મેરું ચ સર્વરત્નાઢ્યં અપશ્યત્ કનકાચલમ્ નાનારત્નાન્વિતૈઃ શૃઙ્ગૈર્ ભૂષિતં બહુકન્દરમ્
તેને સર્વ રત્નોથી ભરેલો, સોનાનો મેરુ પર્વત દેખાયો, જેનાં શિખરો વિવિધ મણિથી શોભતા હતા અને અનેક ગુફાઓથી સજ્જ હતો.
નાનામુનિજનાકીર્ણં નાનાવૃક્ષવનાકુલમ્ નાનાસત્ત્વસમાયુક્તં નાનાશ્ચર્યસમન્વિતમ્
તે પર્વત પર અનેક મુનિઓ વસતા હતા, વિવિધ વૃક્ષો અને વનોથી ઘેરાયેલો હતો, અનેક પ્રાણીઓનો નિવાસ હતો અને અનેક અદ્ભુત વસ્તુઓથી ભરપૂર હતો.
વ્યાઘ્રૈઃ સિંહૈર્ વરાહૈશ્ ચ ચામરૈર્ મહિષૈર્ ગજૈઃ મૃગૈઃ શાખામૃગૈશ્ ચાન્યૈર્ ભૂષિતં સુમનોહરમ્
ત્યાં વાઘ, સિંહ, જંગલી શૂકર, ચામરી, મહીષ, હાથી, હરણ, વાનર અને બીજા અનેક પ્રાણીઓથી તે પર્વત ખૂબ જ મનમોહક લાગતો હતો.
શક્રાદ્યૈર્ વિવિધૈર્ દેવૈઃ સિદ્ધચારણપન્નગૈઃ મુનિયક્ષાપ્સરોભિશ્ ચ વૃતૈશ્ ચાન્યૈઃ સુરાલયૈઃ
ત્યાં ઇન્દ્ર સહિતના અનેક દેવતાઓ, સિદ્ધો, ચરણો, નાગો, મુનિઓ, યક્ષો, અપ્સરાઓ અને બીજા અનેક દૈવી સમૂહો હાજર હતા.
એવં સુમેરું શ્રીમન્તમ્ અપશ્યન્ મુનિસત્તમઃ પર્યટન્ સ તદા વિપ્રસ્ તસ્ય બાલસ્ય ચોદરે
એ રીતે શ્રેષ્ઠ મુનિએ તે સમયે એ બાળકના શરીરમાં ફરતાં ફરતાં તેજસ્વી સુમેરુ પર્વત જોયો.
હિમવન્તં હેમકૂટં નિષધં ગન્ધમાદનમ્ શ્વેતં ચ દુર્ધરં નીલં કૈલાસં મન્દરં ગિરિમ્
તેને હિમવંત, હેમકૂટ, નિષધ, ગંધમાદન, શ્વેત, દુર્ધર, નીલ, કૈલાસ અને મન્દર પર્વતો પણ દેખાયા.
મહેન્દ્રં મલયં વિન્ધ્યં પારિયાત્રં તથાર્બુદમ્ સહ્યં ચ શુક્તિમન્તં ચ મૈનાકં વક્રપર્વતમ્
તેને મહેન્દ્ર, મલય, વિંધ્ય, પારિયાત્ર, અર્બુદ, સહ્ય, શુક્તિમાન, મૈનાક અને વક્રપર્વત પણ દેખાયા.
એતાશ્ ચાન્યાશ્ ચ બહવો યાવન્તઃ પૃથિવીધરાઃ તતસ્ તાંસ્ તુ મુનિશ્રેષ્ઠાઃ સો ઽપશ્યદ્ રત્નભૂષિતાન્
અને આવા અનેક પર્વતો, જેટલા પૃથ્વી પર છે, તે બધા રત્નોથી શોભતા પર્વતો પણ શ્રેષ્ઠ મુનિએ જોયા.
કુરુક્ષેત્રં ચ પાઞ્ચાલાન્ મત્સ્યાન્ મદ્રાન્ સકેકયાન્ બાહ્લીકાન્ શૂરસેનાંશ્ ચ કાશ્મીરાંસ્ તઙ્ગણાન્ ખસાન્
તેને કુરુક્ષેત્ર, પાંચાલ, મત્સ્ય, મદ્ર, કેકય, બાહ્લીક, શૂરસેન, કાશ્મીર, તંગણ અને ખસ દેશો પણ દેખાયા.
પાર્વતીયાન્ કિરાતાંશ્ ચ કર્ણપ્રાવરણાન્ મરૂન્ અન્ત્યજાન્ અન્ત્યજાતીંશ્ ચ સો ઽપશ્યત્ તસ્ય ચોદરે
તેને પર્વતીય લોકો, કિરાતો, કાનમાં વાળા પહેરનારા, રણના લોકો, અંત્યજ અને અન્ય તમામ નીચ જાતિના લોકો પણ તેના શરીરમાં દેખાયા.
