ચિત્રોત્પલા વેત્રવતી કરમોદા પિશાચિકા તથાન્યાતિલઘુશ્રોણી વિપાપ્મા શૈવલા નદી
ચિત્રોત્પલા, વેત્રવતી, કરમોદા, પિશાચિકા, અન્યાતિલઘુશ્રોણી, વિપાપ્મા અને શૈવલા પણ નદીઓ છે.
સધેરુજા શક્તિમતી શકુની ત્રિદિવા ક્રમુઃ ઋક્ષપાદપ્રસૂતા વૈ તથાન્યા વેગવાહિની
સધેરુજા, શક્તિમતી, શકુની, ત્રિદિવા, ક્રમુહ અને ઋક્ષ વૃક્ષોના મૂળમાંથી ઉત્પન્ન થયેલી તથા અન્ય ઝડપી વહેતી નદીઓ પણ છે.
સિપ્રા પયોષ્ણી નિર્વિન્ધ્યા તાપી ચૈવ સરિદ્વરા વેણા વૈતરણી ચૈવ સિનીવાલી કુમુદ્વતી
શિપ્રા, પયોષ્ણી, નિર્વિંધ્યા, તાપી, વેણા, વૈતરણી, સિનિવાલી અને કુમુદવતી ઉત્તમ નદીઓ છે.
તોયા ચૈવ મહાગૌરી દુર્ગા ચાન્તઃશિલા તથા વિન્ધ્યપાદપ્રસૂતાસ્ તા નદ્યઃ પુણ્યજલાઃ શુભાઃ
તોયા, મહાગૌરી, દુર્ગા, અંતઃશિલા અને વિંધ્ય પર્વતોના મૂળમાંથી ઉત્પન્ન થયેલી નદીઓ, બધી પવિત્ર અને શુભ જળ ધરાવતી છે.
ગોદાવરી ભીમરથી કૃષ્ણવેણા તથાપગા તુઙ્ગભદ્રા સુપ્રયોગા તથાન્યા પાપનાશિની
ગોદાવરી, ભીમરથી, કૃષ્ણવેણા, તુંગભદ્રા, સુપ્રયોગા અને પાપનાશિની સહિત અન્ય નદીઓનું પણ સ્મરણ થાય છે.
સહ્યપાદવિનિષ્ક્રાન્તા ઇત્ય્ એતાઃ સરિતાં વરાઃ કૃતમાલા તામ્રપર્ણી પુષ્યજા પ્રત્યલાવતી
સહ્યાદ્રિ પર્વતોના પાદમાંથી નીકળતી કૃતમાળા, તામ્રપર્ણી, પુષ્યજા અને પ્રતિયલાવતી જેવી નદીઓ શ્રેષ્ઠ ગણાય છે.
મલયાદ્રિસમુદ્ભૂતાઃ પુણ્યાઃ શીતજલાસ્ ત્વ્ ઇમાઃ પિતૃસોમર્ષિકુલ્યા ચ વઞ્જુલા ત્રિદિવા ચ યા
મલય પર્વતોમાંથી ઉત્પન્ન થયેલી પવિત્ર અને ઠંડા જળવાળી નદીઓ છે: પિતૃસોમર્ષિકુલ્યા, વંજુલા અને ત્રિદિવા.
લાઙ્ગુલિની વંશકરા મહેન્દ્રપ્રભવાઃ સ્મૃતાઃ સુવિકાલા કુમારી ચ મનૂગા મન્દગામિની
લાંગુલીની, વંશકરા, મહેન્દ્ર પર્વતમાંથી ઉત્પન્ન થયેલી, સુવિકલાં, કુમારી, મનૂગા અને મંદગામિનીનું પણ સ્મરણ થાય છે.
ક્ષયાપલાસિની ચૈવ શુક્તિમત્પ્રભવાઃ સ્મૃતાઃ સર્વાઃ પુણ્યાઃ સરસ્વત્યઃ સર્વા ગઙ્ગાઃ સમુદ્રગાઃ
ક્ષયાપલાસિની અને શુક્તિમત પર્વતમાંથી ઉત્પન્ન થયેલી બધી નદીઓ પવિત્ર સરસ્વતી છે, બધી ગંગાઓ સમુદ્રમાં જવા વહી જાય છે.
