ઇહાગત્ય પુનર્ યાન્તિ ઉપર્ય્ ઉપરિ ચ ક્રમાત્ સંભવે સંભવે તે તુ શતવર્ષં દ્વિજોત્તમાઃ
અહીં આવીને, તેઓ ફરીથી જતા રહે છે અને દરેક જન્મમાં, ધીરે ધીરે વધુ ઊંચા સ્થાન પર પહોંચે છે. દરેક જન્મમાં, હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજો, તેઓ ત્યાં સો વર્ષ સુધી રહે છે.
ભુક્ત્વા યથેપ્સિતાન્ ભોગાન્ યાન્તિ લોકાન્તરં તતઃ દશજન્મ યદા તેષાં ક્રમેણૈવં પ્રપૂર્યતે
જ્યારે મનગમતા ભોગો ભોગવી લે છે, પછી તેઓ બીજાં લોકમાં જાય છે. આમ, જ્યારે તેમના દસ જન્મ પૂર્ણ થાય છે,
તદા લોકં હરેર્ દિવ્યં બ્રહ્મલોકાદ્ વ્રજન્તિ તે ગત્વા તત્રાક્ષયાન્ ભોગાન્ ભુક્ત્વા સર્વગુણાન્વિતાન્
પછી તેઓ હરિના દિવ્ય લોકમાં જાય છે, જે બ્રહ્માના લોકથી પણ ઉપર છે. ત્યાં જઈને, સર્વ ગુણોથી યુક્ત અને કદી ન ખૂટતા ભોગો ભોગવે છે.
મન્વન્તરશતં યાવજ્ જન્મમૃત્યુવિવર્જિતાઃ ગચ્છન્તિ ભુવનં પશ્ચાદ્ વારાહસ્ય દ્વિજોત્તમાઃ
એમણે ત્યાં જન્મ અને મરણથી મુક્ત રહીને, સો મન્વંતર સુધી રહે છે. પછી, હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજો, તેઓ વારાહના લોકમાં જાય છે.
દિવ્યદેહાઃ કુણ્ડલિનો મહાકાયા મહાબલાઃ ક્રીડન્તિ તત્ર વિપ્રેન્દ્રાઃ કૃત્વા રૂપં ચતુર્ભુજમ્
ત્યાં તેઓ દિવ્ય શરીર ધરાવે છે, શક્તિથી ભરપૂર છે, વિશાળ અને મજબૂત છે. તેઓ ચતુર્ભુજ રૂપ ધારણ કરીને, હે શ્રેષ્ઠ વિદ્વાનો, આનંદથી રમે છે.
દશ કોટિસહસ્રાણિ વર્ષાણાં દ્વિજસત્તમાઃ તિષ્ઠન્તિ શાશ્વતે ભાવે સર્વૈર્ દેવૈર્ નમસ્કૃતાઃ
ત્યાં તેઓ દસ કરોડ હજાર વર્ષ સુધી, શાશ્વત અવસ્થામાં રહે છે અને બધા દેવતાઓ તેમની પૂજા કરે છે.
તતો યાન્તિ તુ તે ધીરા નરસિંહગૃહં દ્વિજાઃ ક્રીડન્તે તત્ર મુદિતા વર્ષકોટ્યયુતાનિ ચ
પછી એ ધીરજવાળા બ્રાહ્મણો નરસિંહના ઘર જાય છે. ત્યાં તેઓ આનંદથી કરોડો વર્ષ સુધી રમે છે.
તદન્તે વૈષ્ણવં યાન્તિ પુરં સિદ્ધનિષેવિતમ્ ક્રીડન્તે તત્ર સૌખ્યેન વર્ષાણામ્ અયુતાનિ ચ
પછી તેઓ વૈષ્ણવ શહેરમાં જાય છે, જ્યાં સિદ્ધો સેવા કરે છે. ત્યાં તેઓ સુખથી દસ હજાર વર્ષ સુધી રમે છે.
બ્રહ્મલોકે પુનર્ વિપ્રા ગચ્છન્તિ સાધકોત્તમાઃ તત્ર સ્થિત્વા ચિરં કાલં વર્ષકોટિશતાન્ બહૂન્
પછી શ્રેષ્ઠ સાધક બ્રહ્માના લોકમાં પાછા જાય છે. ત્યાં તેઓ ઘણા કરોડ વર્ષ સુધી લાંબો સમય રહે છે.
નારાયણપુરં યાન્તિ તતસ્ તે સાધકેશ્વરાઃ ભુક્ત્વા ભોગાંશ્ ચ વિવિધાન્ વર્ષકોટ્યર્બુદાનિ ચ
પછી એ શ્રેષ્ઠ સાધકો નારાયણના શહેરમાં જાય છે. ત્યાં અનેક પ્રકારના ભોગો અનેક કરોડ વર્ષ સુધી ભોગવે છે.
