સ ગત્વા શરણં દેવં મુનિસ્ તદ્ગતમાનસઃ દદર્શ તં વટં ભૂયો વિશાલં સલિલોપરિ
પછી એ ઋષિ મનથી ભગવાનને શરણ જઈ, ફરીથી એ વિશાળ વટવૃક્ષને પાણી પર જોઈ લીધું.
શાખાયાં તસ્ય સૌવર્ણં વિસ્તીર્ણાયાં મહાદ્ભુતમ્ રુચિરં દિવ્યપર્યઙ્કં રચિતં વિશ્વકર્મણા
એ વિશાળ વૃક્ષની એક ડાળ પર તેમણે સુવર્ણથી બનેલું, અદભુત અને સુંદર દેવમંચ જોયું, જે વિશ્વકર્માએ તૈયાર કર્યું હતું.
વજ્રવૈદૂર્યરચિતં મણિવિદ્રુમશોભિતમ્ પદ્મરાગાદિભિર્ જુષ્ટં રત્નૈર્ અન્યૈર્ અલંકૃતમ્
વજ્ર અને વૈદૂર્યથી શોભાયમાન, મણિ અને વિદ્રુમથી ઝગમગતું, પદ્મરાગ અને બીજા અનેક રત્નોથી સજ્જ, અને વિવિધ કિંમતી રત્નોથી શણગારેલું હતું.
નાનાસ્તરણસંવીતં નાનારત્નોપશોભિતમ્ નાનાશ્ચર્યસમાયુક્તં પ્રભામણ્ડલમણ્ડિતમ્
તે સ્થળે અનેક પ્રકારના ચાદરોથી ઢંકાયેલું, અનેક પ્રકારના રત્નોથી શોભાયમાન, અદ્ભુત ચમત્કારોથી ભરપૂર અને પ્રકાશના વર્તુળથી ઘેરાયેલું હતું.
તસ્યોપરિ સ્થિતં દેવં કૃષ્ણં બાલવપુર્ધરમ્ સૂર્યકોટિપ્રતીકાશં દીપ્યમાનં સુવર્ચસમ્
તેના ઉપર ભગવાન કૃષ્ણ બાળરૂપે ઊભા હતા, જેમણે કરોડો સૂર્ય જેટલી તેજસ્વિતા ધરાવી હતી અને જેમનું રૂપ અતિ તેજસ્વી અને મનોહર હતું.
ચતુર્ભુજં સુન્દરાઙ્ગં પદ્મપત્ત્રાયતેક્ષણમ્ શ્રીવત્સવક્ષસં દેવં શઙ્ખચક્રગદાધરમ્
તેમણે ચાર હાથ ધર્યા હતા, સુંદર અંગો, કમળના પાંદડાં જેવી વિશાળ આંખો, છાતી પર શ્રીવત્સનું ચિહ્ન અને હાથમાં શંખ, ચક્ર તથા ગદા ધારણ કરી હતી.
વનમાલાવૃતોરસ્કં દિવ્યકુણ્ડલધારિણમ્ હારભારાર્પિતગ્રીવં દિવ્યરત્નવિભૂષિતમ્
તેમની છાતી પર વનમાલા શોભતી હતી, કાનમાં દિવ્ય કુંડળ, ગળામાં ભારે હાર અને શરીર પર દિવ્ય રત્નોનું શણગાર હતું.
દૃષ્ટ્વા તદા મુનિર્ દેવં વિસ્મયોત્ફુલ્લલોચનઃ રોમાઞ્ચિતતનુર્ દેવં પ્રણિપત્યેદમ્ અબ્રવીત્
એ ભગવાનને જોઈને મુનિનું હૃદય આશ્ચર્યથી ભરાઈ ગયું, આંખો ફાટી નીકળી, શરીરે રોમાચંન થયો અને ભગવાનને વંદન કરી એમણે કહ્યું:
અહો ચૈકાર્ણવે ઘોરે વિનષ્ટે સચરાચરે કથમ્ એકો હ્ય્ અયં બાલસ્ તિષ્ઠત્ય્ અત્ર સુનિર્ભયઃ
હાય! એક જ ભયાનક મહાસાગરમાં, જ્યાં બધા જીવધારી નષ્ટ થઈ ગયા છે, ત્યાં આ બાળક એકલો નિર્ભય કેવી રીતે ઊભો છે?
