પરમં તવ યદ્ રૂપં ભાવાભાવવિવર્જિતમ્ નિર્લેપં નિર્ગુણં શ્રેષ્ઠં કૂટસ્થમ્ અચલં ધ્રુવમ્
તારું સર્વોચ્ચ રૂપ તો ભાવ અને અભાવથી પર છે, નિર્લેપ, ગુણરહિત, શ્રેષ્ઠ, અડગ, અચલ અને ચિરંજીવ છે.
સર્વોપાધિવિનિર્મુક્તં સત્તામાત્રવ્યવસ્થિતમ્ તદ્ દેવાશ્ ચ ન જાનન્તિ કથં જાનામ્ય્ અહં પ્રભો
જે રૂપ સર્વ ઉપાધિથી મુક્ત છે અને માત્ર સત્તામાં સ્થિર છે, એ તો દેવતાઓ પણ જાણતા નથી; તો હું કેમ જાણું, હે પ્રભુ?
અપરં તવ યદ્ રૂપં પીતવસ્ત્રં ચતુર્ભુજમ્ શઙ્ખચક્રગદાપાણિમુકુટાઙ્ગદધારિણમ્
તારું બીજું રૂપ પીળાં વસ્ત્રધારી, ચાર હાથવાળું, શંખ, ચક્ર અને ગદા ધારણ કરનાર, મુકુટ અને કંકણથી શોભાયમાન છે.
શ્રીવત્સોરસ્કસંયુક્તં વનમાલાવિભૂષિતમ્ તદ્ અર્ચયન્તિ વિબુધા યે ચાન્યે તવ સંશ્રયાઃ
તારા છાતી પર શ્રીવત્સનું ચિહ્ન છે, વનમાલાથી સજ્જ છે; આ રૂપને વિદ્વાનો અને તારા શરણાગત લોકો પૂજે છે.
દેવદેવ સુરશ્રેષ્ઠ ભક્તાનામ્ અભયપ્રદ ત્રાહિ માં પદ્મપત્ત્રાક્ષ મગ્નં વિષયસાગરે
હે દેવોના દેવ, દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, ભક્તોને નિર્ભયતા આપનાર, હે કમળનયન, હું વિષયના સાગરમાં ડૂબેલો છું, મને બચાવ.
નાન્યં પશ્યામિ લોકેશ યસ્યાહં શરણં વ્રજે ત્વામ્ ઋતે કમલાકાન્ત પ્રસીદ મધુસૂદન
હે જગતના સ્વામી, તારા સિવાય હું બીજું કોઈ આશ્રય નથી જોઉં; હે કમલાની પ્રિય, હે મધુસૂદન, કૃપા કર.
જરાવ્યાધિશતૈર્ યુક્તો નાનાદુઃખૈર્ નિપીડિતઃ હર્ષશોકાન્વિતો મૂઢઃ કર્મપાશૈઃ સુયન્ત્રિતઃ
હું વૃદ્ધાવસ્થા અને અનેક રોગોથી પીડાઈ રહ્યો છું, વિવિધ દુઃખોથી દબાઈ ગયો છું, આનંદ-શોકથી ઘેરાયો છું, અને કર્મના બંધનથી મૂઢ બની ગયો છું.
પતિતો ઽહં મહારૌદ્રે ઘોરે સંસારસાગરે વિષમોદકદુષ્પારે રાગદ્વેષઝષાકુલે
હું ભયાનક અને ભયાવહ સંસારના સાગરમાં પડી ગયો છું, જે ઝેરથી ભરેલો છે, અને રાગ-દ્વેષના માછલીઓથી ભરેલો છે.
ઇન્દ્રિયાવર્તગમ્ભીરે તૃષ્ણાશોકોર્મિસંકુલે નિરાશ્રયે નિરાલમ્બે નિઃસારે ઽત્યન્તચઞ્ચલે
ઈન્દ્રિયોના ઘૂંટાણથી ઊંડો, તૃષ્ણા અને શોકની લહેરોથી ઉથલપાથલ, આધારવિહિન, શૂન્ય અને અતિ અસ્થિર છે.
માયયા મોહિતસ્ તત્ર ભ્રમામિ સુચિરં પ્રભો નાનાજાતિસહસ્રેષુ જાયમાનઃ પુનઃ પુનઃ
હે પ્રભુ, ત્યાં માયાથી મોહિત થઈને હું લાંબા સમયથી ભટકી રહ્યો છું, અને અનેક જાતિઓમાં વારંવાર જન્મ લઈ રહ્યો છું.
