અન્યૈશ્ ચ વિવિધૈર્ ધાન્યૈર્ ગ્રામ્યારણ્યૈઃ સહસ્રશઃ બહુધાન્યસહસ્રાણાં તણ્ડુલાનાં ચ રાશિભિઃ
અન્ય અનેક પ્રકારના ગામડાં અને જંગલના અનાજ હજારોની સંખ્યામાં, અને અનેક પ્રકારના ચોખાના ઢગલા પણ આપ્યા.
ગવ્યસ્ય હવિષઃ કુમ્ભૈઃ શતશો ઽથ સહસ્રશઃ તથાન્યૈર્ વિવિધૈર્ દ્રવ્યૈર્ ભક્ષ્યભોજ્યાનુલેપનૈઃ
ગાયના ઘીથી ભરેલા સૈકડો અને હજારો કુંભ, તથા વિવિધ પ્રકારના ભોજન, પકવાન અને લપસણાં પણ આપ્યા.
રાજાનઃ પૂરયામ્ આસુર્ યત્ કિંચિદ્ દ્રવ્યસંભવૈઃ તાન્ દૃષ્ટ્વા યજ્ઞસંભારાન્ સર્વસંપત્સમન્વિતાન્
રાજાઓએ પોતાના પાસે જે-કોઈ સામાન હતો તે બધાથી જરૂરિયાતો પૂરી કરી; એ યજ્ઞના તમામ સામાન જોઈને, જે સર્વ સંપત્તિથી ભરપૂર હતા—
યજ્ઞકર્મવિદો વિપ્રાન્ વેદવેદાઙ્ગપારગાન્ શાસ્ત્રેષુ નિપુણાન્ દક્ષાન્ કુશલાન્ સર્વકર્મસુ
તેમણે એવા બ્રાહ્મણોને જોયા, જે યજ્ઞકર્મમાં નિપુણ, વેદ અને વેદાંગમાં પારંગત, શાસ્ત્રોમાં કુશળ અને સર્વવિધ કર્મોમાં નિપુણ હતા.
ઋષીંશ્ ચૈવ મહર્ષીંશ્ ચ દેવર્ષીંશ્ ચૈવ તાપસાન્ બ્રહ્મચારિગૃહસ્થાંશ્ ચ વાનપ્રસ્થાન્ યતીંસ્ તથા
તેમણે ઋષિ, મહર્ષિ, દેવર્ષિ, તપસ્વી, બ્રહ્મચારી, ગૃહસ્થ, વનવાસી અને યતિઓને પણ જોયા.
સ્નાતકાન્ બ્રાહ્મણાંશ્ ચાન્યાન્ અગ્નિહોત્રે સદા સ્થિતાન્ આચાર્યોપાધ્યાયવરાન્ સ્વાધ્યાયતપસાન્વિતાન્
તેમણે સ્નાતક અને અન્ય બ્રાહ્મણો, હંમેશા અગ્નિહોત્રમાં સ્થિત, શ્રેષ્ઠ આચાર્ય-ઉપાધ્યાય અને સ્વાધ્યાય-તપમાં તત્પર બ્રાહ્મણો જોયા.
સદસ્યાઞ્ શાસ્ત્રકુશલાંસ્ તથાન્યાન્ પાવકાન્ બહૂન્ દૃષ્ટ્વા તાન્ નૃપતિઃ શ્રીમાન્ ઉવાચ સ્વં પુરોહિતમ્
તેમણે શાસ્ત્રમાં નિપુણ સભ્યગણ અને અનેક પવિત્ર આત્માઓ જોયા; એ બધાને જોઈને, શ્રીમંત રાજાએ પોતાના પુરોહિતને કહ્યું.
તતઃ પ્રયાન્તુ વિદ્વાંસો બ્રાહ્મણા વેદપારગાઃ વાજિમેધાર્થસિદ્ધ્યર્થં દેશં પશ્યન્તુ યજ્ઞિયમ્
હવે વેદમાં પારંગત વિદ્વાન બ્રાહ્મણો અશ્વમેઘ યજ્ઞની સિદ્ધિ માટે યજ્ઞસ્થળે જઈને સ્થળ નિરીક્ષણ કરે.
ઇત્ય્ ઉક્તઃ સ તથા ચક્રે વચનં તસ્ય ભૂપતેઃ હૃષ્ટઃ સ મન્ત્રિભિઃ સાર્ધં તદા રાજપુરોહિતઃ
રાજાએ જે કહ્યું તેમ રાજપુરોહિતે આનંદથી પોતાના મંત્રીઓ સાથે મળીને તે બધું કર્યું.
