પિતામહાદ્ અપિ વરઃ શાશ્વતઃ પુરુષો હરિઃ કૃષ્ણો જામ્બૂનદાભાસો વ્યભ્રે સૂર્ય ઇવોદિતઃ
હરિ, એ શાશ્વત પુરુષ છે, જે પિતામહ કરતાં પણ શ્રેષ્ઠ છે. કૃષ્ણનો તેજ જાંબુનદ સોનાની જેમ ઝળહળે છે, જેમ વાદળરહિત આકાશમાં સૂર્ય ઉગે છે.
દશબાહુર્ મહાતેજા દેવતારિનિષૂદનઃ શ્રીવત્સાઙ્કો હૃષીકેશઃ સર્વદૈવતયૂથપઃ
તેને દસ હાથ છે, અતિ તેજસ્વી છે અને દેવતાઓના દુશ્મનોનો નાશક છે. તેના વક્ષસ્થળ પર શ્રીવત્સનું ચિહ્ન છે, હૃષીકેશ છે, અને બધા દેવતાઓના નેતા છે.
બ્રહ્મા તસ્યોદરભવસ્ તસ્યાહં ચ શિરોભવઃ શિરોરુહેભ્યો જ્યોતીંષિ રોમભ્યશ્ ચ સુરાસુરાઃ
બ્રહ્મા તેના પેટમાંથી જન્મ્યા અને હું તેના માથામાંથી પ્રગટ થયો. તેના માથાના વાળમાંથી પ્રકાશો અને શરીરના વાળમાંથી દેવો તથા અસુરો ઉત્પન્ન થયા.
ઋષયો દેહસંભૂતાસ્ તસ્ય લોકાશ્ ચ શાશ્વતાઃ પિતામહગૃહં સાક્ષાત્ સર્વદેવગૃહં ચ સઃ
ઋષિઓ તેના શરીરમાંથી જન્મ્યા અને શાશ્વત લોકોએ પણ તેમાં સ્થાન લીધું. તેનું ઘર એ પિતામહનું અને સર્વ દેવતાઓનું ઘર છે.
સો ઽસ્યાઃ પૃથિવ્યાઃ કૃત્સ્નાયાઃ સ્રષ્ટા ત્રિભુવનેશ્વરઃ સંહર્તા ચૈવ ભૂતાનાં સ્થાવરસ્ય ચરસ્ય ચ
એ જ આ આખી પૃથ્વીનો સર્જનહાર છે, ત્રણેય લોકનો ઈશ્વર છે અને સ્થાવર-જંગમ સર્વ જીવનો સંહારક છે.
સ હિ દેવદેવઃ સાક્ષાદ્ દેવનાથઃ પરંતપઃ સર્વજ્ઞઃ સર્વસંસ્રષ્ટા સર્વગઃ સર્વતોમુખઃ
એ જ દેવોમાં દેવ, દેવતાઓનો સ્વામી, પરમ તપશ્ચારી, સર્વજ્ઞ, સર્વનું સર્જન કરનાર, સર્વવ્યાપક અને સર્વદિશામાં રહેનારો છે.
ન તસ્માત્ પરમં ભૂતં ત્રિષુ લોકેષુ કિંચન સનાતનો મહાભાગો ગોવિન્દ ઇતિ વિશ્રુતઃ
ત્રણે લોકમાં એથી ઉપર કંઈ નથી; એ સનાતન છે, મહાભાગ્યશાળી છે અને ગોવિંદ તરીકે પ્રસિદ્ધ છે.
સ સર્વાન્ પાર્થિવાન્ સંખ્યે ઘાતયિષ્યતિ માનદઃ સુરકાર્યાર્થમ્ ઉત્પન્નો માનુષ્યં વપુર્ આસ્થિતઃ
એ સર્વ પૃથ્વીપતિઓને યુદ્ધમાં સંહારશે અને માન આપશે; દેવોના હિત માટે એ માનવ સ્વરૂપ ધારણ કરી જન્મ્યો છે.
નહિ દેવગણાઃ શક્તાસ્ ત્રિવિક્રમવિનાકૃતાઃ ભુવને દેવકાર્યાણિ કર્તું નાયકવર્જિતઃ
ટ્રિવિક્રમ વિના, નેતા વગર, દેવગણો જગતમાં દેવકાર્ય કરવા અસમર્થ છે.
નાયકઃ સર્વભૂતાનાં સર્વભૂતનમસ્કૃતઃ એતસ્ય દેવનાથસ્ય કાર્યસ્ય ચ પરસ્ય ચ
એ સર્વ જીવનો નેતા છે, સર્વ જીવો તેને નમસ્કારે છે, દેવોના સ્વામીના કાર્ય અને પરમ હિત માટે.
