ન ભારતસમં વર્ષં પૃથિવ્યામ્ અસ્તિ ભો દ્વિજાઃ યત્ર વિપ્રાદયો વર્ણાઃ પ્રાપ્નુવન્ત્ય્ અભિવાઞ્છિતમ્
પૃથ્વી પર ભારત જેટલું પવિત્ર પ્રદેશ બીજું ક્યાંય નથી, હે દ્વિજગણ, જ્યાં વિદ્વાનો સહિતના બધા વર્ણો પોતાની મનગમતી સિદ્ધિ મેળવે છે.
ધન્યાસ્ તે ભારતે વર્ષે જાયન્તે યે નરોત્તમાઃ ધર્માર્થકામમોક્ષાણાં પ્રાપ્નુવન્તિ મહાફલમ્
ભારતભૂમિમાં જે શ્રેષ્ઠ મનુષ્યો જન્મે છે, તેઓ ધન્ય છે; તેઓ ધર્મ, અર્થ, કામ અને મોક્ષ જેવા મહાન ફળો પ્રાપ્ત કરે છે.
પ્રાપ્યતે યત્ર તપસઃ ફલં પરમદુર્લભમ્ સર્વદાનફલં ચૈવ સર્વયજ્ઞફલં તથા
અહીં તપસ્યાનું દુર્લભ ફળ, તમામ દાન અને સર્વ યજ્ઞોના ફળ પણ પ્રાપ્ત થાય છે.
તીર્થયાત્રાફલં ચૈવ ગુરુસેવાફલં તથા દેવતારાધનફલં સ્વાધ્યાયસ્ય ફલં દ્વિજાઃ
અહીં તીર્થયાત્રાનું ફળ, ગુરુની સેવા, દેવતાઓની આરાધના અને સ્વાધ્યાયનું ફળ પણ મળે છે, હે વિદ્વાનો.
યત્ર દેવાઃ સદા હૃષ્ટા જન્મ વાઞ્છન્તિ શોભનમ્ નાનાવ્રતફલં ચૈવ નાનાશાસ્ત્રફલં તથા
અહીં દેવતાઓ હંમેશા પ્રસન્ન રહે છે અને શુભ જન્મની ઈચ્છા રાખે છે; તેમજ વિવિધ વ્રતો અને અનેક શાસ્ત્રોના ફળ પણ અહીં મળે છે.
અહિંસાદિફલં સમ્યક્ ફલં સર્વાભિવાઞ્છિતમ્ બ્રહ્મચર્યફલં ચૈવ ગાર્હસ્થ્યેન ચ યત્ ફલમ્
અહિંસા અને અન્ય સદગુણોના ફળ, સર્વે ઇચ્છિત ફળ, બ્રહ્મચર્યનું ફળ અને ગૃહસ્થ જીવનથી મળતું ફળ અહીં પ્રાપ્ત થાય છે.
યત્ ફલં વનવાસેન સંન્યાસેન ચ યત્ ફલમ્ ઇષ્ટાપૂર્તફલં ચૈવ તથાન્યચ્ છુભકર્મણામ્
વનવાસથી મળતું ફળ, સંન્યાસથી મળતું ફળ, ઇષ્ટાપૂર્ત અને અન્ય શુભ કર્મોના ફળ પણ અહીં પ્રાપ્ત થાય છે.
પ્રાપ્યતે ભારતે વર્ષે ન ચાન્યત્ર દ્વિજોત્તમાઃ કઃ શક્નોતિ ગુણાન્ વક્તું ભારતસ્યાખિલાન્ દ્વિજાઃ
આ બધું ભારતભૂમિમાં જ મળે છે, બીજે ક્યાંય નહીં, હે શ્રેષ્ઠ વિદ્વાનો; ભારતના બધા ગુણો કોણ વર્ણવી શકે, હે વિદ્વાનો?
એવં સમ્યઙ્ મયા પ્રોક્તં ભારતં વર્ષમ્ ઉત્તમમ્ સર્વપાપહરં પુણ્યં ધન્યં બુદ્ધિવિવર્ધનમ્
આ રીતે મેં ભારતભૂમિનું મહાત્મ્ય યોગ્ય રીતે વર્ણન કર્યું છે, જે સર્વ પાપો દૂર કરે છે, પવિત્ર, ધન્ય અને બુદ્ધિ વધારનાર છે.
ય ઇદં શૃણુયાન્ નિત્યં પઠેદ્ વા નિયતેન્દ્રિયઃ સર્વપાપૈર્ વિનિર્મુક્તો વિષ્ણુલોકં સ ગચ્છતિ
જે વ્યક્તિ રોજ આ સાંભળે કે નિયમિતપણે વાંચે અને ઇન્દ્રિયોને સંયમમાં રાખે, તે સર્વ પાપોથી મુક્ત થઈને વિષ્ણુલોકને પ્રાપ્ત કરે છે.
