સમુદ્રસ્યોત્તરે તીરે તસ્મિન્ દેશે દ્વિજોત્તમાઃ આસ્તે ગુહ્યં પરં ક્ષેત્રં મુક્તિદં પાપનાશનમ્
દરિયાના ઉત્તર કાંઠે, એ દેશમાં, હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજગણો, એક ગુપ્ત અને ઉત્તમ ક્ષેત્ર છે, જે મુક્તિ આપે છે અને પાપોનો નાશ કરે છે.
સર્વત્ર વાલુકાકીર્ણં પવિત્રં સર્વકામદમ્ દશયોજનવિસ્તીર્ણં ક્ષેત્રં પરમદુર્લભમ્
આ ક્ષેત્ર સર્વત્ર રેતીથી ઢંકાયેલું, પવિત્ર અને સર્વ ઇચ્છાઓ પૂર્ણ કરનારું છે; દસ યોજન જેટલું વિશાળ અને અત્યંત દુર્લભ છે.
અશોકાર્જુનપુંનાગૈર્ બકુલૈઃ સરલદ્રુમૈઃ પનસૈર્ નારિકેલૈશ્ ચ શાલૈસ્ તાલૈઃ કપિત્થકૈઃ
તે અશોક, અર્જુન, પુન્નાગ, બકુલ, સલ, સરળ, પનસ, નાળિયેર, શાલ, તાળ અને કપિથ વૃક્ષોથી શોભાયમાન છે.
ચમ્પકૈઃ કર્ણિકારૈશ્ ચ ચૂતબિલ્વૈઃ સપાટલૈઃ કદમ્બૈઃ કોવિદારૈશ્ ચ લકુચૈર્ નાગકેસરૈઃ
તેમાં ચંપક, કર્ણિકાર, કેરી, બિલ્વ, પાટલ, કદંબ, કોવિદાર, લકુચ અને નાગકેસર વૃક્ષો પણ છે.
પ્રાચીનામલકૈર્ લોધ્રૈર્ નારઙ્ગૈર્ ધવખાદિરૈઃ સર્જભૂર્જાશ્વકર્ણૈશ્ ચ તમાલૈર્ દેવદારુભિઃ
પ્રાચીન આમળા, લોધ્ર, નારંગી, ધવ, ખાદિર, સર્જ, ભૂર્જ, અશ્વકર્ણ, તમાલ અને દેવદારુ વૃક્ષો પણ ત્યાં છે.
મન્દારૈઃ પારિજાતૈશ્ ચ ન્યગ્રોધાગુરુચન્દનૈઃ ખર્જૂરામ્રાતકૈઃ સિદ્ધૈર્ મુચુકુન્દૈઃ સકિંશુકૈઃ
મંદાર, પારિજાત, વટ, અગરૂ, ચંદન, ખજુર, આમ્રાતક, સિદ્ધ, મુચુકુંદ અને કિંચુક વૃક્ષોથી પણ તે શોભાયમાન છે.
અશ્વત્થૈઃ સપ્તપર્ણૈશ્ ચ મધુધારશુભાઞ્જનૈઃ શિંશપામલકૈર્ નીપૈર્ નિમ્બતિન્દુવિભીતકૈઃ
અશ્વત્થ, સપ્તપર્ણ, મધુધારા, શુભાંજન, શિંપશાપ, આમળા, નીપ, નીમ, તિંડુ અને વિભીતક વૃક્ષો પણ છે.
સર્વર્તુફલગન્ધાઢ્યૈઃ સર્વર્તુકુસુમોજ્જ્વલૈઃ મનોહ્લાદકરૈઃ શુભ્રૈર્ નાનાવિહગનાદિતૈઃ
તે સ્થળ સર્વ ઋતુના ફળો અને સુગંધોથી ભરપૂર, સર્વ ઋતુના ફૂલોની તેજસ્વીતા ધરાવતું, મનને આનંદ આપતું, પવિત્ર અને વિવિધ પક્ષીઓના મીઠા અવાજોથી ગુંજતું છે.
શ્રોત્રરમ્યૈઃ સુમધુરૈર્ બલનિર્મદનેરિતૈઃ મનસઃ પ્રીતિજનકૈઃ શબ્દૈઃ ખગમુખેરિતૈઃ
પક્ષીઓના મીઠા અને મનોહર અવાજોથી, જોરદાર અને મદમસ્ત પક્ષીઓ દ્વારા ઉત્પન્ન થયેલા, મનને આનંદ આપતા એવા અવાજોથી તે સ્થળ ગુંજતું છે.
ચકોરૈઃ શતપત્ત્રૈશ્ ચ ભૃઙ્ગરાજૈસ્ તથા શુકૈઃ કોકિલૈઃ કલવિઙ્કૈશ્ ચ હારીતૈર્ જીવજીવકૈઃ
ત્યાં ચકોર, કમળ, ભ્રિંગરાજ, શુક, કોયલ, કલવિંક, હારીત અને જીવજીવક જેવા અનેક પક્ષીઓ વસે છે.
