કોયષ્ટિદાત્યૂહબલાકયુક્તા દૃશ્યાસ્ તુ પદ્મોત્પલમીનપૂર્ણાઃ ખગાશ્ ચ નાનાવિધભૂષિતાઙ્ગા દૃશ્યાસ્ તુ વૃક્ષેષુ સુચિત્રપક્ષાઃ
તળાવો કમળ, કુમુદ અને માછલીઓથી ભરેલા, કોયષ્ટી, દાત્યૂહ અને બગલાથી શોભતા હતા; અને વૃક્ષોમાં અનેક પ્રકારના, રંગબેરંગી પાંખવાળા સુંદર પક્ષીઓ દેખાતા હતા.
ક્રીડાસુ યુક્તાન્ અથ તર્જયન્તઃ કુર્વન્તિ શબ્દં મદનેરિતાઙ્ગાઃ તસ્મિન્ ગિરાવ્ અદ્રિસુતાવિવાહે વવુશ્ ચ વાતાઃ સુખશીતલાઙ્ગાઃ
ત્યાં રમતા રમતા, એકબીજાને પડકારતા, આનંદથી અવાજ કરતાં અને મનમાં ઉલ્લાસથી ભરેલા, એ પર્વત પર પર્વતપુત્રીના લગ્ન સમયે સુખદ, ઠંડા પવન ફૂંકાઈ રહ્યા હતા.
પુષ્પાણિ શુભ્રાણ્ય્ અપિ પાતયન્તઃ શનૈર્ નગેભ્યો મલયાદ્રિજાતાઃ તથૈવ સર્વે ઋતવશ્ ચ પુણ્યાશ્ ચકાશિરે ઽન્યોન્યવિમિશ્રિતાઙ્ગાઃ
મલયાચલથી ઉદ્ભવેલા પવન વૃક્ષો પરથી ધોળા ફૂલો હળવે હળવે પાડી રહ્યા હતા; અને બધા શુભ ઋતુઓ એકબીજા સાથે ભળીને તેજસ્વી લાગતા હતા.
સમદાલિકુલોદ્ગીતશિલાકુસુમસંચયૈઃ પરસ્પરં હિ માલત્યો ભાવયન્ત્યો વિરેજિરે
માદક ભમરોના ગીત અને પથ્થરફૂલની ગૂંચવણથી એકબીજાને સહારો આપતી માલતીલતાઓ ખૂબ જ શોભતી હતી.
નીલાનિ નીલામ્બુરુહૈઃ પયાંસિ ગૌરાણિ ગૌરૈશ્ ચ મૃણાલદણ્ડૈઃ રક્તૈશ્ ચ રક્તાનિ ભૃશં કૃતાનિ મત્તદ્વિરેફાવલિજુષ્ટપત્ત્રૈઃ
પાણી ક્યાંક નીલા કમળથી નીલું, ક્યાંક ધોળા મૃણાળના દંડથી ધોળું, અને ક્યાંક લાલ કમળથી લાલ બની ગયું હતું, અને એ પાંદડાઓ પર મદમસ્ત ભમરોની ટોળીઓ ફરતી હતી.
હૈમાનિ વિસ્તીર્ણજલેષુ કેષુચિન્ નિરન્તરં ચારુતરાણિ કેષુચિત્ વૈદૂર્યનાલાનિ સરઃસુ કેષુચિત્ પ્રજજ્ઞિરે પદ્મવનાનિ સર્વતઃ
કેટલાક વિશાળ તળાવોમાં સર્વત્ર સુવર્ણ કમળો ખીલી ઉઠ્યા, ક્યાંક સુંદર વૈદૂર્યના દંડ દેખાયા, અને ક્યાંક તળાવોમાં ચારે બાજુ કમળવનો ફેલાઈ ગયા.
