હ્રદસ્ય પુત્રૌ દ્વૌ વીરૌ શિવઃ કાલસ્ તથૈવ ચ વિરોચનશ્ ચ પ્રાહ્રાદિર્ બલિર્ જજ્ઞે વિરોચનાત્
હ્રદના બે વીર પુત્રો હતા: શિવ અને કાળ. પ્રહ્રાદનો પુત્ર વિરોચન અને વિરોચનથી બલી જન્મ્યો.
બલેઃ પુત્રશતમ્ આસીદ્ બાણજ્યેષ્ઠં તપોધનાઃ ધૃતરાષ્ટ્રશ્ ચ સૂર્યશ્ ચ ચન્દ્રમાશ્ ચન્દ્રતાપનઃ
બલિના સો પુત્રો હતા, જેમાં બાણ સૌથી મોટો અને બધાજ તપશ્ચર્યામાં સમૃદ્ધ હતા. ધૃતરાષ્ટ્ર, સૂર્ય, ચંદ્ર અને ચંદ્રતાપન પણ તેમાં હતા.
કુમ્ભનાભો ગર્દભાક્ષઃ કુક્ષિર્ ઇત્ય્ એવમાદયઃ બાણસ્ તેષામ્ અતિબલો જ્યેષ્ઠઃ પશુપતેઃ પ્રિયઃ
કુંભનાભ, ગર્દભાક્ષ, કુક્ષિ વગેરે પણ તેમાં હતા. બાણ સૌથી મોટો, અત્યંત બલવાન અને પશુપતિને પ્રિય હતો.
પુરા કલ્પે તુ બાણેન પ્રસાદ્યોમાપતિં પ્રભુમ્ પાર્શ્વતો વિહરિષ્યામિ ઇત્ય્ એવં યાચિતો વરઃ
પહેલા કલ્પમાં બાણે ઉમાપતિને પ્રસન્ન કરીને, તેની પાસે રહેવાનો વર માંગ્યો અને મેળવ્યો હતો.
હિરણ્યાક્ષસુતાશ્ ચૈવ વિદ્વાંસશ્ ચ મહાબલાઃ ભર્ભરઃ શકુનિશ્ ચૈવ ભૂતસંતાપનસ્ તથા
હિરણ્યાક્ષના પુત્રો જ્ઞાનવાન અને મહાબલવાન હતા: ભરભર, શકુનિ અને ભૂતસંતાપન પણ તેમાં હતા.
મહાનાભશ્ ચ વિક્રાન્તઃ કાલનાભસ્ તથૈવ ચ અભવન્ દનુપુત્રાશ્ ચ શતં તીવ્રપરાક્રમાઃ
મહાનાભ અને કાલનાભ પણ તેમાં હતા. દાનુના સો પુત્રો પણ હતા, જે અત્યંત પરાક્રમી હતા.
તપસ્વિનો મહાવીર્યાઃ પ્રાધાન્યેન બ્રવીમિ તાન્ દ્વિમૂર્ધા શઙ્કુકર્ણશ્ ચ તથા હયશિરા વિભુઃ
મહાન તપસ્વી અને બલવાન એવા મુખ્ય પુત્રો: દ્વિમૂર્ધા, શંકુકર્ણ અને વિખ્યાત હયશિરા હતા.
અયોમુખઃ શમ્બરશ્ ચ કપિલો વામનસ્ તથા મારીચિર્ મઘવાંશ્ ચૈવ ઇલ્વલઃ સ્વસૃમસ્ તથા
અયોમુખ, શમ્બર, કપિલ, વામન, મારીચિ, મઘવાન, ઇલ્વલ અને સ્વસૃમ પણ તેમાં હતા.
વિક્ષોભણશ્ ચ કેતુશ્ ચ કેતુવીર્યશતહ્રદૌ ઇન્દ્રજિત્ સર્વજિચ્ ચૈવ વજ્રનાભસ્ તથૈવ ચ
વિક્ષોભણ, કેતુ, કેતુવીર્યશતહ્રદ, ઇન્દ્રજિત, સર્વજિત અને વજ્રનાભ પણ તેમાં હતા.
એકચક્રો મહાબાહુસ્ તારકશ્ ચ મહાબલઃ વૈશ્વાનરઃ પુલોમા ચ વિદ્રાવણમહાશિરાઃ
એકચક્ર, મહાબાહુ, તારક મહાબલવાન, વૈશ્વાનર, પુલોમા અને વિદ્રાવણમહાશિરા પણ હતા.
