બ્રહ્મપ્રોક્તાં કથાં પુણ્યાં શ્રુત્વા તુ ઋષિપુંગવાઃ પ્રશશંસુસ્ તદા હૃષ્ટા રોમાઞ્ચિતતનૂરુહાઃ
બ્રહ્માજી દ્વારા કહેલી પવિત્ર કથા સાંભળીને, ઋષિપ્રમુખો આનંદિત થઈ, રોમાંચિત થઈને તેની પ્રશંસા કરી.
અહો દેવસ્ય માહાત્મ્યં ત્વયા શંભોઃ પ્રકીર્તિતમ્ દક્ષસ્ય ચ સુરશ્રેષ્ઠ યજ્ઞવિધ્વંસનં તથા
અરે! શંભુ ભગવાનનું મહાત્મ્ય તમે વર્ણવ્યું છે, અને દેવોમાં શ્રેષ્ઠ દક્ષના યજ્ઞના વિનાશની વાત પણ કહી છે.
એકામ્રકં ક્ષેત્રવરં વક્તુમ્ અર્હસિ સાંપ્રતમ્ શ્રોતુમ્ ઇચ્છામહે બ્રહ્મન્ પરં કૌતૂહલં હિ નઃ
હવે તમે એકામ્ર નામના શ્રેષ્ઠ ક્ષેત્ર વિશે કહો; હે બ્રાહ્મણ, અમને એ સાંભળવાની ખૂબ જ ઇચ્છા છે, કેમ કે અમારું કૌતુક અત્યંત છે.
તેષાં તદ્ વચનં શ્રુત્વા લોકનાથશ્ ચતુર્મુખઃ પ્રોવાચ શંભોસ્ તત્ ક્ષેત્રં ભૂતલે દુષ્કૃતચ્છદમ્
તેમના વચન સાંભળી, ચતુરમુખ બ્રહ્માજી, લોકનાથે કહ્યું: પૃથ્વી પરનું એ શંભુનું ક્ષેત્ર પાપોનો નાશ કરનાર છે.
શૃણુધ્વં મુનિશાર્દૂલાઃ પ્રવક્ષ્યામિ સમાસતઃ સર્વપાપહરં પુણ્યં ક્ષેત્રં પરમદુર્લભમ્
હે મુનિશારદૂલો, હવે તમે સાંભળો, હું સંક્ષિપ્તમાં એ પવિત્ર ક્ષેત્રનું વર્ણન કરું છું, જે સર્વ પાપોનો નાશ કરે છે અને અત્યંત દુર્લભ છે.
લિઙ્ગકોટિસમાયુક્તં વારાણસીસમં શુભમ્ એકામ્રકેતિ વિખ્યાતં તીર્થાષ્ટકસમન્વિતમ્
એ ક્ષેત્ર લાખો લિંગોથી શોભાયમાન છે, વારાણસી જેટલું પવિત્ર છે, એકામ્ર તરીકે પ્રસિદ્ધ છે અને આઠ તીર્થોથી યુક્ત છે.
એકામ્રવૃક્ષસ્ તત્રાસીત્ પુરા કલ્પે દ્વિજોત્તમાઃ નામ્ના તસ્યૈવ તત્ ક્ષેત્રમ્ એકામ્રકમ્ ઇતિ શ્રુતમ્
અત્યારેના શ્રેષ્ઠ દ્વિજોએ, પ્રાચીન કાલમાં ત્યાં એકામ્ર વૃક્ષ હતું; એ વૃક્ષના નામ પરથી એ ક્ષેત્રને એકામ્ર કહેવામાં આવે છે.
હૃષ્ટપુષ્ટજનાકીર્ણં નરનારીસમન્વિતમ્ વિદ્વાંસગણ ભૂયિષ્ઠં ધનધાન્યાદિસંયુતમ્
એ ક્ષેત્ર આનંદી અને સમૃદ્ધ લોકોથી ભરેલું છે, પુરુષો અને સ્ત્રીઓ સાથે, વિદ્વાનોની સંખ્યા વધુ છે અને ધન-ધાન્યથી સમૃદ્ધ છે.
ગૃહગોપુરસંબાધં ત્રિકચાદ્વારભૂષિતમ્ નાનાવણિક્સમાકીર્ણં નાનારત્નોપશોભિતમ્
શહેરમાં ઘરો અને દરવાજાઓથી ભરેલું હતું, ત્રણ વાટકાવાળા ભવ્ય પ્રવેશદ્વારો શોભતા હતા, વિવિધ વેપારીઓથી બજાર ગૂંજી ઉઠ્યું હતું અને અનેક કિંમતી રત્નોથી શોભાયમાન હતું.
પુરાટ્ટાલકસંયુક્તં રથિભિઃ સમલંકૃતમ્ રાજહંસનિભૈઃ શુભ્રૈઃ પ્રાસાદૈર્ ઉપશોભિતમ્
શહેર ઊંચા મકાનો અને મિનારોોથી સજ્જ હતું, રથોથી શણગારેલું હતું અને રાજહંસ જેવી ચમકદાર મહેલો તેની શોભા વધારતા હતા.
