ભીમો વિદર્ભસ્ય સુતઃ કુન્તિસ્ તસ્યાત્મજો ઽભવત્ કુન્તેર્ ધૃષ્ટઃ સુતો જજ્ઞે રણધૃષ્ટઃ પ્રતાપવાન્
વિદર્ભનો પુત્ર ભીમ થયો; તેના પુત્રનું નામ કુંતિ હતું અને કુંતિના ધૃષ્ટ નામે પુત્ર જન્મ્યો, જે યુદ્ધમાં પરાક્રમી હતો.
ધૃષ્ટસ્ય જજ્ઞિરે શૂરાસ્ ત્રયઃ પરમધાર્મિકાઃ આવન્તશ્ ચ દશાર્હશ્ ચ બલી વિષહરશ્ ચ સઃ
ધૃષ્ટના ત્રણ પુત્રો થયા, જે બધા ધર્મમાં શ્રેષ્ઠ અને શૂરવીર હતા: અવંત, દશાર્હ અને બળવાન વિશહર.
દશાર્હસ્ય સુતો વ્યોમા વ્યોમ્નો જીમૂત ઉચ્યતે જીમૂતપુત્રો વિકૃતિસ્ તસ્ય ભીમરથઃ સ્મૃતઃ
દશાર્હનો પુત્ર વ્યોમા હતો; વ્યોમાનો પુત્ર જીમૂત કહેવાયો; જીમૂતનો પુત્ર વિકૃતિ અને વિકૃતિનો પુત્ર ભીમરથ તરીકે ઓળખાયો.
અથ ભીમરથસ્યાસીત્ પુત્રો નવરથસ્ તથા તસ્ય ચાસીદ્ દશરથઃ શકુનિસ્ તસ્ય ચાત્મજઃ
પછી ભીમરથનો પુત્ર નવરથ થયો; નવરથનો પુત્ર દશરથ અને દશરથનો પુત્ર શકુની થયો.
તસ્માત્ કરમ્ભઃ કારમ્ભિર્ દેવરાતો ઽભવન્ નૃપઃ દેવક્ષત્રો ઽભવત્ તસ્ય વૃદ્ધક્ષત્રો મહાયશાઃ
તેમાંથી કરંભ જન્મ્યો; કરંભનો પુત્ર દેવરાત રાજા થયો; દેવરાતનો પુત્ર દેવક્ષત્ર અને દેવક્ષત્રનો પુત્ર મહાપ્રસિદ્ધ વૃદ્ધક્ષત્ર થયો.
દેવગર્ભસમો જજ્ઞે દેવક્ષત્રસ્ય નન્દનઃ મધૂનાં વંશકૃદ્ રાજા મધુર્ મધુરવાગ્ અપિ
દેવક્ષત્રના પુત્ર દેવો સમાન જન્મ ધરાવતા મધુર થયા, જે મધુઓના વંશસ્થાપક રાજા અને મધુર વાણી ધરાવતા હતા.
મધોર્ જજ્ઞે ઽથ વૈદર્ભ્યાં પુરુદ્વાન્ પુરુષોત્તમઃ ઐક્ષ્વાકી ચાભવદ્ ભાર્યા મધોસ્ તસ્યાં વ્યજાયત
પછી મધુર અને વૈદર્ભીથી પુરુદ્વાન નામે શ્રેષ્ઠ પુરૂષ જન્મ્યા; મધુરની પત્ની ઇક્ષ્વાકુ કુળની હતી અને તેણે પણ પુત્રને જન્મ આપ્યો.
સત્વાન્ સર્વગુણોપેતઃ સાત્વતા કીર્તિવર્ધનઃ ઇમાં વિસૃષ્ટિં વિજ્ઞાય જ્યામઘસ્ય મહાત્મનઃ યુજ્યતે પરમપ્રીત્યા પ્રજાવાંશ્ ચ ભવેત્ સદા
સર્વગુણોથી યુક્ત સત્વાનએ સાત્વતોની કીર્તિ વધારી; મહાત્મા જ્યામઘની આ ઉત્પત્તિને જાણીને, મનુષ્યે પરમ આનંદથી જોડાવું અને હંમેશા સંતાનવંત બનવું જોઈએ.
સત્વતઃ સત્ત્વસંપન્નાન્ કૌશલ્યા સુષુવે સુતાન્ ભાગિનં ભજમાનં ચ દિવ્યં દેવાવૃધં નૃપમ્
સત્વતની પત્ની કૌશલ્યાએ ભાગિન, ભજમાન, દિવ્ય દેવાવૃદ્ધ અને રાજા જેવા ગુણવાન પુત્રોને જન્મ આપ્યો.