મૃગાઞ્ શાખામૃગાન્ સિંહાન્ વરાહાન્ સૃમરાઞ્ શશાન્ ગજાંશ્ ચાન્યાંસ્ તથા સત્ત્વાન્ સો ઽપશ્યત્ તસ્ય ચોદરે
તેને હરણ, વાનર, સિંહ, જંગલી શૂકર, હાયના, સસલા, હાથી અને બીજા અનેક પ્રાણીઓ પણ તેના શરીરમાં દેખાયા.
પૃથિવ્યાં યાનિ તીર્થાનિ ગ્રામાશ્ ચ નગરાણિ ચ કૃષિગોરક્ષવાણિજ્યં ક્રયવિક્રયણં તથા
પૃથ્વી પરના બધા તીર્થો, ગામો અને શહેરો, ખેતી, પશુપાલન, વેપાર અને ખરીદી વેચાણ પણ તેણે જોયા.
શક્રાદીન્ વિબુધાઞ્ શ્રેષ્ઠાંસ્ તથાન્યાંશ્ ચ દિવૌકસઃ ગન્ધર્વાપ્સરસો યક્ષાન્ ઋષીંશ્ ચૈવ સનાતનાન્
તેને ઇન્દ્ર સહિતના શ્રેષ્ઠ દેવતાઓ, અન્ય દૈવી પ્રજાઓ, ગંધર્વો, અપ્સરાઓ, યક્ષો અને પ્રાચીન ઋષિઓ પણ દેખાયા.
દૈત્યદાનવસંઘાંશ્ ચ નાગાંશ્ ચ મુનિસત્તમાઃ સિંહિકાતનયાંશ્ ચૈવ યે ચાન્યે સુરશત્રવઃ
તેને દૈત્ય, દાનવો, નાગો, મહાન મુનિઓ, સિંહિકા ના પુત્રો અને અન્ય દેવશત્રુઓ પણ દેખાયા.
યત્ કિંચિત્ તેન લોકે ઽસ્મિન્ દૃષ્ટપૂર્વં ચરાચરમ્ અપશ્યત્ સ તદા સર્વં તસ્ય કુક્ષૌ દ્વિજોત્તમાઃ
આ જગતમાં જે કંઈ જડ-ચેતન, ચાલતું કે અચળ, અગાઉ જોવામાં આવ્યું હોય, એ બધું તેણે એ સમયે તેના પેટમાં જોઈ લીધું, હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજો.
અથવા કિં બહૂક્તેન કીર્તિતેન પુનઃ પુનઃ બ્રહ્માદિસ્તમ્બપર્યન્તં યત્ કિંચિત્ સચરાચરમ્
અથવા, ફરી ફરી કહીને શું ફાયદો? બ્રહ્માથી લઈને ઘાસના તણાં સુધી, જે કંઈ જડ કે ચેતન છે, તે બધું જ...
ભૂર્લોકં ચ ભુવર્લોકં સ્વર્લોકં ચ દ્વિજોત્તમાઃ મહર્ જનસ્ તપઃ સત્યમ્ અતલં વિતલં તથા
તેને પૃથ્વી લોક, ભૂવર્લોક, સ્વર્ગ લોક, મહર, જન, તપ, સત્ય, અતલ અને વિતલ લોક પણ દેખાયા, હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજો.
પાતાલં સુતલં ચૈવ વિતલં ચ રસાતલમ્ મહાતલં ચ બ્રહ્માણ્ડમ્ અપશ્યત્ તસ્ય ચોદરે
તેને પાતાળ, સુતલ, વિતલ, રસાતલ, મહાતલ અને આખું બ્રહ્માંડ પણ તેના પેટમાં દેખાયું.
અવ્યાહતા ગતિસ્ તસ્ય તદાભૂદ્ દ્વિજસત્તમાઃ પ્રસાદાત્ તસ્ય દેવસ્ય સ્મૃતિલોપશ્ ચ નાભવત્
એ સમયે, દ્વિજશ્રેષ્ઠો, એ દેવની કૃપાથી તેની ચાલમાં કોઈ અવરોધ નહોતો અને તેની સ્મૃતિ પણ કદી ગુમાઈ નહોતી.
ભ્રમમાણસ્ તદા કુક્ષૌ કૃત્સ્નં જગદ્ ઇદં દ્વિજાઃ નાન્તં જગામ દેહસ્ય તસ્ય વિષ્ણોઃ કદાચન
એ સમયે, બ્રાહ્મણો, જ્યારે તે વિષ્ણુના પેટમાં ફરતો હતો, ત્યારે આખું જગત ત્યાં હોવા છતાં, તે ક્યારેય વિષ્ણુના શરીરનો અંત સુધી પહોંચી શક્યો નહોતો.