માર્ગગદ્વારસંયુક્તં સિતપ્રાકારશોભિતમ્ રક્ષિતં શસ્ત્રસંઘૈશ્ ચ પરિખાભિર્ અલંકૃતમ્
શહેરમાં સરસ રસ્તા અને દરવાજા હતા, સફેદ કોટથી શોભતું હતું, શસ્ત્રધારી સૈનિકો રક્ષણ આપતા હતા અને ચારે બાજુ ખાઈઓથી ઘેરાયેલું હતું.
સિતરક્તૈસ્ તથા પીતૈઃ કૃષ્ણશ્યામૈશ્ ચ વર્ણકૈઃ સમીરણોદ્ધતાભિશ્ ચ પતાકાભિર્ અલંકૃતમ્
શહેર સફેદ, લાલ, પીળા, કાળા અને ગાઢ રંગોની ધ્વજાઓથી શણગારેલું હતું, જે પવનમાં ઝૂલતી હતી.
નિત્યોત્સવપ્રમુદિતં નાનાવાદિત્રનિસ્વનૈઃ વીણાવેણુમૃદઙ્ગૈશ્ ચ ક્ષેપણીભિર્ અલંકૃતમ્
ત્યાં સતત ઉત્સવોની ખુશી રહેતી, વિવિધ વાદ્યોના અવાજ ગૂંજતા, વીણા, વાંસળી અને મૃદંગ તથા ઝાંઝના સંગાથે શોભા વધતી.
દેવતાયતનૈર્ દિવ્યૈઃ પ્રાકારોદ્યાનમણ્ડિતૈઃ પૂજાવિચિત્રરચિતૈઃ સર્વત્ર સમલંકૃતમ્
શહેર સર્વત્ર દિવ્ય મંદિરો, સુંદર કોટ અને બાગબગિચાઓથી શોભાયમાન હતું અને પૂજાના અદભુત શણગારથી સજ્જ હતું.
સ્ત્રિયઃ પ્રમુદિતાસ્ તત્ર દૃશ્યન્તે તનુમધ્યમાઃ હારૈર્ અલંકૃતગ્રીવાઃ પદ્મપત્ત્રાયતેક્ષણાઃ
ત્યાં આનંદિત, પાતળી કમરવાળી સ્ત્રીઓ દેખાતી, જેમની ગળામાં હાર શોભતા અને આંખો કમળની પાંખડી જેવી લાંબી હતી.
પીનોન્નતકુચાઃ શ્યામાઃ પૂર્ણચન્દ્રનિભાનનાઃ સ્થિરાલકાઃ સુકપોલાઃ કાઞ્ચીનૂપુરનાદિતાઃ
તેમના સ્તન ભરાવદાર અને ઊંચા, રંગ શ્યામ, ચહેરો પૂર્ણચંદ્ર જેવો, વાળ ગાઢ અને સ્થિર, ગાલ સુંદર અને કમરપટ્ટા તથા પાયલની ઝણઝણ સાથે શોભતા.
સુકેશ્યશ્ ચારુજઘનાઃ કર્ણાન્તાયતલોચનાઃ સર્વલક્ષણસંપન્નાઃ સર્વાભરણભૂષિતાઃ
તેમના વાળ સુંદર, નિતંબ આકર્ષક, આંખો કાન સુધી લંબાયેલી, સર્વે શુભ લક્ષણોથી યુક્ત અને સર્વે આભૂષણોથી શણગારેલી.
દિવ્યવસ્ત્રધરાઃ શુભ્રાઃ કાશ્ચિત્ કાઞ્ચનસંનિભાઃ હંસવારણગામિન્યઃ કુચભારાવનામિતાઃ
કેટલેક સ્ત્રીઓ દિવ્ય, ચમકદાર વસ્ત્રો પહેરેલી, કેટલીક સોનાની જેમ તેજસ્વી, હંસ અને હાથી જેવી ગતિવાળી અને સ્તનના ભારથી થોડી વળેલી હતી.
દિવ્યગન્ધાનુલિપ્તાઙ્ગાઃ કર્ણાભરણભૂષિતાઃ મદાલસાશ્ ચ સુશ્રોણ્યો નિત્યં પ્રહસિતાનનાઃ
તેમના અંગો દિવ્ય સુગંધોથી અંકિત, કાનમાં આભૂષણ શોભતા, આનંદથી મદમસ્ત, સુંદર નિતંબવાળી અને હંમેશા હસતાં ચહેરાવાળી હતી.
ઈષદ્વિસ્પષ્ટદશના બિમ્બૌષ્ઠા મધુરસ્વરાઃ તામ્બૂલરઞ્જિતમુખા વિદગ્ધાઃ પ્રિયદર્શનાઃ
તેમના દાંત થોડીક દેખાતા, હોઠ બિંબફળ જેવાં લાલ, અવાજ મધુર, મુખ પાનથી રંગાયેલું, બુદ્ધિશાળી અને સૌમ્ય દેખાવાળી.