પ્રિયપુત્રૈશ્ ચાતકૈશ્ ચ તથાન્યૈર્ મધુરસ્વરૈઃ શ્રોત્રરમ્યૈઃ પ્રિયકરૈઃ કૂજદ્ભિશ્ ચાર્વધિષ્ઠિતૈઃ
પ્રિયપુત્ર, ચાતક અને અન્ય મીઠા અવાજવાળા, કાનને આનંદ આપતા, હૈયાને ખુશી આપતા, સુંદર રીતે કૂજન કરતા પક્ષીઓ પણ ત્યાં વસે છે.
કેતકીવનખણ્ડૈશ્ ચ અતિમુક્તૈઃ સકુબ્જકૈઃ માલતીકુન્દબાણૈશ્ ચ કરવીરૈઃ સિતેતરૈઃ
કેટકીના વનખંડ, અતિમુક્તા અને કુબજકાથી, માલતી અને કુન્દના હારથી તથા સફેદ અને અન્ય રંગના કરવીર ફૂલોની શોભા પણ ત્યાં છે.
જમ્બીરકરુણાઙ્કોલૈર્ દાડિમૈર્ બીજપૂરકૈઃ માતુલુઙ્ગૈઃ પૂગફલૈર્ હિન્તાલૈઃ કદલીવનૈઃ
જાંબીરા, કરુણા, અંકોલ, દાડમ, બીજાપૂર, માતુલુંગ, સુપારી, હિંતાલ અને કેળાના વનોથી પણ તે સ્થળ શોભાયમાન છે.
અન્યૈશ્ ચ વિવિધૈર્ વૃક્ષૈઃ પુષ્પૈશ્ ચાન્યૈર્ મનોહરૈઃ લતાવિતાનગુલ્મૈશ્ ચ વિવિધૈશ્ ચ જલાશયૈઃ
અને પણ અનેક પ્રકારના વૃક્ષો, મનોહર ફૂલો, લતાવટ અને વિવિધ ઝાડીઓ તથા અનેક પ્રકારના જળાશયો પણ ત્યાં છે.
દીર્ઘિકાભિસ્ તડાગૈશ્ ચ પુષ્કરિણીભિશ્ ચ વાપિભિઃ નાનાજલાશયૈઃ પુણ્યૈઃ પદ્મિનીખણ્ડમણ્ડિતૈઃ
લાંબા તળાવ, સરોવર, કમળવાળી પાંખ, વાવ અને અનેક પવિત્ર જળાશયો, કમળના જૂથોથી શોભાયમાન છે.
સરાંસિ ચ મનોજ્ઞાનિ પ્રસન્નસલિલાનિ ચ કુમુદૈઃ પુણ્ડરીકૈશ્ ચ તથા નીલોત્પલૈઃ શુભૈઃ
મનોહર સરોવર, શુદ્ધ અને સ્વચ્છ પાણી, કુમુદ, કમળ અને સુંદર નીલોત્પલ ફૂલોની શોભા ધરાવે છે.
કહ્લારૈઃ કમલૈશ્ ચાપિ આચિતાનિ સમન્તતઃ કાદમ્બૈશ્ ચક્રવાકૈશ્ ચ તથૈવ જલકુક્કુટૈઃ
આ આસપાસ કાહલારના ફૂલો, કમળ, કાદંબના વૃક્ષો, ચક્રવાક અને જળકુક્કુટ પક્ષીઓથી શોભાયમાન છે.
કારણ્ડવૈઃ પ્લવૈર્ હંસૈઃ કૂર્મૈર્ મત્સ્યૈશ્ ચ મદ્ગુભિઃ દાત્યૂહસારસાકીર્ણૈઃ કોયષ્ટિબકશોભિતૈઃ
કરંડવ, વિવિધ પ્રકારના તરતા પક્ષીઓ, હંસ, કાચબા, માછલીઓ અને મદગુ પક્ષીઓ, દાત્યૂહ અને સારસ જેવા પક્ષીઓની ભીડ, તથા કોયષ્ટિ અને બકાથી તે સ્થળ સુંદર બનેલું છે.
એતૈશ્ ચાન્યૈશ્ ચ કૂજદ્ભિઃ સમન્તાજ્ જલચારિભિઃ ખગૈર્ જલચરૈશ્ ચાન્યૈઃ કુસુમૈશ્ ચ જલોદ્ભવૈઃ
આ અને અન્ય અનેક પ્રકારના ગાન કરતા, જળમાં રહેતા પક્ષીઓ અને જળચર પ્રાણીઓ, તેમજ જળમાં ઉગતા ફૂલો ત્યાં જોવા મળે છે.
એવં નાનાવિધૈર્ વૃક્ષૈઃ પુષ્પૈઃ સ્થલજલોદ્ભવૈઃ બ્રહ્મચારિગૃહસ્થૈશ્ ચ વાનપ્રસ્થૈશ્ ચ ભિક્ષુભિઃ
એવી રીતે વિવિધ પ્રકારના જમીન અને જળમાં ઉગતા વૃક્ષો અને ફૂલો, તથા બ્રહ્મચારી, ગૃહસ્થ, વાનપ્રસ્થ અને ભિક્ષુકો ત્યાં વસે છે.
