તરંગાઙ્કિતકેશાય મુક્તકેશાય વૈ નમઃ નમઃ ષટ્કર્મનિષ્ઠાય ત્રિકર્મનિયતાય ચ
તરંગોથી શોભતા વાળવાળા, ખુલ્લા વાળ ધરાવનારા, છ કર્મોમાં સ્થિર અને ત્રણ કર્મોમાં નિયમિત એવા તને હું નમન કરું છું.
વર્ણાશ્રમાણાં વિધિવત્ પૃથગ્ધર્મપ્રવર્તિને નમઃ શ્રેષ્ઠાય જ્યેષ્ઠાય નમઃ કલકલાય ચ
જે જાતિ અને આશ્રમના અલગ-અલગ ધર્મોને યોગ્ય રીતે સ્થાપે છે, શ્રેષ્ઠ, જ્યેષ્ઠ અને અનેક ધ્વનિ ધરાવનારા તને હું વંદન કરું છું.
શ્વેતપિઙ્ગલનેત્રાય કૃષ્ણરક્તેક્ષણાય ચ ધર્મકામાર્થમોક્ષાય ક્રથાય ક્રથનાય ચ
સફેદ અને પીળા નેત્રવાળા, કાળા અને લાલ આંખવાળા, ધર્મ, કામ, અર્થ, મોક્ષ, ક્રથ અને ક્રથન સ્વરૂપ તને હું નમન કરું છું.
સાંખ્યાય સાંખ્યમુખ્યાય યોગાધિપતયે નમઃ નમો રથ્યાધિરથ્યાય ચતુષ્પથપથાય ચ
સાંખ્ય સ્વરૂપ, સાંખ્યમાં શ્રેષ્ઠ, યોગના સ્વામી, રથચાલક, મુખ્ય રથચાલક અને ચોરાસ્તાનીના સ્વામી તને હું વંદન કરું છું.
કૃષ્ણાજિનોત્તરીયાય વ્યાલયજ્ઞોપવીતિને ઈશાન રુદ્રસંઘાત હરિકેશ નમો ઽસ્તુ તે
કાળાં કૃષ્ણમૃગ ચામડું ઓઢનાર, સાપનું યજ્ઞોપવીત ધારણ કરનાર, ઈશાન, રુદ્રોના સમૂહ અને હરિકેશ તને હું નમન કરું છું.
ત્ર્યમ્બકાયામ્બિકાનાથ વ્યક્તાવ્યક્ત નમો ઽસ્તુ તે કાલકામદકામઘ્ન દુષ્ટોદ્વૃત્તનિષૂદન
ત્ર્યંબક, અંબિકા ના સ્વામી, પ્રગટ અને અપ્રગટ, કાળ અને કામના વિનાશક, દુષ્ટ અને ઉગ્રને દંડ આપનારા તને હું વંદન કરું છું.
સર્વગર્હિત સર્વઘ્ન સદ્યોજાત નમો ઽસ્તુ તે ઉન્માદન શતાવર્તગઙ્ગાતોયાર્દ્રમૂર્ધજ
જેને સૌ તિરસ્કારે છે, સર્વનો વિનાશક, તુરંત જન્મેલા, ઉન્માદ લાવનારા અને શતવાર વળાંગા ગંગાજળથી ભીંજાયેલા વાળ ધરાવનારા તને હું નમન કરું છું.
ચન્દ્રાર્ધસંયુગાવર્ત મેઘાવર્ત નમો ઽસ્તુ તે નમો ઽન્નદાનકર્ત્રે ચ અન્નદપ્રભવે નમઃ
અર્ધચંદ્ર અને મેઘના વલયવાળા, અન્નદાન કરાવનારા અને અન્નદાનના સ્વામી તને હું નમન કરું છું.
અન્નભોક્ત્રે ચ ગોપ્ત્રે ચ ત્વમ્ એવ પ્રલયાનલ જરાયુજાણ્ડજાશ્ ચૈવ સ્વેદજોદ્ભિજ્જ એવ ચ
અન્ન ભોજન કરનારા અને રક્ષણ કરનારા, તું જ પ્રલયનો અગ્નિ છે; અને ગર્ભ, અંડા, પસીનો અને અંકુરથી જન્મેલા સર્વ જીવ તું જ છે.
ત્વમ્ એવ દેવદેવેશ ભૂતગ્રામશ્ ચતુર્વિધઃ ચરાચરસ્ય સ્રષ્ટા ત્વં પ્રતિહર્તા ત્વમ્ એવ ચ
દેવોના દેવ, તું જ ચારે પ્રકારના ભૂતસમૂહ છે; ચાલતા અને અચલનું સર્જન અને વિનાશ પણ તું જ કરે છે.