ભૂતં ભવ્યં ભવિષ્યં ચ જાનન્ન્ અપિ મહામુનિઃ ન બુબોધ તદા દેવં માયયા તસ્ય મોહિતઃ યદા ન બુબુધે ચૈનં તદા ખેદાદ્ ઉવાચ હ
મહાન મુનિ હોવા છતાં, ભૂતકાળ, વર્તમાન અને ભવિષ્ય જાણતાં છતાં, ભગવાનની માયાથી મોહિત થઈને તે સમયે તેમને ઓળખી શક્યા નહીં; અને જ્યારે ઓળખી શક્યા નહીં, ત્યારે દુઃખથી એમણે કહ્યું:
વૃથા મે તપસો વીર્યં વૃથા જ્ઞાનં વૃથા ક્રિયા વૃથા મે જીવિતં દીર્ઘં વૃથા માનુષ્યમ્ એવ ચ
મારા તપનો બળ વ્યર્થ ગયો, જ્ઞાન વ્યર્થ ગયું, કર્મો વ્યર્થ ગયા; મારું લાંબું જીવન પણ વ્યર્થ ગયું અને માનવ જન્મ પણ વ્યર્થ રહ્યો.
યો ઽહં સુપ્તં ન જાનામિ પર્યઙ્કે દિવ્યબાલકમ્
હું સૂતો પડ્યો છું અને આ દિવ્ય બાળક પથારી પર છે, પણ હું તેને ઓળખી શકતો નથી.
એવં સંચિન્તયન્ વિપ્રઃ પ્લવમાનો વિચેતનઃ ત્રાણાર્થં વિહ્વલશ્ ચાસૌ નિર્વેદં ગતવાંસ્ તદા
આ રીતે વિચારીને, મુનિ ચિંતામાં ડૂબી ગયા, ભયથી વ્યાકુળ થયા અને રક્ષણ માટે તરસતા, અંતે નિરાશ થઈ ગયા.
તતો બાલાર્કસંકાશં સ્વમહિમ્ના વ્યવસ્થિતમ્ સર્વતેજોમયં વિપ્રા ન શશાકાભિવીક્ષિતુમ્
પછી ભગવાન પોતાના તેજથી, બાળસૂર્ય જેવો પ્રકાશ પાથરીને, સર્વ તેજથી ભરપૂર એવા દેખાયા, પણ મુનિ તેમની તરફ જોઈ શક્યા નહીં.
દૃષ્ટ્વા તં મુનિમ્ આયાન્તં સ બાલઃ પ્રહસન્ન્ ઇવ પ્રોવાચ મુનિશાર્દૂલાસ્ તદા મેઘૌઘનિસ્વનઃ
મુનિને પોતાની તરફ આવતો જોઈ, એ બાળક હળવું સ્મિત કરીને, મેઘના ગર્જન જેવો અવાજ કરીને એમને કહ્યું:
વત્સ જાનામિ શ્રાન્તં ત્વાં ત્રાણાર્થં મામ્ ઉપસ્થિતમ્ શરીરં વિશ મે ક્ષિપ્રં વિશ્રામસ્ તે મયોદિતઃ
બાલક, હું જાણું છું કે તું થાકી ગયો છે અને રક્ષણ માટે મારા પાસે આવ્યો છે; તું તરત જ મારા શરીરમાં પ્રવેશી જા, કારણ કે હું તારા આરામની વ્યવસ્થા કરી છે.
શ્રુત્વા સ વચનં તસ્ય કિંચિન્ નોવાચ મોહિતઃ વિવેશ વદનં તસ્ય વિવૃતં ચાવશો મુનિઃ
આ શબ્દો સાંભળીને, મુનિ મોહિત થઈને કંઈ બોલી શક્યા નહીં અને બળહીન બની, બાળકના ખુલ્લા મોઢામાં પ્રવેશી ગયા.
સ પ્રવિશ્યોદરે તસ્ય બાલસ્ય મુનિસત્તમઃ દદર્શ પૃથિવીં કૃત્સ્નાં નાનાજનપદૈર્ વૃતામ્
તે બાળકના પેટમાં પ્રવેશીને, શ્રેષ્ઠ મુનિએ આખી પૃથ્વી અનેક જાતિના લોકોથી ઘેરાયેલી જોઈ.
લવણેક્ષુસુરાસર્પિર્દધિદુગ્ધજલોદધીન્ દદર્શ તાન્ સમુદ્રાંશ્ ચ જમ્બુ પ્લક્ષં ચ શાલ્મલમ્
તેમણે મીઠું, ઈખનું રસ, મધ, ઘી, દહીં, દુધ અને પાણીના મહાસાગરો જોયા; એ તમામ સમુદ્રો તથા જાંબુ, પલકષ અને શાલમલી દ્વીપો પણ જોયા.
કુશં ક્રૌઞ્ચં ચ શાકં ચ પુષ્કરં ચ દદર્શ સઃ ભારતાદીનિ વર્ષાણિ તથા સર્વાંશ્ ચ પર્વતાન્
તેમણે કુશ, ક્રૌંચ, શાક અને પુષ્કર દ્વીપો, ભારતાદિ પ્રદેશો અને બધા પર્વતો પણ જોયા.