વિશ્વસ્ય માતરઃ સર્વાઃ સર્વાઃ પાપહરાઃ સ્મૃતાઃ અન્યાઃ સહસ્રશઃ પ્રોક્તાઃ ક્ષુદ્રનદ્યો દ્વિજોત્તમાઃ
આ બધી નદીઓ જગતની માતા છે, બધી પાપને નાશ કરતી ગણાય છે; અને અનેક હજારોથી વધુ નાની નદીઓ પણ કહેવાય છે, હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજ.
પ્રાવૃટ્કાલવહાઃ સન્તિ સદાકાલવહાશ્ ચ યાઃ મત્સ્યા મુકુટકુલ્યાશ્ ચ કુન્તલાઃ કાશિકોશલાઃ
કેટલીક નદીઓ વરસાદના સમયમાં વહે છે અને કેટલીક આખું વર્ષ વહે છે; માછ્યા, મુકુટકુલ્યા, કુંતલા અને કાશિકોશલા પણ છે.
અન્ધ્રકાશ્ ચ કલિઙ્ગાશ્ ચ શમકાશ્ ચ વૃકૈઃ સહ મધ્યદેશા જનપદાઃ પ્રાયશો ઽમી પ્રકીર્તિતાઃ
આંધ્ર, કલિંગ, શમક અને વૃક સાથે મધ્યદેશના લોકો પણ અહીં મોટાભાગે ઉલ્લેખાયા છે.
સહ્યસ્ય ચોત્તરે યસ્ તુ યત્ર ગોદાવરી નદી પૃથિવ્યામ્ અપિ કૃત્સ્નાયાં સ પ્રદેશો મનોરમઃ
સહ્યાદ્રિના ઉત્તર ભાગમાં, જ્યાં ગોદાવરી નદી વહે છે, એ પ્રદેશ સમગ્ર પૃથ્વી પર મનોહર ગણાય છે.
ગોવર્ધનપુરં રમ્યં ભાર્ગવસ્ય મહાત્મનઃ વાહીકરાટધાનાશ્ ચ સુતીરાઃ કાલતોયદાઃ
ગોવર્ધનપુર સુંદર છે, જે મહાત્મા ભાર્ગવનું છે; વાહીકરાટધાન, સુતીરા અને કાલતોયદા પણ છે.
અપરાન્તાશ્ ચ શૂદ્રાશ્ ચ વાહ્લિકાશ્ ચ સકેરલાઃ ગાન્ધારા યવનાશ્ ચૈવ સિન્ધુસૌવીરમદ્રકાઃ
અપરાંત, શૂદ્ર, વાહ્લિક, કેરળ, ગાંધાર, યવન, સિંધુ, સૌવીર અને મદ્રક પણ ઉલ્લેખાયા છે.
શતદ્રુહાઃ કલિઙ્ગાશ્ ચ પારદા હારભૂષિકાઃ માઠરાશ્ ચૈવ કનકાઃ કૈકેયા દમ્ભમાલિકાઃ
શતદ્રુ, કલિંગ, પારદ, હારભૂષિક, માઠર, કનક, કૈકેય અને દંભમાલિકા પણ યાદ કરવામાં આવ્યા છે.
ક્ષત્રિયોપમદેશાશ્ ચ વૈશ્યશૂદ્રકુલાનિ ચ કામ્બોજાશ્ ચૈવ વિપ્રેન્દ્રા બર્બરાશ્ ચ સલૌકિકાઃ
ક્ષત્રિય સમાન પ્રદેશો, વૈશ્ય અને શૂદ્ર કુટુંબો, કામ્બોજો, હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ, અને બરબરો તથા સામાન્ય લોકો.
વીરાશ્ ચૈવ તુષારાશ્ ચ પહ્લવાધાયતા નરાઃ આત્રેયાશ્ ચ ભરદ્વાજાઃ પુષ્કલાશ્ ચ દશેરકાઃ
વીર, તુષાર, પ્હલવોના વંશજ, આત્રેય, ભરદ્વાજ, પુષ્કલ અને દશેરક.
લમ્પકાઃ શુનશોકાશ્ ચ કુલિકા જાઙ્ગલૈઃ સહ ઔષધ્યશ્ ચલચન્દ્રા ચ કિરાતાનાં ચ જાતયઃ
લંપક, શુનશોક, કુલિકો સાથે જાંગલ, ઔષધ્ય, ચલચંદ્ર અને કિરાત જાતિઓ.
