એતે દેશા ઉદીચ્યાસ્ તુ પ્રાચ્યાન્ દેશાન્ નિબોધત અન્ધા વામઙ્કુરાકાશ્ ચ વલ્લકાશ્ ચ મખાન્તકાઃ
આ બધા ઉત્તર પ્રદેશો છે; હવે પૂર્વના પ્રદેશો સાંભળો: અંધ, વામાંકુર, વલ્લક અને મખાંતક.
તથાપરે ઽઙ્ગા વઙ્ગાશ્ ચ મલદા માલવર્તિકાઃ ભદ્રતુઙ્ગાઃ પ્રતિજયા ભાર્યાઙ્ગાશ્ ચાપમર્દકાઃ
એમજ, અંગ, વંગ, મલદ, માલવર્તિક, ભદ્રતુંગ, પ્રતિજય, ભાર્યંગ અને આપમર્દક.
પ્રાગ્જ્યોતિષાશ્ ચ મદ્રાશ્ ચ વિદેહાસ્ તામ્રલિપ્તકાઃ મલ્લા મગધકા નન્દાઃ પ્રાચ્યા જનપદાસ્ તથા
પ્રાગજ્યોતિષ, મદ્ર, વિદેહ, તામ્રલિપ્તક, મલ્લ, માગધ, નંદ અને એ જ રીતે પૂર્વના લોકો.
અથાપરે જનપદા દક્ષિણાપથવાસિનઃ પૂર્ણાશ્ ચ કેવલાશ્ ચૈવ ગોલાઙ્ગૂલાસ્ તથૈવ ચ
પછી દક્ષિણના અન્ય લોકો: પૂર્ણ, કેવલ અને ગોલાંગુળ.
ઋષિકા મુષિકાશ્ ચૈવ કુમારા રામઠાઃ શકાઃ મહારાષ્ટ્રા માહિષકાઃ કલિઙ્ગાશ્ ચૈવ સર્વશઃ
ઋષિક, મુષિક, કુમાર, રામઠ, શક, મહારાષ્ટ્ર, માહિષક અને કળિંગ, બધા.
આભીરાઃ સહ વૈશિક્યા અટવ્યાઃ સરવાશ્ ચ યે પુલિન્દાશ્ ચૈવ મૌલેયા વૈદર્ભા દણ્ડકૈઃ સહ
આભીર અને વૈશિક સાથે, બધા અટવીવાસી, પુલિંદ, મૌલેય, વૈદર્ભ અને દંડક.
પૌલિકા મૌલિકાશ્ ચૈવ અશ્મકા ભોજવર્ધનાઃ કૌલિકાઃ કુન્તલાશ્ ચૈવ દમ્ભકા નીલકાલકાઃ
પૌલિક, મૌલિક, અશ્વક, ભોજવર્ધન, કૌલિક, કુંતલ, દંભક અને નીલકાલક.
દાક્ષિણાત્યાસ્ ત્વ્ અમી દેશા અપરાન્તાન્ નિબોધત શૂર્પારકાઃ કાલિધના લોલાસ્ તાલકટૈઃ સહ
આ દક્ષિણ પ્રદેશો છે; હવે પશ્ચિમના દેશો સાંભળો: શૂર્પારક, કાલિધન, લોલ અને તાલકટ સાથે.
ઇત્ય્ એતે હ્ય્ અપરાન્તાશ્ ચ શૃણુધ્વં વિન્ધ્યવાસિનઃ મલજાઃ કર્કશાશ્ ચૈવ મેલકાશ્ ચોલકૈઃ સહ
આ બધા પશ્ચિમના લોકો છે; હવે વિંધ્યમાં વસતા લોકો સાંભળો: મલજ, કર્કશ, મેલક અને ચોલક સાથે.
ઉત્તમાર્ણા દશાર્ણાશ્ ચ ભોજાઃ કિષ્કિન્ધકૈઃ સહ તોષલાઃ કોશલાશ્ ચૈવ ત્રૈપુરા વૈદિશાસ્ તથા
ઉત્તમર્ણ, દશાર્ન, ભોજ, કિષ્કિંધક, તોષલ, કોશલ, ત્રૈપુર અને વૈદિશ.
તુમ્બુરાસ્ તુ ચરાશ્ ચૈવ યવનાઃ પવનૈઃ સહ અભયા રુણ્ડિકેરાશ્ ચ ચર્ચરા હોત્રધર્તયઃ
તુંબુર, ચલ, યવન, પવન સાથે, અભય, રૂંડિકેર, ચરચર અને હોત્રધર્ત.
