દત્ત્વૈવમ્ અર્ઘ્યં વિધિવદ્ આનાય્ય સ મહીપતિઃ કલિઙ્ગાધિપતિં શૂરમ્ ઉત્કલાધિપતિં તથા કોશલાધિપતિં ચૈવ તાન્ ઉવાચ તદા નૃપઃ
આ રીતે વિધિપૂર્વક અર્ઘ્ય અર્પણ કર્યા પછી, રાજાએ કલિંગના પરાક્રમી રાજા, ઉત્કલના રાજા અને કોશલના રાજાને બોલાવી એમને કહ્યું.
ગચ્છધ્વં સહિતાઃ સર્વે શિલાર્થે સુસમાહિતાઃ ગૃહીત્વા શિલ્પિમુખ્યાંશ્ ચ શિલાકર્મવિશારદાન્
તમારે બધા સાથે જઈ, પથ્થર માટે સંપૂર્ણ ધ્યાનથી, પથ્થરકામમાં નિપુણ મુખ્ય શિલ્પીઓને લઈને જવું.
વિન્ધ્યાચલં સુવિસ્તીર્ણં બહુકન્દરશોભિતમ્ નિરૂપ્ય સર્વસાનૂનિ ચ્છેદયિત્વા શિલાઃ શુભાઃ સંવાહ્યન્તાં ચ શકટૈર્ નૌકાભિર્ મા વિલમ્બથ
વિંધ્યાચલ પર્વતને, જે વિશાળ અને અનેક ગુફાઓથી શોભાયમાન છે, તેનું સર્વેક્ષણ કરો, તેની બધી ટેકરીઓ જુઓ, શુભ પથ્થરો કાપો અને વિલંબ કર્યા વિના રથ અને નૌકાથી લાવો.
એવં ગન્તું સમાદિશ્ય તાન્ નૃપાન્ સ મહીપતિઃ પુનર્ એવાબ્રવીદ્ વાક્યં સામાત્યાન્ સપુરોહિતાન્
આ રીતે રાજાઓને જવાની આજ્ઞા આપી, એ મહારાજાએ ફરીથી પોતાના મંત્રીઓ અને પુરોહિતોને કહ્યું:
ગચ્છન્તુ દૂતાઃ સર્વત્ર મમાજ્ઞાં પ્રવદન્તુ વૈ યત્ર તિષ્ઠન્તિ રાજાનઃ પૃથિવ્યાં તાન્ સુશીઘ્રગાઃ
દૂતોએ સર્વત્ર જઈને, જ્યાં જ્યાં રાજાઓ વસે છે ત્યાં મારી આજ્ઞા જલદીથી સંભળાવવી.
હસ્ત્યશ્વરથપાદાતૈઃ સામાત્યૈઃ સપુરોહિતૈઃ ગચ્છત સહિતાઃ સર્વ ઇન્દ્રદ્યુમ્નસ્ય શાસનાત્
તમારે બધા સાથે, હાથી, ઘોડા, રથ, પદાતી, મંત્રી અને પુરોહિતો સાથે, ઇન્દ્રદ્યુમ્નની આજ્ઞાથી જવું.
એવં દૂતાઃ સમાજ્ઞાતા રાજ્ઞા તેન મહાત્મના ગત્વા તદા નૃપાન્ ઊચુર્ વચનં તસ્ય ભૂપતેઃ
એ મહાન આત્માવાળા રાજાની આજ્ઞા અનુસાર દૂતોએ જઈને બીજા રાજાઓને એ રાજાના વચન સંભળાવ્યા.
શ્રુત્વા તુ તે તથા સર્વે દૂતાનાં વચનં નૃપાઃ આજગ્મુસ્ ત્વરિતાઃ સર્વે સ્વસૈન્યૈઃ પરિવારિતાઃ
દૂતોના વચન સાંભળી, બધા રાજાઓ પોતાના સૈન્ય સાથે ઝડપી આવી પહોંચ્યા.
યે નૃપાઃ સર્વદિગ્ભાગે યે ચ દક્ષિણતઃ સ્થિતાઃ પશ્ચિમાયાં સ્થિતા યે ચ ઉત્તરાપથસંસ્થિતાઃ
જે રાજાઓ દરેક દિશામાં, દક્ષિણમાં, પશ્ચિમમાં અને ઉત્તરપથમાં વસતા હતા,
પ્રત્યન્તવાસિનો યે ઽપિ યે ચ સંનિધિવાસિનઃ પાર્વતીયાશ્ ચ યે કેચિત્ તથા દ્વીપનિવાસિનઃ
સીમા પર રહેતા, નજીકમાં રહેતા, પર્વતોમાં વસતા અને દ્વીપોમાં રહેતા બધા રાજાઓ પણ આવ્યા.
