સમાજગ્મુઃ સશિષ્યાસ્ તાન્ પ્રતિજગ્રાહ પાર્થિવઃ સર્વાંશ્ ચ તાન્ અનુયયૌ યાવદ્ આવસથાન્ ઇતિ
તેઓ પોતાના શિષ્યો સાથે આવ્યા; રાજાએ સૌને આવકાર્યા અને તેમના નિવાસસ્થાન સુધી સાથે ગયા.
સ્વયમ્ એવ મહાતેજા દમ્ભં ત્યક્ત્વા નૃપોત્તમઃ તતઃ કૃત્વા સ્વશિલ્પં ચ શિલ્પિનો ઽન્યે ચ યે તદા
મહાતેજસ્વી રાજાએ દંભ છોડી પોતે પોતાનું કાર્ય કર્યું અને બીજા શિલ્પીઓએ પણ તેમ જ કર્યું.
કૃત્સ્નં યજ્ઞવિધિં રાજ્ઞે તદા તસ્મૈ ન્યવેદયન્ તતઃ શ્રુત્વા નૃપશ્રેષ્ઠઃ કૃતં સર્વમ્ અતન્દ્રિતઃ હૃષ્ટરોમાભવદ્ રાજા સહ મન્ત્રિભિર્ અચ્યુતઃ
ત્યારે આખો યજ્ઞવિધિ રાજાને રજૂ કર્યો; રાજાએ અને મંત્રીઓએ તે સાંભળી આનંદથી રોમાંચિત થયા.
તસ્મિન્ યજ્ઞે પ્રવૃત્તે તુ વાગ્મિનો હેતુવાદિભિઃ હેતુવાદાન્ બહૂન્ આહુઃ પરસ્પરજિગીષવઃ
યજ્ઞ શરૂ થતાં જ વાદવિદ્વાનો પરસ્પર જીતવા અનેક તર્કો કરતા, અને વાદવિવાદમાં જોડાયા.
દેવેન્દ્રસ્યેવ વિહિતં રાજસિંહેન ભો દ્વિજાઃ દદૃશુસ્ તોરણાન્ય્ અત્ર શાતકુમ્ભમયાનિ ચ
હે બ્રાહ્મણો, તેમણે ત્યાં શુદ્ધ સોનાંના તોરણો જોયા, જાણે ઇન્દ્રે જ રાજસિંહ માટે તૈયાર કર્યાં હોય.
શય્યાસનવિકારાંશ્ ચ સુબહૂન્ રત્નસંચયાન્ ઘટપાત્રીકટાહાનિ કલશાન્ વર્ધમાનકાન્
ત્યાં તેમણે અનેક શય્યા, આસન, વિચ્છવણ, રત્નોના ઢગલા, ઘડાં, વાસણ, પાત્રો અને સતત વધતા કળશો જોયા.
નહિ કશ્ચિદ્ અસૌવર્ણમ્ અપશ્યદ્ વસુધાધિપઃ યૂપાંશ્ ચ શાસ્ત્રપઠિતાન્ દારવાન્ હેમભૂષિતાન્
કોઈ રાજાએ અશુદ્ધ કંઈ જોયું નહીં; યજ્ઞના યૂપ સ્તંભો શાસ્ત્રોક્ત રીતે લાકડાંના અને સોનાથી શોભાવેલા હતા.
ઉપક્ષિપ્તાન્ યથાકાલં વિધિવદ્ ભૂરિવર્ચસઃ સ્થલજા જલજા યે ચ પશવઃ કેચન દ્વિજાઃ
સ્થળ અને પાણીમાં રહેતાં બધા પ્રાણીઓ, જે યજ્ઞ માટે લાવવામાં આવ્યા, તેજસ્વી અને યોગ્ય સમયે, વિધિપૂર્વક લાવવામાં આવ્યા હતા, હે દ્વિજો.
સર્વાન્ એવ સમાનીતાન્ અપશ્યંસ્ તત્ર તે નૃપાઃ ગાશ્ ચૈવ મહિષીશ્ ચૈવ તથા વૃદ્ધસ્ત્રિયો ઽપિ ચ
ત્યાં રાજાઓએ બધા એકઠા થયેલા જીવજંતુઓ, ગાયો, મહિષીઓ અને વૃદ્ધ સ્ત્રીઓ પણ જોયા.
ઔદકાનિ ચ સત્ત્વાનિ શ્વાપદાનિ વયાંસિ ચ જરાયુજાણ્ડજાતાનિ સ્વેદજાન્ય્ ઉદ્ભિદાનિ ચ
તેમણે પાણીમાં રહેતાં પ્રાણીઓ, જંગલી જાનવરો, પક્ષીઓ, ગર્ભથી, ડિમ્બથી, પસીનાથી અને જમીનમાંથી જન્મેલા જીવ પણ જોયા.