યદાસૌ નાગતશ્ ચાન્તં તસ્ય દેહસ્ય ભો દ્વિજાઃ તદા તં વરદં દેવં શરણં ગતવાન્ મુનિઃ
હે બ્રાહ્મણો, જ્યારે તેને એ શરીરનો અંત મળ્યો નહિ, ત્યારે એ મુનિ એ વરદાન આપનાર દેવને આશ્રય લેવા ગયો.
તતો ઽસૌ સહસા વિપ્રા વાયુવેગેન નિઃસૃતઃ મહાત્મનો મુખાત્ તસ્ય વિવૃતાત્ પુરુષસ્ય સઃ
પછી, બ્રાહ્મણો, અચાનક જ વાયુના જોરથી, એ મહાત્મા પુરુષના ખુલ્લા મોઢામાંથી બહાર નીકળી આવ્યો.
સ નિષ્ક્રમ્યોદરાત્ તસ્ય બાલસ્ય મુનિસત્તમાઃ પુનશ્ ચૈકાર્ણવામ્ ઉર્વીમ્ અપશ્યજ્ જનવર્જિતામ્
પેટમાંથી બહાર આવીને, મુનિશ્રેષ્ઠો, તેણે ફરી એકવાર આખી ધરતીને એક જ મહાસાગર જેવી, મનુષ્યો વિહોણી જોઈ.
પૂર્વદૃષ્ટં ચ તં દેવં દદર્શ શિશુરૂપિણમ્ શાખાયાં વટવૃક્ષસ્ય પર્યઙ્કોપરિ સંસ્થિતમ્
પહેલાં જેવો દેવ બાળકના રૂપમાં, વટવૃક્ષની ડાળ પર પથારી ઉપર બેઠો હતો, તે તેને ફરીથી દેખાયો.
શ્રીવત્સવક્ષસં દેવં પીતવસ્ત્રં ચતુર્ભુજમ્ જગદ્ આદાય તિષ્ઠન્તં પદ્મપત્ત્રાયતેક્ષણમ્
તે દેવ, જેના છાતી પર શ્રીવત્સનું ચિહ્ન હતું, પીળા વસ્ત્ર પહેરેલા, ચાર હાથવાળો, આખું જગત ધારણ કરતો અને કમળની પાંખડી જેવી વિશાળ આંખો ધરાવતો હતો, તે તેને દેખાયો.
સો ઽપિ તં મુનિમ્ આયાન્તં પ્લવમાનમ્ અચેતનમ્ દૃષ્ટ્વા મુખાદ્ વિનિષ્ક્રાન્તં પ્રોવાચ પ્રહસન્ન્ ઇવ
એ દેવએ, મુનિને પોતાના મોઢામાંથી બહાર આવતો, અચેત અને તરતો જોઈ, હસતાં હસતાં તેને કહ્યું.
કચ્ચિત્ ત્વયોષિતં વત્સ વિશ્રાન્તં ચ મમોદરે ભ્રમમાણશ્ ચ કિં તત્ર આશ્ચર્યં દૃષ્ટવાન્ અસિ
બાળક, શું તું મારા પેટમાં આરામ કર્યો હતો? અને ત્યાં ફરતો હતો ત્યારે, કંઈ અજોડ વસ્તુ જોઈ છે કે?
ભક્તો ઽસિ મે મુનિશ્રેષ્ઠ શ્રાન્તો ઽસિ ચ મમાશ્રિતઃ તેન ત્વામ્ ઉપકારાય સંભાષે પશ્ય મામ્ ઇહ
મારા ભક્ત, મુનિશ્રેષ્ઠ, તું થાકી ગયો છે અને મારા આશ્રયમાં આવ્યો છે; તેથી, હું તારા કલ્યાણ માટે તને બોલું છું—મને અહીં જોઈ લે.
શ્રુત્વા સ વચનં તસ્ય સંપ્રહૃષ્ટતનૂરુહઃ દદર્શ તં સુદુષ્પ્રેક્ષં રત્નૈર્ દિવ્યૈર્ અલંકૃતમ્
તેના વચન સાંભળીને, આનંદથી તેના રોમકૂપ ઊભા થઈ ગયા; તેણે એ દેવને, જેને જોવું અઘરું છે અને જે દિવ્ય રત્નોથી સજ્જ છે, જોયો.
પ્રસન્ના નિર્મલા દૃષ્ટિર્ મુહૂર્તાત્ તસ્ય ભો દ્વિજાઃ પ્રસાદાત્ તસ્ય દેવસ્ય પ્રાદુર્ભૂતા પુનર્ નવા
દ્વિજશ્રેષ્ઠો, એ દેવની કૃપાથી, એક પળમાં તેની નજર પ્રસન્ન અને નિર્મળ બની ગઈ અને તેને ફરી નવી દૃષ્ટિ પ્રાપ્ત થઈ.