મયા જન્માન્ય્ અનેકાનિ સહસ્રાણ્ય્ અયુતાનિ ચ વિવિધાન્ય્ અનુભૂતાનિ સંસારે ઽસ્મિઞ્ જનાર્દન
હે જનાર્દન, મેં આ સંસારમાં અનેક, હજારો અને લાખો પ્રકારના જન્મો અનુભવ્યા છે.
વેદાઃ સાઙ્ગા મયાધીતાઃ શાસ્ત્રાણિ વિવિધાનિ ચ ઇતિહાસપુરાણાનિ તથા શિલ્પાન્ય્ અનેકશઃ
મેં વેદો અને તેના અંગો, વિવિધ શાસ્ત્રો, ઇતિહાસ-પુરાણો અને અનેક કળાઓ પણ ભણેલી છે.
અસંતોષાશ્ ચ સંતોષાઃ સંચયાપચયા વ્યયાઃ મયા પ્રાપ્તા જગન્નાથ ક્ષયવૃદ્ધ્યક્ષયેતરાઃ
હે જગન્નાથ, અતૃપ્તિ અને તૃપ્તિ, સંગ્રહ અને નુકસાન, ખર્ચ અને વૃદ્ધિ-ક્ષય વગેરે બધું મેં અનુભવ્યું છે.
ભાર્યારિમિત્રબન્ધૂનાં વિયોગાઃ સંગમાસ્ તથા પિતરો વિવિધા દૃષ્ટા માતરશ્ ચ તથા મયા
પત્ની, શત્રુ અને સગાંઓ સાથે વિયોગ અને મિલન, અને વિવિધ પિતા-માતાને પણ મેં જોયા છે.
દુઃખાનિ ચાનુભૂતાનિ યાનિ સૌખ્યાન્ય્ અનેકશઃ પ્રાપ્તાશ્ ચ બાન્ધવાઃ પુત્રા ભ્રાતરો જ્ઞાતયસ્ તથા
દુઃખો પણ અનુભવી છે અને અનેક પ્રકારના સુખ પણ મળ્યા છે; સગાં, પુત્ર, ભાઈ અને જ્ઞાતિઓ પણ મળ્યા છે.
મયોષિતં તથા સ્ત્રીણાં કોષ્ઠે વિણ્મૂત્રપિચ્છલે ગર્ભવાસે મહાદુઃખમ્ અનુભૂતં તથા પ્રભો
હું પણ સ્ત્રીઓમાં રહ્યો છું, ગંદા, મૂત્ર-મળથી ભરેલા ગર્ભમાં; એવા ગર્ભવાસનું મહાદુઃખ પણ મેં અનુભવ્યું છે, હે પ્રભુ.
દુઃખાનિ યાન્ય્ અનેકાનિ બાલ્યયૌવનગોચરે વાર્ધકે ચ હૃષીકેશ તાનિ પ્રાપ્તાનિ વૈ મયા
હે હૃષીકેશ, બાળપણ, યુવાની અને વૃદ્ધાવસ્થામાં મને અનેક દુઃખો ભોગવવા પડ્યાં છે.
મરણે યાનિ દુઃખાનિ યમમાર્ગે યમાલયે મયા તાન્ય્ અનુભૂતાનિ નરકે યાતનાસ્ તથા
મૃત્યુ સમયે, યમના માર્ગે અને યમલોકમાં જે દુઃખો આવે છે, એ બધાં મેં સહન કર્યા છે; તેમજ નરકની યાતનાઓ પણ ભોગવી છે.
કૃમિકીટદ્રુમાણાં ચ હસ્ત્યશ્વમૃગપક્ષિણામ્ મહિષોષ્ટ્રગવાં ચૈવ તથાન્યેષાં વનૌકસામ્
હું કયાંક કીડા, જીવાત, વૃક્ષ, હાથી, ઘોડા, હરણ, પક્ષી, ભેંસા, ઊંટ, ગાય અને બીજા જંગલના પ્રાણીઓમાં પણ રહ્યો છું.
દ્વિજાતીનાં ચ સર્વેષાં શૂદ્રાણાં ચૈવ યોનિષુ ધનિનાં ક્ષત્રિયાણાં ચ દરિદ્રાણાં તપસ્વિનામ્
હું બધા દ્વિજાતિઓમાં, શૂદ્રોની યોનિમાં, ધનવાન, ક્ષત્રિય, ગરીબ અને તપસ્વી તરીકે પણ જન્મ લીધો છે.