બ્રહ્મભૂતસ્ય સતતં બ્રહ્મર્ષિશરણસ્ય ચ બ્રહ્મા વસતિ નાભિસ્થઃ શરીરે ઽહં ચ સંસ્થિતઃ
બ્રહ્મા હંમેશા તેના નાભિમાં વસે છે, બ્રહ્મર્ષિઓ તેની શરણે રહે છે અને હું તેના શરીરમાં સ્થિત છું.
સર્વાઃ સુખં સંસ્થિતાશ્ ચ શરીરે તસ્ય દેવતાઃ સ દેવઃ પુણ્ડરીકાક્ષઃ શ્રીગર્ભઃ શ્રીસહોષિતઃ
બધી દેવતાઓ આનંદથી તેના શરીરમાં નિવાસ કરે છે; એ કમળનેત્રવાળો દેવ, શ્રીનો આધાર અને શ્રીસહીત છે.
શાર્ઙ્ગચક્રાયુધઃ ખડ્ગી સર્વનાગરિપુધ્વજઃ ઉત્તમેન સુશીલેન શૌચેન ચ દમેન ચ
તે શારંગધનુષ્ય, ચક્ર, શસ્ત્રો અને ખડગ ધારણ કરે છે, અને સર્વનાગરાજનું ધ્વજ ધરાવે છે; ઉત્તમ સ્વભાવ, પવિત્રતા અને દમ સાથે યુક્ત છે.
પરાક્રમેણ વીર્યેણ વપુષા દર્શનેન ચ આરોહણપ્રમાણેન વીર્યેણાર્જવસંપદા
પારાક્રમ, બળ, સુંદરતા, આકર્ષક રૂપ, ઊંચાઈ, માપ, શૌર્ય અને સીધીવૃત્તિની સંપત્તિથી તે યુક્ત છે.
આનૃશંસ્યેન રૂપેણ બલેન ચ સમન્વિતઃ અસ્ત્રૈઃ સમુદિતઃ સર્વૈર્ દિવ્યૈર્ અદ્ભુતદર્શનૈઃ
કરુણા, સૌંદર્ય અને બળથી સંપન્ન છે; બધા દિવ્ય અને અદ્ભુત શસ્ત્રોથી સજ્જ છે.
યોગમાયાસહસ્રાક્ષો વિરૂપાક્ષો મહામનાઃ વાચા મિત્રજનશ્લાઘી જ્ઞાતિબન્ધુજનપ્રિયઃ
યોગમાયાથી સહસ્ર આંખો ધરાવે છે, વિવિધ આંખો છે, મહાન મનવાળો છે; મિત્રોની વાણીથી પ્રશંસિત છે અને જ્ઞાતિ-બંધુઓને પ્રિય છે.
ક્ષમાવાંશ્ ચાનહંવાદી સ દેવો બ્રહ્મદાયકઃ ભયહર્તા ભયાર્તાનાં મિત્રાનન્દવિવર્ધનઃ
ક્ષમાશીલ અને અહંકારરહિત એ દેવ બ્રહ્માપદ આપનાર છે; ભયગ્રસ્તોના ભય દૂર કરે છે અને મિત્રોનું આનંદ વધારનાર છે.
શરણ્યઃ સર્વભૂતાનાં દીનાનાં પાલને રતઃ શ્રુતવાન્ અથ સંપન્નઃ સર્વભૂતનમસ્કૃતઃ
સર્વ જીવોના આશ્રયદાતા છે, દુઃખીઓની રક્ષામાં તત્પર છે; જ્ઞાનવાન, સિદ્ધ અને સર્વ જીવોથી પૂજિત છે.
સમાશ્રિતાનામ્ ઉપકૃચ્ છત્રૂણાં ભયકૃત્ તથા નીતિજ્ઞો નીતિસંપન્નો બ્રહ્મવાદી જિતેન્દ્રિયઃ
જેને નીતિનું જ્ઞાન છે, જે સદ્ગુણોથી યુક્ત છે, બ્રહ્મનો જ્ઞાન ધરાવે છે અને ઇન્દ્રિયો પર વિજય મેળવ્યો છે, એવો માણસ દુશ્મનો માટે ભયજનક બને છે અને આશ્રય લેનારાઓનું રક્ષણ કરે છે.
ભવાર્થમ્ એવ દેવાનાં બુદ્ધ્યા પરમયા યુતઃ પ્રાજાપત્યે શુભે માર્ગે માનવે ધર્મસંસ્કૃતે
દેવતાઓના હિત માટે, ઉત્તમ બુદ્ધિથી યુક્ત થઈને, તે મનુના ધર્મથી પવિત્ર થયેલા શુભ માર્ગે આગળ વધશે.
