માર્ગગદ્વારસંયુક્તં સિતપ્રાકારશોભિતમ્ રક્ષિતં શસ્ત્રસંઘૈશ્ ચ પરિખાભિર્ અલંકૃતમ્
શહેરમાં સરસ રસ્તા અને દરવાજા હતા, સફેદ કોટથી શોભતું હતું, શસ્ત્રધારી સૈનિકો રક્ષણ આપતા હતા અને ચારે બાજુ ખાઈઓથી ઘેરાયેલું હતું.
સિતરક્તૈસ્ તથા પીતૈઃ કૃષ્ણશ્યામૈશ્ ચ વર્ણકૈઃ સમીરણોદ્ધતાભિશ્ ચ પતાકાભિર્ અલંકૃતમ્
શહેર સફેદ, લાલ, પીળા, કાળા અને ગાઢ રંગોની ધ્વજાઓથી શણગારેલું હતું, જે પવનમાં ઝૂલતી હતી.
નિત્યોત્સવપ્રમુદિતં નાનાવાદિત્રનિસ્વનૈઃ વીણાવેણુમૃદઙ્ગૈશ્ ચ ક્ષેપણીભિર્ અલંકૃતમ્
ત્યાં સતત ઉત્સવોની ખુશી રહેતી, વિવિધ વાદ્યોના અવાજ ગૂંજતા, વીણા, વાંસળી અને મૃદંગ તથા ઝાંઝના સંગાથે શોભા વધતી.
દેવતાયતનૈર્ દિવ્યૈઃ પ્રાકારોદ્યાનમણ્ડિતૈઃ પૂજાવિચિત્રરચિતૈઃ સર્વત્ર સમલંકૃતમ્
શહેર સર્વત્ર દિવ્ય મંદિરો, સુંદર કોટ અને બાગબગિચાઓથી શોભાયમાન હતું અને પૂજાના અદભુત શણગારથી સજ્જ હતું.
સ્ત્રિયઃ પ્રમુદિતાસ્ તત્ર દૃશ્યન્તે તનુમધ્યમાઃ હારૈર્ અલંકૃતગ્રીવાઃ પદ્મપત્ત્રાયતેક્ષણાઃ
ત્યાં આનંદિત, પાતળી કમરવાળી સ્ત્રીઓ દેખાતી, જેમની ગળામાં હાર શોભતા અને આંખો કમળની પાંખડી જેવી લાંબી હતી.
પીનોન્નતકુચાઃ શ્યામાઃ પૂર્ણચન્દ્રનિભાનનાઃ સ્થિરાલકાઃ સુકપોલાઃ કાઞ્ચીનૂપુરનાદિતાઃ
તેમના સ્તન ભરાવદાર અને ઊંચા, રંગ શ્યામ, ચહેરો પૂર્ણચંદ્ર જેવો, વાળ ગાઢ અને સ્થિર, ગાલ સુંદર અને કમરપટ્ટા તથા પાયલની ઝણઝણ સાથે શોભતા.
સુકેશ્યશ્ ચારુજઘનાઃ કર્ણાન્તાયતલોચનાઃ સર્વલક્ષણસંપન્નાઃ સર્વાભરણભૂષિતાઃ
તેમના વાળ સુંદર, નિતંબ આકર્ષક, આંખો કાન સુધી લંબાયેલી, સર્વે શુભ લક્ષણોથી યુક્ત અને સર્વે આભૂષણોથી શણગારેલી.
દિવ્યવસ્ત્રધરાઃ શુભ્રાઃ કાશ્ચિત્ કાઞ્ચનસંનિભાઃ હંસવારણગામિન્યઃ કુચભારાવનામિતાઃ
કેટલેક સ્ત્રીઓ દિવ્ય, ચમકદાર વસ્ત્રો પહેરેલી, કેટલીક સોનાની જેમ તેજસ્વી, હંસ અને હાથી જેવી ગતિવાળી અને સ્તનના ભારથી થોડી વળેલી હતી.
દિવ્યગન્ધાનુલિપ્તાઙ્ગાઃ કર્ણાભરણભૂષિતાઃ મદાલસાશ્ ચ સુશ્રોણ્યો નિત્યં પ્રહસિતાનનાઃ
તેમના અંગો દિવ્ય સુગંધોથી અંકિત, કાનમાં આભૂષણ શોભતા, આનંદથી મદમસ્ત, સુંદર નિતંબવાળી અને હંમેશા હસતાં ચહેરાવાળી હતી.
ઈષદ્વિસ્પષ્ટદશના બિમ્બૌષ્ઠા મધુરસ્વરાઃ તામ્બૂલરઞ્જિતમુખા વિદગ્ધાઃ પ્રિયદર્શનાઃ
તેમના દાંત થોડીક દેખાતા, હોઠ બિંબફળ જેવાં લાલ, અવાજ મધુર, મુખ પાનથી રંગાયેલું, બુદ્ધિશાળી અને સૌમ્ય દેખાવાળી.
