રુક્મેષુઃ પૃથુરુક્મશ્ ચ જ્યામઘઃ પાલિતો હરિઃ પાલિતં ચ હરિં ચૈવ વિદેહેભ્યઃ પિતા દદૌ
આ પાંચ પુત્રો હતા: રુક્મેષુ, પૃથુરુક્મ, જ્યામઘ, પાલિત અને હરિ. પાલિત અને હરિને તેમના પિતાએ વિદેહના રાજાઓને આપી દીધા.
રુક્મેષુર્ અભવદ્ રાજા પૃથુરુક્મસ્ય સંશ્રયાત્ તાભ્યાં પ્રવ્રાજિતો રાજા જ્યામઘો ઽવસદ્ આશ્રમે
પૃથુરુક્મના સહારે રુક્મેષુ રાજા બન્યા. પણ આ બંનેએ જ્યામઘને રાજ્યમાંથી કાઢી મૂક્યો, તેથી જ્યામઘ આશ્રમમાં રહેવા લાગ્યા.
પ્રશાન્તશ્ ચ તદા રાજા બ્રાહ્મણૈશ્ ચાવબોધિતઃ જગામ ધનુર્ આદાય દેશમ્ અન્યં ધ્વજી રથી
ત્યારે રાજા શાંત થયા અને બ્રાહ્મણોના ઉપદેશથી ધનુષ લઈ, ધ્વજાવાળા રથ પર ચડીને બીજા દેશમાં ગયા.
નર્મદાકૂલમ્ એકાકીમ્ એકલાં મૃત્તિકાવતીમ્ ઋક્ષવન્તં ગિરિં જિત્વા શુક્તિમત્યામ્ ઉવાસ સઃ
ત્યાં તેમણે નર્મદા કિનારે એકલાં, માટીના ઘરકુલામાં, ઋક્ષવત પર્વત જીત્યા પછી, શુક્તિમત પ્રદેશમાં નિવાસ કર્યો.
જ્યામઘસ્યાભવદ્ ભાર્યા શૈબ્યા બલવતી સતી અપુત્રો ઽપિ સ રાજા વૈ નાન્યાં ભાર્યામ્ અવિન્દત
જ્યામઘની પત્ની શૈબ્યા હતી, જે બળવાન અને પવિત્ર હતી. રાજા સંતાનહીન હોવા છતાં બીજી પત્ની લીધી નહોતી.
તસ્યાસીદ્ વિજયો યુદ્ધે તત્ર કન્યામ્ અવાપ સઃ ભાર્યામ્ ઉવાચ સંત્રસ્તઃ સ્નુષેતિ સ જનેશ્વરઃ
ત્યાં યુદ્ધમાં વિજય મેળવી, રાજાએ એક કન્યાને મેળવેલી. લોકોમાં ભયથી, રાજાએ પોતાની પત્નીને કહ્યું: 'આ તો વહુ છે.'
એતચ્ છ્રુત્વાબ્રવીદ્ દેવી કસ્ય દેવ સ્નુષેતિ વૈ અબ્રવીત્ તદ્ ઉપશ્રુત્ય જ્યામઘો રાજસત્તમઃ
આ સાંભળી રાણીએ પૂછ્યું: 'પ્રભુ, આ કોની વહુ છે?' ત્યારે શ્રેષ્ઠ રાજા જ્યામઘે ઉત્તર આપ્યો:
યસ્ તે જનિષ્યતે પુત્રસ્ તસ્ય ભાર્યોપપાદિતા
'જે પુત્ર તને જન્મશે, એના માટે આ કન્યા વહુ બની છે.'
ઉગ્રેણ તપસા તસ્યાઃ કન્યાયાઃ સા વ્યજાયત પુત્રં વિદર્ભં સુભાગા શૈબ્યા પરિણતા સતી
તે કન્યાએ કઠોર તપ કરીને, શુભભાગ્યવાળી અને પરિપક્વ બની, વિદર્ભ નામના પુત્રને જન્મ આપ્યો.
રાજપુત્ર્યાં તુ વિદ્વાંસૌ સ્નુષાયાં ક્રથકૈશિકૌ પશ્ચાદ્ વિદર્ભો ઽજનયચ્ છૂરૌ રણવિશારદૌ
પછી વિદર્ભે રાજકુમારી પોતાની વહુમાં ક્રથ અને કૈશિક નામના બે પુત્રો ઉત્પન્ન કર્યા, જે યુદ્ધમાં નિપુણ હતા.