અનિરુદ્ધપુરં પશ્ચાદ્ દિવ્યરૂપા મહાબલાઃ ગચ્છન્તિ સાધકવરાઃ સ્તૂયમાનાઃ સુરાસુરૈઃ
પછી સર્વોત્તમ સાધકો, દિવ્ય રૂપ અને મહાન બળ ધરાવી, દેવો અને દાનવો દ્વારા વખાણાતા, અનિરુદ્ધના શહેરમાં જાય છે.
તત્ર કોટિસહસ્રાણિ વર્ષાણાં ચ ચતુર્દશ તિષ્ઠન્તિ વૈષ્ણવાસ્ તત્ર જરામરણવર્જિતાઃ
ત્યાં વૈષ્ણવો ચૌદ કરોડ હજાર વર્ષ સુધી રહે છે અને તેમને વૃદ્ધાપન કે મરણ થતું નથી.
પ્રદ્યુમ્નસ્ય પુરં પશ્ચાદ્ ગચ્છન્તિ વિગતજ્વરાઃ તત્ર તિષ્ઠન્તિ તે વિપ્રા લક્ષકોટિશતત્રયમ્
પછી, બધા દુઃખોથી મુક્ત થઈ, તેઓ પ્રદ્યુમ્નના શહેરમાં જાય છે. ત્યાં, હે વિદ્વાનો, ત્રણ લાખ કરોડ વર્ષ સુધી રહે છે.
સ્વચ્છન્દગામિનો હૃષ્ટા બલશક્તિસમન્વિતાઃ ગચ્છન્તિ યોગિનઃ પશ્ચાદ્ યત્ર સંકર્ષણઃ પ્રભુઃ
પછી, પોતાની ઈચ્છાથી ફરતા, આનંદિત અને બળશાળી યોગીઓ ત્યાં જાય છે, જ્યાં સંકર્ષણ ભગવાન નિવાસ કરે છે.
તત્રોષિત્વા ચિરં કાલં ભુક્ત્વા ભોગાન્ સહસ્રશઃ વિશન્તિ વાસુદેવૈતિ વિરૂપાખ્યે નિરઞ્જને
ત્યાં લાંબા સમય સુધી રહી, હજારો ભોગો ભોગવી, પછી તેઓ નિર્મળ અને વિરુપ નામના વાસુદેવ ધામમાં પ્રવેશ કરે છે.
વિનિર્મુક્તાઃ પરે તત્ત્વે જરામરણવર્જિતે તત્ર ગત્વા વિમુક્તાસ્ તે ભવેયુર્ નાત્ર સંશયઃ
પછી તેઓ પરમ તત્ત્વમાં, જ્યાં વૃદ્ધાપન કે મરણ નથી, સંપૂર્ણપણે મુક્ત થઈ જાય છે. આમાં કોઈ શંકા નથી.
એવં ક્રમેણ ભુક્તિં તે પ્રાપ્નુવન્તિ મનીષિણઃ મુક્તિં ચ મુનિશાર્દૂલા વાસુદેવાર્ચને રતાઃ
આ રીતે, ક્રમશઃ, જ્ઞાનીઓ ભોગ અને મોક્ષ બંને પામે છે, હે મુનિશ્રેષ્ઠ, જે વાસુદેવની ભક્તિમાં તત્પર રહે છે.
એકાદશ્યામ્ ઉભે પક્ષે નિરાહારઃ સમાહિતઃ સ્નાત્વા સમ્યગ્ વિધાનેન ધૌતવાસા જિતેન્દ્રિયઃ
એકાદશી ના દિવસે, બંને પક્ષમાં, ઉપવાસ કરીને, મન એકાગ્ર રાખીને, યોગ્ય રીતે સ્નાન કરીને, શુદ્ધ વસ્ત્ર પહેરી, ઇન્દ્રિયો પર વિજય મેળવી,
સંપૂજ્ય વિધિવદ્ વિષ્ણું શ્રદ્ધયા સુસમાહિતઃ પુષ્પૈર્ ગન્ધૈસ્ તથા દીપૈર્ ધૂપૈર્ નૈવેદ્યકૈસ્ તથા
વિદ્યાપૂર્વક શ્રદ્ધા અને એકાગ્રતાથી, પુષ્પો, સુગંધો, દીવો, ધૂપ અને ભોજનના નેવેદ્યથી ભગવાન વિષ્ણુની પૂજા કરે છે.
ઉપહારૈર્ બહુવિધૈર્ જપ્યૈર્ હોમપ્રદક્ષિણૈઃ સ્તોત્રૈર્ નાનાવિધૈર્ દિવ્યૈર્ ગીતવાદ્યૈર્ મનોહરૈઃ
વિવિધ ભેટો, જપ, હોળી, પ્રદક્ષિણાઓ, અનેક પ્રકારના સ્તોત્રો, દિવ્ય ગીતો અને મોહક વાદ્યોથી પૂજા કરે છે.