વાપ્યસ્ તત્રાભવન્ રમ્યાઃ કમલોત્પલપુષ્પિતાઃ નાનાવિહંગસંજુષ્ટા હૈમસોપાનપઙ્ક્તયઃ
ત્યાં સુંદર તળાવો હતા, જેમાં કમળ અને નિલોત્પલ ફૂલી ઉઠ્યા હતા, અનેક પ્રકારના પક્ષીઓથી ભરેલા અને સોનાની પાંખીવાળી પાંખીઓથી ઘેરાયેલા હતા.
શૃઙ્ગાણિ તસ્ય તુ ગિરેઃ કર્ણિકારૈઃ સુપુષ્પિતૈઃ સમુચ્છ્રિતાન્ય્ અવિરલૈર્ હેમાનીવ બભુર્ દ્વિજાઃ
એ પર્વતના શિખરો, પુષ્પોથી લદાયેલા કર્ણિકાર વૃક્ષોથી સતત ઊંચા ઉઠેલા, દૂધિયા બ્રાહ્મણો, સોનાની જેમ ઝગમગતા લાગતા હતા.
ઈષદ્વિભિન્નકુસુમૈઃ પાટલૈશ્ ચાપિ પાટલાઃ સંબભૂવુર્ દિશઃ સર્વાઃ પવનાકમ્પિમૂર્તિભિઃ
પાટલ વૃક્ષોના થોડા ફાટેલા અને પાટલ રંગના ફૂલો પવનમાં લહેરાતા, એથી ચારે દિશાઓ લાલચટ્ટ થઈ ગઈ હતી.
કૃષ્ણાર્જુના દશગુણા નીલાશોકમહીરુહાઃ ગિરૌ વવૃધિરે ફુલ્લાઃ સ્પર્ધયન્તઃ પરસ્પરમ્
પર્વત પર કૃષ્ણ, અર્જુન, દસગણી નીલાશોક અને બીજા મહાન વૃક્ષો ફૂલોથી ભરપૂર થઈને, એકબીજાથી સ્પર્ધા કરતા હોય તેમ ઉગતા હતા.
ચારુરાવવિજુષ્ટાનિ કિંશુકાનાં વનાનિ ચ પર્વતસ્ય નિતમ્બેષુ સર્વેષુ ચ વિરેજિરે
પર્વતના દરેક ઢોળાણ પર સુંદર કિંચુકના વનો, deren મીઠા અવાજથી ગૂંજતા, ખુબ જ ઝગમગતા હતા.
તમાલગુલ્મૈસ્ તસ્યાસીચ્ છોભા હિમવતસ્ તદા નીલજીમૂતસંઘાતૈર્ નિલીનૈર્ ઇવ સંધિષુ
ત્યારે હિમવંતની શોભા, તામાલ અને ગુલ્મ વૃક્ષોથી વધેલી હતી, જેમ કે પર્વતની ફાટમાં નીલાં વાદળોના જૂથ છુપાઈ ગયા હોય.
નિકામપુષ્પૈઃ સુવિશાલશાખૈઃ સમુચ્છ્રિતૈશ્ ચન્દનચમ્પકૈશ્ ચ પ્રમત્તપુંસ્કોકિલસંપ્રલાપૈર્ હિમાચલો ઽતીવ તદા રરાજ
વિશાળ ડાળીઓ અને ભરપૂર ફૂલોવાળા ચંદન અને ચંપક વૃક્ષો, અને મદમસ્ત નર કોયલના મીઠા અવાજથી, હિમાલય એ સમયે ખૂબ તેજસ્વી લાગતો હતો.
શ્રુત્વા શબ્દં મૃદુમદકલં સર્વતઃ કોકિલાનાં ચઞ્ચત્પક્ષાઃ સમધુરતરં નીલકણ્ઠા વિનેદુઃ તેષાં શબ્દૈર્ ઉપચિતબલઃ પુષ્પચાપેષુહસ્તઃ સજ્જીભૂતસ્ ત્રિદશવનિતા વેદ્ધુમ્ અઙ્ગેષ્વ્ અનઙ્ગઃ
ચારે બાજુથી કોયલના નરમ અને મધુર અવાજ સાંભળી, નીલકંઠ પક્ષીઓ પાંખ ફફડાવીને વધુ મધુર ગાતા; એમના અવાજથી કામદેવ, પોતાના પુષ્પબાણ હાથમાં લઈને, દેવકન્યાઓના અંગોમાં વિધવા તૈયાર થયો.
