અવન્તી નામ નગરી માલવે ભુવિ વિશ્રુતા બભૂવ તસ્ય નૃપતેઃ પૃથિવી કકુદોપમા
માલવા દેશમાં અવંતી નામની એક નગર હતી, જે ખૂબ પ્રસિદ્ધ હતી અને એના રાજા પૃથ્વી પર શિખર સમાન મહાન હતા.
હૃષ્ટપુષ્ટજનાકીર્ણા દૃઢપ્રાકારતોરણા દૃઢયન્ત્રાર્ગલદ્વારા પરિખાભિર્ અલંકૃતા
એ શહેર આનંદી અને સમૃદ્ધ લોકોથી ભરેલું, મજબૂત કિલ્લા અને દ્વાર, મજબૂત તાળાં અને દરવાજા, અને ખાઈઓથી શોભિત હતું.
નાનાવણિક્સમાકીર્ણા નાનાભાણ્ડસુવિક્રિયા રથ્યાપણવતી રમ્યા સુવિભક્તચતુષ્પથા
એ શહેરમાં અનેક પ્રકારના વેપારીઓ અને વિવિધ સુંદર વસ્તુઓ વેચાતી, સુંદર રસ્તા અને દુકાનો, તથા સારી રીતે વહેંચાયેલા ચોરાસ્તાઓ હતાં.
ગૃહગોપુરસંબાધા વીથીભિઃ સમલંકૃતા રાજહંસનિભૈઃ શુભ્રૈશ્ ચિત્રગ્રીવૈર્ મનોહરૈઃ
એ શહેર ઘરો અને ગોપુરોથી શોભિત, રસ્તાઓ સુંદર રીતે સજ્જ, અને રાજહંસ જેવા સફેદ, રંગબેરંગી ગળાવાળા આકર્ષક પક્ષીઓથી ભરેલું હતું.
અનેકશતસાહસ્રૈઃ પ્રાસાદૈઃ સમલંકૃતા યજ્ઞોત્સવપ્રમુદિતા ગીતવાદિત્રનિસ્વના
એ શહેરમાં લાખો મહેલો શોભા આપતા, યજ્ઞ અને ઉત્સવોની ખુશી છવાયેલી, ગીત અને વાદ્યના સ્વરે ગુંજતું હતું.
નાનાવર્ણપતાકાભિર્ ધ્વજૈશ્ ચ સમલંકૃતા હસ્ત્યશ્વરથસંકીર્ણા પદાતિગણસંકુલા
એ શહેર અનેક રંગોની ધ્વજાઓ અને ઝંડાઓથી શોભિત, હાથી, ઘોડા, રથ અને પગપાળા સૈનિકોની ભીડથી ભરેલું હતું.
નાનાયોધસમાકીર્ણા નાનાજનપદૈર્ યુતા બ્રાહ્મણૈઃ ક્ષત્રિયૈર્ વૈશ્યૈઃ શૂદ્રૈશ્ ચૈવ દ્વિજાતિભિઃ
એ શહેરમાં વિવિધ જાતિના યોદ્ધાઓ, અનેક પ્રદેશોના લોકો, બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય, વૈશ્ય, શૂદ્ર અને દ્વિજાતિઓ વસતા હતા.
સમૃદ્ધા સા મુનિશ્રેષ્ઠા વિદ્વદ્ભિઃ સમલંકૃતા ન તત્ર મલિનાઃ સન્તિ ન મૂર્ખા નાપિ નિર્ધનાઃ
હે મુનિશ્રેષ્ઠ, એ શહેર સમૃદ્ધ અને વિદ્વાનોથી શોભિત હતું; ત્યાં ગંદા, અજ્ઞાન અથવા ગરીબ લોકો નહોતા.
ન રોગિણો ન હીનાઙ્ગા ન દ્યૂતવ્યસનાન્વિતાઃ સદા હૃષ્ટાઃ સુમનસો દૃશ્યન્તે પુરુષાઃ સ્ત્રિયઃ
ત્યાં કોઈ રોગી, અપંગ કે જુગારનો વ્યસની ન હતો; પુરુષો અને સ્ત્રીઓ હંમેશા ખુશ અને સારા સ્વભાવના જોવા મળતા.
ક્રીડન્તિ સ્મ દિવા રાત્રૌ હૃષ્ટાસ્ તત્ર પૃથક્ પૃથક્ સુવેષાઃ પુરુષાસ્ તત્ર દૃશ્યન્તે મૃષ્ટકુણ્ડલાઃ
ત્યાં લોકો દિવસ-રાત આનંદથી અલગ અલગ રીતે રમતા, સુંદર વસ્ત્રો પહેરેલા અને ચમકતા કુંડળવાળા પુરુષો જોવા મળતા.
