ન બ્રહ્મા ન ચ ગોવિન્દઃ પુરાણ-ઋષયો ન ચ માહાત્મ્યં વેદિતું શક્તા યાથાતથ્યેન તે શિવ
ન તો બ્રહ્મા, ન તો ગોવિંદ, ન તો પ્રાચીન ઋષિઓ, કોઈ પણ તમારી સાચી મહિમા જાણવામાં સમર્થ નથી, હે શિવ.
શિવા યા મૂર્તયઃ સૂક્ષ્માસ્ તે મહ્યં યાન્તુ દર્શનમ્ તાભિર્ માં સર્વતો રક્ષ પિતા પુત્રમ્ ઇવૌરસમ્
હે શિવ, તમારી જે સૂક્ષ્મ મુર્તિઓ છે, તે મને દર્શન આપે. એ મુર્તિઓ દ્વારા તમે મને સર્વત્ર રક્ષો, જેમ પિતા પોતાના પુત્રની રક્ષા કરે છે.
રક્ષ માં રક્ષણીયો ઽહં તવાનઘ નમો ઽસ્તુ તે ભક્તાનુકમ્પી ભગવાન્ ભક્તશ્ ચાહં સદા ત્વયિ
મારી રક્ષા કરો, હું તમારી રક્ષાનો અધિકારી છું, હે નિર્દોષ, તમને નમન. ભગવાન ભક્તો પર દયાળુ છે, અને હું હંમેશા તમારી ભક્તિમાં છું.
યઃ સહસ્રાણ્ય્ અનેકાનિ પુંસામ્ આવૃત્ય દુર્દૃશામ્ તિષ્ઠત્ય્ એકઃ સમુદ્રાન્તે સ મે ગોપ્તાસ્તુ નિત્યશઃ
જે એકલા જ દરિયાના કાંઠે, અનેક અદૃશ્ય જીવોને આવરી રાખીને ઊભા છે, એ સદા મારી રક્ષા કરે.
યં વિનિદ્રા જિતશ્વાસાઃ સત્ત્વસ્થાઃ સમદર્શિનઃ જ્યોતિઃ પશ્યન્તિ યુઞ્જાનાસ્ તસ્મૈ યોગાત્મને નમઃ
જેને જાગૃત, શ્વાસ પર વિજય મેળવેલા, સત્વમાં સ્થિર અને સર્વેમાં સમદૃષ્ટિ ધરાવતા સાધકો ધ્યાનમાં પ્રકાશરૂપે જોઈ શકે છે, એ યોગાત્માને નમસ્કાર.
સંભક્ષ્ય સર્વભૂતાનિ યુગાન્તે સમુપસ્થિતે યઃ શેતે જલમધ્યસ્થસ્ તં પ્રપદ્યે ઽમ્બુશાયિનમ્
યુગના અંતે, જ્યારે સમય આવે છે, ત્યારે જે સર્વ ભૂતોને ગ્રહણ કરે છે અને જળમધ્યે શયન કરે છે, એ જલશયી પરમાત્માને હું શરણું જઉં છું.
પ્રવિશ્ય વદનં રાહોર્ યઃ સોમં પિબતે નિશિ ગ્રસત્ય્ અર્કં ચ સ્વર્ભાનુર્ ભૂત્વા સોમાગ્નિર્ એવ ચ
જે રાહુના મોઢામાં પ્રવેશી રાત્રે ચંદ્રને પી જાય છે અને સૂર્યને પણ ગળી જાય છે, સ્વર્ભાનુ બનીને, અને પોતે ચંદ્ર તથા અગ્નિ પણ છે.
અઙ્ગુષ્ઠમાત્રાઃ પુરુષા દેહસ્થાઃ સર્વદેહિનામ્ રક્ષન્તુ તે ચ માં નિત્યં નિત્યં ચાપ્યાયયન્તુ મામ્
જે અંગૂઠા જેટલા પુરુષો સર્વ પ્રાણીઓના શરીરમાં વસે છે, તેઓ હંમેશા મારી રક્ષા કરે અને મને સતત સુખ-સમૃદ્ધિ આપે.
યેનાપ્ય્ ઉત્પાદિતા ગર્ભા અપો ભાગગતાશ્ ચ યે તેષાં સ્વાહા સ્વધા ચૈવ આપ્નુવન્તિ સ્વદન્તિ ચ
જેના દ્વારા ગર્ભ ઉત્પન્ન થાય છે, અને જે જળ તથા તેના ભાગોમાં વસે છે, તેમને સ્વાહા અને સ્વધાની આહુતિ મળે અને તેઓ તેનો સ્વાદ માણે.
