કરો. હે દેવોના નિવાસ, કૃપા કરો. હે સર્વલોકના સ્વામી, હે જગતના કારણના પણ કારણ, કૃપા કરો.
પ્રસીદ સર્વકૃદ્ દેવ પ્રસીદ મમ ભૂધર પ્રસીદ સલિલાવાસ પ્રસીદ મધુસૂદન
હે સર્વનું સર્જન કરનાર દેવ, કૃપા કરો. હે મારા આધાર, કૃપા કરો. હે જળમાં વસનાર, કૃપા કરો. હે મધુનો વિનાશક, કૃપા કરો.
પ્રસીદ કમલાકાન્ત પ્રસીદ ત્રિદશેશ્વર પ્રસીદ કંસકેશીઘ્ન પ્રસીદારિષ્ટનાશન
હે કમલાની પ્રિય, કૃપા કરો. હે ત્રિદશોના સ્વામી, કૃપા કરો. હે કંસ અને કેશીના વિનાશક, કૃપા કરો. હે અરિષ્ટના નાશક, કૃપા કરો.
પ્રસીદ કૃષ્ણ દૈત્યઘ્ન પ્રસીદ દનુજાન્તક પ્રસીદ મથુરાવાસ પ્રસીદ યદુનન્દન
હે કૃષ્ણ, દૈત્યોના વિનાશક, કૃપા કરો. હે દાનવોના અંતક, કૃપા કરો. હે મથુરાના નિવાસી, કૃપા કરો. હે યદુઓના આનંદ, કૃપા કરો.
પ્રસીદ શક્રાવરજ પ્રસીદ વરદાવ્યય ત્વં મહી ત્વં જલં દેવ ત્વમ્ અગ્નિસ્ ત્વં સમીરણઃ
હે ઇન્દ્રના નાના ભાઈ, કૃપા કરો. હે વરદાન આપનાર અને અવિનાશી, કૃપા કરો. તમે ધરતી છો, તમે જલ છો, હે દેવ, તમે અગ્નિ છો, તમે પવન છો.
ત્વં નભસ્ ત્વં મનશ્ ચૈવ ત્વમ્ અહંકાર એવ ચ ત્વં બુદ્ધિઃ પ્રકૃતિશ્ ચૈવ સત્ત્વાદ્યાસ્ ત્વં જગત્પતે
તમે આકાશ છો, તમે મન છો અને તમે અહંકાર પણ છો. તમે બુદ્ધિ છો, તમે પ્રકૃતિ છો અને સત્વાદિ ગુણો પણ તમે જ છો, હે જગતના સ્વામી.
પુરુષસ્ ત્વં જગદ્વ્યાપી પુરુષાદ્ અપિ ચોત્તમઃ ત્વમ્ ઇન્દ્રિયાણિ સર્વાણિ શબ્દાદ્યા વિષયાઃ પ્રભો
તમે પુરુષ છો, સમગ્ર જગતમાં વ્યાપેલા છો અને સર્વોત્તમ પુરુષથી પણ મહાન છો. તમે સર્વે ઇન્દ્રિયો છો, હે પ્રભુ, અને ધ્વનિથી શરૂ થતા વિષયો પણ તમે જ છો.
ત્વં દિક્પાલાશ્ ચ ધર્માશ્ ચ વેદા યજ્ઞાઃ સદક્ષિણાઃ ત્વમ્ ઇન્દ્રસ્ ત્વં શિવો દેવસ્ ત્વં હવિસ્ ત્વં હુતાશનઃ
તમે દિશાના રક્ષક છો, તમે ધર્મ છો, તમે વેદો છો, યોગ્ય દક્ષિણાવાળા યજ્ઞો પણ તમે જ છો. તમે ઇન્દ્ર છો, તમે શિવ છો, હે દેવ, તમે હવિષ્ય છો, તમે અગ્નિ છો.
ત્વં યમઃ પિતૃરાટ્ દેવ ત્વં રક્ષોધિપતિઃ સ્વયમ્ વરુણસ્ ત્વમ્ અપાં નાથ ત્વં વાયુસ્ ત્વં ધનેશ્વરઃ
તમે યમ છો, પિતૃઓના રાજા, હે દેવ, તમે રાક્ષસોના સ્વામી છો. તમે જલના સ્વામી વરુણ છો, તમે પવન છો, તમે ધનની પણ સ્વામી છો.
ત્વમ્ ઈશાનસ્ ત્વમ્ અનન્તસ્ ત્વં ગણેશશ્ ચ ષણ્મુખઃ વસવસ્ ત્વં તથા રુદ્રાસ્ ત્વમ્ આદિત્યાશ્ ચ ખેચરાઃ
તમે ઈશાન છો, તમે અનંત છો, તમે ગણેશ અને ષણ્મુખ પણ છો. તમે વસુ છો, રુદ્ર પણ છો, તમે આદિત્ય અને આકાશમાં રહેનારા દેવતાઓ પણ છો.