પર્વતાન્ય્ ઉપધાન્યાનિ ભૂતાનિ દદૃશુશ્ ચ તે એવં પ્રમુદિતં સર્વં પશુતો ધનધાન્યતઃ
તેમણે પર્વતો, અનાજના ઢગલા અને બધા જીવજંતુઓને પણ જોયા, જે સૌ ધન, ધાન્ય અને પશુઓની સમૃદ્ધિમાં આનંદિત હતા.
યજ્ઞવાટં નૃપા દૃષ્ટ્વા વિસ્મયં પરમં ગતાઃ બ્રાહ્મણાનાં વિશાં ચૈવ બહુમિષ્ટાન્નમ્ ઋદ્ધિમત્
યજ્ઞમંડપ જોઈને રાજાઓને અત્યંત આશ્ચર્ય થયું, કેમ કે ત્યાં બ્રાહ્મણો અને પ્રજાજનો માટે બહુ જ વધુ અન્નની સમૃદ્ધિ હતી.
પૂર્ણે શતસહસ્રે તુ વિપ્રાણાં તત્ર ભુઞ્જતામ્ દુન્દુભિર્ મેઘનિર્ઘોષાન્ મુહુર્મુહુર્ અથાકરોત્
જ્યારે ત્યાં એક લાખ બ્રાહ્મણો ભોજન લઈ રહ્યા હતા, ત્યારે ઢોલના ઘંઘાટ વાદળના ગર્જનાની જેમ વારંવાર સંભળાતા હતા.
વિનનાદાસકૃચ્ ચાપિ દિવસે દિવસે ગતે એવં સ વવૃધે યજ્ઞસ્ તસ્ય રાજ્ઞસ્ તુ ધીમતઃ
દરેક દિવસે યજ્ઞસ્થળ સતત ધ્વનિથી ગૂંજતું રહ્યું; એ રીતે એ બુદ્ધિશાળી રાજાનો યજ્ઞ વધતો ગયો.
અન્નસ્ય સુબહૂન્ વિપ્રા ઉત્સર્ગાન્ નિર્ગતોપમાન્ દધિકુલ્યાશ્ ચ દદૃશુઃ પયસશ્ ચ હ્રદાંસ્ તથા
બ્રાહ્મણોએ ત્યાં અન્નના અસંખ્ય ઢગલા, દહીંની નદીઓ અને દુધના સરોવર જોયા.
જમ્બૂદ્વીપો હિ સકલો નાનાજનપદૈર્ યુતઃ દ્વિજાશ્ ચ તત્ર દૃશ્યન્તે રાજ્ઞસ્ તસ્ય મહામખે
જમ્બૂદ્વીપ આખો, અનેક જાતિના લોકો અને બ્રાહ્મણો એ રાજાના મહાયજ્ઞમાં એકત્રિત થયા હતા.
તત્ર યાનિ સહસ્રાણિ પુરુષાણાં તતસ્ તતઃ ગૃહીત્વા ભાજનં જગ્મુર્ બહૂનિ દ્વિજસત્તમાઃ
ત્યાં હજારો હજારો માણસો, દરેકે પોતાના વાસણમાં અન્ન ભરીને, ઘણા શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો ચાલ્યા ગયા.
શ્રાવિણશ્ ચાપિ તે સર્વે સુમૃષ્ટમણિકુણ્ડલાઃ પર્યવેષયન્ દ્વિજાતીઞ્ શતશો ઽથ સહસ્રશઃ
બધા જ લોકો ચમકતા મણિનાં કુંડળોથી શોભતા, અને તેઓ સૈંકડો-હજારો દ્વિજોને ભોજન પરોસતા હતા.
વિવિધાન્ય્ અનુપાનાનિ પુરુષા યે ઽનુયાયિનઃ તે વૈ નૃપોપભોજ્યાનિ બ્રાહ્મણેભ્યો દદુઃ સહ
રાજાના સેવકો વિવિધ પીણાં, રાજાને મળતું અન્ન પણ સાથે, બ્રાહ્મણોને આપતા હતા.
સમાગતાન્ વેદવિદો રાજ્ઞશ્ ચ પૃથિવીશ્વરાન્ પૂજાં ચક્રે તદા તેષાં વિધિવદ્ ભૂરિદક્ષિણઃ
યજ્ઞમાં ભેગા થયેલા વેદજ્ઞ અને પૃથ્વીના રાજાઓને, એ રાજાએ વિધિપૂર્વક અને ઉદાર દાનથી સન્માન આપ્યો.
