સમભ્યગાત્ કશ્યપસૂનુર્ એક આદિત્યમધ્યાદ્ ભગનામધારી પીનાઙ્ગયષ્ટિઃ સુકૃતાઙ્ગહાર તેજોબલાજ્ઞાસદૃશપ્રભાવઃ
કશ્યપપુત્ર ભગ, એકલા, આદિત્યોમાંથી આવ્યા, મજબૂત શરીર, શુભ આભૂષણોથી સજ્જ, તેજ, બળ અને અધિકારથી સમાન પ્રભા ધરાવતા.
દણ્ડં સમાગૃહ્ય કૃતાન્ત આગાદ્ આરુહ્ય ભીમં મહિષં જવેન મહામહીધ્રોચ્છ્રયપીનગાત્રઃ સ્વર્ણાદિરત્નાઞ્ચિતચારુવેશઃ
દંડ લઈને કૃતાંત ઝડપથી ભયાનક મહિષ પર ચડીને આવ્યો, વિશાળ શરીર ધરાવતો, સોનાં અને રત્નોથી શોભિત સુંદર વેશ ધરાવતો.
સમીરણઃ સર્વજગદ્વિભર્તા વિમાનમ્ આરુહ્ય સમભ્યગાદ્ ધિ સંતાપયન્ સર્વસુરાસુરેશાંસ્ તેજોધિકસ્ તેજસિ સંનિવિષ્ટઃ
સમીર, સર્વ જગતના પોષક, પોતાના વિમાન પર ચડીને આવ્યા, જેમનું તેજ સર્વ દેવ-દૈત્યના રાજાઓને પણ દબાવી દેતું હતું.
વહ્નિઃ સમભ્યેત્ય સુરેન્દ્રમધ્યે જ્વલન્ પ્રતસ્થૌ વરવેશધારી નાનામણિપ્રજ્વલિતાઙ્ગયષ્ટિર્ જગદ્વરં દિવ્યવિમાનમ્ અગ્ર્યમ્
અગ્નિ દેવો વચ્ચે તેજથી પ્રગટ, સુંદર વેશ ધારણ કરીને, વિવિધ મણિઓથી ઝગમગતાં અંગો સાથે, સર્વ શ્રેષ્ઠ દિવ્ય વિમાન ધરાવતો, આવ્યો.
આરુહ્ય સર્વદ્રવિણાધિપેશઃ સ રાજરાજસ્ ત્વરિતો ઽભ્યગાચ્ ચ આપ્યાયયન્ સર્વસુરાસુરેશાન્ કાન્ત્યા ચ વેશેન ચ ચારુરૂપઃ
સર્વ ધનની માલિક, રાજાઓના રાજા, ઝડપથી પોતાના વિમાન પર ચડીને આવ્યા, જેમની કાંતિ અને રૂપે સર્વ દેવ-દૈત્યના રાજાઓ પણ મંત્રમુગ્ધ થયા.
જ્વલન્ મહારત્નવિચિત્રરૂપં વિમાનમ્ આરુહ્ય શશી સમાયાત્ શ્યામાઙ્ગયષ્ટિઃ સુવિચિત્રવેશઃ સર્વાઙ્ગ આબદ્ધસુગન્ધિમાલ્યઃ
ચમકતો ચંદ્ર, અદભુત રત્નોથી શોભિત વિમાન પર આવી પહોંચ્યો, શ્યામવર્ણ શરીર અને સુંદર વેશ, સર્વ અંગોમાં સુગંધિત હાર પહેરેલા.
તાર્ક્ષ્યં સમારુહ્ય મહીધ્રકલ્પં ગદાધરો ઽસૌ ત્વરિતઃ સમેતઃ અથાશ્વિનૌ ચાપિ ભિષગ્વરૌ દ્વાવ્ એકં વિમાનં ત્વરયાધિરુહ્ય
ગદા ધારણ કરનાર ભગવાને મહાપર્વત જેવા તાર્ક્ષ્ય પર ઝડપથી આરોહણ કર્યું અને બે શ્રેષ્ઠ વૈદ્ય અશ્વિનીકુમારો સાથે એક જ દિવ્ય વિમાનમાં ચડ્યા.