ત્વમ્ એવ બ્રહ્મા વિશ્વેશ અપ્સુ બ્રહ્મ વદન્તિ તે સર્વસ્ય પરમા યોનિઃ સુધાંશો જ્યોતિષાં નિધિઃ
તમે જ બ્રહ્મા છો, જગતના સ્વામી છો; જળમાં તમને બ્રહ્મ કહે છે. તમે સર્વનું પરમ મૂળ છો, અમૃત જેવું પ્રકાશ ધરાવનાર, પ્રકાશનો ખજાનો છો.
ઋક્સામાનિ તથૌંકારમ્ આહુસ્ ત્વાં બ્રહ્મવાદિનઃ હાયિ હાયિ હરે હાયિ હુવાહાવેતિ વાસકૃત્
બ્રહ્મને જાણનારા લોકો કહે છે કે તમે જ ઋગ્વેદ, સામવેદ અને પવિત્ર ઓમકાર છો. 'હાયી, હાયી, હરે, હાયી, હુવાહા' એમ તેઓ તમારી સ્તુતિ કરે છે.
ગાયન્તિ ત્વાં સુરશ્રેષ્ઠાઃ સામગા બ્રહ્મવાદિનઃ યજુર્મય ઋઙ્મયશ્ ચ સામાથર્વયુતસ્ તથા
દેવતાઓમાં શ્રેષ્ઠ, સામગાન ગાવનારા અને બ્રહ્મવિદ્યા જાણનારા તમારી સ્તુતિ કરે છે; તમે યજુર, ઋગ, સામ અને અથર્વ પણ છો.
પઠ્યસે બ્રહ્મવિદ્ભિસ્ ત્વં કલ્પોપનિષદાં ગણૈઃ બ્રાહ્મણાઃ ક્ષત્રિયા વૈશ્યાઃ શૂદ્રા વર્ણાશ્રમાશ્ ચ યે
બ્રહ્મજ્ઞાની, કલ્પ અને ઉપનિષદ જાણનારા, બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય, વૈશ્ય, શૂદ્ર અને બધા વર્ણ અને આશ્રમવાળા લોકો તમારું પઠન કરે છે.
ત્વમ્ એવાશ્રમસંઘાશ્ ચ વિદ્યુત્ સ્તનિતમ્ એવ ચ સંવત્સરસ્ ત્વમ્ ઋતવો માસા માસાર્ધમ્ એવ ચ
તમે જ આશ્રમોના સમૂહ, વીજળી અને ગર્જના છો; તમે વર્ષ, ઋતુઓ, મહિના અને અડધા મહિના પણ છો.
કલા કાષ્ઠા નિમેષાશ્ ચ નક્ષત્રાણિ યુગાનિ ચ વૃષાણાં કકુદં ત્વં હિ ગિરીણાં શિખરાણિ ચ
તમે જ કળા, કાઠા, નિમિષ જેવા સમયના ભાગ, તારાઓ અને યુગો છો; તમે વાછરડાના કૂંપણ અને પર્વતોના શિખરો પણ છો.
સિંહો મૃગાણાં પતયસ્ તક્ષકાનન્તભોગિનામ્ ક્ષીરોદો હ્ય્ ઉદધીનાં ચ મન્ત્રાણાં પ્રણવસ્ તથા
પશુઓમાં સિંહ, સાપોમાં તક્ષક અને અનંતના સ્વામી, સમુદ્રોમાં ક્ષીરસાગર અને મંત્રોમાં ઓમકાર તમે જ છો.
વજ્રં પ્રહરણાનાં ચ વ્રતાનાં સત્યમ્ એવ ચ ત્વમ્ એવેચ્છા ચ દ્વેષશ્ ચ રાગો મોહઃ શમઃ ક્ષમા
હથિયારોમાં વજ્ર અને વ્રતોમાં સત્ય તમે જ છો; તમે ઇચ્છા, દ્વેષ, રાગ, મોહ, શાંતિ અને ક્ષમા પણ છો.
વ્યવસાયો ધૃતિર્ લોભઃ કામક્રોધૌ જયાજયૌ ત્વં ગદી ત્વં શરી ચાપી ખટ્વાઙ્ગી મુદ્ગરી તથા
તમે નિશ્ચય, ધીરજ, લોભ, કામ-ક્રોધ અને જીત-હાર છો; તમે ગદા, બાણ, ધનુષ્ય, ખડગ અને મુગદર પણ છો.
છેત્તા ભેત્તા પ્રહર્તા ચ નેતા મન્તાસિ નો મતઃ દશલક્ષણસંયુક્તો ધર્મો ઽર્થઃ કામ એવ ચ
તમે કાપનાર, તોડનાર, મારનાર, નેતા અને સલાહકાર છો એમ અમને લાગે છે; તમે દસ ગુણોથી યુક્ત ધર્મ, અર્થ અને કામ પણ છો.