ભીમો વિદર્ભસ્ય સુતઃ કુન્તિસ્ તસ્યાત્મજો ઽભવત્ કુન્તેર્ ધૃષ્ટઃ સુતો જજ્ઞે રણધૃષ્ટઃ પ્રતાપવાન્
વિદર્ભનો પુત્ર ભીમ થયો; તેના પુત્રનું નામ કુંતિ હતું અને કુંતિના ધૃષ્ટ નામે પુત્ર જન્મ્યો, જે યુદ્ધમાં પરાક્રમી હતો.
ધૃષ્ટસ્ય જજ્ઞિરે શૂરાસ્ ત્રયઃ પરમધાર્મિકાઃ આવન્તશ્ ચ દશાર્હશ્ ચ બલી વિષહરશ્ ચ સઃ
ધૃષ્ટના ત્રણ પુત્રો થયા, જે બધા ધર્મમાં શ્રેષ્ઠ અને શૂરવીર હતા: અવંત, દશાર્હ અને બળવાન વિશહર.
દશાર્હસ્ય સુતો વ્યોમા વ્યોમ્નો જીમૂત ઉચ્યતે જીમૂતપુત્રો વિકૃતિસ્ તસ્ય ભીમરથઃ સ્મૃતઃ
દશાર્હનો પુત્ર વ્યોમા હતો; વ્યોમાનો પુત્ર જીમૂત કહેવાયો; જીમૂતનો પુત્ર વિકૃતિ અને વિકૃતિનો પુત્ર ભીમરથ તરીકે ઓળખાયો.
અથ ભીમરથસ્યાસીત્ પુત્રો નવરથસ્ તથા તસ્ય ચાસીદ્ દશરથઃ શકુનિસ્ તસ્ય ચાત્મજઃ
પછી ભીમરથનો પુત્ર નવરથ થયો; નવરથનો પુત્ર દશરથ અને દશરથનો પુત્ર શકુની થયો.
તસ્માત્ કરમ્ભઃ કારમ્ભિર્ દેવરાતો ઽભવન્ નૃપઃ દેવક્ષત્રો ઽભવત્ તસ્ય વૃદ્ધક્ષત્રો મહાયશાઃ
તેમાંથી કરંભ જન્મ્યો; કરંભનો પુત્ર દેવરાત રાજા થયો; દેવરાતનો પુત્ર દેવક્ષત્ર અને દેવક્ષત્રનો પુત્ર મહાપ્રસિદ્ધ વૃદ્ધક્ષત્ર થયો.
દેવગર્ભસમો જજ્ઞે દેવક્ષત્રસ્ય નન્દનઃ મધૂનાં વંશકૃદ્ રાજા મધુર્ મધુરવાગ્ અપિ
દેવક્ષત્રના પુત્ર દેવો સમાન જન્મ ધરાવતા મધુર થયા, જે મધુઓના વંશસ્થાપક રાજા અને મધુર વાણી ધરાવતા હતા.
મધોર્ જજ્ઞે ઽથ વૈદર્ભ્યાં પુરુદ્વાન્ પુરુષોત્તમઃ ઐક્ષ્વાકી ચાભવદ્ ભાર્યા મધોસ્ તસ્યાં વ્યજાયત
પછી મધુર અને વૈદર્ભીથી પુરુદ્વાન નામે શ્રેષ્ઠ પુરૂષ જન્મ્યા; મધુરની પત્ની ઇક્ષ્વાકુ કુળની હતી અને તેણે પણ પુત્રને જન્મ આપ્યો.
સત્વાન્ સર્વગુણોપેતઃ સાત્વતા કીર્તિવર્ધનઃ ઇમાં વિસૃષ્ટિં વિજ્ઞાય જ્યામઘસ્ય મહાત્મનઃ યુજ્યતે પરમપ્રીત્યા પ્રજાવાંશ્ ચ ભવેત્ સદા
સર્વગુણોથી યુક્ત સત્વાનએ સાત્વતોની કીર્તિ વધારી; મહાત્મા જ્યામઘની આ ઉત્પત્તિને જાણીને, મનુષ્યે પરમ આનંદથી જોડાવું અને હંમેશા સંતાનવંત બનવું જોઈએ.
સત્વતઃ સત્ત્વસંપન્નાન્ કૌશલ્યા સુષુવે સુતાન્ ભાગિનં ભજમાનં ચ દિવ્યં દેવાવૃધં નૃપમ્
સત્વતની પત્ની કૌશલ્યાએ ભાગિન, ભજમાન, દિવ્ય દેવાવૃદ્ધ અને રાજા જેવા ગુણવાન પુત્રોને જન્મ આપ્યો.
અન્ધકં ચ મહાબાહું વૃષ્ણિં ચ યદુનન્દનમ્ તેષાં વિસર્ગાશ્ ચત્વારો વિસ્તરેણેહ કીર્તિતાઃ
મહાબાહુ અંધક અને યદુઓના આનંદવૃદ્ધિ વૃષ્ણિ પણ જન્મ્યા; તેમના ચાર વંશોનું અહીં વિસ્તૃત વર્ણન થયું છે.
