દૃશ્યન્તે મુનિશાર્દૂલાઃ સુસસ્યાઃ સુમનોહરાઃ હૃષ્ટપુષ્ટજનાકીર્ણા વસ્ત્રાલંકારભૂષિતાઃ
હે શ્રેષ્ઠ મુનિઓ, ત્યાં સુખાકારી અને મનોહર ખેતરો, પ્રસન્ન અને સમૃદ્ધ લોકો, વસ્ત્ર અને આભૂષણોથી શોભાયમાન જોવા મળે છે.
બ્રાહ્મણાઃ ક્ષત્રિયા વૈશ્યાઃ શૂદ્રાસ્ તત્ર પૃથક્ પૃથક્ સ્વધર્મનિરતાઃ શાન્તા દૃશ્યન્તે શુભલક્ષણાઃ
ત્યાં બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય, વૈશ્ય અને શૂદ્રો, દરેક પોતપોતાના ધર્મમાં સ્થિત, શાંત અને શુભ લક્ષણવાળા જોવા મળે છે.
તામ્બૂલપૂર્ણવદના માલાદામવિભૂષિતાઃ વેદપૂર્ણમુખા વિપ્રાઃ સષડઙ્ગપદક્રમાઃ
પાનથી ભરેલા મુખવાળા, માળાઓથી શોભાયમાન એવા બ્રાહ્મણો, જેઓના મુખમાં વેદો ગુંજાય છે અને છ અંગો તથા પદક્રમમાં નિષ્ણાત છે.
અગ્નિહોત્રરતાઃ કેચિત્ કેચિદ્ ઔપાસનક્રિયાઃ સર્વશાસ્ત્રાર્થકુશલા યજ્વાનો ભૂરિદક્ષિણાઃ
કેટલાક અગ્નિહોત્રમાં તત્પર, કેટલાક ઉપાસનાક્રિયામાં નિષ્ણાત, બધા શાસ્ત્રોના અર્થમાં કુશળ, યજ્ઞકર્તા અને દાનમાં ઉદાર છે.
ચત્વારે રાજમાર્ગેષુ વનેષૂપવનેષુ ચ સભામણ્ડલહર્મ્યેષુ દેવતાયતનેષુ ચ
ચાર રસ્તાના ચોરાહે, જંગલોમાં અને વનપાંજરે, સભામંડપોમાં, રાજમહેલો અને દેવમંદિરોમાં,
ઇતિહાસપુરાણાનિ વેદાઃ સાઙ્ગાઃ સુલક્ષણાઃ કાવ્યશાસ્ત્રકથાસ્ તત્ર શ્રૂયન્તે ચ મહાજનૈઃ
ત્યાં લોકો ઇતિહાસ અને પુરાણો, શાખાવાળા વેદો, શુભ ગ્રંથો અને કાવ્ય-વિદ્યાની વાતો સાંભળે છે.
સ્ત્રિયસ્ તદ્દેશવાસિન્યો રૂપયૌવનગર્વિતાઃ સંપૂર્ણલક્ષણોપેતા વિસ્તીર્ણશ્રોણિમણ્ડલાઃ
આ પ્રદેશની સ્ત્રીઓ પોતાનાં રૂપ અને યુવાની પર ગર્વ કરે છે, સર્વે શુભ લક્ષણોથી યુક્ત અને પહોળા, સુંદર કટિવાળી છે.
સરોરુહમુખાઃ શ્યામાઃ શરચ્ચન્દ્રનિભાનનાઃ પીનોન્નતસ્તનાઃ સર્વાઃ સમૃદ્ધ્યા ચારુદર્શનાઃ
તેમના ચહેરા કમળ જેવા, કાંતિ શ્યામ અને શરદચંદ્ર જેવી છે; સર્વે સ્ત્રીઓના સ્તન ઉન્નત અને ભરપૂર છે, સમૃદ્ધિથી તેજસ્વી અને દેખાવમાં સુંદર છે.
સૌવર્ણવલયાક્રાન્તા દિવ્યૈર્ વસ્ત્રૈર્ અલંકૃતાઃ કદલીગર્ભસંકાશાઃ પદ્મકિઞ્જલ્કસપ્રભાઃ
સુવર્ણ કાંગણો અને દિવ્ય વસ્ત્રોથી સજ્જ, તેઓ કેળાનાં ફૂલની અંદર જેવી દેખાય છે અને કમળનાં રજકણ જેવી ઝળહળે છે.
બિમ્બાધરપુટાઃ કાન્તાઃ કર્ણાન્તાયતલોચનાઃ સુમુખાશ્ ચારુકેશાશ્ ચ હાવભાવાવનામિતાઃ
પાકેલા બિંબફળ જેવી લાલ ઓઠવાળી, કાન સુધી લાંબી આંખો, સુંદર ચહેરા અને મોહક વાળવાળી, ચાલ અને હાવભાવમાં મનોહર છે.