સમુત્પત્સ્યતિ ગોવિન્દો મનોર્ વંશે મહાત્મનઃ અંશો નામ મનોઃ પુત્રો હ્ય્ અન્તર્ધામા તતઃ પરમ્
મહાન આત્મા મનુના વંશમાં ગોવિંદ જન્મ લેશે; મનુનો પુત્ર અંશ હશે અને ત્યારબાદ અંશનો પુત્ર અંતર્ધામા થશે, જે સર્વેમાં શ્રેષ્ઠ હશે.
અન્તર્ધામ્નો હવિર્ધામા પ્રજાપતિર્ અનિન્દિતઃ પ્રાચીનબર્હિર્ ભવિતા હવિર્ધામ્નઃ સુતો દ્વિજાઃ
અંતર્ધામાનો પુત્ર હવિર્ધામા, નિર્દોષ પ્રજાપતિ થશે; હવિર્ધામાનો પુત્ર પ્રાચીનબર્હિ થશે, હે દ્વિજો!
તસ્ય પ્રચેતઃપ્રમુખા ભવિષ્યન્તિ દશાત્મજાઃ પ્રાચેતસસ્ તથા દક્ષો ભવિતેહ પ્રજાપતિઃ
પ્રાચીનબર્હિના દસ પુત્રો હશે, જેમાં પ્રચેતસ મુખ્ય હશે; પ્રચેતસમાંથી દક્ષ જન્મ લેશે, જે અહીં પ્રજાપતિ બનશે.
દાક્ષાયણ્યસ્ તથાદિત્યો મનુર્ આદિત્યતસ્ તતઃ મનોશ્ ચ વંશજ ઇલા સુદ્યુમ્નશ્ ચ ભવિષ્યતિ
દક્ષની દીકરીઓમાંથી આદિત્ય જન્મશે, આદિત્યમાંથી મનુ અને મનુના વંશમાંથી ઇલા અને સુદ્યુમ્ન જન્મ લેશે.
બુધાત્ પુરૂરવાશ્ ચાપિ તસ્માદ્ આયુર્ ભવિષ્યતિ નહુષો ભવિતા તસ્માદ્ યયાતિસ્ તસ્ય ચાત્મજઃ
બુધમાંથી પુરૂરવા જન્મશે, પુરૂરવાથી આયુ, આયુમાંથી નહુષ અને નહુષમાંથી યયાતિ, જે તેનો પોતાનો પુત્ર હશે.
યદુસ્ તસ્માન્ મહાસત્ત્વઃ ક્રોષ્ટા તસ્માદ્ ભવિષ્યતિ ક્રોષ્ટુશ્ ચૈવ મહાન્ પુત્રો વૃજિનીવાન્ ભવિષ્યતિ
યયાતિમાંથી મહાન યદુ જન્મશે, યદુમાંથી ક્રોષ્ટા અને ક્રોષ્ટાથી મહાન પુત્ર વૃજિનિવાન જન્મશે.
વૃજિનીવતશ્ ચ ભવિતા ઉષઙ્ગુર્ અપરાજિતઃ ઉષઙ્ગોર્ ભવિતા પુત્રઃ શૂરશ્ ચિત્રરથસ્ તથા
વૃજિનિવાનથી અજેય ઉશંગુ જન્મશે, ઉશંગુથી તેનું પુત્ર શૂર અને ચિત્રરથ જન્મશે.
તસ્ય ત્વ્ અવરજઃ પુત્રઃ શૂરો નામ ભવિષ્યતિ તેષાં વિખ્યાતવીર્યાણાં ચારિત્રગુણશાલિનામ્
શૂરનો એક નાનો પુત્ર પણ શૂર નામે જન્મશે; તેમના વંશમાં પરાક્રમ અને સારા સ્વભાવથી પ્રસિદ્ધ પુત્રો થશે.
યજ્વિનાં ચ વિશુદ્ધાનાં વંશે બ્રાહ્મણસત્તમાઃ સ શૂરઃ ક્ષત્રિયશ્રેષ્ઠો મહાવીર્યો મહાયશાઃ
આ પવિત્ર યજ્ઞકર્તાઓના વંશમાં, હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો, તે શૂર મહાન પરાક્રમ અને યશ ધરાવતો શ્રેષ્ઠ ક્ષત્રિય જન્મશે.
સ્વવંશવિસ્તારકરં જનયિષ્યતિ માનદમ્ વસુદેવમ્ ઇતિ ખ્યાતં પુત્રમ્ આનકદુન્દુભિમ્
એ શૂર પોતાનો વંશ વધારનાર અને માન આપનાર પુત્રને જન્મ આપશે, જે વસુદેવ તરીકે જાણીતા અને આનંદુંદુભિ કહેવાશે.