ભજમાનસ્ય સૃઞ્જય્યૌ બાહ્યકાથોપબાહ્યકા આસ્તાં ભાર્યે તયોસ્ તસ્માજ્ જજ્ઞિરે બહવઃ સુતાઃ
ભજમાના પાસે બે પત્નીઓ હતી: શ્રંજયી અને બાહ્યકા તથા ઉપબાહ્યકા; તેમાથી અનેક પુત્રો જન્મ્યા.
ક્રિમિશ્ ચ ક્રમણશ્ ચૈવ ધૃષ્ટઃ શૂરઃ પુરંજયઃ એતે બાહ્યકસૃઞ્જય્યાં ભજમાનાદ્ વિજજ્ઞિરે
કૃમિ, ક્રમણ, ધૃષ્ટ, શૂર અને પુરંજય—આ બધા ભજમાના અને બાહ્યકા-શ્રંજયીમાંથી જન્મ્યા.
આયુતાજિત્ સહસ્રાજિચ્ છતાજિત્ ત્વ્ અથ દાસકઃ ઉપબાહ્યકસૃઞ્જય્યાં ભજમાનાદ્ વિજજ્ઞિરે
આયુતાજિત, સહસ્રાજિત, શતાજિત અને દાસક—આ બધા ભજમાના અને ઉપબાહ્યકા-શ્રંજયીમાંથી જન્મ્યા.
યજ્વા દેવાવૃધો રાજા ચચાર વિપુલં તપઃ પુત્રઃ સર્વગુણોપેતો મમ સ્યાદ્ ઇતિ નિશ્ચિતઃ
યજ્ઞકર્તા દેવાવૃદ્ધ રાજાએ મહાન તપ કર્યો, એ નિશ્ચય સાથે કે તેનો પુત્ર સર્વ ગુણોથી યુક્ત થશે.
સંયુજ્યમાનસ્ તપસા પર્ણાશાયા જલં સ્પૃશન્ સદોપસ્પૃશતસ્ તસ્ય ચકાર પ્રિયમ્ આપગા
તપમાં લીન રહી, પર્ણભોજન કરીને અને જળસંપર્કમાં રહેતાં, તે નદી હંમેશા તેને પ્રસન્ન કરતી, કારણ કે તે સતત શુદ્ધિ કરતો.
ચિન્તયાભિપરીતા સા ન જગામૈવ નિશ્ચયમ્ કલ્યાણત્વાન્ નરપતેસ્ તસ્ય સા નિમ્નગોત્તમા
વિચારોથી વ્યાકુળ થઈ, એ નદી કોઈ નિશ્ચયે પહોંચી નહીં, કારણ કે એ ઉત્તમ નદી રાજાને શુભ માનતી હતી.
નાધ્યગચ્છત્ તુ તાં નારીં યસ્યામ્ એવંવિધઃ સુતઃ ભવેત્ તસ્માત્ સ્વયં ગત્વા ભવામ્ય્ અસ્ય સહાનુગા
એવી સ્ત્રી ક્યાંય મળી નહીં, જેના દ્વારા આવો પુત્ર જન્મે; તેથી હું પોતે જ જઈને તેની સાથી બનિશ.
અથ ભૂત્વા કુમારી સા બિભ્રતી પરમં વપુઃ વરયામ્ આસ નૃપતિં તામ્ ઇયેષ ચ સ પ્રભુઃ
પછી તે કુમારી રૂપે, અતિ સુંદર કાયાથી, રાજાને પસંદ કરી; અને તે પ્રભુએ પણ તેને ઈચ્છી.
તસ્યામ્ આધત્ત ગર્ભં સ તેજસ્વિનમ્ ઉદારધીઃ અથ સા દશમે માસિ સુષુવે સરિતાં વરા
તેમાં તે ઉદારમનવાળો તેજસ્વી ગર્ભ મૂક્યો; પછી દસમા મહિને નદીઓમાં શ્રેષ્ઠ એ સ્ત્રીએ પુત્રને જન્મ આપ્યો.
પુત્રં સર્વગુણોપેતં બભ્રું દેવાવૃધં દ્વિજાઃ અત્ર વંશે પુરાણજ્ઞા ગાયન્તીતિ પરિશ્રુતમ્
તેણે સર્વ ગુણોથી યુક્ત, બભ્રુ અને દેવાવૃદ્ધ નામના પુત્રને જન્મ આપ્યો, હે દ્વિજો! આ વંશમાં પુરાણજ્ઞો લોકો આવા ગીતો ગાય છે.