રથૈર્ નાગૈઃ પદાતૈશ્ ચ વાજિભિર્ ધનવિસ્તરૈઃ સંપ્રાપ્તા બહુશો વિપ્રાઃ શ્રુત્વેન્દ્રદ્યુમ્નશાસનમ્
ઇન્દ્રદ્યુમ્નના આદેશ સાંભળીને અનેક વિદ્વાન બ્રાહ્મણો રથ, હાથી, પદાતી, ઘોડા અને ઘણાં ધન સાથે ત્યાં પહોંચ્યા.
તાન્ આગતાન્ નૃપાન્ દૃષ્ટ્વા સામાત્યાન્ સપુરોહિતાન્ પ્રોવાચ રાજા હૃષ્ટાત્મા કાર્યમ્ ઉદ્દિશ્ય સાદરમ્
એ બધા રાજાઓને તેમના મંત્રીઓ અને પુરોહિતો સાથે આવ્યા જોઈ, રાજાએ આનંદભર્યા હૃદયથી, શ્રદ્ધાપૂર્વક પોતાના કાર્ય વિશે તેમને સંબોધ્યા.
શૃણુધ્વં નૃપશાર્દૂલા યથા કિંચિદ્ બ્રવીમ્ય્ અહમ્ અસ્મિન્ ક્ષેત્રવરે પુણ્યે ભુક્તિમુક્તિપ્રદે શિવે
હે રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠો, હવે તમે મારી વાત ધ્યાનથી સાંભળો, હું આ પવિત્ર અને શ્રેષ્ઠ ક્ષેત્ર વિશે સંક્ષિપ્તમાં કહું છું, જે ભોગ અને મોક્ષ બંને આપે છે.
હયમેધં મહાયજ્ઞં પ્રાસાદં ચૈવ વૈષ્ણવમ્ કથં શક્નોમ્ય્ અહં કર્તુમ્ ઇતિ ચિન્તાકુલં મનઃ
મારું મન ચિંતાથી ભરાયું છે, કેમ કે હું વિચારી રહ્યો છું કે મહાન અશ્વમેઘ યજ્ઞ અને વૈષ્ણવ મંદિર કેવી રીતે પૂર્ણ કરી શકું.
ભવદ્ભિઃ સુસહાયૈસ્ તુ સર્વમ્ એતત્ કરોમ્ય્ અહમ્ યદિ યૂયં સહાયા મે ભવધ્વં નૃપસત્તમાઃ
હે રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠો, જો તમે સૌ મારી મદદ કરો તો, હું તમારી ઉત્તમ સહાયથી આ બધું કાર્ય પૂરું કરી શકું.
ઇત્ય્ એવં વદમાનસ્ય રાજરાજસ્ય ધીમતઃ સર્વે પ્રમુદિતા હૃષ્ટા ભૂપાસ્ તે તસ્ય શાસનાત્
જ્યારે એ બુદ્ધિશાળી રાજાધિરાજે આવી રીતે કહ્યું, ત્યારે બધા રાજાઓ આનંદિત અને પ્રસન્ન થઈને તેની આજ્ઞા માની.
વવૃષુર્ ધનરત્નૈશ્ ચ સુવર્ણમણિમૌક્તિકૈઃ કમ્બલાજિનરત્નૈશ્ ચ રાઙ્કવાસ્તરણૈઃ શુભૈઃ
તેમણે રાજાને ધન, રત્ન, સોનાં, મણિ, મુક્તા, સુંદર કમ્બળ, મૃગચર્મ, કિંમતી ચટાઈ અને સુંદર વસ્ત્રોથી વરસાવ્યા.
વજ્રવૈદૂર્યમાણિક્યૈઃ પદ્મરાગેન્દ્રનીલકૈઃ ગજૈર્ અશ્વૈર્ ધનૈશ્ ચાન્યૈ રથૈશ્ ચૈવ કરેણુભિઃ
વજ્ર, વૈદૂર્ય, માણિક, કમળમણિ, નીલમણિ, હાથી, ઘોડા, અન્ય ધન, રથ અને સ્ત્રીહાથીઓ પણ આપ્યા.
અસંખ્યેયૈર્ બહુવિધૈર્ દ્રવ્યૈર્ ઉચ્ચાવચૈસ્ તથા શાલિવ્રીહિયવૈશ્ ચૈવ માષમુદ્ગતિલૈસ્ તથા
અસંખ્ય અને અનેક પ્રકારના, મોટા-નાના સામાન, તેમજ ચોખા, જૌ, ઘઉં, મગ, ઉડદ અને તલ પણ આપ્યા.
સિદ્ધાર્થચણકૈશ્ ચૈવ ગોધૂમૈર્ મસુરાદિભિઃ શ્યામાકૈર્ મધુકૈશ્ ચૈવ નીવારૈઃ સકુલત્થકૈઃ
સિદ્ધાર્થ, ચણા, ઘઉં, મસૂર વગેરે, શ્યામાક, મધ, નીવાર અને કુલથ સાથે પણ આપ્યા.