સ્વર્ભાનુર્ વૃષપર્વા ચ વિપ્રચિત્તિશ્ ચ વીર્યવાન્ સર્વ એતે દનોઃ પુત્રાઃ કશ્યપાદ્ અભિજજ્ઞિરે
સ્વર્ભાનુ, વૃષપર્વા અને વિપ્રચિત્તિ પણ બલવાન હતા. આ બધા દાનુના પુત્રો, કશ્યપથી જન્મેલા હતા.
વિપ્રચિત્તિપ્રધાનાસ્ તે દાનવાઃ સુમહાબલાઃ એતેષાં પુત્રપૌત્રં તુ ન તચ્ છક્યં દ્વિજોત્તમાઃ
વિપ્રચિત્તિને મુખ્ય રાખી દાનવો બહુ જ બલવાન હતા. હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજો, તેમના પુત્ર-પૌત્રોની ગણતરી શક્ય નથી.
પ્રસંખ્યાતું બહુત્વાચ્ ચ પુત્રપૌત્રમ્ અનન્તકમ્ સ્વર્ભાનોસ્ તુ પ્રભા કન્યા પુલોમ્નસ્ તુ શચી સુતા
તેમના પુત્ર-પૌત્રો એટલા વધારે છે કે ગણતરી કરી શકાતી નથી. સ્વર્ભાનુની પુત્રી પ્રભા અને પુલોમાની પુત્રી શચી હતી.
ઉપદીપ્તિર્ હયશિરાઃ શર્મિષ્ઠા વાર્ષપર્વણી પુલોમા કાલિકા ચૈવ વૈશ્વાનરસુતે ઉભે
ઉપદીપ્તિ, હયશિરા, શર્મિષ્ઠા, વાર્ષપરવણી, પુલોમા અને કાલિકા — બંને વૈશ્વાનરાની પુત્રીઓ હતી.
બહ્વપત્યે મહાપત્યે મરીચેસ્ તુ પરિગ્રહઃ તયોઃ પુત્રસહસ્રાણિ ષષ્ટિર્ દાનવનન્દનાઃ
ઘણા સંતાન અને મહાન વંશવાળા, મારીચિએ પત્નીઓ રાખી. તેમાથી સાઠ હજાર દાનવોના આનંદદાયક પુત્રો જન્મ્યા.
ચતુર્દશશતાન્ અન્યાન્ હિરણ્યપુરવાસિનઃ મરીચિર્ જનયામ્ આસ મહતા તપસાન્વિતઃ
મારીચિએ મહાન તપથી હિરણ્યપુરના બીજા ચૌદસો નિવાસીઓને પણ જન્મ આપ્યો.
પૌલોમાઃ કાલકેયાશ્ ચ દાનવાસ્ તે મહાબલાઃ અવધ્યા દેવતાનાં હિ હિરણ્યપુરવાસિનઃ
પૌલોમા અને કાલકેય નામના દાનવો બહુ જ બલવાન હતા. હિરણ્યપુરના નિવાસી એ દેવતાઓ માટે અજય હતા.
પિતામહપ્રસાદેન યે હતાઃ સવ્યસાચિના તતો ઽપરે મહાવીર્યા દાનવાસ્ ત્વ્ અતિદારુણાઃ
પિતામહની કૃપાથી, જે સવ્યસાચી દ્વારા મારાયા, તેઓ નષ્ટ થયા; પછી બીજા મહાબલવાન અને અત્યંત ભયાનક દાનવો રહ્યા.
સિંહિકાયામ્ અથોત્પન્ના વિપ્રચિત્તેઃ સુતાસ્ તથા દૈત્યદાનવસંયોગાજ્ જાતાસ્ તીવ્રપરાક્રમાઃ
પછી સિંહિકામાં વિપ્રચિત્તિને પુત્રો થયા; એ જ રીતે દૈત્ય અને દાનવોના મિલનથી ભયાનક પરાક્રમી સંતાન પેદા થયા.
સૈંહિકેયા ઇતિ ખ્યાતાસ્ ત્રયોદશ મહાબલાઃ વંશ્યઃ શલ્યશ્ ચ બલિનૌ નલશ્ ચૈવ તથા બલઃ
આ સંતાનોને 'સિંહિકેય' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તેઓ સંખ્યાેમાં તેર અને ખૂબ જ બળવાન હતા: વંશ્ય, શલ્ય, શક્તિશાળી નલ અને બલ.
વાતાપિર્ નમુચિશ્ ચૈવ ઇલ્વલઃ સ્વસૃમસ્ તથા અઞ્જિકો નરકશ્ ચૈવ કાલનાભસ્ તથૈવ ચ
વાતાપી, નમુચિ, ઇલ્વલ અને તેની બહેન, અંજિકા, નરક અને કાલનાભ પણ હતા.
