તત્રૈવાવસ્થિતો હ્ય્ આસીદ્ અહં વિષ્ણુર્ મહેશ્વરઃ વિમૂઢાસ્ તામસાઃ સર્વે પ્રધ્યાયન્તિ તમ્ ઈશ્વરમ્
ત્યાં હું, વિષ્ણુ અને મહેશ્વર રહેલા; બધાં અંધકારથી મૂઢ થઈ એ ઈશ્વરની ધ્યાનમાં લીન હતા.
તતો વૈ સુમહાતેજાઃ પ્રાદુર્ભૂતસ્ તમોનુદઃ ધ્યાનયોગેન ચાસ્માભિર્ વિજ્ઞાતઃ સવિતા તદા
પછી અતિ તેજસ્વી, અંધકારને દૂર કરનાર દેવ પ્રગટ થયા; ધ્યાન અને યોગથી અમે એ સમયે સવિતાને ઓળખ્યા.
જ્ઞાત્વા ચ પરમાત્માનં સર્વ એવ પૃથક્ પૃથક્ દિવ્યાભિઃ સ્તુતિભિર્ દેવઃ સ્તુતો ઽસ્માભિસ્ તદેશ્વરઃ
પછી સર્વે જણે પરમાત્માને ઓળખીને, દરેકે અલગ-અલગ દિવ્ય સ્તુતિઓથી એ ઈશ્વરની સ્તુતિ કરી.
આદિદેવો ઽસિ દેવાનામ્ ઐશ્વર્યાચ્ ચ ત્વમ્ ઈશ્વરઃ આદિકર્તાસિ ભૂતાનાં દેવદેવો દિવાકરઃ
તમે દેવોમાં પ્રાચીન દેવ છો અને તમારી મહિમાથી ઈશ્વર છો; તમે સર્વ જીવોના પ્રથમ સર્જક છો, દેવોના દેવ, હે દિવસકર.
જીવનઃ સર્વભૂતાનાં દેવગન્ધર્વરક્ષસામ્ મુનિકિંનરસિદ્ધાનાં તથૈવોરગપક્ષિણામ્
તમે સર્વ પ્રાણીઓના જીવન છો—દેવો, ગંધર્વો, રાક્ષસો, મુનિઓ, કિન્નરો, સિદ્ધો, તેમજ સાપો અને પક્ષીઓના પણ.
ત્વં બ્રહ્મા ત્વં મહાદેવસ્ ત્વં વિષ્ણુસ્ ત્વં પ્રજાપતિઃ વાયુર્ ઇન્દ્રશ્ ચ સોમશ્ ચ વિવસ્વાન્ વરુણસ્ તથા
તમે બ્રહ્મા છો, તમે મહાદેવ છો, તમે વિષ્ણુ છો, તમે પ્રજાપતિ છો; તમે વાયુ, ઇન્દ્ર, સોમ, વિવસ્વાન અને વરુણ પણ છો.
ત્વં કાલઃ સૃષ્ટિકર્તા ચ હર્તા ભર્તા તથા પ્રભુઃ સરિતઃ સાગરાઃ શૈલા વિદ્યુદિન્દ્રધનૂંષિ ચ
તમે સમય, સર્જનહાર, સંહારક, પાલક અને સ્વામી છો; નદીઓ, સમુદ્રો, પર્વતો, વીજળી અને ઇન્દ્રધનુષ પણ તમારા જ છે.
પ્રલયઃ પ્રભવશ્ ચૈવ વ્યક્તાવ્યક્તઃ સનાતનઃ ઈશ્વરાત્ પરતો વિદ્યા વિદ્યાયાઃ પરતઃ શિવઃ
તમે પ્રલય અને ઉત્પત્તિ, પ્રગટ અને અપ્રગટ, શાશ્વત છો; ઈશ્વરથી જ્ઞાન આવે છે અને જ્ઞાનથી પરે શિવ છે.
શિવાત્ પરતરો દેવસ્ ત્વમ્ એવ પરમેશ્વરઃ સર્વતઃપાણિપાદાન્તઃ સર્વતોક્ષિશિરોમુખઃ
શિવથી પણ પરમ દેવ તમે જ છો, હે પરમેશ્વર; તમારી હાથે-પગે સર્વત્ર છે, તમારી આંખો, માથાં અને મુખ બધે છે.
સહસ્રાંશુઃ સહસ્રાસ્યઃ સહસ્રચરણેક્ષણઃ ભૂતાદિર્ ભૂર્ ભુવઃ સ્વશ્ ચ મહઃ સત્યં તપો જનઃ
તમે હજારો કિરણોવાળા, હજારો મુખવાળા, હજારો પગ અને હજારો આંખવાળા છો; સર્વ જીવોના મૂળ, ભૂલોક, ભુવર્લોક, સ્વર્લોક, મહલોક, સત્યલોક, તપલોક અને જનલોક પણ તમે જ છો.