સુરૂપાઃ સુગુણાશ્ ચૈવ દિવ્યાલંકારભૂષિતાઃ કામદેવપ્રતીકાશાઃ સર્વલક્ષણલક્ષિતાઃ
તેઓ સુંદર રૂપાવાળી, સારા ગુણવાળી, દિવ્ય આભૂષણોથી શોભાયમાન, કામદેવ જેવાં દેખાતા અને સર્વે શુભ લક્ષણોથી યુક્ત છે.
સુકેશાઃ સુકપોલાશ્ ચ સુમુખાઃ શ્મશ્રુધારિણઃ જ્ઞાતારઃ સર્વશાસ્ત્રાણાં ભેત્તારઃ શત્રુવાહિનીમ્
તેઓના વાળ અને ગાલ સુંદર છે, મુખ પણ મોહક છે અને મુછો ધરાવે છે. બધા શાસ્ત્રોમાં પારંગત છે અને શત્રુઓની સેના તોડી નાખે છે.
દાતારઃ સર્વરત્નાનાં ભોક્તારઃ સર્વસંપદામ્ સ્ત્રિયસ્ તત્ર મુનિશ્રેષ્ઠા દૃશ્યન્તે સુમનોહરાઃ
તેઓ સર્વ પ્રકારના રત્નો આપનાર અને સર્વ સંપત્તિનો આનંદ માણનાર છે. ત્યાં, હે મહાન મુનિ, મનમોહક સ્ત્રીઓ પણ જોવા મળે છે.
હંસવારણગામિન્યઃ પ્રફુલ્લામ્ભોજલોચનાઃ સુમધ્યમાઃ સુજઘનાઃ પીનોન્નતપયોધરાઃ
તેઓ હંસ અને હાથી જેવી ચાલ ધરાવે છે, ફૂલેલા કમળ જેવી આંખો, પાતળી કમર, સુંદર નિતંબ અને ઊંચા, ભરી છાતી ધરાવે છે.
સુકેશાશ્ ચારુવદનાઃ સુકપોલાઃ સ્થિરાલકાઃ હાવભાવાનતગ્રીવાઃ કર્ણાભરણભૂષિતાઃ
તેઓના વાળ સુંદર છે, ચહેરા મોહક છે, ગાલ સુંદર છે, વાળ સ્થિર છે, હલનચલનથી ગળા મનમોહક લાગે છે અને કાનના આભૂષણોથી શોભે છે.
બિમ્બૌષ્ઠ્યો રઞ્જિતમુખાસ્ તામ્બૂલેન વિરાજિતાઃ સુવર્ણાભરણોપેતાઃ સર્વાલંકારભૂષિતાઃ
તેઓના હોઠ બિંબફળ જેવા લાલ છે, ચહેરા પાંખડીથી તેજસ્વી છે, સુવર્ણના દાગીના પહેરેલા છે અને સર્વ પ્રકારના આભૂષણોથી શોભાયમાન છે.
શ્યામાવદાતાઃ સુશ્રોણ્યઃ કાઞ્ચીનૂપુરનાદિતાઃ દિવ્યમાલ્યામ્બરધરા દિવ્યગન્ધાનુલેપનાઃ
કેટલાક શ્યામ અને કેટલાક ગોરા છે, સુંદર નિતંબ ધરાવે છે, કમરપટ્ટા અને પાયલના ઘંટડા વાગે છે. તેઓ દિવ્ય માળા અને વસ્ત્રો પહેરે છે અને સ્વર્ગીય સુગંધથી સુગંધિત છે.
વિદગ્ધાઃ સુભગાઃ કાન્તાશ્ ચાર્વઙ્ગ્યઃ પ્રિયદર્શનાઃ રૂપલાવણ્યસંયુક્તાઃ સર્વાઃ પ્રહસિતાનનાઃ
તેઓ કુશળ, ભાગ્યશાળી, મનોહર, સૌમ્ય અંગવાળી અને સૌને પ્રિય લાગે છે. સૌ સુંદરતા અને આકર્ષણથી ભરપૂર છે, તેમનાં ચહેરા હંમેશાં હસતાં રહે છે.
ક્રીડન્ત્યશ્ ચ મદોન્મત્તાઃ સભાસુ ચત્વરેષુ ચ ગીતવાદ્યકથાલાપૈ રમયન્ત્યશ્ ચ તાઃ સ્ત્રિયઃ
તેઓ રમતમાં મસ્ત અને આનંદથી ભરપૂર છે, સભા અને ઓટલાંમાં ગીત, વાદ્ય, વાર્તાલાપ અને વાતચીતથી સૌને મોહી લે છે.
વારમુખ્યાશ્ ચ દૃશ્યન્તે નૃત્યગીતવિશારદાઃ પ્રેક્ષણાલાપકુશલાઃ સર્વયોષિદ્ગુણાન્વિતાઃ
ત્યાં મુખ્ય વેશ્યાઓ પણ જોવા મળે છે, જે નૃત્ય અને ગીતમાં નિપુણ છે, નજર અને વાતચીતમાં કુશળ છે અને સ્ત્રીઓના સર્વ ગુણોથી યુક્ત છે.