તતો યયૌ પુરોધાશ્ ચ પ્રાજ્ઞઃ સ્થપતિભિઃ સહ બ્રાહ્મણાન્ અગ્રતઃ કૃત્વા કુશલાન્ યજ્ઞકર્મણિ
પછી વિદ્વાન પુરોહિતે સ્થાપતીઓ સાથે જઈ, યજ્ઞકર્મમાં નિપુણ બ્રાહ્મણોને આગળ રાખ્યા.
તં દેશં ધીવરગ્રામં સપ્રતોલિવિટઙ્કિનમ્ કારયામ્ આસ વિપ્રો ઽસૌ યજ્ઞવાટં યથાવિધિ
પછી તે બ્રાહ્મણે માછીમારોના ગામમાં, ગલીઓ અને વાડીઓ સાથે, નિયમ પ્રમાણે યજ્ઞવાટનું નિર્માણ શરૂ કર્યું.
પ્રાસાદશતસંબાધં મણિપ્રવરશોભિતમ્ ઇન્દ્રસદ્મનિભં રમ્યં હેમરત્નવિભૂષિતમ્
તે સ્થળે સૈંકડો મહેલો, કિંમતી રત્નોથી શોભાયમાન, ઇન્દ્રના મહેલ જેવું સુંદર અને સોનાં-માણિક્યોથી સજ્જ હતું.
સ્તમ્ભાન્ કનકચિત્રાંશ્ ચ તોરણાનિ બૃહન્તિ ચ યજ્ઞાયતનદેશેષુ દત્ત્વા શુદ્ધં ચ કાઞ્ચનમ્
યજ્ઞસ્થળે તેણે સુવર્ણથી શોભિત સ્તંભો અને વિશાળ તોરણો મૂક્યા અને શુદ્ધ સોનાં પણ ધરાવ્યાં.
અન્તઃપુરાણિ રાજ્ઞાં ચ નાનાદેશનિવાસિનામ્ કારયામ્ આસ ધર્માત્મા તત્ર તત્ર યથાવિધિ
ધર્મનિષ્ઠ પુરોહિતે વિવિધ પ્રદેશોના રાજાઓ માટે નિયમ પ્રમાણે અલગ-અલગ આંતરમહેલ બનાવ્યાં.
બ્રાહ્મણાનાં ચ વૈશ્યાનાં નાનાદેશસમીયુષામ્ કારયામ્ આસ વિધિવચ્ છાલાસ્ તત્રાપ્ય્ અનેકશઃ
અને વિવિધ પ્રદેશમાંથી આવેલા બ્રાહ્મણો અને વૈશ્યો માટે પણ નિયમ પ્રમાણે અનેક શાળાઓ બનાવવામાં આવી.
પ્રિયાર્થં તસ્ય નૃપતેર્ આયયુર્ નૃપસત્તમાઃ રત્નાન્ય્ અનેકાન્ય્ આદાય સ્ત્રિયશ્ ચાયયુર્ ઉત્સવે
રાજાની પ્રસન્નતા માટે અનેક રાજાઓ અનેક રત્નો લઈને આવ્યા અને ઉત્સવમાં સ્ત્રીઓ પણ આવી.
તેષાં નિર્વિશતાં સ્વેષુ શિબિરેષુ મહાત્મનામ્ નદતઃ સાગરસ્યેવ દિવિસ્પૃગ્ અભવદ્ ધ્વનિઃ
તે મહાનુભાવો પોતાના તંબુઓમાં પ્રવેશતા, ત્યારે સાગરના ગર્જન જેવો અવાજ આકાશ સુધી પહોંચ્યો.
તેષામ્ અભ્યાગતાનાં ચ સ રાજા મુનિસત્તમાઃ વ્યાદિદેશાયતનાનિ શય્યાશ્ ચાપ્ય્ ઉપચારતઃ
આવેલા મહાનુભાવો માટે રાજાએ, જે મહર્ષિ સમાન હતા, રહેવાની જગ્યા અને આરામ માટે શય્યા નિશ્ચિત કરી.
ભોજનાનિ વિચિત્રાણિ શાલીક્ષુયવગોરસૈઃ ઉપેત્ય નૃપતિશ્રેષ્ઠો વ્યાદિદેશ સ્વયં તદા
શ્રેષ્ઠ રાજાએ જાતે જ ચોખા, ઈખ, જૌ અને ગાયના દૂધથી બનેલા વિવિધ સ્વાદિષ્ટ ભોજનોની વ્યવસ્થા કરી.
તથા તસ્મિન્ મહાયજ્ઞે બહવો બ્રહ્મવાદિનઃ યે ચ દ્વિજાતિપ્રવરાસ્ તત્રાસન્ દ્વિજસત્તમાઃ
તે મહાયજ્ઞમાં અનેક બ્રહ્મવિદ્યા જાણનારા અને શ્રેષ્ઠ દ્વિજાતિઓ ઉપસ્થિત હતા, હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ.