પ્રદીપ્તં દીપનં દિવ્યં સર્વલોકપ્રકાશકમ્ દુર્નિરીક્ષં સુરેન્દ્રાણાં યદ્ રૂપં તસ્ય તે નમઃ
તમારા那个 રૂપને વંદન છે, જે તેજથી પ્રગટ છે, દિવ્ય છે, બધા લોકોએ પ્રકાશ આપે છે અને દેવતાઓના રાજાઓ પણ જેને જોઈ શકતા નથી.
સુરસિદ્ધગણૈર્ જુષ્ટં ભૃગ્વત્રિપુલહાદિભિઃ સ્તુતં પરમમ્ અવ્યક્તં યદ્ રૂપં તસ્ય તે નમઃ
તમારા那个 રૂપને વંદન છે, જે દેવો અને સિદ્ધો દ્વારા વંદિત છે, ભૃગુ, અત્રિ, પુલહ અને અન્ય મહર્ષિઓએ જેની સ્તુતિ કરી છે, જે સર્વોચ્ચ અને અવ્યક્ત છે.
વેદ્યં વેદવિદાં નિત્યં સર્વજ્ઞાનસમન્વિતમ્ સર્વદેવાતિદેવસ્ય યદ્ રૂપં તસ્ય તે નમઃ
તમારા那个 રૂપને વંદન છે, જે વેદ જાણનારા લોકો માટે હંમેશા જાણવાનું છે, સર્વજ્ઞાનથી યુક્ત છે અને બધા દેવોમાં શ્રેષ્ઠ એવા દેવનું છે.
વિશ્વકૃદ્ વિશ્વભૂતં ચ વૈશ્વાનરસુરાર્ચિતમ્ વિશ્વસ્થિતમ્ અચિન્ત્યં ચ યદ્ રૂપં તસ્ય તે નમઃ
તમારા那个 રૂપને વંદન છે, જે જગતનું સર્જન કરે છે, સર્વ ભૂતોમાં વ્યાપક છે, વૈશ્વાનર અને દેવો દ્વારા પૂજિત છે, સમગ્ર વિશ્વમાં વ્યાપી છે અને સમજથી પર છે.
પરં યજ્ઞાત્ પરં વેદાત્ પરં લોકાત્ પરં દિવઃ પરમાત્મેત્ય્ અભિખ્યાતં યદ્ રૂપં તસ્ય તે નમઃ
તમારા那个 રૂપને વંદન છે, જે યજ્ઞથી, વેદથી, લોકોથી અને સ્વર્ગથી પણ પર છે અને જે પરમાત્મા તરીકે ઓળખાય છે.
અવિજ્ઞેયમ્ અનાલક્ષ્યમ્ અધ્યાનગતમ્ અવ્યયમ્ અનાદિનિધનં ચૈવ યદ્ રૂપં તસ્ય તે નમઃ
તમારા那个 રૂપને વંદન છે, જે જાણી શકાયું નથી, દેખાઈ શકતું નથી, ધ્યાનથી પ્રાપ્ત થાય છે, અવિનાશી છે અને જેને neither આરંભ છે કે neither અંત.
નમો નમઃ કારણકારણાય નમો નમઃ પાપવિમોચનાય નમો નમસ્ તે દિતિજાર્દનાય નમો નમો રોગવિમોચનાય
વારંવાર વંદન છે, બધા કારણોના કારણને; વારંવાર વંદન છે, પાપમાંથી મુક્તિ આપનારને; વારંવાર વંદન છે, દિતિના સંતાનોના વિનાશકને; વારંવાર વંદન છે, રોગ દૂર કરનારને.
નમો નમઃ સર્વવરપ્રદાય નમો નમઃ સર્વસુખપ્રદાય નમો નમઃ સર્વધનપ્રદાય નમો નમઃ સર્વમતિપ્રદાય
વારંવાર વંદન છે, સર્વ પ્રકારના વરદાન આપનારને; વારંવાર વંદન છે, સર્વ સુખ આપનારને; વારંવાર વંદન છે, સર્વ ધન આપનારને; વારંવાર વંદન છે, સર્વ બુદ્ધિ આપનારને.
સ્તુતઃ સ ભગવાન્ એવં તૈજસં રૂપમ્ આસ્થિતઃ ઉવાચ વાચા કલ્યાણ્યા કો વરો વઃ પ્રદીયતામ્
આ રીતે સ્તુતિ થતાં, તે ભગવાન તેજસ્વી રૂપ ધારણ કરીને શુભ વાણીથી બોલ્યા: 'તમને કયું વરદાન જોઈએ? કહો, હું આપું.'
તવાતિતૈજસં રૂપં ન કશ્ચિત્ સોઢુમ્ ઉત્સહેત્ સહનીયં તદ્ ભવતુ હિતાય જગતઃ પ્રભો
પ્રભુ, તમારું પરમ તેજસ્વી રૂપ કોઈ સહન કરી શકે તેમ નથી; તે જગતના કલ્યાણ માટે સહન કરી શકાયું બને.