પટુઃ સૂર્યાતપશ્ ચાપિ પ્રાયશો ઽલ્પજલાશયઃ દેવીવિવાહસમયે ગ્રીષ્મ આગાદ્ ધિમાચલમ્
સૂર્યની તીવ્ર તાપથી પાણી ઓછું મળતું હતું; એ રીતે, દેવીના લગ્ન સમયે, ઉનાળો હિમાલય પર આવી પહોંચ્યો.
સ ચાપિ તરુભિસ્ તત્ર બહુભિઃ કુસુમોત્કરૈઃ શોભયામ્ આસ શૃઙ્ગાણિ પ્રાલેયાદ્રેઃ સમન્તતઃ
ત્યાં અનેક વૃક્ષોના ફૂલોના ગૂચ્છોથી, ચારે બાજુ પર્વતના શિખરો સુંદર રીતે શોભતા હતા.
તથાપિ ચ ગિરૌ તત્ર વાયવઃ સુમનોહરાઃ વવુઃ પાટલવિસ્તીર્ણકદમ્બાર્જુનગન્ધિનઃ
ત્યાં પર્વત પર, પાટલ, કદંબ અને અર્જુનના સુગંધથી ભરેલા, અત્યંત મનમોહક પવન વહેતા હતા.
વાપ્યઃ પ્રફુલ્લપદ્મૌઘકેસરારુણમૂર્તયઃ અભવંસ્ તટસંઘુષ્ટફલહંસકદમ્બકાઃ
તળાવો, ફૂલેલા કમળના ગૂચ્છોથી અને લાલ કેસરથી રંગાયેલા, કાંઠે ફળ ખાવા આવેલા હંસ અને જળપંખીઓના ટોળાથી ગૂંજતા હતા.
તથા કુરબકાશ્ ચાપિ કુસુમાપાણ્ડુમૂર્તયઃ સર્વેષુ નગશૃઙ્ગેષુ ભ્રમરાવલિસેવિતાઃ
એ જ રીતે, પાંઢરા ફૂલોથી ઢંકાયેલા કુરબક વૃક્ષો, દરેક પર્વત શિખરે ભમરાંના ઝુંડથી ઘેરાયેલા હતા.
બકુલાશ્ ચ નિતમ્બેષુ વિશાલેષુ મહીભૃતઃ ઉત્સસર્જ મનોજ્ઞાનિ કુસુમાનિ સમન્તતઃ
પર્વતના વિશાળ ઢોળાણ પર બકુલ વૃક્ષોએ ચારે બાજુ મનોહર ફૂલ છોડી દીધા હતા.
ઇતિ કુસુમવિચિત્રસર્વવૃક્ષા વિવિધવિહંગમનાદરમ્યદેશાઃ હિમગિરિતનયાવિવાહભૂત્યૈ ષડ્ ઉપયયુર્ ઋતવો મુનિપ્રવીરાઃ
આ રીતે, વિવિધ ફૂલોવાળા સર્વ વૃક્ષો અને અનેક પક્ષીઓના ગીતોથી મનોહર બનેલા, છેય ઋતુઓ હિમગિરિની પુત્રીના લગ્ન માટે ત્યાં આવી પહોંચ્યા, હે મહાન ઋષિઓ.
તત એવં પ્રવૃત્તે તુ સર્વભૂતસમાગમે નાનાવાદ્યસમાકીર્ણે અહં તત્ર દ્વિજાતયઃ
પછી, જ્યારે બધા જીવો ભેગા થયા અને વિવિધ વાદ્યો વાગવા લાગ્યા, ત્યારે હું પણ, હે દ્વિજગણ, ત્યાં હાજર હતો.