એતે જનપદાઃ સર્વે તત્ર વિન્ધ્યનિવાસિનઃ અતો દેશાન્ પ્રવક્ષ્યામિ પર્વતાશ્રયિણશ્ ચ યે
આ બધા લોકો વિંધ્ય પ્રદેશમાં રહે છે; હવે હું પર્વતોમાં વસતા લોકોના દેશો કહું છું.
નીહારાસ્ તુષમાર્ગાશ્ ચ કુરવસ્ તુઙ્ગણાઃ ખસાઃ કર્ણપ્રાવરણાશ્ ચૈવ ઊર્ણા દર્ઘાઃ સકુન્તકાઃ
નિહાર, તુષમાર્ગ, કુરવ, તુંગણ, ખસ, કર્ણપ્રાવરણ, ઊર્ણ, દર્ગ અને શકુંતક.
ચિત્રમાર્ગા માલવાશ્ ચ કિરાતાસ્ તોમરૈઃ સહ કૃતત્રેતાદિકશ્ ચાત્ર ચતુર્યુગકૃતો વિધિઃ
ચિત્રમાર્ગ, માલવ, કિરાત તોમર સાથે; અહીં કૃત, ત્રેતાથી શરૂ થતા ચાર યુગો માટેનો નિયમ પણ છે.
એવં તુ ભારતં વર્ષં નવસંસ્થાનસંસ્થિતમ્ દક્ષિણે પરતો યસ્ય પૂર્વે ચૈવ મહોદધિઃ
આ રીતે, ભારતખંડ નવ ભાગોમાં વહેંચાયેલો છે, દક્ષિણ, પૂર્વ અને પશ્ચિમ તરફ તેની સીમાએ વિશાળ સમુદ્ર ફેલાયેલો છે.
હિમવાન્ ઉત્તરેણાસ્ય કાર્મુકસ્ય યથા ગુણઃ તદ્ એતદ્ ભારતં વર્ષં સર્વબીજં દ્વિજોત્તમાઃ
ઉત્તર તરફ હિમાલય પર્વત ધનુષ જેવો આકાર ધરાવે છે; હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો, આ ભારતભૂમિ સર્વ પ્રકારના જીવનનું મૂળ છે.
બ્રહ્મત્વમ્ અમરેશત્વં દેવત્વં મરુતાં તથા મૃગયક્ષાપ્સરોયોનિં તદ્વત્ સર્પસરીસૃપાઃ
બ્રહ્મા બનવું, દેવોમાં રાજા થવું, દેવત્વ, મારુતો, શિકારી, યક્ષ, અપ્સરા, અને એ જ રીતે સાપ તથા અન્ય રેંગતાં પ્રાણીઓનું જન્મ પણ અહીંથી થાય છે.
સ્થાવરાણાં ચ સર્વેષાં મિતો વિપ્રાઃ શુભાશુભૈઃ પ્રયાન્તિ કર્મભૂર્ વિપ્રા નાન્યા લોકેષુ વિદ્યતે
અને બધા સ્થાવર પ્રાણીઓ પણ, હે વિદ્વાનો, પોતાના કર્મ અનુસાર શુભ કે અશુભ ફળ મેળવે છે; આવી બીજી કોઈ જગ્યા નથી.
દેવાનામ્ અપિ ભો વિપ્રાઃ સદૈવૈષ મનોરથઃ અપિ માનુષ્યમ્ આપ્સ્યામો દેવત્વાત્ પ્રચ્યુતાઃ ક્ષિતૌ
દેવતાઓ પણ હંમેશા આ ઈચ્છા રાખે છે, હે વિદ્વાનો: 'અમે માનવ જન્મ પામીએ, જો દેવત્વમાંથી પૃથ્વી પર આવી ગયા હોઈએ.'
મનુષ્યઃ કુરુતે યત્ તુ તન્ ન શક્યં સુરાસુરૈઃ તત્કર્મનિગડગ્રસ્તૈસ્ તત્કર્મક્ષપણોન્મુખૈઃ
માનવ જે કાર્ય કરે છે, તે દેવો કે દાનવો પણ કરી શકતા નથી, કારણ કે તેઓ કર્મના બંધનમાં બંધાયેલા છે અને પોતાના કર્મો ખપાવા આતુર છે.
ન ભારતસમં વર્ષં પૃથિવ્યામ્ અસ્તિ ભો દ્વિજાઃ યત્ર વિપ્રાદયો વર્ણાઃ પ્રાપ્નુવન્ત્ય્ અભિવાઞ્છિતમ્
પૃથ્વી પર ભારત જેટલું પવિત્ર પ્રદેશ બીજું ક્યાંય નથી, હે દ્વિજગણ, જ્યાં વિદ્વાનો સહિતના બધા વર્ણો પોતાની મનગમતી સિદ્ધિ મેળવે છે.