યેન રોહન્તિ દેહસ્થાઃ પ્રાણિનો રોદયન્તિ ચ હર્ષયન્તિ ન કૃષ્યન્તિ નમસ્ તેભ્યસ્ તુ નિત્યશઃ
જેના કારણે શરીરમાં વસતા જીવો વધે છે, રડે છે, આનંદ પામે છે અને દુઃખી થતા નથી, તેમને હંમેશા નમન.
યે સમુદ્રે નદીદુર્ગે પર્વતેષુ ગુહાસુ ચ વૃક્ષમૂલેષુ ગોષ્ઠેષુ કાન્તારગહનેષુ ચ
જે લોકો દરિયામાં, નદીના કિનારે, પર્વતો પર, ગુફાઓમાં, વૃક્ષની જડ પાસે, ગૌશાળામાં અને ઘન જંગલમાં વસે છે,
ચતુષ્પથેષુ રથ્યાસુ ચત્વરેષુ સભાસુ ચ હસ્ત્યશ્વરથશાલાસુ જીર્ણોદ્યાનાલયેષુ ચ
જે લોકો ચોરાસ્તા, રસ્તા, ચોક, સભા, હાથી-ઘોડા-રથની શાળાઓ અને જૂના બાગ-મકાનોમાં વસે છે,
યેષુ પઞ્ચસુ ભૂતેષુ દિશાસુ વિદિશાસુ ચ ઇન્દ્રાર્કયોર્ મધ્યગતા યે ચ ચન્દ્રાર્કરશ્મિષુ
જે લોકો પાંચ ભૂતોમાં, દિશાઓ અને ઉપદિશાઓમાં, ઇન્દ્ર અને સૂર્યની વચ્ચે અને ચંદ્ર-સૂર્યની કિરણોમાં વસે છે,
રસાતલગતા યે ચ યે ચ તસ્માત્ પરં ગતાઃ નમસ્ તેભ્યો નમસ્ તેભ્યો નમસ્ તેભ્યસ્ તુ સર્વશઃ
જે લોકો પાતાળમાં વસે છે અને જે તેનાથી પણ પર છે, તેમને વારંવાર નમન, સર્વત્ર નમન.
સર્વસ્ ત્વં સર્વગો દેવઃ સર્વભૂતપતિર્ ભવઃ સર્વભૂતાન્તરાત્મા ચ તેન ત્વં ન નિમન્ત્રિતઃ
હે દેવ, તું સર્વત્ર વ્યાપક છે, સર્વ પ્રાણીઓનો સ્વામી છે અને દરેક જીવમાં રહેલો અંતરાત્મા છે. એથી તને આમંત્રણ આપવાની જરૂર નથી.
ત્વમ્ એવ ચેજ્યસે દેવ યજ્ઞૈર્ વિવિધદક્ષિણૈઃ ત્વમ્ એવ કર્તા સર્વસ્ય તેન ત્વં ન નિમન્ત્રિતઃ
હે દેવ, વિવિધ યજ્ઞો અને દાનોથી માત્ર તારી જ પૂજા થાય છે. તું જ બધું કરનાર છે, એથી તને આમંત્રણ આપવું યોગ્ય નથી.
અથવા માયયા દેવ મોહિતઃ સૂક્ષ્મયા તવ તસ્માત્ તુ કારણાદ્ વાપિ ત્વં મયા ન નિમન્ત્રિતઃ
કે તો, હે દેવ, કદાચ તારી સૂક્ષ્મ માયાથી હું ભ્રમિત થયો છું; અથવા કોઈ બીજા કારણસર પણ, મેં તને આમંત્રણ આપ્યું નથી.
પ્રસીદ મમ દેવેશ ત્વમ્ એવ શરણં મમ ત્વં ગતિસ્ ત્વં પ્રતિષ્ઠા ચ ન ચાન્યો ઽસ્તીતિ મે મતિઃ
હે દેવોના સ્વામી, મારા પર કૃપા કર. તું જ મારું આશ્રય છે, તું જ મારું લક્ષ્ય અને આધાર છે. મને ખાતરી છે કે તારા સિવાય બીજું કોઈ નથી.
સ્તુત્વૈવં સ મહાદેવં વિરરામ મહામતિઃ ભગવાન્ અપિ સુપ્રીતઃ પુનર્ દક્ષમ્ અભાષત
આ રીતે મહાદેવની સ્તુતિ કરીને તે વિદ્વાન મૌન રહ્યો. ત્યારે પ્રસન્ન થયેલા ભગવાને ફરી દક્ષને કહ્યું.
પરિતુષ્ટો ઽસ્મિ તે દક્ષ સ્તવેનાનેન સુવ્રત બહુના તુ કિમ્ ઉક્તેન મત્સમીપં ગમિષ્યસિ
હે દક્ષ, તારી આ સ્તુતિથી હું સંતોષ પામ્યો છું. વધુ શબ્દોની જરૂર નથી. હવે તું મારા નજીક આવી જશે.