મનોહરૌ પ્રજ્વલચારુવેશૌ આજગ્મતુર્ દેવવરૌ સુવીરૌ સહસ્રનાગઃ સ્ફુરદગ્નિવર્ણં બિભ્રત્ તદાનીં જ્વલનાર્કતેજાઃ
દિવ્ય તેજવાળા, સુંદર વેશધારી એ બે દેવતાઓ, પરાક્રમી અને શૂરવીર, હજારો સાપો સાથે આવ્યા. તેમના શરીર અગ્નિ અને સૂર્ય જેવું તેજ પાથરી રહ્યા હતા.
સાર્ધં સ નાગૈર્ અપરૈર્ મહાત્મા વિમાનમ્ આરુહ્ય સમભ્યગાચ્ ચ દિતેઃ સુતાનાં ચ મહાસુરાણાં વહ્ન્યર્કશક્રાનિલતુલ્યભાસામ્
એ મહાત્માએ અન્ય સાપો સાથે વિમાનમાં ચડી, દિતિના પુત્રો અને મહાસુરો પાસે પહોંચ્યા, જેમનું તેજ અગ્નિ, સૂર્ય, ઇન્દ્ર અને પવન જેટલું હતું.
વરાનુરૂપં પ્રવિધાય વેશં વૃન્દં સમાગાત્ પુરતઃ સુરાણામ્ ગન્ધર્વરાજઃ સ ચ ચારુરૂપી દિવ્યાઙ્ગદો દિવ્યવિમાનચારી
દરેકે પોતાના યોગ્ય વેશ ધારણ કર્યો અને દેવતાઓની સામે સભામાં એકત્ર થયા. સુંદર રૂપવાળા ગંધર્વરાજ, દિવ્ય આભૂષણોથી સજ્જ, દિવ્ય વિમાનમાં ફરતા હતા.
ગન્ધર્વસંઘૈઃ સહિતો ઽપ્સરોભિઃ શક્રાજ્ઞયા તત્ર સમાજગામ અન્યે ચ દેવાસ્ ત્રિદિવાત્ તદાનીં પૃથક્ પૃથક્ ચારુગૃહીતવેશાઃ
ગંધર્વો અને અપ્સરાઓના સમૂહ સાથે, તેઓ ઇન્દ્રના આદેશે ત્યાં આવ્યા. બીજા દેવતાઓ પણ સ્વર્ગમાંથી અલગ અલગ, સુંદર વેશમાં આવ્યા.
આજગ્મુર્ આરુહ્ય વિમાનપૃષ્ઠં ગન્ધર્વયક્ષોરગકિંનરાશ્ ચ શચીપતિસ્ તત્ર સુરેન્દ્રમધ્યે રરાજ રાજાધિકલક્ષ્યમૂર્તિઃ
ગંધર્વો, યક્ષો, સાપો અને કિન્નરો પણ વિમાન પર ચડી આવ્યા. દેવમધ્યે શચીપતિ એવા ઇન્દ્રની મુર્તિ સર્વ રાજાઓ કરતાં વિશિષ્ટ અને તેજસ્વી લાગી.
આજ્ઞાબલૈશ્વર્યકૃતપ્રમોદઃ સ્વયંવરં તં સમલંચકાર હેતુસ્ ત્રિલોકસ્ય જગત્પ્રસૂતેર્ માતા ચ તેષાં સસુરાસુરાણામ્
આદેશ અને સત્તાના બળથી આનંદિત થઈ, તેણે સ્વયંવરનું આયોજન કર્યું. જેણે ત્રણેય લોક અને જગતનું સર્જન કર્યું, એવી દેવી દેવો અને અસુરોની માતા હતી.