ઇન્દુઃ સમુદ્રઃ સરિતઃ પલ્વલાનિ સરાંસિ ચ લતાવલ્લ્યસ્ તૃણૌષધ્યઃ પશવો મૃગપક્ષિણઃ
તમે ચંદ્ર, સમુદ્ર, નદીઓ, તળાવ અને સરોવર છો; તમે વેલો, લતા, ઘાસ, ઔષધિ, પશુ, જંગલી પ્રાણી અને પક્ષીઓ પણ છો.
દ્રવ્યકર્મગુણારમ્ભઃ કાલપુષ્પફલપ્રદઃ આદિશ્ ચાન્તશ્ ચ મધ્યશ્ ચ ગાયત્ર્ય્ ઓંકાર એવ ચ
તમે જ દ્રવ્ય, કર્મ અને ગુણનો આરંભ, સમય, ફૂલ અને ફળ આપનાર છો; તમે આરંભ, અંત અને મધ્ય, ગાયત્રી અને ઓમકાર પણ છો.
હરિતો લોહિતઃ કૃષ્ણો નીલઃ પીતસ્ તથા ક્ષણઃ કદ્રુશ્ ચ કપિલો બભ્રુઃ કપોતો મચ્છકસ્ તથા
તમે લીલા, લાલ, કાળા, વાદળી, પીળા અને ક્ષણભંગુર રંગ છો; તમે કદ્રુ, કપિલ, બભ્રુ, કપોત અને મચ્છક પણ છો.
સુવર્ણરેતા વિખ્યાતઃ સુવર્ણશ્ ચાપ્ય્ અથો મતઃ સુવર્ણનામા ચ તથા સુવર્ણપ્રિય એવ ચ
તમે સુવર્ણરેતાસ તરીકે પ્રસિદ્ધ છો અને સુવર્ણ પણ કહેવાય છો; તમારું નામ સુવર્ણનામા છે અને તમે સુવર્ણપ્રિય પણ છો.
ત્વમ્ ઇન્દ્રશ્ ચ યમશ્ ચૈવ વરુણો ધનદો ઽનલઃ ઉત્ફુલ્લશ્ ચિત્રભાનુશ્ ચ સ્વર્ભાનુર્ ભાનુર્ એવ ચ
તમે ઇન્દ્ર, યમ, વરુણ, કુબેર અને અગ્નિ છો; તમે ઉત્ફુલ્લ, ચિત્રભાનુ, સ્વર્ભાનુ અને ભાનુ પણ છો.
હોત્રં હોતા ચ હોમ્યં ચ હુતં ચૈવ તથા પ્રભુઃ ત્રિસૌપર્ણસ્ તથા બ્રહ્મન્ યજુષાં શતરુદ્રિયમ્
હવન, હોતાર, હવન માટેનું દ્રવ્ય અને હોતું બધું તમે જ છો; તમે પ્રભુ, ત્રિસૌપર્ણ અને યજુરમંત્રોમાં શતરુદ્રીય પણ છો.
પવિત્રં ચ પવિત્રાણાં મઙ્ગલાનાં ચ મઙ્ગલમ્ પ્રાણશ્ ચ ત્વં રજશ્ ચ ત્વં તમઃ સત્ત્વયુતસ્ તથા
પવિત્રોમાં પવિત્ર અને શુભમાં શુભ તમે જ છો; તમે પ્રાણ, રજસ, અને સત્વયુક્ત તમસ પણ છો.
પ્રાણો ઽપાનઃ સમાનશ્ ચ ઉદાનો વ્યાન એવ ચ ઉન્મેષશ્ ચ નિમેષશ્ ચ ક્ષુત્તૃઙ્જૃમ્ભા તથૈવ ચ
તમે પ્રાણ, અપાન, સમાન, ઉદાન અને વ્યાન છો; આંખ ખોલવું-બંધ કરવું, ભૂખ, તરસ અને જંભાઈ પણ તમે જ છો.
લોહિતાઙ્ગશ્ ચ દંષ્ટ્રી ચ મહાવક્ત્રો મહોદરઃ શુચિરોમા હરિચ્છ્મશ્રુર્ ઊર્ધ્વકેશશ્ ચલાચલઃ
લાલ રંગનું શરીર, મોટી દાઢો, વિશાળ મોં અને મોટું પેટ, શુદ્ધ વાળ, લીલા દાઢી, ઊભા વાળ, ક્યારેક હલનચલન કરતો અને ક્યારેક સ્થિર રહેતો.
ગીતવાદિત્રનૃત્યાઙ્ગો ગીતવાદનકપ્રિયઃ મત્સ્યો જાલો જલો ઽજય્યો જલવ્યાલઃ કુટીચરઃ
ગીત, વાદ્ય અને નૃત્ય એના અંગો છે; ગીત-વાદનમાં આનંદ માણે છે; તે માછલી છે, જાળ છે, પાણી છે, અજેય છે, જળમાં રહેતો સાપ છે અને ઝૂંપડામાં વસે છે.