સુભગાઃ પ્રિયવાદિન્યો નિત્યં યૌવનગર્વિતાઃ દિવ્યવસ્ત્રધરાઃ સર્વાઃ સદા ચારિત્રમણ્ડિતાઃ
તેઓ સૌભાગ્યશાળી, પ્રેમથી બોલનારી, હંમેશા યુવાનીનો ગર્વ ધરાવતી, સર્વે દિવ્ય વસ્ત્રો પહેરતી અને સદાય સારા વર્તનથી શોભતી.
ક્રીડન્તિ તાઃ સદા તત્ર સ્ત્રિયશ્ ચાપ્સરસોપમાઃ સ્વે સ્વે ગૃહે પ્રમુદિતા દિવા રાત્રૌ વરાનનાઃ
આપ્સરાઓ જેવી તે સ્ત્રીઓ હંમેશા ત્યાં રમતી, પોતાના ઘરમાં આનંદિત, દિવસ-રાત સુંદર ચહેરાવાળી હતી.
પુરુષાસ્ તત્ર દૃશ્યન્તે રૂપયૌવનગર્વિતાઃ સર્વલક્ષણસંપન્નાઃ સુમૃષ્ટમણિકુણ્ડલાઃ
ત્યાં પુરુષો પણ દેખાતા, પોતાના રૂપ અને યુવાનીનો ગર્વ ધરાવતા, સર્વે શુભ લક્ષણોથી યુક્ત અને ચમકતા રત્નજડિત કુંડળોથી શોભતા.
બ્રાહ્મણાઃ ક્ષત્રિયા વૈશ્યાઃ શૂદ્રાશ્ ચ મુનિસત્તમાઃ સ્વધર્મનિરતાસ્ તત્ર નિવસન્તિ સુધાર્મિકાઃ
હે મુનિશ્રેષ્ઠ, ત્યાં બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય, વૈશ્ય અને શૂદ્રો પોતાના ધર્મમાં નિષ્ઠાવાન અને સારા આચરણવાળા રહીતા.
અન્યાશ્ ચ તત્ર તિષ્ઠન્તિ વારમુખ્યાઃ સુલોચનાઃ ઘૃતાચીમેનકાતુલ્યાસ્ તથા સમતિલોત્તમાઃ
ત્યાં બીજી પણ મુખ્ય વેશ્યાઓ હતી, જેમની આંખો સુંદર, જે ઘૃતાચી અને મેનકા જેવી અને ટિલોત્તમાને પણ ઓવરતી હતી.
ઉર્વશીસદૃશાશ્ ચૈવ વિપ્રચિત્તિનિભાસ્ તથા વિશ્વાચીસહજન્યાભાઃ પ્રમ્લોચાસદૃશાસ્ તથા
કેટલેક ઉર્વશી જેવી, કેટલેક વિપ્રચિત્તિ જેવી, કેટલેક વિશ્વાચીની સ્વાભાવિક પુત્રી જેવી અને કેટલેક પ્રમ્લોચા જેવી હતી.
સર્વાસ્ તાઃ પ્રિયવાદિન્યઃ સર્વા વિહસિતાનનાઃ કલાકૌશલસંયુક્તાઃ સર્વાસ્ તા ગુણસંયુતાઃ
બધી સ્ત્રીઓ પ્રેમથી બોલે છે, બધાની ચહેરા પર હંમેશા સ્મિત રહે છે, બધામાં કળાની કુશળતા છે અને સૌ સારા ગુણોથી ભરપૂર છે.
એવં પણ્યસ્ત્રિયસ્ તત્ર નૃત્યગીતવિશારદાઃ નિવસન્તિ મુનિશ્રેષ્ઠાઃ સર્વસ્ત્રીગુણગર્વિતાઃ
એ ત્યાંની વેશ્યાઓ નૃત્ય અને ગીતમાં નિપુણ છે; હે મહાન ઋષિ, એ સ્ત્રીઓ સ્ત્રીના સર્વ ગુણોથી ગર્વિત થઈને ત્યાં વસે છે.
પ્રેક્ષણાલાપકુશલાઃ સુન્દર્યઃ પ્રિયદર્શનાઃ ન રૂપહીના દુર્વૃત્તા ન પરદ્રોહકારિકાઃ
એ સ્ત્રીઓ નજર અને વાતચીતમાં પારંગત, સુંદર અને સૌને ગમે એવી છે; એમાં કોઈ પણ રૂપથી વંચિત નથી, કોઈ દુશ્ચરિત્ર નથી અને કોઈ બીજાને નુકસાન પહોંચાડતી નથી.
યાસાં કટાક્ષપાતેન મોહં ગચ્છન્તિ માનવાઃ ન તત્ર નિર્ધનાઃ સન્તિ ન મૂર્ખા ન પરદ્વિષઃ
જ્યારે એ સ્ત્રીઓ તિરછા નજરે જુએ છે ત્યારે પુરુષો મોહમાં પડી જાય છે; ત્યાં કોઈ ગરીબ નથી, કોઈ મૂર્ખ નથી અને કોઈ બીજાથી વેર રાખતો નથી.