પત્ની ચ શંભોઃ પુરુષસ્ય ધીમતો ગીતા પુરાણે પ્રકૃતિઃ પરા યા દક્ષસ્ય કોપાદ્ ધિમવદ્ગૃહં સા કાર્યાર્થમાયાત્ ત્રિદિવૌકસાં હિ
શંભુની પત્ની, વિદ્વાન પુરુષની, જે પુરાણોમાં પરા પ્રકૃતિ તરીકે ગવાય છે, દક્ષના રોષથી ધીમાનના ઘરમાંથી ફરજ માટે નીકળી, અને સ્વર્ગવાસીઓમાં આવી.
વિમાનપૃષ્ઠે મણિહેમજુષ્ટે સ્થિતા વલચ્ચામરવીજિતાઙ્ગી સર્વર્તુપુષ્પાં સુસુગન્ધમાલાં પ્રગૃહ્ય દેવી પ્રસભં પ્રતસ્થે
મણિ અને સોનાથી શોભતા વિમાન પર ઊભી રહી, ચામરાથી પંખાવાળી, સર્વ ઋતુના સુગંધિત અને સુંદર ફૂલોની માળા લઈને દેવી નિર્ભયતાથી આગળ વધી.
માલાં પ્રગૃહ્ય દેવ્યાં તુ સ્થિતાયાં દેવસંસદિ શક્રાદ્યૈર્ આગતૈર્ દેવૈઃ સ્વયંવર ઉપાગતે
દેવી જ્યારે દેવસભામાં માળા લઈને ઊભી રહી, ત્યારે ઇન્દ્ર અને બીજા દેવતાઓ હાજર હતા અને સ્વયંવર શરૂ થયું.
દેવ્યા જિજ્ઞાસયા શંભુર્ ભૂત્વા પઞ્ચશિખઃ શિશુઃ ઉત્સઙ્ગતલસંસુપ્તો બભૂવ સહસા વિભુઃ
દેવીની જિજ્ઞાસાથી શંભુએ પાંચ જટાવાળો બાળક રૂપ ધારણ કર્યું અને અચાનક તેની ગોદમાં સુઈ ગયો.
તતો દદર્શ તં દેવી શિશું પઞ્ચશિખં સ્થિતમ્ જ્ઞાત્વા તં સમવધ્યાનાજ્ જગૃહે પ્રીતિસંયુતા
પછી દેવીએ એ પાંચ જટાવાળું બાળક જોયું, તેને યોગ્ય ઓળખી આનંદપૂર્વક ઉઠાવી લીધું.
અથ સા શુદ્ધસંકલ્પા કાઙ્ક્ષિતં પ્રાપ્ય સત્પતિમ્ નિવૃત્તા ચ તદા તસ્થૌ કૃત્વા સા હૃદિ તં વિભુમ્
પછી, શુદ્ધ મનથી, ઇચ્છિત પતિ પ્રાપ્ત કરી, તેણે એ ભગવાનને હૃદયમાં ધારણ કરીને શાંત રહી.
તતો દૃષ્ટ્વા શિશું દેવા દેવ્યા ઉત્સઙ્ગવર્તિનમ્ કો ઽયમ્ અત્રેતિ સંમન્ત્ર્ય ચુક્રુશુર્ ભૃશમોહિતાઃ
પછી દેવોએ દેવીની ગોદમાં એ બાળક જોઈને વિચાર્યું, 'આ કોણ છે?' અને ખૂબ જ આશ્ચર્યચકિત થઈને બોલી ઉઠ્યા.
વજ્રમ્ આહારયત્ તસ્ય બાહુમ્ ઉત્ક્ષિપ્ય વૃત્રહા સ બાહુર્ ઉત્થિતસ્ તસ્ય તથૈવ સમતિષ્ઠત
વૃત્રહંતાએ હાથ ઉંચો કરીને વજ્ર લાવ્યું, પણ એ બાળકનો હાથ પણ એ જ રીતે ઊંચો રહીને સ્થિર રહ્યો.
સ્તમ્ભિતઃ શિશુરૂપેણ દેવદેવેન શંભુના વજ્રં ક્ષેપ્તું ન શશાક વૃત્રહા ચલિતું ન ચ
શંભુના દિવ્ય શક્તિથી એ બાળક સ્થિર થઈ ગયો; વૃત્રહંતા વજ્ર ફેંકી શક્યા નહીં અને હલાવી પણ શક્યા નહીં.
