આસનાનિ દદૌ ચૈષાં છાદયામ્ આસ શૂકરઃ વિશ્રામ્યતાં પ્રવિશ્યાથ પિણ્ડં જગ્રાહ મધ્યમમ્
તેને તેમને બેઠકો આપી અને વરાહે તેમને છાંયડો આપ્યો; પછી આરામ કરવા કહ્યું અને અંદર જઈને મધ્યમ પિંડ લીધો.
છાયામયી મહી પત્ની તસ્યૈ પિણ્ડમ્ અદાત્ પ્રભુઃ આધત્ત પિતરો ગર્ભમ્ ઇત્ય્ ઉક્ત્વા સાપિ રૂપિણી
પછી ભગવાને પોતાની છાંયાંથી બનેલી ધરા પત્નીને પિંડ અર્પણ કર્યો; તેણે સ્વરૂપ ધારણ કરીને કહ્યું, 'પિતૃઓએ ગર્ભ સ્વીકાર્યો છે.'
પિણ્ડં ગૃહીત્વા વિપ્રાણાં ચક્રે પાદાભિવન્દનમ્ વિસર્જનં પિતૄણાં સ કર્તુકામશ્ ચ શૂકરઃ
પત્નીએ પિંડ લઈને બ્રાહ્મણોના પગે વંદન કર્યું; વરાહે પણ પિતૃઓના વિસર્જન માટે ઈચ્છા વ્યક્ત કરી અને વિધિ કરી.
કોકા ચ પિતરશ્ ચૈવ પ્રોચુઃ સ્વાર્થકરં વચઃ શપ્તાશ્ ચ ભગવન્ પૂર્વં દિવસ્થા હિમભાનુના
કોકા અને પિતૃઓએ પોતાને લાભદાયક વાતો કહી, 'ભગવાન, અમને સ્વર્ગમાં રહેલા સમયે ઠંડી કિરણોવાળા સૂર્યે શાપ આપ્યો હતો.'
યોગભ્રષ્ટા ભવિષ્યધ્વં સર્વ એવ દિવશ્ ચ્યુતાઃ તદ્ એવં ભવતા ત્રાતાઃ પ્રવિશન્તો રસાતલમ્
'તમારે બધા યોગથી વિચ્છિન્ન થઈ સ્વર્ગમાંથી નીચે પડવું પડશે.' પણ હવે તમે અમને રક્ષ્યા છો, તેથી અમે રસાતળમાં જઈશું.'
યોગભ્રષ્ટાંશ્ ચ વિશ્વેશાસ્ તત્યજુર્ યોગરક્ષિણઃ તત્ તે ભૂયો ઽભિરક્ષન્તુ વિશ્વે દેવા હિ નઃ સદા
વિશ્વના યોગરક્ષક દેવોએ યોગથી વિચ્છિન્ન થયેલાઓને ત્યજી દીધા; હવે સર્વ દેવો અમને ફરીથી હંમેશા રક્ષે એવી પ્રાર્થના છે.
સ્વર્ગં યાસ્યામશ્ ચ વિભો પ્રસાદાત્ તવ શૂકર સોમો ઽધિદેવો ઽસ્માકં ચ ભવત્વ્ અચ્યુત યોગધૃક્
'હે મહાન, તમારી કૃપાથી અમે સ્વર્ગમાં જઈશું; સોમ દેવ અમારો અધિદેવતા બને અને અચ્યૂત, તમે અમારો યોગ સંભાળો.'
યોગાધારસ્ તથા સોમસ્ ત્રાયતે ન કદાચન દિવિ ભૂમૌ સદા વાસો ભવત્વ્ અસ્માસુ યોગતઃ
'સોમ, યોગનો આધાર, અમને હંમેશા રક્ષે; અમને યોગ દ્વારા સ્વર્ગ કે પૃથ્વી પર હંમેશા નિવાસ મળે.'
અન્તરિક્ષે ચ કેષાંચિન્ માસં પુષ્ટિસ્ તથાસ્તુ નઃ ઊર્જા ચેયં હિ નઃ પત્ની સ્વધાનામ્ના તુ વિશ્રુતા
'અમામાંથી કેટલાકને અંતરિક્ષમાં એક મહિનો પૂરતું પોષણ મળે; અને આ અમારી પત્ની, સ્વધા નામે પ્રસિદ્ધ, અમારું બળ છે.'
ભવત્વ્ એષૈવ યોગાઢ્યા યોગમાતા ચ ખેચરી ઇત્ય્ એવમ્ ઉક્તઃ પિતૃભિર્ વારાહો ભૂતભાવનઃ
'તે યોગથી સંપન્ન, યોગની માતા અને આકાશમાં વિહાર કરતી બને.' પિતૃઓએ આમ કહ્યું ત્યારે પ્રાણીઓના પોષક વરાહે જવાબ આપ્યો.
