ચારુરાવવિજુષ્ટાનિ કિંશુકાનાં વનાનિ ચ પર્વતસ્ય નિતમ્બેષુ સર્વેષુ ચ વિરેજિરે
પર્વતના દરેક ઢોળાણ પર સુંદર કિંચુકના વનો, deren મીઠા અવાજથી ગૂંજતા, ખુબ જ ઝગમગતા હતા.
તમાલગુલ્મૈસ્ તસ્યાસીચ્ છોભા હિમવતસ્ તદા નીલજીમૂતસંઘાતૈર્ નિલીનૈર્ ઇવ સંધિષુ
ત્યારે હિમવંતની શોભા, તામાલ અને ગુલ્મ વૃક્ષોથી વધેલી હતી, જેમ કે પર્વતની ફાટમાં નીલાં વાદળોના જૂથ છુપાઈ ગયા હોય.
નિકામપુષ્પૈઃ સુવિશાલશાખૈઃ સમુચ્છ્રિતૈશ્ ચન્દનચમ્પકૈશ્ ચ પ્રમત્તપુંસ્કોકિલસંપ્રલાપૈર્ હિમાચલો ઽતીવ તદા રરાજ
વિશાળ ડાળીઓ અને ભરપૂર ફૂલોવાળા ચંદન અને ચંપક વૃક્ષો, અને મદમસ્ત નર કોયલના મીઠા અવાજથી, હિમાલય એ સમયે ખૂબ તેજસ્વી લાગતો હતો.
શ્રુત્વા શબ્દં મૃદુમદકલં સર્વતઃ કોકિલાનાં ચઞ્ચત્પક્ષાઃ સમધુરતરં નીલકણ્ઠા વિનેદુઃ તેષાં શબ્દૈર્ ઉપચિતબલઃ પુષ્પચાપેષુહસ્તઃ સજ્જીભૂતસ્ ત્રિદશવનિતા વેદ્ધુમ્ અઙ્ગેષ્વ્ અનઙ્ગઃ
ચારે બાજુથી કોયલના નરમ અને મધુર અવાજ સાંભળી, નીલકંઠ પક્ષીઓ પાંખ ફફડાવીને વધુ મધુર ગાતા; એમના અવાજથી કામદેવ, પોતાના પુષ્પબાણ હાથમાં લઈને, દેવકન્યાઓના અંગોમાં વિધવા તૈયાર થયો.
પટુઃ સૂર્યાતપશ્ ચાપિ પ્રાયશો ઽલ્પજલાશયઃ દેવીવિવાહસમયે ગ્રીષ્મ આગાદ્ ધિમાચલમ્
સૂર્યની તીવ્ર તાપથી પાણી ઓછું મળતું હતું; એ રીતે, દેવીના લગ્ન સમયે, ઉનાળો હિમાલય પર આવી પહોંચ્યો.
સ ચાપિ તરુભિસ્ તત્ર બહુભિઃ કુસુમોત્કરૈઃ શોભયામ્ આસ શૃઙ્ગાણિ પ્રાલેયાદ્રેઃ સમન્તતઃ
ત્યાં અનેક વૃક્ષોના ફૂલોના ગૂચ્છોથી, ચારે બાજુ પર્વતના શિખરો સુંદર રીતે શોભતા હતા.
તથાપિ ચ ગિરૌ તત્ર વાયવઃ સુમનોહરાઃ વવુઃ પાટલવિસ્તીર્ણકદમ્બાર્જુનગન્ધિનઃ
ત્યાં પર્વત પર, પાટલ, કદંબ અને અર્જુનના સુગંધથી ભરેલા, અત્યંત મનમોહક પવન વહેતા હતા.
વાપ્યઃ પ્રફુલ્લપદ્મૌઘકેસરારુણમૂર્તયઃ અભવંસ્ તટસંઘુષ્ટફલહંસકદમ્બકાઃ
તળાવો, ફૂલેલા કમળના ગૂચ્છોથી અને લાલ કેસરથી રંગાયેલા, કાંઠે ફળ ખાવા આવેલા હંસ અને જળપંખીઓના ટોળાથી ગૂંજતા હતા.
તથા કુરબકાશ્ ચાપિ કુસુમાપાણ્ડુમૂર્તયઃ સર્વેષુ નગશૃઙ્ગેષુ ભ્રમરાવલિસેવિતાઃ
એ જ રીતે, પાંઢરા ફૂલોથી ઢંકાયેલા કુરબક વૃક્ષો, દરેક પર્વત શિખરે ભમરાંના ઝુંડથી ઘેરાયેલા હતા.
બકુલાશ્ ચ નિતમ્બેષુ વિશાલેષુ મહીભૃતઃ ઉત્સસર્જ મનોજ્ઞાનિ કુસુમાનિ સમન્તતઃ
પર્વતના વિશાળ ઢોળાણ પર બકુલ વૃક્ષોએ ચારે બાજુ મનોહર ફૂલ છોડી દીધા હતા.