ભગો નામ તતો દેવ આદિત્યઃ કાશ્યપો બલી ઉત્ક્ષિપ્ય આયુધં દીપ્તં છેત્તુમ્ ઇચ્છન્ વિમોહિતઃ
પછી કશ્યપપુત્ર, બળવાન ભગવાન ભાગાએ તેજસ્વી શસ્ત્ર ઉંચું કર્યું, પણ તેને પણ મોહ આવી ગયો.
તસ્યાપિ ભગવાન્ બાહું તથૈવાસ્તમ્ભયત્ તદા બલં તેજશ્ ચ યોગશ્ ચ તથૈવાસ્તમ્ભયદ્ વિભુઃ
ત્યારે ભગવાને તેનો હાથ પણ એ જ રીતે સ્થિર કરી દીધો અને એ સમયે તેની શક્તિ, તેજ અને યોગ પણ રોકી દીધા.
શિરઃ પ્રકમ્પયન્ વિષ્ણુઃ શંકરં સમવૈક્ષત અથ તેષુ સ્થિતેષ્વ્ એવં મન્યુમત્સુ સુરેષુ ચ
વિષ્ણુએ માથું હલાવતાં શંકર તરફ જોયું; અને એ રીતે બધા દેવતાઓ અને અન્ય દેવતાઓ પણ ગુસ્સે ભરાયા હતા.
અહં પરમસંવિગ્નો ધ્યાનમ્ આસ્થાય સાદરમ્ બુદ્ધવાન્ દેવદેવેશમ્ ઉમોત્સઙ્ગે સમાસ્થિતમ્
હું ખૂબ ચિંતિત થઈ, શ્રદ્ધાપૂર્વક ધ્યાનમાં બેસ્યો અને દેવોના દેવ, ઉમાના ખોળામાં બેઠેલા ભગવાનને જોયા.
જ્ઞાત્વાહં પરમેશાનં શીઘ્રમ્ ઉત્થાય સાદરમ્ વવન્દે ચરણં શંભોઃ સ્તુતવાંસ્ તમ્ અહં દ્વિજાઃ
પરમેશ્વરને ઓળખીને, હું તરત જ શ્રદ્ધાથી ઊભો થયો, શંભુના પગે નમન કર્યું અને તેમની સ્તુતિ કરી, હે દ્વિજો.
પુરાણૈઃ સામસંગીતૈઃ પુણ્યાખ્યૈર્ ગુહ્યનામભિઃ અજસ્ ત્વમ્ અજરો દેવઃ સ્રષ્ટા વિભુઃ પરાપરમ્
સામવેદના પ્રાચીન પવિત્ર અને ગુપ્ત નામવાળા સ્તોત્રોથી મેં કહ્યુઃ 'હે ભગવાન, તમે અજન્મા છો, વૃદ્ધાવસ્થાથી પર છો, સર્વના સર્જનહાર અને સર્વત્ર વ્યાપક છો, પ્રગટ અને અપ્રગટ બંનેથી પર છો.'
પ્રધાનં પુરુષો યસ્ ત્વં બ્રહ્મ ધ્યેયં તદ્ અક્ષરમ્ અમૃતં પરમાત્મા ચ ઈશ્વરઃ કારણં મહત્
તમે મૂળ પુરુષ છો, ધ્યાન કરવા યોગ્ય અક્ષય બ્રહ્મ છો, અમર, સર્વોચ્ચ આત્મા, ઈશ્વર અને મહાન કારણ છો.
બ્રહ્મસૃક્ પ્રકૃતેઃ સ્રષ્ટા સર્વકૃત્ પ્રકૃતેઃ પરઃ ઇયં ચ પ્રકૃતિર્ દેવી સદા તે સૃષ્ટિકારણમ્
તમે બ્રહ્માના સર્જનહાર, પ્રકૃતિના સર્જક, સર્વના કર્તા અને પ્રકૃતિથી પણ પર છો; અને આ દેવી પ્રકૃતિ પણ હંમેશા તમારી સર્જનશક્તિનું કારણ છે.