અન્યાશ્ ચ તત્ર દૃશ્યન્તે ગુણાચાર્યાઃ કુલસ્ત્રિયઃ પતિવ્રતાશ્ ચ સુભગા ગુણૈઃ સર્વૈર્ અલંકૃતાઃ
ત્યાં અન્ય સ્ત્રીઓ પણ છે, જે ગુણની શિક્ષિકા છે, સારા કુટુંબની છે, પતિવ્રતા છે અને સર્વ ગુણોથી શોભાયમાન છે.
વનૈશ્ ચોપવનૈઃ પુણ્યૈર્ ઉદ્યાનૈશ્ ચ મનોરમૈઃ દેવતાયતનૈર્ દિવ્યૈર્ નાનાકુસુમશોભિતૈઃ
ત્યાં પવિત્ર વન અને ઉપવન, મનોહર બગીચા અને દિવ્ય દેવસ્થાન છે, જે વિવિધ ફૂલોની શોભાથી ભરપૂર છે.
શાલૈસ્ તાલૈસ્ તમાલૈશ્ ચ બકુલૈર્ નાગકેસરૈઃ પિપ્પલૈઃ કર્ણિકારૈશ્ ચ ચન્દનાગુરુચમ્પકૈઃ
શાલ, તાળ, તમાળ, બકુલ, નાગકેસર, પિપ્પળ, કર્ણિકાર, ચંદન, અગરુ અને ચંપકના વૃક્ષો છે.
પુંનાગૈર્ નારિકેરૈશ્ ચ પનસૈઃ સરલદ્રુમૈઃ નારઙ્ગૈર્ લકુચૈર્ લોધ્રૈઃ સપ્તપર્ણૈઃ શુભાઞ્જનૈઃ
પુન્નાગ, નાળિયેર, પનસ, સરળ, નારંગી, લકુચ, લોધ્ર, સપ્તપર્ણ અને શુભ અંજના વૃક્ષો છે.
ચૂતબિલ્વકદમ્બૈશ્ ચ શિંશપૈર્ ધવખાદિરૈઃ પાટલાશોકતગરૈઃ કરવીરૈઃ સિતેતરૈઃ
આમ, બિલ્વ, કદંબ, શિંશપા, ધવ, ખાદિર, પાટલ, અશોક, તગર અને સફેદ તથા અન્ય પ્રકારના કરવીર વૃક્ષો છે.
પીતાર્જુનકભલ્લાતૈઃ સિદ્ધૈર્ આમ્રાતકૈસ્ તથા ન્યગ્રોધાશ્વત્થકાશ્મર્યૈઃ પલાશૈર્ દેવદારુભિઃ
પીળા અર્જુન, ભલ્લાતક, સિદ્ધ, આમ્રાતક, તેમજ વટ, પિપળ, કાશ્મર, પલાશ અને દેવદારુ વૃક્ષો છે.
મન્દારૈઃ પારિજાતૈશ્ ચ તિન્તિડીકવિભીતકૈઃ પ્રાચીનામલકૈઃ પ્લક્ષૈર્ જમ્બૂશિરીષપાદપૈઃ
મંદાર, પારિજાત, છોળી, વિભીતક, પ્રાચીન આમળા, પલક, જાંબુ અને શિરીષના વૃક્ષો છે.
કાલેયૈઃ કાઞ્ચનારૈશ્ ચ મધુજમ્બીરતિન્દુકૈઃ ખર્જૂરાગસ્ત્યબકુલૈઃ શાખોટકહરીતકૈઃ
કાળેય, કાંચનાર, મધુજાંબુ, તિંડુક, ખજુર, અગસ્ત્ય, બકુલ, શાખોટક અને હરિતક વૃક્ષો છે.
કઙ્કોલૈર્ મુચુકુન્દૈશ્ ચ હિન્તાલૈર્ બીજપૂરકૈઃ કેતકીવનખણ્ડૈશ્ ચ અતિમુક્તૈઃ સકુબ્જકૈઃ
કંકોળ, મુચુકુંદ, હિન્તાળ, બીજપૂર અને કેટકીના ઝાડ તથા અતિમુક્ત અને કુબજક વૃક્ષોથી ભરેલી, કેટકીના વનના ઝૂંપડાંઓ સાથે,
મલ્લિકાકુન્દબાણૈશ્ ચ કદલીખણ્ડમણ્ડિતૈઃ માતુલુઙ્ગૈઃ પૂગફલૈઃ કરુણૈઃ સિન્ધુવારકૈઃ
મલ્લિકા, કુન્દબન અને કદળીના ઝાડના સમૂહોથી શોભિત, માતુલુંગ, પૂગફળ, કરુણા અને સિંધુવારના ફળોથી,