ઇતિ કુસુમવિચિત્રસર્વવૃક્ષા વિવિધવિહંગમનાદરમ્યદેશાઃ હિમગિરિતનયાવિવાહભૂત્યૈ ષડ્ ઉપયયુર્ ઋતવો મુનિપ્રવીરાઃ
આ રીતે, વિવિધ ફૂલોવાળા સર્વ વૃક્ષો અને અનેક પક્ષીઓના ગીતોથી મનોહર બનેલા, છેય ઋતુઓ હિમગિરિની પુત્રીના લગ્ન માટે ત્યાં આવી પહોંચ્યા, હે મહાન ઋષિઓ.
તત એવં પ્રવૃત્તે તુ સર્વભૂતસમાગમે નાનાવાદ્યસમાકીર્ણે અહં તત્ર દ્વિજાતયઃ
પછી, જ્યારે બધા જીવો ભેગા થયા અને વિવિધ વાદ્યો વાગવા લાગ્યા, ત્યારે હું પણ, હે દ્વિજગણ, ત્યાં હાજર હતો.
શૈલપુત્રીમ્ અલંકૃત્ય યોગ્યાભરણસંપદા પુરં પ્રવેશિતવાંસ્ તાં સ્વયમ્ આદાય ભો દ્વિજાઃ
પર્વતકન્યાને યોગ્ય આભૂષણોથી શોભાવી, હું જાતે જ તેને શહેરમાં પ્રવેશ કરાવ્યો, હે દ્વિજગણ.
તતસ્ તુ પુનર્ એવેશમ્ અહં ચૈવોક્તવાન્ વિભુમ્ હવિર્ જુહોમિ વહ્નૌ તે ઉપાધ્યાયપદે સ્થિતઃ
પછી ફરીથી, હું ભગવાનને કહ્યું: 'હું તારા માટે અગ્નિમાં હવન અર્પણ કરું છું', એમ ઉપાધ્યાયપદે ઊભો રહીને.
દદાસિ મહ્યં યદ્ય્ આજ્ઞાં કર્તવ્યો ઽયં ક્રિયાવિધિઃ મામ્ આહ શંકરશ્ ચૈવં દેવદેવો જગત્પતિઃ
જો તમે મને આજ્ઞા આપો તો આ વિધિ કરવી જ પડશે – એમ દેવોના દેવ, જગતના સ્વામી શંકરે મને કહ્યું.
યદ્ ઉદ્દિષ્ટં સુરેશાન તત્ કુરુષ્વ યથેપ્સિતમ્ કર્તાસ્મિ વચનં સર્વં બ્રહ્મંસ્ તવ જગદ્વિભો
હે દેવોના સ્વામી, તમે જે કહ્યું છે, તે તમે તમારી ઈચ્છા પ્રમાણે કરો; હે બ્રહ્મા, જગતના પ્રભુ, હું તમારી દરેક વાત માન્ય રાખીશ.
તતશ્ ચાહં પ્રહૃષ્ટાત્મા કુશાન્ આદાય સત્વરમ્ હસ્તં દેવસ્ય દેવ્યાશ્ ચ યોગબન્ધેન યુક્તવાન્
પછી હું આનંદિત મનથી ઝડપથી કુશ ઘાસ લઈ આવ્યો અને યોગબળથી દેવ અને દેવીના હાથ જોડ્યા.
જ્વલનશ્ ચ સ્વયં તત્ર કૃતાઞ્જલિપુટઃ સ્થિતઃ શ્રુતિગીતૈર્ મહામન્ત્રૈર્ મૂર્તિમદ્ભિર્ ઉપસ્થિતૈઃ
ત્યાં અગ્નિ પોતે જ હાથ જોડીને ઊભા રહ્યા, અને વેદના સ્તુતિઓ અને મહામંત્રો સાથે, સ્વરૂપે પ્રગટ થયા.
યથોક્તવિધિના હુત્વા સર્પિસ્ તદ્ અમૃતં હવિઃ તતસ્ તં જ્વલનં સર્વં કારયિત્વા પ્રદક્ષિણમ્
નક્કી કરેલા વિધિ પ્રમાણે ઘીનું હવન કરીને, એ અમૃતરૂપ હવન અર્પણ કર્યું; પછી મેં અગ્નિને સાક્ષી બનાવી, તેમને પ્રદક્ષિણ કરાવી.
મુક્ત્વા હસ્તસમાયોગં સહિતઃ સર્વદૈવતૈઃ પુત્રૈશ્ ચ માનસૈઃ સિદ્ધૈઃ પ્રહૃષ્ટેનાન્તરાત્મના
હાથ છોડીને, બધા દેવતાઓ, મનથી ઉત્પન્ન પુત્રો અને સિદ્ધો સાથે, આનંદિત હૃદયથી હું સાથે રહ્યો.