ધન્યાસ્ તે ભારતે વર્ષે જાયન્તે યે નરોત્તમાઃ ધર્માર્થકામમોક્ષાણાં પ્રાપ્નુવન્તિ મહાફલમ્
ભારતભૂમિમાં જે શ્રેષ્ઠ મનુષ્યો જન્મે છે, તેઓ ધન્ય છે; તેઓ ધર્મ, અર્થ, કામ અને મોક્ષ જેવા મહાન ફળો પ્રાપ્ત કરે છે.
પ્રાપ્યતે યત્ર તપસઃ ફલં પરમદુર્લભમ્ સર્વદાનફલં ચૈવ સર્વયજ્ઞફલં તથા
અહીં તપસ્યાનું દુર્લભ ફળ, તમામ દાન અને સર્વ યજ્ઞોના ફળ પણ પ્રાપ્ત થાય છે.
તીર્થયાત્રાફલં ચૈવ ગુરુસેવાફલં તથા દેવતારાધનફલં સ્વાધ્યાયસ્ય ફલં દ્વિજાઃ
અહીં તીર્થયાત્રાનું ફળ, ગુરુની સેવા, દેવતાઓની આરાધના અને સ્વાધ્યાયનું ફળ પણ મળે છે, હે વિદ્વાનો.
યત્ર દેવાઃ સદા હૃષ્ટા જન્મ વાઞ્છન્તિ શોભનમ્ નાનાવ્રતફલં ચૈવ નાનાશાસ્ત્રફલં તથા
અહીં દેવતાઓ હંમેશા પ્રસન્ન રહે છે અને શુભ જન્મની ઈચ્છા રાખે છે; તેમજ વિવિધ વ્રતો અને અનેક શાસ્ત્રોના ફળ પણ અહીં મળે છે.
અહિંસાદિફલં સમ્યક્ ફલં સર્વાભિવાઞ્છિતમ્ બ્રહ્મચર્યફલં ચૈવ ગાર્હસ્થ્યેન ચ યત્ ફલમ્
અહિંસા અને અન્ય સદગુણોના ફળ, સર્વે ઇચ્છિત ફળ, બ્રહ્મચર્યનું ફળ અને ગૃહસ્થ જીવનથી મળતું ફળ અહીં પ્રાપ્ત થાય છે.
યત્ ફલં વનવાસેન સંન્યાસેન ચ યત્ ફલમ્ ઇષ્ટાપૂર્તફલં ચૈવ તથાન્યચ્ છુભકર્મણામ્
વનવાસથી મળતું ફળ, સંન્યાસથી મળતું ફળ, ઇષ્ટાપૂર્ત અને અન્ય શુભ કર્મોના ફળ પણ અહીં પ્રાપ્ત થાય છે.
પ્રાપ્યતે ભારતે વર્ષે ન ચાન્યત્ર દ્વિજોત્તમાઃ કઃ શક્નોતિ ગુણાન્ વક્તું ભારતસ્યાખિલાન્ દ્વિજાઃ
આ બધું ભારતભૂમિમાં જ મળે છે, બીજે ક્યાંય નહીં, હે શ્રેષ્ઠ વિદ્વાનો; ભારતના બધા ગુણો કોણ વર્ણવી શકે, હે વિદ્વાનો?
એવં સમ્યઙ્ મયા પ્રોક્તં ભારતં વર્ષમ્ ઉત્તમમ્ સર્વપાપહરં પુણ્યં ધન્યં બુદ્ધિવિવર્ધનમ્
આ રીતે મેં ભારતભૂમિનું મહાત્મ્ય યોગ્ય રીતે વર્ણન કર્યું છે, જે સર્વ પાપો દૂર કરે છે, પવિત્ર, ધન્ય અને બુદ્ધિ વધારનાર છે.
ય ઇદં શૃણુયાન્ નિત્યં પઠેદ્ વા નિયતેન્દ્રિયઃ સર્વપાપૈર્ વિનિર્મુક્તો વિષ્ણુલોકં સ ગચ્છતિ
જે વ્યક્તિ રોજ આ સાંભળે કે નિયમિતપણે વાંચે અને ઇન્દ્રિયોને સંયમમાં રાખે, તે સર્વ પાપોથી મુક્ત થઈને વિષ્ણુલોકને પ્રાપ્ત કરે છે.