સુભગાઃ પ્રિયવાદિન્યો નિત્યં યૌવનગર્વિતાઃ દિવ્યવસ્ત્રધરાઃ સર્વાઃ સદા ચારિત્રમણ્ડિતાઃ
તેઓ સૌભાગ્યશાળી, પ્રેમથી બોલનારી, હંમેશા યુવાનીનો ગર્વ ધરાવતી, સર્વે દિવ્ય વસ્ત્રો પહેરતી અને સદાય સારા વર્તનથી શોભતી.
ક્રીડન્તિ તાઃ સદા તત્ર સ્ત્રિયશ્ ચાપ્સરસોપમાઃ સ્વે સ્વે ગૃહે પ્રમુદિતા દિવા રાત્રૌ વરાનનાઃ
આપ્સરાઓ જેવી તે સ્ત્રીઓ હંમેશા ત્યાં રમતી, પોતાના ઘરમાં આનંદિત, દિવસ-રાત સુંદર ચહેરાવાળી હતી.
પુરુષાસ્ તત્ર દૃશ્યન્તે રૂપયૌવનગર્વિતાઃ સર્વલક્ષણસંપન્નાઃ સુમૃષ્ટમણિકુણ્ડલાઃ
ત્યાં પુરુષો પણ દેખાતા, પોતાના રૂપ અને યુવાનીનો ગર્વ ધરાવતા, સર્વે શુભ લક્ષણોથી યુક્ત અને ચમકતા રત્નજડિત કુંડળોથી શોભતા.
બ્રાહ્મણાઃ ક્ષત્રિયા વૈશ્યાઃ શૂદ્રાશ્ ચ મુનિસત્તમાઃ સ્વધર્મનિરતાસ્ તત્ર નિવસન્તિ સુધાર્મિકાઃ
હે મુનિશ્રેષ્ઠ, ત્યાં બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય, વૈશ્ય અને શૂદ્રો પોતાના ધર્મમાં નિષ્ઠાવાન અને સારા આચરણવાળા રહીતા.
અન્યાશ્ ચ તત્ર તિષ્ઠન્તિ વારમુખ્યાઃ સુલોચનાઃ ઘૃતાચીમેનકાતુલ્યાસ્ તથા સમતિલોત્તમાઃ
ત્યાં બીજી પણ મુખ્ય વેશ્યાઓ હતી, જેમની આંખો સુંદર, જે ઘૃતાચી અને મેનકા જેવી અને ટિલોત્તમાને પણ ઓવરતી હતી.
ઉર્વશીસદૃશાશ્ ચૈવ વિપ્રચિત્તિનિભાસ્ તથા વિશ્વાચીસહજન્યાભાઃ પ્રમ્લોચાસદૃશાસ્ તથા
કેટલેક ઉર્વશી જેવી, કેટલેક વિપ્રચિત્તિ જેવી, કેટલેક વિશ્વાચીની સ્વાભાવિક પુત્રી જેવી અને કેટલેક પ્રમ્લોચા જેવી હતી.
સર્વાસ્ તાઃ પ્રિયવાદિન્યઃ સર્વા વિહસિતાનનાઃ કલાકૌશલસંયુક્તાઃ સર્વાસ્ તા ગુણસંયુતાઃ
બધી સ્ત્રીઓ પ્રેમથી બોલે છે, બધાની ચહેરા પર હંમેશા સ્મિત રહે છે, બધામાં કળાની કુશળતા છે અને સૌ સારા ગુણોથી ભરપૂર છે.
એવં પણ્યસ્ત્રિયસ્ તત્ર નૃત્યગીતવિશારદાઃ નિવસન્તિ મુનિશ્રેષ્ઠાઃ સર્વસ્ત્રીગુણગર્વિતાઃ
એ ત્યાંની વેશ્યાઓ નૃત્ય અને ગીતમાં નિપુણ છે; હે મહાન ઋષિ, એ સ્ત્રીઓ સ્ત્રીના સર્વ ગુણોથી ગર્વિત થઈને ત્યાં વસે છે.
પ્રેક્ષણાલાપકુશલાઃ સુન્દર્યઃ પ્રિયદર્શનાઃ ન રૂપહીના દુર્વૃત્તા ન પરદ્રોહકારિકાઃ
એ સ્ત્રીઓ નજર અને વાતચીતમાં પારંગત, સુંદર અને સૌને ગમે એવી છે; એમાં કોઈ પણ રૂપથી વંચિત નથી, કોઈ દુશ્ચરિત્ર નથી અને કોઈ બીજાને નુકસાન પહોંચાડતી નથી.
યાસાં કટાક્ષપાતેન મોહં ગચ્છન્તિ માનવાઃ ન તત્ર નિર્ધનાઃ સન્તિ ન મૂર્ખા ન પરદ્વિષઃ
જ્યારે એ સ્ત્રીઓ તિરછા નજરે જુએ છે ત્યારે પુરુષો મોહમાં પડી જાય છે; ત્યાં કોઈ ગરીબ નથી, કોઈ મૂર્ખ નથી અને કોઈ બીજાથી વેર રાખતો નથી.