સરમાનસ્ તથા ચૈવ સ્વરકલ્પશ્ ચ વીર્યવાન્ એતે વૈ દાનવાઃ શ્રેષ્ઠા દનોર્ વંશવિવર્ધનાઃ
સરમાન અને શક્તિશાળી સ્વરકલ્પ પણ હતા; આ બધા દાનવોમાં શ્રેષ્ઠ અને દનુના વંશને વધારનાર હતા.
તેષાં પુત્રાશ્ ચ પૌત્રાશ્ ચ શતશો ઽથ સહસ્રશઃ સંહ્રાદસ્ય તુ દૈત્યસ્ય નિવાતકવચાઃ કુલે
તેમના પુત્રો અને પૌત્રો સૈંકડો અને હજારોની સંખ્યામાં હતા; તેમાં સંહ્રાદ નામના દૈત્યના કુળમાં નિવાતકવચો જન્મ્યા.
સમુત્પન્નાઃ સુમહતા તપસા ભાવિતાત્મનઃ તિસ્રઃ કોટ્યઃ સુતાસ્ તેષાં મણિવત્યાં નિવાસિનઃ
મહાન તપથી અને શુદ્ધ મનવાળા લોકોમાંથી ત્રણ કરોડ પુત્રો જન્મ્યા, જે મણિવતીમાં વસતા હતા.
અવધ્યાસ્ તે ઽપિ દેવાનામ્ અર્જુનેન નિપાતિતાઃ ષટ્ સુતાઃ સુમહાભાગાસ્ તામ્રાયાઃ પરિકીર્તિતાઃ
આ બધા દેવતાઓ માટે અપરાજેય હતા, છતાં અર્જુને તેમને મારો; તામ્રાના છ પ્રસિદ્ધ પુત્રોની વાત આવે છે.
ક્રૌઞ્ચી શ્યેની ચ ભાસી ચ સુગ્રીવી શુચિગૃધ્રિકા ક્રૌઞ્ચી તુ જનયામ્ આસ ઉલૂકપ્રત્યુલૂકકાન્
ક્રૌંચી, શ્યેની, ભાસી, સુગ્રીવી અને શુચિગૃધ્રિકા; ક્રૌંચીએ ઘુવડ અને તેના જાતિના પક્ષીઓને જન્મ આપ્યો.
શ્યેની શ્યેનાંસ્ તથા ભાસી ભાસાન્ ગૃધ્રાંશ્ ચ ગૃધ્ર્ય્ અપિ શુચિર્ ઔદકાન્ પક્ષિગણાન્ સુગ્રીવી તુ દ્વિજોત્તમાઃ
શ્યેનીએ શ્યેન (ઘેડ) પેદા કર્યા, ભાસીએ ભાસ (પાંખી) અને ગૃધ્રીએ ગૃધ્ર (ગિધ) પેદા કર્યા; શુચિએ પાણીમાં રહેતા પક્ષીઓ અને સુગ્રીવીએ શ્રેષ્ઠ દ્વિજ પક્ષીઓ પેદા કર્યા.
અશ્વાન્ ઉષ્ટ્રાન્ ગર્દભાંશ્ ચ તામ્રાવંશઃ પ્રકીર્તિતઃ વિનતાયાસ્ તુ દ્વૌ પુત્રૌ વિખ્યાતૌ ગરુડારુણૌ
ઘોડા, ઊંટ અને ગધેડા તામ્રાના વંશના કહેવાય છે; વિનતાને બે પ્રસિદ્ધ પુત્રો થયા—ગરુડ અને અરુણ.
ગરુડઃ પતતાં શ્રેષ્ઠો દારુણઃ સ્વેન કર્મણા સુરસાયાઃ સહસ્રં તુ સર્પાણામ્ અમિતૌજસામ્
ગરુડ સર્વ પક્ષીઓમાં શ્રેષ્ઠ અને પોતાના કાર્યોમાં ભયાનક હતો; સુરસાને હજારો અત્યંત શક્તિશાળી સાપો થયા.
અનેકશિરસાં વિપ્રાઃ ખચરાણાં મહાત્મનામ્ કાદ્રવેયાસ્ તુ બલિનઃ સહસ્રમ્ અમિતૌજસઃ
હે બ્રાહ્મણો, કદ્રુના વંશમાં હજારો બલવાન અને અનેક માથાવાળા, આકાશમાં ફરતા મહાન આત્માવાળા સાપો હતા.