શૈલપુત્રીમ્ અલંકૃત્ય યોગ્યાભરણસંપદા પુરં પ્રવેશિતવાંસ્ તાં સ્વયમ્ આદાય ભો દ્વિજાઃ
પર્વતકન્યાને યોગ્ય આભૂષણોથી શોભાવી, હું જાતે જ તેને શહેરમાં પ્રવેશ કરાવ્યો, હે દ્વિજગણ.
તતસ્ તુ પુનર્ એવેશમ્ અહં ચૈવોક્તવાન્ વિભુમ્ હવિર્ જુહોમિ વહ્નૌ તે ઉપાધ્યાયપદે સ્થિતઃ
પછી ફરીથી, હું ભગવાનને કહ્યું: 'હું તારા માટે અગ્નિમાં હવન અર્પણ કરું છું', એમ ઉપાધ્યાયપદે ઊભો રહીને.
દદાસિ મહ્યં યદ્ય્ આજ્ઞાં કર્તવ્યો ઽયં ક્રિયાવિધિઃ મામ્ આહ શંકરશ્ ચૈવં દેવદેવો જગત્પતિઃ
જો તમે મને આજ્ઞા આપો તો આ વિધિ કરવી જ પડશે – એમ દેવોના દેવ, જગતના સ્વામી શંકરે મને કહ્યું.
યદ્ ઉદ્દિષ્ટં સુરેશાન તત્ કુરુષ્વ યથેપ્સિતમ્ કર્તાસ્મિ વચનં સર્વં બ્રહ્મંસ્ તવ જગદ્વિભો
હે દેવોના સ્વામી, તમે જે કહ્યું છે, તે તમે તમારી ઈચ્છા પ્રમાણે કરો; હે બ્રહ્મા, જગતના પ્રભુ, હું તમારી દરેક વાત માન્ય રાખીશ.
તતશ્ ચાહં પ્રહૃષ્ટાત્મા કુશાન્ આદાય સત્વરમ્ હસ્તં દેવસ્ય દેવ્યાશ્ ચ યોગબન્ધેન યુક્તવાન્
પછી હું આનંદિત મનથી ઝડપથી કુશ ઘાસ લઈ આવ્યો અને યોગબળથી દેવ અને દેવીના હાથ જોડ્યા.
જ્વલનશ્ ચ સ્વયં તત્ર કૃતાઞ્જલિપુટઃ સ્થિતઃ શ્રુતિગીતૈર્ મહામન્ત્રૈર્ મૂર્તિમદ્ભિર્ ઉપસ્થિતૈઃ
ત્યાં અગ્નિ પોતે જ હાથ જોડીને ઊભા રહ્યા, અને વેદના સ્તુતિઓ અને મહામંત્રો સાથે, સ્વરૂપે પ્રગટ થયા.
યથોક્તવિધિના હુત્વા સર્પિસ્ તદ્ અમૃતં હવિઃ તતસ્ તં જ્વલનં સર્વં કારયિત્વા પ્રદક્ષિણમ્
નક્કી કરેલા વિધિ પ્રમાણે ઘીનું હવન કરીને, એ અમૃતરૂપ હવન અર્પણ કર્યું; પછી મેં અગ્નિને સાક્ષી બનાવી, તેમને પ્રદક્ષિણ કરાવી.
મુક્ત્વા હસ્તસમાયોગં સહિતઃ સર્વદૈવતૈઃ પુત્રૈશ્ ચ માનસૈઃ સિદ્ધૈઃ પ્રહૃષ્ટેનાન્તરાત્મના
હાથ છોડીને, બધા દેવતાઓ, મનથી ઉત્પન્ન પુત્રો અને સિદ્ધો સાથે, આનંદિત હૃદયથી હું સાથે રહ્યો.