તોમરા હંસમાર્ગાશ્ ચ કાશ્મીરાઃ કરુણાસ્ તથા શૂલિકાઃ કુહકાશ્ ચૈવ માગધાશ્ ચ તથૈવ ચ
તોમર, હંસમાર્ગ, કાશ્મીરી, કરુણ, શૂલિક, કુહક અને માગધ.
એતે દેશા ઉદીચ્યાસ્ તુ પ્રાચ્યાન્ દેશાન્ નિબોધત અન્ધા વામઙ્કુરાકાશ્ ચ વલ્લકાશ્ ચ મખાન્તકાઃ
આ બધા ઉત્તર પ્રદેશો છે; હવે પૂર્વના પ્રદેશો સાંભળો: અંધ, વામાંકુર, વલ્લક અને મખાંતક.
તથાપરે ઽઙ્ગા વઙ્ગાશ્ ચ મલદા માલવર્તિકાઃ ભદ્રતુઙ્ગાઃ પ્રતિજયા ભાર્યાઙ્ગાશ્ ચાપમર્દકાઃ
એમજ, અંગ, વંગ, મલદ, માલવર્તિક, ભદ્રતુંગ, પ્રતિજય, ભાર્યંગ અને આપમર્દક.
પ્રાગ્જ્યોતિષાશ્ ચ મદ્રાશ્ ચ વિદેહાસ્ તામ્રલિપ્તકાઃ મલ્લા મગધકા નન્દાઃ પ્રાચ્યા જનપદાસ્ તથા
પ્રાગજ્યોતિષ, મદ્ર, વિદેહ, તામ્રલિપ્તક, મલ્લ, માગધ, નંદ અને એ જ રીતે પૂર્વના લોકો.
અથાપરે જનપદા દક્ષિણાપથવાસિનઃ પૂર્ણાશ્ ચ કેવલાશ્ ચૈવ ગોલાઙ્ગૂલાસ્ તથૈવ ચ
પછી દક્ષિણના અન્ય લોકો: પૂર્ણ, કેવલ અને ગોલાંગુળ.
ઋષિકા મુષિકાશ્ ચૈવ કુમારા રામઠાઃ શકાઃ મહારાષ્ટ્રા માહિષકાઃ કલિઙ્ગાશ્ ચૈવ સર્વશઃ
ઋષિક, મુષિક, કુમાર, રામઠ, શક, મહારાષ્ટ્ર, માહિષક અને કળિંગ, બધા.
આભીરાઃ સહ વૈશિક્યા અટવ્યાઃ સરવાશ્ ચ યે પુલિન્દાશ્ ચૈવ મૌલેયા વૈદર્ભા દણ્ડકૈઃ સહ
આભીર અને વૈશિક સાથે, બધા અટવીવાસી, પુલિંદ, મૌલેય, વૈદર્ભ અને દંડક.
પૌલિકા મૌલિકાશ્ ચૈવ અશ્મકા ભોજવર્ધનાઃ કૌલિકાઃ કુન્તલાશ્ ચૈવ દમ્ભકા નીલકાલકાઃ
પૌલિક, મૌલિક, અશ્વક, ભોજવર્ધન, કૌલિક, કુંતલ, દંભક અને નીલકાલક.
દાક્ષિણાત્યાસ્ ત્વ્ અમી દેશા અપરાન્તાન્ નિબોધત શૂર્પારકાઃ કાલિધના લોલાસ્ તાલકટૈઃ સહ
આ દક્ષિણ પ્રદેશો છે; હવે પશ્ચિમના દેશો સાંભળો: શૂર્પારક, કાલિધન, લોલ અને તાલકટ સાથે.
ઇત્ય્ એતે હ્ય્ અપરાન્તાશ્ ચ શૃણુધ્વં વિન્ધ્યવાસિનઃ મલજાઃ કર્કશાશ્ ચૈવ મેલકાશ્ ચોલકૈઃ સહ
આ બધા પશ્ચિમના લોકો છે; હવે વિંધ્યમાં વસતા લોકો સાંભળો: મલજ, કર્કશ, મેલક અને ચોલક સાથે.
ઉત્તમાર્ણા દશાર્ણાશ્ ચ ભોજાઃ કિષ્કિન્ધકૈઃ સહ તોષલાઃ કોશલાશ્ ચૈવ ત્રૈપુરા વૈદિશાસ્ તથા
ઉત્તમર્ણ, દશાર્ન, ભોજ, કિષ્કિંધક, તોષલ, કોશલ, ત્રૈપુર અને વૈદિશ.