અન્યૈશ્ ચ વિવિધૈર્ ધાન્યૈર્ ગ્રામ્યારણ્યૈઃ સહસ્રશઃ બહુધાન્યસહસ્રાણાં તણ્ડુલાનાં ચ રાશિભિઃ
અન્ય અનેક પ્રકારના ગામડાં અને જંગલના અનાજ હજારોની સંખ્યામાં, અને અનેક પ્રકારના ચોખાના ઢગલા પણ આપ્યા.
ગવ્યસ્ય હવિષઃ કુમ્ભૈઃ શતશો ઽથ સહસ્રશઃ તથાન્યૈર્ વિવિધૈર્ દ્રવ્યૈર્ ભક્ષ્યભોજ્યાનુલેપનૈઃ
ગાયના ઘીથી ભરેલા સૈકડો અને હજારો કુંભ, તથા વિવિધ પ્રકારના ભોજન, પકવાન અને લપસણાં પણ આપ્યા.
રાજાનઃ પૂરયામ્ આસુર્ યત્ કિંચિદ્ દ્રવ્યસંભવૈઃ તાન્ દૃષ્ટ્વા યજ્ઞસંભારાન્ સર્વસંપત્સમન્વિતાન્
રાજાઓએ પોતાના પાસે જે-કોઈ સામાન હતો તે બધાથી જરૂરિયાતો પૂરી કરી; એ યજ્ઞના તમામ સામાન જોઈને, જે સર્વ સંપત્તિથી ભરપૂર હતા—
યજ્ઞકર્મવિદો વિપ્રાન્ વેદવેદાઙ્ગપારગાન્ શાસ્ત્રેષુ નિપુણાન્ દક્ષાન્ કુશલાન્ સર્વકર્મસુ
તેમણે એવા બ્રાહ્મણોને જોયા, જે યજ્ઞકર્મમાં નિપુણ, વેદ અને વેદાંગમાં પારંગત, શાસ્ત્રોમાં કુશળ અને સર્વવિધ કર્મોમાં નિપુણ હતા.
ઋષીંશ્ ચૈવ મહર્ષીંશ્ ચ દેવર્ષીંશ્ ચૈવ તાપસાન્ બ્રહ્મચારિગૃહસ્થાંશ્ ચ વાનપ્રસ્થાન્ યતીંસ્ તથા
તેમણે ઋષિ, મહર્ષિ, દેવર્ષિ, તપસ્વી, બ્રહ્મચારી, ગૃહસ્થ, વનવાસી અને યતિઓને પણ જોયા.
સ્નાતકાન્ બ્રાહ્મણાંશ્ ચાન્યાન્ અગ્નિહોત્રે સદા સ્થિતાન્ આચાર્યોપાધ્યાયવરાન્ સ્વાધ્યાયતપસાન્વિતાન્
તેમણે સ્નાતક અને અન્ય બ્રાહ્મણો, હંમેશા અગ્નિહોત્રમાં સ્થિત, શ્રેષ્ઠ આચાર્ય-ઉપાધ્યાય અને સ્વાધ્યાય-તપમાં તત્પર બ્રાહ્મણો જોયા.
સદસ્યાઞ્ શાસ્ત્રકુશલાંસ્ તથાન્યાન્ પાવકાન્ બહૂન્ દૃષ્ટ્વા તાન્ નૃપતિઃ શ્રીમાન્ ઉવાચ સ્વં પુરોહિતમ્
તેમણે શાસ્ત્રમાં નિપુણ સભ્યગણ અને અનેક પવિત્ર આત્માઓ જોયા; એ બધાને જોઈને, શ્રીમંત રાજાએ પોતાના પુરોહિતને કહ્યું.
તતઃ પ્રયાન્તુ વિદ્વાંસો બ્રાહ્મણા વેદપારગાઃ વાજિમેધાર્થસિદ્ધ્યર્થં દેશં પશ્યન્તુ યજ્ઞિયમ્
હવે વેદમાં પારંગત વિદ્વાન બ્રાહ્મણો અશ્વમેઘ યજ્ઞની સિદ્ધિ માટે યજ્ઞસ્થળે જઈને સ્થળ નિરીક્ષણ કરે.
ઇત્ય્ ઉક્તઃ સ તથા ચક્રે વચનં તસ્ય ભૂપતેઃ હૃષ્ટઃ સ મન્ત્રિભિઃ સાર્ધં તદા રાજપુરોહિતઃ
રાજાએ જે કહ્યું તેમ રાજપુરોહિતે આનંદથી પોતાના મંત્રીઓ સાથે મળીને તે બધું કર્યું.
તતો યયૌ પુરોધાશ્ ચ પ્રાજ્ઞઃ સ્થપતિભિઃ સહ બ્રાહ્મણાન્ અગ્રતઃ કૃત્વા કુશલાન્ યજ્ઞકર્મણિ
પછી વિદ્વાન પુરોહિતે સ્થાપતીઓ સાથે જઈ, યજ્ઞકર્મમાં નિપુણ બ્રાહ્મણોને આગળ રાખ્યા.