તત્રાસ્તે ભારતે વર્ષે દક્ષિણોદધિસંસ્થિતઃ ઓણ્ડ્રદેશ ઇતિ ખ્યાતઃ સ્વર્ગમોક્ષપ્રદાયકઃ
આ ભારતભૂમિમાં દક્ષિણ સમુદ્રની કિનારે ઓંડ્ર પ્રદેશ સ્થિત છે, જે સ્વર્ગ અને મોક્ષ આપનાર છે.
સમુદ્રાદ્ ઉત્તરં તાવદ્ યાવદ્ વિરજમણ્ડલમ્ દેશો ઽસૌ પુણ્યશીલાનાં ગુણૈઃ સર્વૈર્ અલંકૃતઃ
સમુદ્રથી ઉત્તર તરફ, જ્યાં સુધી વિરજ મંડળ છે, ત્યાં સુધીનો પ્રદેશ સર્વ ગુણોથી યુક્ત અને પવિત્ર જીવન જીવનારા લોકોનું નિવાસસ્થાન છે.
તત્ર દેશપ્રસૂતા યે બ્રાહ્મણાઃ સંયતેન્દ્રિયાઃ તપઃસ્વાધ્યાયનિરતા વન્દ્યાઃ પૂજ્યાશ્ ચ તે સદા
તે પવિત્ર પ્રદેશમાં જન્મેલા, ઇન્દ્રિયો પર સંયમ રાખનારા, તપ અને અધ્યયનમા તત્પર એવા બ્રાહ્મણો હંમેશા વંદનીય અને પૂજનીય છે.
શ્રાદ્ધે દાને વિવાહે ચ યજ્ઞે વાચાર્યકર્મણિ પ્રશસ્તાઃ સર્વકાર્યેષુ તત્રદેશોદ્ભવા દ્વિજાઃ
શ્રાદ્ધ, દાન, લગ્ન, યજ્ઞ અને શિક્ષણ જેવા તમામ કાર્યોમાં, એ પ્રદેશના દ્વિજો સર્વત્ર માન્ય અને પ્રસંશનીય છે.
ષટ્કર્મનિરતાસ્ તત્ર બ્રાહ્મણા વેદપારગાઃ ઇતિહાસવિદશ્ ચૈવ પુરાણાર્થવિશારદાઃ
ત્યાંના બ્રાહ્મણો છ કૃત્યોમાં નિષ્ણાત, વેદોમાં પારંગત, ઇતિહાસ જાણનારા અને પુરાણોના અર્થમાં પારંગત છે.
સર્વશાસ્ત્રાર્થકુશલા યજ્વાનો વીતમત્સરાઃ અગ્નિહોત્રરતાઃ કેચિત્ કેચિત્ સ્માર્તાગ્નિતત્પરાઃ
બધા શાસ્ત્રોના અર્થમાં nipuṇa, યજ્ઞકર્મમાં તત્પર, ઈર્ષ્યા રહિત, કેટલાક અગ્નિહોત્રમાં અને કેટલાક સ્માર્ત અગ્નિમાં તત્પર છે.
પુત્રદારધનૈર્ યુક્તા દાતારઃ સત્યવાદિનઃ નિવસન્ત્ય્ ઉત્કલે પુણ્યે યજ્ઞોત્સવવિભૂષિતે
પુત્ર, પત્ની અને ધનથી સમૃદ્ધ, દાનશીલ અને સત્યવચન વાળા એ લોકો પવિત્ર ઉત્કલ દેશમાં, યજ્ઞોત્સવો થી શોભાયમાન, વસે છે.
ઇતરે ઽપિ ત્રયો વર્ણાઃ ક્ષત્રિયાદ્યાઃ સુસંયતાઃ સ્વકર્મનિરતાઃ શાન્તાસ્ તત્ર તિષ્ઠન્તિ ધાર્મિકાઃ
અન્ય ત્રણ વર્ણો પણ, ક્ષત્રિયથી શરૂ કરીને, સ્વકર્મમાં તત્પર, સંયમિત, શાંત અને ધર્મનિષ્ઠ છે અને ત્યાં રહે છે.
કોણાદિત્ય ઇતિ ખ્યાતસ્ તસ્મિન્ દેશે વ્યવસ્થિતઃ યં દૃષ્ટ્વા ભાસ્કરં મર્ત્યઃ સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે
એ પ્રદેશમાં પ્રસિદ્ધ કોણાદિત્ય દેવ સ્થિત છે; જેને જોવાથી મનુષ્ય સર્વ પાપોથી મુક્ત થાય છે.
શ્રોતુમ્ ઇચ્છામ તદ્ બ્રૂહિ ક્ષેત્રં સૂર્યસ્ય સાંપ્રતમ્ તસ્મિન્ દેશે સુરશ્રેષ્ઠ યત્રાસ્તે સ દિવાકરઃ
હું સાંભળવા ઈચ્છું છું, હે દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, એ પ્રદેશમાં સૂર્યનું જે ક્ષેત્ર છે, જ્યાં દિવાકર રહે છે, તે જણાવો.