દિગ્દેશાદ્ આગતાન્ રાજ્ઞો મહાસંગ્રામશાલિનઃ નટનર્તકકાદીંશ્ ચ ગીતસ્તુતિવિશારદાન્
દિશા-દિશાથી આવેલા મહાયોદ્ધા, નૃત્ય-નાટ્યકારો અને ગીત-સ્તુતિમાં નિપુણ કલાકારો એ રાજા માટે હાજર હતા.
પત્ન્યો મનોરમાસ્ તસ્ય પીનોન્નતપયોધરાઃ ઇન્દીવરપલાશાક્ષ્યઃ શરચ્ચન્દ્રનિભાનનાઃ
એ રાજાની પત્નીઓ મોહક, ઉન્નત અને ભરાવદાર સ્તનવાળી, નિલોત્પલ અને પલાશ જેવી આંખોવાળી અને શરદચંદ્ર જેવી મુખવાળી હતી.
કુલશીલગુણોપેતાઃ સહસ્રૈકં શતાધિકમ્ એવં તદ્ભૂપપરમપત્નીગણસમન્વિતમ્
કુળ, સંસ્કાર અને ગુણોથી યુક્ત, એ રાજાની મુખ્ય રાણીઓ સહિત એમની સંખ્યા એક હજાર એકસો હતી.
રત્નમાલાકુલં દિવ્યં પતાકાધ્વજસેવિતમ્ રત્નહારયુતં રમ્યં ચન્દ્રકાન્તિસમપ્રભમ્
માણિક્યમાળાથી શોભાયમાન, દિવ્ય, ધ્વજ-પતાકાઓથી શોભિત, રત્નહારોથી અલંકૃત અને ચંદ્રકાંતિ જેવી તેજસ્વી એ જગ્યા હતી.
કરિણઃ પર્વતાકારાન્ મદસિક્તાન્ મહાબલાન્ શતશઃ કોટિસંઘાતૈર્ દન્તિભિર્ દન્તભૂષણૈઃ
પર્વત જેવાં આકારવાળા, મદમાં તરબોળ અને મહાબળવાન એવા હજારો-લાખો હાથીઓ, સુંદર દાંતના આભૂષણોથી સજ્જ, ત્યાં ભેગા થયા હતા.
વાતવેગજવૈર્ અશ્વૈઃ સિન્ધુજાતૈઃ સુશોભનૈઃ શ્વેતાશ્વૈઃ શ્યામકર્ણૈશ્ ચ કોટ્યનેકૈર્ જવાન્વિતૈઃ
સિંધુ પ્રદેશના, વાદળની જેમ ઝડપથી દોડતા, સુંદર દેખાવવાળા, સફેદ અને કાળી કાનવાળા, અનગણિત અને ઝડપી ઘોડાઓ પણ હાજર હતા.
સંનદ્ધબદ્ધકક્ષૈશ્ ચ નાનાપ્રહરણોદ્યતૈઃ અસંખ્યેયૈઃ પદાતૈશ્ ચ દેવપુત્રોપમૈસ્ તથા
અન્યાયે સજ્જ, વિવિધ શસ્ત્રોથી સશસ્ત્ર, કમરકસેલા અને અણગણિત પગદળ સૈનિકો, દેવપુત્ર જેવાં તેજસ્વી, ત્યાં ઊભા હતા.
ઇત્ય્ એવં દદૃશે રાજા યજ્ઞસંભારવિસ્તરમ્ મુદં લેભે તદા રાજા સંહૃષ્ટો વાક્યમ્ અબ્રવીત્
આ રીતે રાજાએ યજ્ઞની વિશાળ તૈયારીઓ જોઈ, ત્યારે તે આનંદિત થયો અને ખુશીથી બોલ્યો.
આનયધ્વં હયશ્રેષ્ઠં સર્વલક્ષણલક્ષિતમ્ ચારયધ્વં પૃથિવ્યાં વૈ રાજપુત્રાઃ સુસંયતાઃ
શ્રેષ્ઠ અને સર્વલક્ષણયુક્ત ઘોડો લાવો અને રાજકુમારો, તમે બધા સંયમથી તેને ધરતી પર ફરાડો.
વિદ્વદ્ભિર્ ધર્મવિદ્ભિશ્ ચ અત્ર હોમો વિધીયતામ્ કૃષ્ણચ્છાગં ચ મહિષં કૃષ્ણસારમૃગં દ્વિજાન્
વિદ્વાન અને ધર્મજ્ઞ પુરુષો અહીં યજ્ઞ વિધિ કરે; દ્વિજોને માટે કાળો બકરો, મહીષ અને કાળો કૃષ્ણમૃગ લાવો.