ન રોગિણો ન મલિના ન કદર્યા ન માયિનઃ ન રૂપહીના દુર્વૃત્તા ન પરદ્રોહકારિણઃ
ત્યાં કોઈ બીમાર નથી, કોઈ ગંદો નથી, કોઈ કંજૂસ નથી, કોઈ કપટ કરનાર નથી; કોઈ પણ રૂપથી વંચિત નથી, કોઈ દુશ્ચરિત્ર નથી અને કોઈ બીજાને નુકસાન કરનાર નથી.
તિષ્ઠન્તિ માનવાસ્ તત્ર ક્ષેત્રે જગતિ વિશ્રુતે સર્વત્ર સુખસંચારં સર્વસત્ત્વસુખાવહમ્
એ પ્રસિદ્ધ ભૂમિ પર મનુષ્યો રહે છે, જ્યાં બધે આનંદથી ફરવું થાય છે અને સર્વ જીવોને સુખ મળે છે.
નાનાજનસમાકીર્ણં સર્વસસ્યસમન્વિતમ્ કર્ણિકારૈશ્ ચ પનસૈશ્ ચમ્પકૈર્ નાગકેસરૈઃ
તે સ્થળ વિવિધ જાતિના લોકોથી ભરેલું છે, બધાં પાકથી સમૃદ્ધ છે અને ત્યાં કર્ણિકાર, પનસ, ચંપો અને નાગકેસર જેવા વૃક્ષો છે.
પાટલાશોકબકુલૈઃ કપિત્થૈર્ બહુલૈર્ ધવૈઃ ચૂતનિમ્બકદમ્બૈશ્ ચ તથાન્યૈઃ પુષ્પજાતિભિઃ
પાટળ, અશોક, બકુલ, કપિથ, ઘણાં ધવ, આમ, નીમ, કદંબ અને બીજા અનેક ફૂલોવાળા વૃક્ષો પણ ત્યાં છે.
નીપકૈર્ ધવખદિરૈર્ લતાભિશ્ ચ વિરાજિતમ્ શાલૈસ્ તાલૈસ્ તમાલૈશ્ ચ નારિકેલૈઃ શુભાઞ્જનૈઃ
નિપ, ધવ, ખડિર અને લતાવાળા, શાલ, તાળ, તમાળ, નાળિયેર અને શુભ અંજન વૃક્ષોથી તે ભૂમિ શોભાયમાન છે.
અર્જુનૈઃ સમપર્ણૈશ્ ચ કોવિદારૈઃ સપિપ્પલૈઃ લકુચૈઃ સરલૈર્ લોધ્રૈર્ હિન્તાલૈર્ દેવદારુભિઃ
અર્જુન, સમપર્ણ, કોવિદાર, પિંપળ, લકુચ, સરળ, લોધ્ર, હિંતાળ અને દેવદારુ જેવા વૃક્ષો પણ ત્યાં છે.
પલાશૈર્ મુચુકુન્દૈશ્ ચ પારિજાતૈઃ સકુબ્જકૈઃ કદલીવનખણ્ડૈશ્ ચ જમ્બૂપૂગફલૈસ્ તથા
પલાશ, મુચુકુંદ, પારિજાત, કુબજક, કેળાના વન અને જાંબુ, સુપારીના ફળો પણ ત્યાં જોવા મળે છે.
કેતકીકરવીરૈશ્ ચ અતિમુક્તૈશ્ ચ કિંશુકૈઃ મન્દારકુન્દપુષ્પૈશ્ ચ તથાન્યૈઃ પુષ્પજાતિભિઃ
કેતકી, કરવીર, અતિમુક્ત, કિંચુક, મંદાર, કુંદ અને અન્ય અનેક પ્રકારના ફૂલો પણ ત્યાં છે.
નાનાપક્ષિરુતૈઃ સેવ્યૈર્ ઉદ્યાનૈર્ નન્દનોપમૈઃ ફલભારાનતૈર્ વૃક્ષૈઃ સર્વર્તુકુસુમોત્કરૈઃ
વિવિધ પક્ષીઓના મીઠા કલરવથી ગુંજતા, નંદનવન જેવાં ઉદ્યાનો, ફળના ભારથી નમેલા વૃક્ષો અને દરેક ઋતુમાં ફૂલોથી ભરેલા બગીચાઓ છે.
ચકોરૈઃ શતપત્ત્રૈશ્ ચ ભૃઙ્ગરાજૈશ્ ચ કોકિલૈઃ કલવિઙ્કૈર્ મયૂરૈશ્ ચ પ્રિયપુત્રૈઃ શુકૈસ્ તથા
ત્યાં ચકોર, કમળ, ભૃંગરાજ, કોયલ, કલવિંક, મોર, પ્રિય પુત્ર જેવા શુક અને મૈના પક્ષીઓ છે.