વૃત્ત ઉદ્વાહકાલે તુ પ્રણમ્ય ચ વૃષધ્વજમ્ યોગેનૈવ તયોર્ વિપ્રાસ્ તદ્ ઉમાપરમેશયોઃ
લગ્ન સમયે, બ્રાહ્મણોએ યોગબળથી વૃષધ્વજને અને ઉમા-પરમેશ્વર, એ બંનેને વંદન કર્યું.
ઉદ્વાહઃ સ પરો વૃત્તો યં દેવા ન વિદુઃ ક્વચિત્ ઇતિ વઃ સર્વમ્ આખ્યાતં સ્વયંવરમ્ ઇદં શુભમ્ ઉદ્વાહશ્ ચૈવ દેવસ્ય શૃણુધ્વં પરમાદ્ભુતમ્
એ સર્વોચ્ચ લગ્ન સંપન્ન થયા, જે દેવતાઓએ ક્યાંય જાણ્યા નથી; આ શુભ સ્વયંવર અને દેવના અદ્ભુત લગ્નની વાત મેં તમને કહી, હવે સાંભળો.
અથ વૃત્તે વિવાહે તુ ભવસ્યામિતતેજસઃ પ્રહર્ષમ્ અતુલં ગત્વા દેવાઃ શક્રપુરોગમાઃ તુષ્ટુવુર્ વાગ્ભિર્ આદ્યાભિઃ પ્રણેમુસ્ તે મહેશ્વરમ્
પછી, અમાપ તેજવાળા ભવનાં લગ્ન થયા પછી, ઇન્દ્ર સહિત બધા દેવતાઓ અત્યંત આનંદિત થયા, સુંદર વાણીથી સ્તુતિ કરી અને મહેશ્વરને વંદન કર્યું.
નમઃ પર્વતલિઙ્ગાય પર્વતેશાય વૈ નમઃ નમઃ પવનવેગાય વિરૂપાયાજિતાય ચ નમઃ ક્લેશવિનાશાય દાત્રે ચ શુભસંપદામ્
પર્વતલિંગધારીને નમસ્કાર, પર્વતના સ્વામી ને નમસ્કાર; પવનની જેમ ઝડપી અને અનોખા, અજેયને નમસ્કાર; દુઃખનો નાશ કરનાર અને શુભ સંપત્તિ આપનારને નમસ્કાર.
નમો નીલશિખણ્ડાય અમ્બિકાપતયે નમઃ નમઃ પવનરૂપાય શતરૂપાય વૈ નમઃ
નીલકંઠધારીને, અંબિકા પતિને નમસ્કાર; પવનરૂપ અને અનેકરૂપ ધરાવનારને પણ નમસ્કાર.
નમો ભૈરવરૂપાય વિરૂપનયનાય ચ નમઃ સહસ્રનેત્રાય સહસ્રચરણાય ચ
ભૈરવરૂપ ધરાવનારને, વિશિષ્ટ નેત્રવાળા ને નમસ્કાર; હજારો આંખો અને હજારો પગ ધરાવનારને નમસ્કાર.
નમો દેવવયસ્યાય વેદાઙ્ગાય નમો નમઃ વિષ્ટમ્ભનાય શક્રસ્ય બાહ્વોર્ વેદાઙ્કુરાય ચ
દેવોના મિત્રને, વેદાંગરૂપને નમસ્કાર; ઇન્દ્રને રોકનાર અને વેદના શાખાઓ જેવા બાહુ ધરાવનારને નમસ્કાર.
ચરાચરાધિપતયે શમનાય નમો નમઃ સલિલાશયલિઙ્ગાય યુગાન્તાય નમો નમઃ
ચલ અને અચલ બધાના સ્વામી, શાંતિદાતા ને નમસ્કાર; જળમાં નિવાસ કરનાર અને યુગના અંતકર્તા ને નમસ્કાર.
નમઃ કપાલમાલાય કપાલસૂત્રધારિણે નમઃ કપાલહસ્તાય દણ્ડિને ગદિને નમઃ
કપાળમાળાધારીને, કપાળની માળા પહેરનારને નમસ્કાર; કપાળ હાથમાં ધરાવનાર, દંડ અને ગદા ધારણ કરનારને નમસ્કાર.
નમસ્ ત્રૈલોક્યનાથાય પશુલોકરતાય ચ નમઃ ખટ્વાઙ્ગહસ્તાય પ્રમથાર્તિહરાય ચ
ત્રણે લોકના સ્વામી, પ્રાણીઓમાં આનંદ માણનારને નમસ્કાર; ખટ્વાંગ ધારણ કરનાર અને પ્રમથગણોના દુઃખ દૂર કરનારને નમસ્કાર.