એવમ્ અસ્ત્વ્ ઇતિ સો ઽપ્ય્ ઉક્ત્વા ભગવાન્ આદિકૃત્ પ્રભુઃ લોકાનાં કાર્યસિદ્ધ્યર્થં ઘર્મવર્ષહિમપ્રદઃ
ભગવાન, સર્વપ્રથમ સર્જનહાર, કહ્યું: 'એવું જ થાઓ.' અને લોકોના હિત માટે તેમણે તાપ, વરસાદ અને ઠંડી આપનાર સ્વરૂપ ધારણ કર્યું.
તતઃ સાંખ્યાશ્ ચ યોગાશ્ ચ યે ચાન્યે મોક્ષકાઙ્ક્ષિણઃ ધ્યાયન્તિ ધ્યાયિનો દેવં હૃદયસ્થં દિવાકરમ્
પછી સાંખ્ય અને યોગના અનુયાયીઓ તથા અન્ય મુક્તિ ઇચ્છુકો, હૃદયમાં વસતા દેવ, એટલે કે સૂર્યનું ધ્યાન કરે છે.
સર્વલક્ષણહીનો ઽપિ યુક્તો વા સર્વપાતકૈઃ સર્વં ચ તરતે પાપં દેવમ્ અર્કં સમાશ્રિતઃ
જેને કોઈ શુભ લક્ષણ નથી કે જે સર્વ પાપોથી ઘેરાયેલો છે, તે પણ દેવ અર્કનો આશરો લઈને સર્વ પાપોથી મુક્ત થઈ જાય છે.
અગ્નિહોત્રં ચ વેદાશ્ ચ યજ્ઞાશ્ ચ બહુદક્ષિણાઃ ભાનોર્ ભક્તિનમસ્કારકલાં નાર્હન્તિ ષોડશીમ્
અગ્નિહોત્ર, વેદો કે અનેક દક્ષિણા વાળા યજ્ઞો પણ ભાનુદેવની ભક્તિ અને પ્રણામના સોળમામાં ભાગની પણ સરખામણી કરી શકતા નથી.
તીર્થાનાં પરમં તીર્થં મઙ્ગલાનાં ચ મઙ્ગલમ્ પવિત્રં ચ પવિત્રાણાં પ્રપદ્યન્તે દિવાકરમ્
બધા તીર્થોમાં શ્રેષ્ઠ તીર્થ, બધા મંગલમાં શ્રેષ્ઠ મંગલ અને બધા પવિત્રમાં સર્વથી પવિત્ર એવા દેવ દિવાકરનો આશરો લોકો લે છે.
શક્રાદ્યૈઃ સંસ્તુતં દેવં યે નમસ્યન્તિ ભાસ્કરમ્ સર્વકિલ્બિષનિર્મુક્તાઃ સૂર્યલોકં વ્રજન્તિ તે
જે લોકો ઇન્દ્રાદિ દેવો દ્વારા વંદિત ભાસ્કરદેવની ઉપાસના કરે છે, તે સર્વ પાપોથી મુક્ત થઈને સૂર્યલોકને પામે છે.
ચિરાત્ પ્રભૃતિ નો બ્રહ્મઞ્ શ્રોતુમ્ ઇચ્છા પ્રવર્તતે નામ્નામ્ અષ્ટશતં બ્રૂહિ યત્ ત્વયોક્તં પુરા રવેઃ
હે બ્રહ્મા, મને લાંબા સમયથી ઇચ્છા છે કે તમે પહેલાં રવિના જે આઠસો નામ કહ્યા હતા, તે સાંભળવા મળે.
અષ્ટોત્તરશતં નામ્નાં શૃણુધ્વં ગદતો મમ ભાસ્કરસ્ય પરં ગુહ્યં સ્વર્ગમોક્ષપ્રદં દ્વિજાઃ
હે દ્વિજો, હવે હું ભાસ્કરદેવના એકસો આઠ ગુપ્ત નામો કહું છું, જે સ્વર્ગ અને મોક્ષ આપનાર છે, તે ધ્યાનથી સાંભળો.
ૐ સૂર્યો ઽર્યમા ભગસ્ ત્વષ્ટા પૂષાર્કઃ સવિતા રવિઃ ગભસ્તિમાન્ અજઃ કાલો મૃત્યુર્ ધાતા પ્રભાકરઃ
ઓમ્, એ જ સૂર્ય છે, એ જ અર્યમા, ભાગ, ત્વષ્ટા, પૂષા, અર્ક, સવિતા, રવિ, ગભસ્તિમાન, અજ, કાળ, મૃત્યુ, ધાતા અને પ્રભાકર છે.
પૃથિવ્ય્ આપશ્ ચ તેજશ્ ચ ખં વાયુશ્ ચ પરાયણમ્ સોમો બૃહસ્પતિઃ શુક્રો બુધો ઽઙ્ગારક એવ ચ
એ જ પૃથ્વી, પાણી, અગ્નિ, આકાશ, વાયુ અને સર્વોચ્ચ ધ્યેય છે; એ જ સોમ, બૃહસ્પતિ, શુક્ર, બુધ અને અંગારક પણ છે.