દણ્ડવત્પ્રણિપાતૈશ્ ચ જયશબ્દૈસ્ તથોત્તમૈઃ એવં સંપૂજ્ય વિધિવદ્ રાત્રૌ કૃત્વા પ્રજાગરમ્
દંડવત પ્રણામ અને ઉત્તમ જયધ્વનિ સાથે, રાત્રે જાગરણ કરીને વિધિપૂર્વક પૂજા કરે છે.
કથાં વા ગીતિકાં વિષ્ણોર્ ગાયન્ વિષ્ણુપરાયણઃ યાતિ વિષ્ણોઃ પરં સ્થાનં નરો નાસ્ત્ય્ અત્ર સંશયઃ
વિષ્ણુની વાર્તા કે ગીતો ગાઈ, વિષ્ણુમાં તલ્લીન રહી, મનુષ્ય વિષ્ણુના પરમ સ્થાનને પામે છે; તેમાં કોઈ શંકા નથી.
પ્રજાગરે ગીતિકાયાઃ ફલં વિષ્ણોર્ મહામુને બ્રૂહિ તચ્ છ્રોતુમ્ ઇચ્છામઃ પરં કૌતૂહલં હિ નઃ
હે મહાન મુનિ, રાત્રે વિષ્ણુના જાગરણમાં ગીતો ગાવાનું ફળ શું છે તે અમને કહો; અમે તે સાંભળવા ખૂબ ઉત્સુક છીએ.
શૃણુધ્વં મુનિશાર્દૂલાઃ પ્રવક્ષ્યામ્ય્ અનુપૂર્વશઃ ગીતિકાયાઃ ફલં વિષ્ણોર્ જાગરે યદ્ ઉદાહૃતમ્
હે મુનિશ્રેષ્ઠો, સાંભળો; હું વિષ્ણુના જાગરણમાં ગીતો ગાવાનું ફળ ક્રમશઃ કહું છું, જેમ કહેવામાં આવ્યું છે.
અવન્તી નામ નગરી બભૂવ ભુવિ વિશ્રુતા તત્રાસ્તે ભગવાન્ વિષ્ણુઃ શઙ્ખચક્રગદાધરઃ
પૃથ્વી પર અવંતી નામની પ્રસિદ્ધ નગરી હતી; ત્યાં શંખ, ચક્ર અને ગદા ધારણ કરનાર ભગવાન વિષ્ણુ નિવાસ કરે છે.
તસ્યા નગર્યાઃ પર્યન્તે ચાણ્ડાલો ગીતિકોવિદઃ સદ્વૃત્ત્યોત્પાદિતધનો ભૃત્યાનાં ભરણે રતઃ
એ નગરીના બહાર એક ચાંડાળ રહેતો, જે ગીત ગાવામાં નિપુણ હતો, સારા વર્તનથી ધન મેળવે અને પોતાના સેવકોની સંભાળ રાખતો.
વિષ્ણુભક્તઃ સ ચાણ્ડાલો માસિ માસિ દૃઢવ્રતઃ એકાદશ્યાં સમાગમ્ય સોપવાસો ઽથ ગાયતિ
એ ચાંડાળ વિષ્ણુભક્ત હતો, દર મહિને એકાદશી પર ઉપવાસ રાખી, ભેગા થઈને ગીત ગાતા.
ગીતિકા વિષ્ણુનામાઙ્કાઃ પ્રાદુર્ભાવસમાશ્રિતાઃ ગાન્ધારષડ્જનૈષાદસ્વરપઞ્ચમધૈવતૈઃ
તે વિષ્ણુના નામવાળા ગીતો ગાતા, જેમાં વિવિધ સ્વરો જેમ કે ગાંધાર, સાધારણ, નિષાદ, પંચમ અને ધૈવતનો ઉપયોગ કરતો.
રાત્રિજાગરણે વિષ્ણું ગાથાભિર્ ઉપગાયતિ પ્રભાતે ચ પ્રણમ્યેશં દ્વાદશ્યાં ગૃહમ્ એત્ય ચ
રાત્રે જાગરણમાં તે વિષ્ણુના સ્તુતિગીતો ગાતા; સવારે ભગવાનને વંદન કરી, દ્વાદશી દિવસે ઘરે પાછો ફરતો.
જામાતૃભાગિનેયાંશ્ ચ ભોજયિત્વા સકન્યકાઃ તતઃ સપરિવારસ્ તુ પશ્ચાદ્ ભુઙ્ક્તે દ્વિજોત્તમાઃ
પછી પોતાના જમાઈઓ, ભાણેજો અને દીકરીઓને જમાડ્યા પછી, પરિવાર સાથે પોતે પણ ભોજન કરતો, હે દ્વિજોત્તમો.