કાશ્ચિત્ પદ્મપલાશાક્ષ્યઃ કાશ્ચિદ્ ઇન્દીવરેક્ષણાઃ વિદ્યુદ્વિસ્પષ્ટદશનાસ્ તન્વઙ્ગ્યશ્ ચ તથાપરાઃ
કેટલીક સ્ત્રીઓની આંખો કમળપાંદડાં જેવી, કેટલીકની નીલકમળ જેવી, કેટલીકની દાંત વીજળી જેવી ચમકતી અને કેટલીક દેહે પાતળી છે.
કુટિલાલકસંયુક્તાઃ સીમન્તેન વિરાજિતાઃ ગ્રીવાભરણસંયુક્તા માલ્યદામવિભૂષિતાઃ
વાંકાં વાળથી શોભિત, માથાની સીમંતે અલંકૃત, ગળામાં હાર અને ફૂલોની વેણીથી સજ્જ છે.
કુણ્ડલૈ રત્નસંયુક્તૈઃ કર્ણપૂરૈર્ મનોહરૈઃ દેવયોષિત્પ્રતીકાશા દૃશ્યન્તે શુભલક્ષણાઃ
રત્નજડિત કુંડળ અને મોહક કાનના વજણોથી શોભાયમાન, તેઓ દેવયાનીઓ જેવી દેખાય છે અને શુભ લક્ષણોથી યુક્ત છે.
દિવ્યગીતવરૈર્ ધન્યૈઃ ક્રીડમાના વરાઙ્ગનાઃ વીણાવેણુમૃદઙ્ગૈશ્ ચ પણવૈશ્ ચૈવ ગોમુખૈઃ
દિવ્ય ગીત અને સુમધુર વાદ્યો સાથે, સુંદર સ્ત્રીઓ વીણા, વાંસળી, મૃદંગ, પણવાં અને ગોમુખ વગાડીને રમે છે.
શઙ્ખદુન્દુભિનિર્ઘોષૈર્ નાનાવાદ્યૈર્ મનોહરૈઃ ક્રીડન્ત્યસ્ તાઃ સદા હૃષ્ટા વિલાસિન્યઃ પરસ્પરમ્
શંખ અને ઢોલના ગર્જન સાથે, અનેક મોહક વાદ્યો વાગે છે; એ હંમેશાં આનંદિત અને રમૂજી સ્ત્રીઓ પરસ્પર રમે છે.
એવમાદિ તથાનેકગીતવાદ્યવિશારદાઃ દિવા રાત્રૌ સમાયુક્તાઃ કામોન્મત્તા વરાઙ્ગનાઃ
એવી અનેક ગીત-વાદ્યમાં નિપુણ, શ્રેષ્ઠ સ્ત્રીઓ કામથી ઉન્મત્ત થઈ, દિવસ-રાત એકઠી થાય છે.
ભિક્ષુવૈખાનસૈઃ સિદ્ધૈઃ સ્નાતકૈર્ બ્રહ્મચારિભિઃ મન્ત્રસિદ્ધૈસ્ તપઃસિદ્ધૈર્ યજ્ઞસિદ્ધૈર્ નિષેવિતમ્
તે સ્થળે ભિક્ષુક, વૈખાનસ, સિદ્ધ, સ્નાતક, બ્રહ્મચારી, મંત્રસિદ્ધ, તપસ્વી અને યજ્ઞસિદ્ધ લોકો સેવા કરે છે.
ઇત્ય્ એવં દદૃશે રાજા ક્ષેત્રં પરમશોભનમ્ અત્રૈવારાધયિષ્યામિ ભગવન્તં સનાતનમ્
આ રીતે રાજાએ અતિ સુંદર ક્ષેત્ર જોયું અને વિચાર્યું—'અહીં હું સનાતન ભગવાનની પૂજા કરીશ.'
જગદ્ગુરું પરં દેવં પરં પારં પરં પદમ્ સર્વેશ્વરેશ્વરં વિષ્ણુમ્ અનન્તમ્ અપરાજિતમ્
જગતના ગુરુ, સર્વોચ્ચ દેવ, પરમ તટ, પરમ સ્થાન, સર્વના ઈશ્વર, અનંત અને અપરાજિત વિષ્ણુ.
ઇદં તન્માનસં તીર્થં જ્ઞાતં મે પુરુષોત્તમમ્ કલ્પવૃક્ષો મહાકાયો ન્યગ્રોધો યત્ર તિષ્ઠતિ
આ મનનું શ્રેષ્ઠ તીર્થ છે, જે મને પુરુષોત્તમ તરીકે જાણીતું છે, જ્યાં મહાન કલ્પવૃક્ષ રૂપ વટવૃક્ષ ઊભો છે.