લવણસ્યોદધેસ્ તીરે પવિત્રે સુમનોહરે સર્વત્ર વાલુકાકીર્ણે દેશે સર્વગુણાન્વિતે
લવણ સમુદ્રના પવિત્ર અને મનોહર તટ પર, સર્વત્ર રેતીથી ઢંકાયેલું, સર્વ ગુણોથી યુક્ત એવું પ્રદેશ છે.
ચમ્પકાશોકબકુલૈઃ કરવીરૈઃ સપાટલૈઃ પુંનાગૈઃ કર્ણિકારૈશ્ ચ બકુલૈર્ નાગકેસરૈઃ
એ પ્રદેશમાં ચંપક, અશોક, બકુલ, કરવીર, પાટલ, પુન્નાગ, કર્ણિકાર, બકુલ અને નાગકેસર જેવા વૃક્ષો છે.
તગરૈર્ ધવબાણૈશ્ ચ અતિમુક્તૈઃ સકુબ્જકૈઃ માલતીકુન્દપુષ્પૈશ્ ચ તથાન્યૈર્ મલ્લિકાદિભિઃ
તગર, ધવ, બાણ, અતિમુક્ત, કુબ્જક, માલતી, કુન્દ અને અન્ય મલ્લિકા જેવી ફૂલો પણ ત્યાં છે.
કેતકીવનખણ્ડૈશ્ ચ સર્વર્તુકુસુમોજ્જ્વલૈઃ કદમ્બૈર્ લકુચૈઃ શાલૈઃ પનસૈર્ દેવદારુભિઃ
કેટકીના વન, સર્વ ઋતુના ફૂલો થી શોભાયમાન, કદંબ, લકુચ, શાલ, પનસ અને દેવદારુના વૃક્ષો પણ છે.
સરલૈર્ મુચુકુન્દૈશ્ ચ ચન્દનૈશ્ ચ સિતેતરૈઃ અશ્વત્થૈઃ સપ્તપર્ણૈશ્ ચ આમ્રૈર્ આમ્રાતકૈસ્ તથા
સરલ, મુચુકુંદ, સફેદ અને અન્ય ચંદન, અશ્વત્થ, સપ્તપર્ણ, આમ અને જંગલી આમના વૃક્ષો પણ છે.
તાલૈઃ પૂગફલૈશ્ ચૈવ નારિકેરૈઃ કપિત્થકૈઃ અન્યૈશ્ ચ વિવિધૈર્ વૃક્ષૈઃ સર્વતઃ સમલંકૃતમ્
તાળ, પૂગફળ, નાળિયેર, કપિથ અને અન્ય વિવિધ વૃક્ષોથી એ પ્રદેશ સર્વત્ર શોભાયમાન છે.
ક્ષેત્રં તત્ર રવેઃ પુણ્યમ્ આસ્તે જગતિ વિશ્રુતમ્ સમન્તાદ્ યોજનં સાગ્રં ભુક્તિમુક્તિફલપ્રદમ્
ત્યાં રવિનું પવિત્ર ક્ષેત્ર છે, જે જગતમાં પ્રસિદ્ધ છે અને ચારેય બાજુ એક યોજનાથી વધુ વિસ્તરેલું છે, જે ભોગ અને મોક્ષ બંને આપે છે.
આસ્તે તત્ર સ્વયં દેવઃ સહસ્રાંશુર્ દિવાકરઃ કોણાદિત્ય ઇતિ ખ્યાતો ભુક્તિમુક્તિફલપ્રદઃ
ત્યાં સહસ્ત્ર કિરણો વાળો દિવાકર દેવ સ્વયં વસે છે, જેને કોણાદિત્ય કહે છે, અને જે ભોગ અને મોક્ષ ફળ આપે છે.
માઘે માસિ સિતે પક્ષે સપ્તમ્યાં સંયતેન્દ્રિયઃ કૃતોપવાસો યત્રેત્ય સ્નાત્વા તુ મકરાલયે
માઘ માસના શુક્લ પક્ષની સાતમી તિથીએ, સંયમિત ઇન્દ્રિયો વાળો, ઉપવાસ કરીને, મકરાલયે આવીને સ્નાન કરે છે.
કૃતશૌચો વિશુદ્ધાત્મા સ્મરન્ દેવં દિવાકરમ્ સાગરે વિધિવત્ સ્નાત્વા શર્વર્યન્તે સમાહિતઃ
શુદ્ધ થઈ, મનથી પવિત્ર થઈ, દિવાકર દેવનો સ્મરણ કરીને, રાતના અંતે વિધિપૂર્વક સમુદ્રમાં સ્નાન કરે છે.