સ્વધર્મનિરતૈર્ વર્ણૈસ્ તથાન્યૈઃ સમલંકૃતમ્ હૃષ્ટપુષ્ટજનાકીર્ણં નરનારીસમાકુલમ્
પોતાના ધર્મમાં તત્પર અને વિવિધ વર્ણના લોકો તથા અન્ય લોકોથી શોભાયમાન, આનંદિત અને તંદુરસ્ત લોકોની ભીડ, પુરુષો અને સ્ત્રીઓથી ભરેલું છે.
અશેષવિદ્યાનિલયં સર્વધર્મગુણાકરમ્ એવં સર્વગુણોપેતં ક્ષેત્રં પરમદુર્લભમ્
આ સ્થળ સર્વજ્ઞાનનું નિવાસસ્થાન છે, સર્વધર્મ અને ગુણોથી ભરપૂર છે, સર્વ ગુણોથી યુક્ત એવું આ ક્ષેત્ર અતિ દુર્લભ છે.
આસ્તે તત્ર મુનિશ્રેષ્ઠા વિખ્યાતઃ પુરુષોત્તમઃ યાવદ્ ઉત્કલમર્યાદા દિક્ ક્રમેણ પ્રકીર્તિતા
ત્યાં શ્રેષ્ઠ મુનિઓ અને પ્રસિદ્ધ પુરુષોત્તમ નિવાસ કરે છે, જ્યાં સુધી ઉત્કલની સીમાઓ ક્રમશઃ વર્ણવાય છે.
તાવત્ કૃષ્ણપ્રસાદેન દેશઃ પુણ્યતમો હિ સઃ યત્ર તિષ્ઠતિ વિશ્વાત્મા દેશે સ પુરુષોત્તમઃ
કૃષ્ણની કૃપાથી એ દેશ સર્વથી પવિત્ર છે, જ્યાં વિશ્વાત્મા, એ પુરુષોત્તમ, નિવાસ કરે છે.
જગદ્વ્યાપી જગન્નાથસ્ તત્ર સર્વં પ્રતિષ્ઠિતમ્ અહં રુદ્રશ્ ચ શક્રશ્ ચ દેવાશ્ ચાગ્નિપુરોગમાઃ
જગતના સ્વામી, સર્વત્ર વ્યાપક એવા જગન્નાથ ત્યાં સ્થાપિત છે, અને હું, રુદ્ર, ઇન્દ્ર તથા અગ્નિઆદિ દેવતાઓ પણ ત્યાં હાજર છે.
નિવસામો મુનિશ્રેષ્ઠાસ્ તસ્મિન્ દેશે સદા વયમ્ ગન્ધર્વાપ્સરસઃ સર્વાઃ પિતરો દેવમાનુષાઃ
અમે શ્રેષ્ઠ મુનિઓ, એ પવિત્ર દેશમાં હંમેશા વસીએ છીએ, સાથે બધા ગંધર્વો, અપ્સરાઓ, પિતૃઓ, દેવો અને મનુષ્યો પણ છે.
યક્ષા વિદ્યાધરાઃ સિદ્ધા મુનયઃ સંશિતવ્રતાઃ ઋષયો વાલખિલ્યાશ્ ચ કશ્યપાદ્યાઃ પ્રજેશ્વરાઃ
યક્ષો, વિદ્યાધરો, સિદ્ધો, કઠોર વ્રતવાળા મુનિઓ, ઋષિઓ, વાલખિલ્ય અને કશ્યપાદિ પ્રજાપતિઓ પણ ત્યાં વસે છે.
સુપર્ણાઃ કિંનરા નાગાસ્ તથાન્યે સ્વર્ગવાસિનઃ સાઙ્ગાશ્ ચ ચતુરો વેદાઃ શાસ્ત્રાણિ વિવિધાનિ ચ
સુપર્ણ, કિન્નર, નાગ અને અન્ય સ્વર્ગવાસીઓ, તેમજ ચારેય વેદો અને વિવિધ શાસ્ત્રો પણ ત્યાં હાજર છે.
ઇતિહાસપુરાણાનિ યજ્ઞાશ્ ચ વરદક્ષિણાઃ નદ્યશ્ ચ વિવિધાઃ પુણ્યાસ્ તીર્થાન્ય્ આયતનાનિ ચ
ઇતિહાસ, પુરાણો, યજ્ઞો અને વિશાળ દાન, વિવિધ પવિત્ર નદીઓ, તીર્થો અને મંદિરો પણ ત્યાં છે.
સાગરાશ્ ચ તથા શૈલાસ્ તસ્મિન્ દેશે વ્યવસ્થિતાઃ એવં પુણ્યતમે દેશે દેવર્ષિપિતૃસેવિતે
સમુદ્રો અને પર્વતો પણ એ દેશમાં સ્થિર છે; એ રીતે એ પવિત્ર દેશમાં દેવ, ઋષિ અને પિતૃઓ સેવા કરે છે.