અન્ધકં ચ મહાબાહું વૃષ્ણિં ચ યદુનન્દનમ્ તેષાં વિસર્ગાશ્ ચત્વારો વિસ્તરેણેહ કીર્તિતાઃ
મહાબાહુ અંધક અને યદુઓના આનંદવૃદ્ધિ વૃષ્ણિ પણ જન્મ્યા; તેમના ચાર વંશોનું અહીં વિસ્તૃત વર્ણન થયું છે.
ભજમાનસ્ય સૃઞ્જય્યૌ બાહ્યકાથોપબાહ્યકા આસ્તાં ભાર્યે તયોસ્ તસ્માજ્ જજ્ઞિરે બહવઃ સુતાઃ
ભજમાના પાસે બે પત્નીઓ હતી: શ્રંજયી અને બાહ્યકા તથા ઉપબાહ્યકા; તેમાથી અનેક પુત્રો જન્મ્યા.
ક્રિમિશ્ ચ ક્રમણશ્ ચૈવ ધૃષ્ટઃ શૂરઃ પુરંજયઃ એતે બાહ્યકસૃઞ્જય્યાં ભજમાનાદ્ વિજજ્ઞિરે
કૃમિ, ક્રમણ, ધૃષ્ટ, શૂર અને પુરંજય—આ બધા ભજમાના અને બાહ્યકા-શ્રંજયીમાંથી જન્મ્યા.
આયુતાજિત્ સહસ્રાજિચ્ છતાજિત્ ત્વ્ અથ દાસકઃ ઉપબાહ્યકસૃઞ્જય્યાં ભજમાનાદ્ વિજજ્ઞિરે
આયુતાજિત, સહસ્રાજિત, શતાજિત અને દાસક—આ બધા ભજમાના અને ઉપબાહ્યકા-શ્રંજયીમાંથી જન્મ્યા.
યજ્વા દેવાવૃધો રાજા ચચાર વિપુલં તપઃ પુત્રઃ સર્વગુણોપેતો મમ સ્યાદ્ ઇતિ નિશ્ચિતઃ
યજ્ઞકર્તા દેવાવૃદ્ધ રાજાએ મહાન તપ કર્યો, એ નિશ્ચય સાથે કે તેનો પુત્ર સર્વ ગુણોથી યુક્ત થશે.
સંયુજ્યમાનસ્ તપસા પર્ણાશાયા જલં સ્પૃશન્ સદોપસ્પૃશતસ્ તસ્ય ચકાર પ્રિયમ્ આપગા
તપમાં લીન રહી, પર્ણભોજન કરીને અને જળસંપર્કમાં રહેતાં, તે નદી હંમેશા તેને પ્રસન્ન કરતી, કારણ કે તે સતત શુદ્ધિ કરતો.
ચિન્તયાભિપરીતા સા ન જગામૈવ નિશ્ચયમ્ કલ્યાણત્વાન્ નરપતેસ્ તસ્ય સા નિમ્નગોત્તમા
વિચારોથી વ્યાકુળ થઈ, એ નદી કોઈ નિશ્ચયે પહોંચી નહીં, કારણ કે એ ઉત્તમ નદી રાજાને શુભ માનતી હતી.
નાધ્યગચ્છત્ તુ તાં નારીં યસ્યામ્ એવંવિધઃ સુતઃ ભવેત્ તસ્માત્ સ્વયં ગત્વા ભવામ્ય્ અસ્ય સહાનુગા
એવી સ્ત્રી ક્યાંય મળી નહીં, જેના દ્વારા આવો પુત્ર જન્મે; તેથી હું પોતે જ જઈને તેની સાથી બનિશ.
અથ ભૂત્વા કુમારી સા બિભ્રતી પરમં વપુઃ વરયામ્ આસ નૃપતિં તામ્ ઇયેષ ચ સ પ્રભુઃ
પછી તે કુમારી રૂપે, અતિ સુંદર કાયાથી, રાજાને પસંદ કરી; અને તે પ્રભુએ પણ તેને ઈચ્છી.
તસ્યામ્ આધત્ત ગર્ભં સ તેજસ્વિનમ્ ઉદારધીઃ અથ સા દશમે માસિ સુષુવે સરિતાં વરા
તેમાં તે ઉદારમનવાળો તેજસ્વી ગર્ભ મૂક્યો; પછી દસમા મહિને નદીઓમાં શ્રેષ્ઠ એ સ્ત્રીએ પુત્રને જન્મ આપ્યો.
પુત્રં સર્વગુણોપેતં બભ્રું દેવાવૃધં દ્વિજાઃ અત્ર વંશે પુરાણજ્ઞા ગાયન્તીતિ પરિશ્રુતમ્
તેણે સર્વ ગુણોથી યુક્ત, બભ્રુ અને દેવાવૃદ્ધ નામના પુત્રને જન્મ આપ્યો, હે દ્વિજો! આ વંશમાં પુરાણજ્ઞો લોકો આવા ગીતો ગાય છે.