નૃપાણાં નૃપભૃત્યાનાં તથાન્યેષાં ચ દેહિનામ્ ગૃહેષુ તેષામ્ ઉત્પન્નો દેવ ચાહં પુનઃ પુનઃ
હે દેવ, હું રાજાઓના, તેમના સેવકોના અને બીજા અનેક જીવોના ઘરમાં વારંવાર જન્મ્યો છું.
ગતો ઽસ્મિ દાસતાં નાથ ભૃત્યાનાં બહુશો નૃણામ્ દરિદ્રત્વં ચેશ્વરત્વં સ્વામિત્વં ચ તથા ગતઃ
હે નાથ, હું અનેક લોકોનો દાસ થયો છું, ગરીબી, માલિકી અને સ્વામીપદ પણ અનુભવ્યા છે.
હતો મયા હતાશ્ ચાન્યે ઘાતિતો ઘાતિતાસ્ તથા દત્તં મમાન્યૈર્ અન્યેભ્યો મયા દત્તમ્ અનેકશઃ
હું બીજાને મારી નાખ્યો છે અને પોતે પણ મારાયો છું; બીજાના મૃત્યુનું કારણ બન્યો છું અને બીજાએ મારું મૃત્યુ કર્યું છે; અનેકવાર મેં બીજાને આપ્યું છે અને બીજાએ મને આપ્યું છે.
પિતૃમાતૃસુહૃદ્ભ્રાતૃકલત્રાણાં કૃતેન ચ ધનિનાં શ્રોત્રિયાણાં ચ દરિદ્રાણાં તપસ્વિનામ્
પિતા-માતા, મિત્ર, ભાઈ, પત્ની, ધનવાન, વિદ્વાન, ગરીબ અને તપસ્વી સાથેના વ્યવહારમાંથી—
ઉક્તં દૈન્યં ચ વિવિધં ત્યક્ત્વા લજ્જાં જનાર્દન દેવતિર્યઙ્મનુષ્યેષુ સ્થાવરેષુ ચરેષુ ચ
હે જનાર્દન, દેવ, પશુ, માનવ, સ્થાવર અને જંગમ પ્રાણીઓમાં, મેં લાજ છોડીને અનેક પ્રકારના દુઃખોનું વર્ણન કર્યું છે.
ન વિદ્યતે તથા સ્થાનં યત્રાહં ન ગતઃ પ્રભો કદા મે નરકે વાસઃ કદા સ્વર્ગે જગત્પતે
હે પ્રભુ, એવું કોઈ સ્થાન નથી જ્યાં હું ગયો ન હોઉં; ક્યારેક હું નરકમાં રહ્યો છું, ક્યારેક સ્વર્ગમાં, હે જગતપતિ.
કદા મનુષ્યલોકેષુ કદા તિર્યગ્ગતેષુ ચ જલયન્ત્રે યથા ચક્રે ઘટી રજ્જુનિબન્ધના
હું ક્યારેક માનવલોકમાં, ક્યારેક પશુઓમાં રહ્યો છું; પાણીના ચાકમાં, દોરડાથી બંધાયેલા ઘડાની જેમ ફરતો રહ્યો છું.
યાતિ ચોર્ધ્વમ્ અધશ્ ચૈવ કદા મધ્યે ચ તિષ્ઠતિ તથા ચાહં સુરશ્રેષ્ઠ કર્મરજ્જુસમાવૃતઃ
તે ઉપર, નીચે અને ક્યારેક વચ્ચે રહે છે; એ જ રીતે, હે દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, હું પણ કર્મના દોરાથી બંધાયેલો છું.
અધશ્ ચોર્ધ્વં તથા મધ્યે ભ્રમન્ ગચ્છામિ યોગતઃ એવં સંસારચક્રે ઽસ્મિન્ ભૈરવે રોમહર્ષણે
હું યોગના બળે નીચે, ઉપર અને વચ્ચે ફરતો રહ્યો છું; એ રીતે, હે રોમહર્ષણ, આ ભયાનક સંસારચક્રમાં ભટકતો રહ્યો છું.
ભ્રમામિ સુચિરં કાલં નાન્તં પશ્યામિ કર્હિચિત્ ન જાને કિં કરોમ્ય્ અદ્ય હરે વ્યાકુલિતેન્દ્રિયઃ
હું ઘણા સમયથી ભટકતો રહ્યો છું, પણ ક્યારેય અંત દેખાતો નથી; હે હરિ, આજે શું કરું, એ મને ખબર નથી, મારા ઇન્દ્રિયો વ્યાકુળ છે.