દાનવાસ્ ત્વં તથા યક્ષાસ્ ત્વં દૈત્યાઃ સમરુદ્ગણાઃ સિદ્ધાશ્ ચાપ્સરસો નાગા ગન્ધર્વાસ્ ત્વં સચારણાઃ
તમે દાનવો છો, તમે યક્ષો છો, તમે દૈત્યો અને મરુતો પણ છો. તમે સિદ્ધો, અપ્સરાઓ, નાગો, ગંધર્વો અને ચારણો પણ છો.
પિતરો વાલખિલ્યાશ્ ચ પ્રજાનાં પતયો ઽચ્યુત મુનયસ્ ત્વમ્ ઋષિગણાસ્ ત્વમ્ અશ્વિનૌ નિશાચરાઃ
તમે પિતૃઓ, વાલખિલ્યમુનિઓ, સર્વ પ્રજાપતિઓ, હે અચ્યૂત, તમે મુનિઓ, ઋષિગણ, અશ્વિનીકુમારો અને રાત્રિમાં ફરનારા પણ છો.
અન્યાશ્ ચ જાતયસ્ ત્વં હિ યત્ કિંચિજ્ જીવસંજ્ઞિતમ્ કિં ચાત્ર બહુનોક્તેન બ્રહ્માદિસ્તમ્બગોચરમ્
તમે બીજાં બધા જીવજાત પણ છો—જે કંઈ જીવંત કહેવાય છે. વધુ શું કહું? તમે બ્રહ્માથી લઈને ઘાસના તણાં સુધી બધામાં વ્યાપેલા છો.
ભૂતં ભવ્યં ભવિષ્યં ચ ત્વં જગત્ સચરાચરમ્ યત્ તે રૂપં પરં દેવ કૂટસ્થમ્ અચલં ધ્રુવમ્
તમે ભૂતકાળ, વર્તમાન અને ભવિષ્ય છો. તમે ચાલતું અને અચળ સમસ્ત જગત છો. હે દેવ, તમારું પરમ સ્વરૂપ અડગ, અચળ અને શાશ્વત છે.
બ્રહ્માદ્યાસ્ તન્ ન જાનન્તિ કથમ્ અન્યે ઽલ્પમેધસઃ દેવ શુદ્ધસ્વભાવો ઽસિ નિત્યસ્ ત્વં પ્રકૃતેઃ પરઃ
બ્રહ્મા અને બીજા દેવતાઓ પણ તને જાણતા નથી, તો પછી ઓછું સમજ ધરાવનાર બીજા લોકો કેવી રીતે જાણે? હે દેવ, તું શુદ્ધ સ્વભાવ ધરાવતો, શાશ્વત અને પ્રકૃતિથી પર છે.
અવ્યક્તઃ શાશ્વતો ઽનન્તઃ સર્વવ્યાપી મહેશ્વરઃ ત્વમ્ આકાશઃ પરઃ શાન્તો અજસ્ ત્વં વિભુર્ અવ્યયઃ
તું અવ્યક્ત, સદાય રહેતો, અનંત, સર્વત્ર વ્યાપક અને મહાન ઈશ્વર છે. તું આકાશથી પણ ઊંચો, શાંત, જન્મરહિત, સર્વશક્તિમાન અને અવિનાશી છે.
એવં ત્વાં નિર્ગુણં સ્તોતું કઃ શક્નોતિ નિરઞ્જનમ્ સ્તુતો ઽસિ યન્ મયા દેવ વિકલેનાલ્પચેતસા તત્ સર્વં દેવદેવેશ ક્ષન્તુમ્ અર્હસિ ચાવ્યય
એવો નિર્ગુણ અને નિર્દોષ તારો સ્તુતિ કોણ કરી શકે? હે દેવ, હું જે રીતે તારી સ્તુતિ કરી છે, તે પણ મારી અપૂર્ણ અને નબળી બુદ્ધિથી જ કરી છે. હે દેવદેવ, અવિનાશી, કૃપા કરીને તે બધું માફ કરજે.
ઇત્થં સ્તુતસ્ તદા તેન માર્કણ્ડેયેન ભો દ્વિજાઃ પ્રીતઃ પ્રોવાચ ભગવાન્ મેઘગમ્ભીરયા ગિરા
એ સમયે માર્કંડેયે એવી રીતે સ્તુતિ કરી ત્યારે, હે દ્વિજો, પ્રસન્ન થયેલા ભગવાને મેઘ જેવી ગંભીર વાણીમાં વાત કરી.
બ્રૂહિ કામં મુનિશ્રેષ્ઠ યત્ તે મનસિ વર્તતે દદામિ સર્વં વિપ્રર્ષે મત્તો યદ્ અભિવાઞ્છસિ
હે શ્રેષ્ઠ મુનિ, તારા મનમાં જે ઇચ્છા હોય તે કહી દે. હે મહાન બ્રાહ્મણ, તું મારી પાસેથી જે કંઈ માંગે છે, તે બધું હું આપીશ.
શ્રુત્વા સ વચનં વિપ્રાઃ શિશોસ્ તસ્ય મહાત્મનઃ ઉવાચ પરમપ્રીતો મુનિસ્ તદ્ગતમાનસઃ
મહાન આત્માવાળા એ બાળકના વચન સાંભળી, મનથી ત્રુપ્ત થયેલા અને ખૂબ આનંદિત મુનિએ જવાબ આપ્યો.