પ્રતિમા ચેન્દ્રનીલાખ્યા સ્વયં દેવેન ગોપિતા ન ચાત્ર દૃશ્યતે ચાન્યા પ્રતિમા વૈષ્ણવી શુભા
અહીં 'ઇન્દ્રનીલ' નામની પ્રતિમા છે, જેને ભગવાને પોતે રક્ષી છે; અહીં બીજી કોઈ શુભ વૈષ્ણવ પ્રતિમા દેખાતી નથી.
તથા યત્નં કરિષ્યામિ યથા દેવો જગત્પતિઃ પ્રત્યક્ષં મમ ચાભ્યેતિ વિષ્ણુઃ સત્યપરાક્રમઃ
અત્યારે હું એ પ્રયત્ન કરીશ કે જગતના સ્વામી, સત્યપરાક્રમી વિષ્ણુ મારા સામે પ્રગટ થાય.
યજ્ઞૈર્ દાનૈસ્ તપોભિશ્ ચ હોમૈર્ ધ્યાનૈસ્ તથાર્ચનૈઃ ઉપવાસૈશ્ ચ વિધિવચ્ ચરેયં વ્રતમ્ ઉત્તમમ્
હું યજ્ઞ, દાન, તપ, હોળી, ધ્યાન, પૂજા અને યોગ્ય ઉપવાસ દ્વારા આ શ્રેષ્ઠ વ્રતનું પાલન કરીશ.
અનન્યમનસા ચૈવ તન્મના નાન્યમાનસઃ વિષ્ણ્વાયતનવિન્યાસે પ્રારમ્ભં ચ કરોમ્ય્ અહમ્
હું મન એકાગ્ર રાખીને, બીજું કંઈ વિચાર્યા વિના, વિષ્ણુના મંદિરની સ્થાપના શરૂ કરું છું.
એવં સ પૃથિવીપાલશ્ ચિન્તયિત્વા દ્વિજોત્તમાઃ પ્રાસાદાર્થં હરેસ્ તત્ર પ્રારમ્ભમ્ અકરોત્ તદા
આ રીતે વિચાર કર્યા પછી, હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો, રાજાએ ત્યાં હરિના મંદિરની રચના શરૂ કરી.
આનાય્ય ગણકાન્ સર્વાન્ આચાર્યાઞ્ શાસ્ત્રપારગાન્ ભૂમિં સંશોધ્ય યત્નેન રાજા તુ પરયા મુદા
બધા ગણિતજ્ઞો અને શાસ્ત્રમાં નિપુણ આચાર્યોને બોલાવી, રાજાએ ખૂબ આનંદથી જમીનને સારી રીતે શુદ્ધ કરી.
બ્રાહ્મણૈર્ જ્ઞાનસંપન્નૈર્ વેદશાસ્ત્રાર્થપારગૈઃ અમાત્યૈર્ મન્ત્રિભિશ્ ચૈવ વાસ્તુવિદ્યાવિશારદૈઃ
વેદ અને શાસ્ત્રના અર્થમાં પારંગત વિદ્વાન બ્રાહ્મણો, તથા વાસ્તુશાસ્ત્રમાં કુશળ મંત્રીઓ અને સલાહકારો સાથે,
તૈઃ સાર્ધં સ સમાલોચ્ય સુમુહૂર્તે શુભે દિને સુચન્દ્રતારાસંયોગે ગ્રહાનુકૂલ્યસંયુતે
તેમની સાથે ચર્ચા કરીને, શુભ દિવસે અને શુભ મુહૂર્તે, ચાંદણી અને તારાઓની સારી સ્થિતિમાં અને ગ્રહો અનુકૂળ હોય ત્યારે,
જયમઙ્ગલશબ્દૈશ્ ચ નાનાવાદ્યૈર્ મનોહરૈઃ વેદાધ્યયનનિર્ઘોષૈર્ ગીતૈઃ સુમધુરસ્વરૈઃ
જય અને શુભાશિષના ધ્વનિ, વિવિધ મોહક વાદ્યો, વેદના ગુંજન અને મધુર સ્વરમાં ગીતો સાથે,
પુષ્પલાજાક્ષતૈર્ ગન્ધૈઃ પૂર્ણકુમ્ભૈઃ સદીપકૈઃ દદાવ્ અર્ઘ્યં તતો રાજા શ્રદ્ધયા સુસમાહિતઃ
ફૂલ, લાજ, અક્ષત, સુગંધ, દીવટાવાળા ભરેલા કળશથી, રાજાએ શ્રદ્ધા અને એકાગ્રતાથી અર્ઘ્ય અર્પણ કર્યું.