સમાજગ્મુઃ સશિષ્યાસ્ તાન્ પ્રતિજગ્રાહ પાર્થિવઃ સર્વાંશ્ ચ તાન્ અનુયયૌ યાવદ્ આવસથાન્ ઇતિ
તેઓ પોતાના શિષ્યો સાથે આવ્યા; રાજાએ સૌને આવકાર્યા અને તેમના નિવાસસ્થાન સુધી સાથે ગયા.
સ્વયમ્ એવ મહાતેજા દમ્ભં ત્યક્ત્વા નૃપોત્તમઃ તતઃ કૃત્વા સ્વશિલ્પં ચ શિલ્પિનો ઽન્યે ચ યે તદા
મહાતેજસ્વી રાજાએ દંભ છોડી પોતે પોતાનું કાર્ય કર્યું અને બીજા શિલ્પીઓએ પણ તેમ જ કર્યું.
કૃત્સ્નં યજ્ઞવિધિં રાજ્ઞે તદા તસ્મૈ ન્યવેદયન્ તતઃ શ્રુત્વા નૃપશ્રેષ્ઠઃ કૃતં સર્વમ્ અતન્દ્રિતઃ હૃષ્ટરોમાભવદ્ રાજા સહ મન્ત્રિભિર્ અચ્યુતઃ
ત્યારે આખો યજ્ઞવિધિ રાજાને રજૂ કર્યો; રાજાએ અને મંત્રીઓએ તે સાંભળી આનંદથી રોમાંચિત થયા.
તસ્મિન્ યજ્ઞે પ્રવૃત્તે તુ વાગ્મિનો હેતુવાદિભિઃ હેતુવાદાન્ બહૂન્ આહુઃ પરસ્પરજિગીષવઃ
યજ્ઞ શરૂ થતાં જ વાદવિદ્વાનો પરસ્પર જીતવા અનેક તર્કો કરતા, અને વાદવિવાદમાં જોડાયા.
દેવેન્દ્રસ્યેવ વિહિતં રાજસિંહેન ભો દ્વિજાઃ દદૃશુસ્ તોરણાન્ય્ અત્ર શાતકુમ્ભમયાનિ ચ
હે બ્રાહ્મણો, તેમણે ત્યાં શુદ્ધ સોનાંના તોરણો જોયા, જાણે ઇન્દ્રે જ રાજસિંહ માટે તૈયાર કર્યાં હોય.
શય્યાસનવિકારાંશ્ ચ સુબહૂન્ રત્નસંચયાન્ ઘટપાત્રીકટાહાનિ કલશાન્ વર્ધમાનકાન્
ત્યાં તેમણે અનેક શય્યા, આસન, વિચ્છવણ, રત્નોના ઢગલા, ઘડાં, વાસણ, પાત્રો અને સતત વધતા કળશો જોયા.
નહિ કશ્ચિદ્ અસૌવર્ણમ્ અપશ્યદ્ વસુધાધિપઃ યૂપાંશ્ ચ શાસ્ત્રપઠિતાન્ દારવાન્ હેમભૂષિતાન્
કોઈ રાજાએ અશુદ્ધ કંઈ જોયું નહીં; યજ્ઞના યૂપ સ્તંભો શાસ્ત્રોક્ત રીતે લાકડાંના અને સોનાથી શોભાવેલા હતા.
ઉપક્ષિપ્તાન્ યથાકાલં વિધિવદ્ ભૂરિવર્ચસઃ સ્થલજા જલજા યે ચ પશવઃ કેચન દ્વિજાઃ
સ્થળ અને પાણીમાં રહેતાં બધા પ્રાણીઓ, જે યજ્ઞ માટે લાવવામાં આવ્યા, તેજસ્વી અને યોગ્ય સમયે, વિધિપૂર્વક લાવવામાં આવ્યા હતા, હે દ્વિજો.
સર્વાન્ એવ સમાનીતાન્ અપશ્યંસ્ તત્ર તે નૃપાઃ ગાશ્ ચૈવ મહિષીશ્ ચૈવ તથા વૃદ્ધસ્ત્રિયો ઽપિ ચ
ત્યાં રાજાઓએ બધા એકઠા થયેલા જીવજંતુઓ, ગાયો, મહિષીઓ અને વૃદ્ધ સ્ત્રીઓ પણ જોયા.
ઔદકાનિ ચ સત્ત્વાનિ શ્વાપદાનિ વયાંસિ ચ જરાયુજાણ્ડજાતાનિ સ્વેદજાન્ય્ ઉદ્ભિદાનિ ચ
તેમણે પાણીમાં રહેતાં પ્રાણીઓ, જંગલી જાનવરો, પક્ષીઓ, ગર્ભથી, ડિમ્બથી, પસીનાથી અને જમીનમાંથી જન્મેલા જીવ પણ જોયા.