તથૈવમ્ અબ્રવીદ્ વાક્યં ત્રૈલોક્યાધિપતિર્ ભવઃ કૃત્વાશ્વાસકરં વાક્યં સર્વજ્ઞો વાક્યસંહિતમ્
ત્રણે લોકના સ્વામી ભવે એ રીતે આશ્વાસન આપતાં અને જ્ઞાનથી ભરેલા વચન બોલ્યા.
દક્ષ દુઃખં ન કર્તવ્યં યજ્ઞવિધ્વંસનં પ્રતિ અહં યજ્ઞહનસ્ તુભ્યં દૃષ્ટમ્ એતત્ પુરાનઘ
હે દક્ષ, યજ્ઞના વિનાશ વિશે દુઃખ ન કર. હું જ યજ્ઞનો વિનાશક છું અને તું એ પહેલાં પણ જોઈ ચૂક્યો છે, હે નિર્દોષ.
ભૂયશ્ ચ ત્વં વરમ્ ઇમં મત્તો ગૃહ્ણીષ્વ સુવ્રત પ્રસન્નસુમુખો ભૂત્વા મમૈકાગ્રમનાઃ શૃણુ
હે સુવ્રત, ફરી એકવાર મારો આ વર્દાન સ્વીકાર. મન એકાગ્ર રાખી, આનંદિત ચહેરે મારી વાત સાંભળ.
અશ્વમેધસહસ્રસ્ય વાજપેયશતસ્ય વૈ પ્રજાપતે મત્પ્રસાદાત્ ફલભાગી ભવિષ્યસિ
હે પ્રજાપતિ, મારી કૃપાથી તને હજાર અશ્વમેધ અને સો વાજપેય યજ્ઞનું ફળ મળશે.
વેદાન્ ષડઙ્ગાન્ બુધ્યસ્વ સાંખ્યયોગાંશ્ ચ કૃત્સ્નશઃ તપશ્ ચ વિપુલં તપ્ત્વા દુશ્ચરં દેવદાનવૈઃ
વેદો અને તેમના છ અંગો, તેમજ સમગ્ર સાંખ્ય અને યોગ શાસ્ત્ર તું સમજજે. દેવો અને દાનવો માટે પણ દુર્લભ એવા ઘન તપ પણ તું કરજે.
અબ્દૈર્ દ્વાદશભિર્ યુક્તં ગૂઢમ્ અપ્રજ્ઞનિન્દિતમ્ વર્ણાશ્રમકૃતૈર્ ધર્મૈર્ વિનીતં ન ક્વચિત્ ક્વચિત્
બાર વર્ષ સુધી, અજ્ઞાની લોકો દ્વારા નિંદિત અને ગુપ્ત, વર્ણ અને આશ્રમના ધર્મોથી શાસિત અને શિસ્તબદ્ધ જીવન ગાળજે.
સમાગતં વ્યવસિતં પશુપાશવિમોક્ષણમ્ સર્વેષામ્ આશ્રમાણાં ચ મયા પાશુપતં વ્રતમ્
પશુબંધનમાંથી મુક્તિ માટે, સર્વ આશ્રમોમાં માટે, મેં પાશુપત વ્રત સ્થાપિત કર્યું છે.
ઉત્પાદિતં દક્ષ શુભં સર્વપાપવિમોચનમ્ અસ્ય ચીર્ણસ્ય યત્ સમ્યક્ ફલં ભવતિ પુષ્કલમ્ તચ્ ચાસ્તુ સુમહાભાગ માનસસ્ ત્યજ્યતાં જ્વરઃ
હે દક્ષ, આ શુભ વ્રત સર્વ પાપોથી મુક્તિ આપનારું છે. જે પણ પુણ્ય ફળ યોગ્ય રીતે આચરણ કરવાથી મળે છે, તે બધું તને મળે. હે મહાભાગ્યશાળી, મનમાંથી ચિંતાને દૂર કર.
એવમ્ ઉક્ત્વા તુ દેવેશઃ સપત્નીકઃ સહાનુગઃ અદર્શનમ્ અનુપ્રાપ્તો દક્ષસ્યામિતતેજસઃ
આ રીતે કહીને, દેવોના સ્વામી પોતાની પત્ની અને અનુયાયીઓ સાથે દક્ષ, જે અપરિમિત તેજ ધરાવે છે, તેની નજરે અદૃશ્ય થઈ ગયા.
અવાપ્ય ચ તથા ભાગં યથોક્તં ચોમયા ભવઃ જ્વરં ચ સર્વધર્મજ્ઞો બહુધા વ્યભજત્ તદા
મારી કહેલી રીતે ભાગ પ્રાપ્ત કરીને, સર્વ ધર્મો જાણનારા ભવે એ સમયે જ્વર અનેક રીતે વિતરણ કર્યો.