મેરું ચ સર્વરત્નાઢ્યં અપશ્યત્ કનકાચલમ્ નાનારત્નાન્વિતૈઃ શૃઙ્ગૈર્ ભૂષિતં બહુકન્દરમ્
તેને સર્વ રત્નોથી ભરેલો, સોનાનો મેરુ પર્વત દેખાયો, જેનાં શિખરો વિવિધ મણિથી શોભતા હતા અને અનેક ગુફાઓથી સજ્જ હતો.
નાનામુનિજનાકીર્ણં નાનાવૃક્ષવનાકુલમ્ નાનાસત્ત્વસમાયુક્તં નાનાશ્ચર્યસમન્વિતમ્
તે પર્વત પર અનેક મુનિઓ વસતા હતા, વિવિધ વૃક્ષો અને વનોથી ઘેરાયેલો હતો, અનેક પ્રાણીઓનો નિવાસ હતો અને અનેક અદ્ભુત વસ્તુઓથી ભરપૂર હતો.
વ્યાઘ્રૈઃ સિંહૈર્ વરાહૈશ્ ચ ચામરૈર્ મહિષૈર્ ગજૈઃ મૃગૈઃ શાખામૃગૈશ્ ચાન્યૈર્ ભૂષિતં સુમનોહરમ્
ત્યાં વાઘ, સિંહ, જંગલી શૂકર, ચામરી, મહીષ, હાથી, હરણ, વાનર અને બીજા અનેક પ્રાણીઓથી તે પર્વત ખૂબ જ મનમોહક લાગતો હતો.
શક્રાદ્યૈર્ વિવિધૈર્ દેવૈઃ સિદ્ધચારણપન્નગૈઃ મુનિયક્ષાપ્સરોભિશ્ ચ વૃતૈશ્ ચાન્યૈઃ સુરાલયૈઃ
ત્યાં ઇન્દ્ર સહિતના અનેક દેવતાઓ, સિદ્ધો, ચરણો, નાગો, મુનિઓ, યક્ષો, અપ્સરાઓ અને બીજા અનેક દૈવી સમૂહો હાજર હતા.
એવં સુમેરું શ્રીમન્તમ્ અપશ્યન્ મુનિસત્તમઃ પર્યટન્ સ તદા વિપ્રસ્ તસ્ય બાલસ્ય ચોદરે
એ રીતે શ્રેષ્ઠ મુનિએ તે સમયે એ બાળકના શરીરમાં ફરતાં ફરતાં તેજસ્વી સુમેરુ પર્વત જોયો.
હિમવન્તં હેમકૂટં નિષધં ગન્ધમાદનમ્ શ્વેતં ચ દુર્ધરં નીલં કૈલાસં મન્દરં ગિરિમ્
તેને હિમવંત, હેમકૂટ, નિષધ, ગંધમાદન, શ્વેત, દુર્ધર, નીલ, કૈલાસ અને મન્દર પર્વતો પણ દેખાયા.
મહેન્દ્રં મલયં વિન્ધ્યં પારિયાત્રં તથાર્બુદમ્ સહ્યં ચ શુક્તિમન્તં ચ મૈનાકં વક્રપર્વતમ્
તેને મહેન્દ્ર, મલય, વિંધ્ય, પારિયાત્ર, અર્બુદ, સહ્ય, શુક્તિમાન, મૈનાક અને વક્રપર્વત પણ દેખાયા.
એતાશ્ ચાન્યાશ્ ચ બહવો યાવન્તઃ પૃથિવીધરાઃ તતસ્ તાંસ્ તુ મુનિશ્રેષ્ઠાઃ સો ઽપશ્યદ્ રત્નભૂષિતાન્
અને આવા અનેક પર્વતો, જેટલા પૃથ્વી પર છે, તે બધા રત્નોથી શોભતા પર્વતો પણ શ્રેષ્ઠ મુનિએ જોયા.
કુરુક્ષેત્રં ચ પાઞ્ચાલાન્ મત્સ્યાન્ મદ્રાન્ સકેકયાન્ બાહ્લીકાન્ શૂરસેનાંશ્ ચ કાશ્મીરાંસ્ તઙ્ગણાન્ ખસાન્
તેને કુરુક્ષેત્ર, પાંચાલ, મત્સ્ય, મદ્ર, કેકય, બાહ્લીક, શૂરસેન, કાશ્મીર, તંગણ અને ખસ દેશો પણ દેખાયા.
પાર્વતીયાન્ કિરાતાંશ્ ચ કર્ણપ્રાવરણાન્ મરૂન્ અન્ત્યજાન્ અન્ત્યજાતીંશ્ ચ સો ઽપશ્યત્ તસ્ય ચોદરે
તેને પર્વતીય લોકો, કિરાતો, કાનમાં વાળા પહેરનારા, રણના લોકો, અંત્યજ અને અન્ય તમામ નીચ જાતિના લોકો પણ તેના શરીરમાં દેખાયા.