ગુણાન્ દેવાવૃધસ્યાપિ કીર્તયન્તો મહાત્મનઃ યથૈવાગ્રે તથા દૂરાત્ પશ્યામસ્ તાવદ્ અન્તિકાત્
અજેય દેવાવૃદ્ધના ગુણોનું મહાન આત્માઓ હજી પણ વખાણ કરે છે; જેમ પહેલાં દૂરથી જોયા, તેમ હવે નજીકથી પણ જોઈ શકીએ છીએ.
બભ્રુઃ શ્રેષ્ઠો મનુષ્યાણાં દેવૈર્ દેવાવૃધઃ સમઃ ષષ્ટિશ્ ચ ષટ્ ચ પુરુષાઃ સહસ્રાણિ ચ સપ્ત ચ
માણસોમાં બભ્રુ શ્રેષ્ઠ હતો અને દેવાવૃદ્ધ દેવો સમાન હતો; છાસઠ હજાર અને સાત પુરુષો,
એતે ઽમૃતત્વં પ્રાપ્તા વૈ બભ્રોર્ દેવાવૃધાદ્ અપિ યજ્વા દાનપતિર્ ધીમાન્ બ્રહ્મણ્યઃ સુદૃઢાયુધઃ
આ બધા બભ્રુ અને દેવાવૃદ્ધ કરતાં પણ વધુ અમરતા પામ્યા; યજ્ઞકર્તા, દાનવીર, બુદ્ધિશાળી, બ્રાહ્મણપ્રેમી અને દૃઢ શસ્ત્રધારી હતા.
તસ્યાન્વવાયઃ સુમહાન્ ભોજા યે સાર્તિકાવતાઃ અન્ધકાત્ કાશ્યદુહિતા ચતુરો ઽલભતાત્મજાન્
તેણોનું મહાન વંશ ભોજો છે, જે સાથીકાવતો સાથે હતા; અંધકાએ કાશ્યની પુત્રી પાસેથી ચાર પુત્રો મેળવ્યા.
કુકુરં ભજમાનં ચ સસકં બલબર્હિષમ્ કુકુરસ્ય સુતો વૃષ્ટિર્ વૃષ્ટેસ્ તુ તનયસ્ તથા
કુકુર, ભજમાન, શશક અને બલબર્હિષ; કુકુરનો પુત્ર વૃષ્ટિ અને વૃષ્ટિનો પણ પુત્ર થયો.
કપોતરોમા તસ્યાથ તિલિરિસ્ તનયો ઽભવત્ જજ્ઞે પુનર્ વસુસ્ તસ્માદ્ અભિજિચ્ ચ પુનર્ વસોઃ
વૃષ્ટિનો પુત્ર કપોતરોમા અને પછી તિલિરી જન્મ્યો; તિલિરીથી પુનર્વસુ અને પુનર્વસુથી અભિજિત થયો.
તથા વૈ પુત્રમિથુનં બભૂવાભિજિતઃ કિલ આહુકઃ શ્રાહુકશ્ ચૈવ ખ્યાતૌ ખ્યાતિમતાં વરૌ
અભિજિતને બે જોડિયા પુત્રો થયા: આહુક અને શ્રાહુક, બંને પ્રસિદ્ધ અને મહાન હતા.
ઇમાં ચોદાહરન્ત્ય્ અત્ર ગાથાં પ્રતિ તમ્ આહુકમ્ શ્વેતેન પરિવારેણ કિશોરપ્રતિમો મહાન્
અહીં આહુક વિશે આ ગાથા બોલાય છે: 'મહાન યુવાન જેવો, સફેદ સહયોગીઓથી ઘેરાયેલો.'
અશીતિવર્મણા યુક્ત આહુકઃ પ્રથમં વ્રજેત્ નાપુત્રવાન્ નાશતદો નાસહસ્રશતાયુષઃ
આહુકે અશીથી કવચ પહેરીને સૌપ્રથમ જવું જોઈએ; જેનો પુત્ર નથી, જેનો શતશત આયુષ્ય નથી, એવો નહિ.
નાશુદ્ધકર્મા નાયજ્વા યો ભોજમ્ અભિતો વ્રજેત્ પૂર્વસ્યાં દિશિ નાગાનાં ભોજસ્ય પ્રયયુઃ કિલ
અશુદ્ધ કર્મવાળો કે યજ્ઞ ન કરનાર ભોજ પાસે ન જાય; પૂર્વ દિશામાં નાગો ભોજ પાસે ગયા એવું કહેવાય છે.