પ્રોવાચાથ પિતૄન્ વિષ્ણુસ્ તાં ચ કોકાં મહાનદીમ્ યદ્ ઉક્તં તુ ભવદ્ભિર્ મે સર્વમ્ એતદ્ ભવિષ્યતિ
પછી વિષ્ણુએ પિતૃઓ અને મહાનદી કોકાને કહ્યું: 'તમે જે કંઈ કહ્યું છે, તે બધું જ થશે.'
યમો ઽધિદેવો ભવતાં સોમઃ સ્વાધ્યાય ઈરિતઃ અધિયજ્ઞસ્ તથૈવાગ્નિર્ ભવતાં કલ્પના ત્વ્ ઇયમ્
'યમ તમારા અધિદેવતા રહેશે, સોમ સ્વાધ્યાય પ્રમાણે અને અગ્નિ અધિયજ્ઞ તરીકે; આ તમારી વ્યવસ્થા છે.'
અગ્નિર્ વાયુશ્ ચ સૂર્યશ્ ચ સ્થાનં હિ ભવતામ્ ઇતિ બ્રહ્મા વિષ્ણુશ્ ચ રુદ્રશ્ ચ ભવતામ્ અધિપૂરુષાઃ
અગ્નિ, વાયુ અને સુર્ય એ તમારાં નિવાસસ્થાન છે; બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને રુદ્ર એ તમારાં સર્વોચ્ચ સ્વામી છે.
આદિત્યા વસવો રુદ્રા ભવતાં મૂર્તયસ્ ત્વ્ ઇમાઃ યોગિનો યોગદેહાશ્ ચ યોગધારાશ્ ચ સુવ્રતાઃ
આદિત્ય, વસુ અને રુદ્રો એ તમારાં સ્વરૂપો છે; અને યોગીઓ, યોગના શરીરો અને યોગની ધારા, હે સદ્ગુણીઓ, એ પણ તમારાં સ્વરૂપો છે.
કામતો વિચરિષ્યધ્વં ફલદાઃ સર્વજન્તુષુ સ્વર્ગસ્થાન્ નરકસ્થાંશ્ ચ ભૂમિસ્થાંશ્ ચ ચરાચરાન્
તમે તમારી ઈચ્છા પ્રમાણે સર્વ જીવોમાં ફળ આપતા ફરશો—સ્વર્ગમાં, નરકમાં, ધરતી પર, ચાલતા અને અચળ બધા જીવોમાં.
નિજયોગબલેનૈવાપ્યાયયિષ્યધ્વમ્ ઉત્તમાઃ ઇયમ્ ઊર્જા શશિસુતા કીલાલમધુવિગ્રહા
તમારા પોતાના યોગબળથી તમે શ્રેષ્ઠોને પોષણ આપશો; આ શક્તિ ચંદ્રપુત્રી છે, દહીં અને મધનું સ્વરૂપ ધરાવે છે.
ભવિષ્યતિ મહાભાગા દક્ષસ્ય દુહિતા સ્વધા તત્રેયં ભવતાં પત્ની ભવિષ્યતિ વરાનના
આ મહાભાગ્યવાળી સ્વધા, દક્ષની પુત્રી બનશે; અહીં, આ સુંદરમુખી તમારી પત્ની બનશે.
કોકાનદીતિ વિખ્યાતા ગિરિરાજસમાશ્રિતા તીર્થકોટિમહાપુણ્યા મદ્રૂપપરિપાલિતા
કોકાનદી તરીકે પ્રસિદ્ધ, ગિરિરાજ પાસે રહે છે, અનેક તીર્થોના મહાપુણ્યથી યુક્ત છે, અને મારા સ્વરૂપે રક્ષિત છે.
અસ્યામ્ અદ્ય પ્રભૃતિ વૈ નિવત્સ્યામ્ય્ અઘનાશકૃત્ વરાહદર્શનં પુણ્યં પૂજનં ભુક્તિમુક્તિદમ્
આજે થી હું અહીં પાપનાશક બનીને નિવાસ કરીશ; વરાહના દર્શન અને પૂજનથી પુણ્ય, ભોગ અને મોક્ષ મળે છે.
કોકાસલિલપાનં ચ મહાપાતકનાશનમ્ તીર્થેષ્વ્ આપ્લવનં પુણ્યમ્ ઉપવાસશ્ ચ સ્વર્ગદઃ
કોકાના જળનું પાન મહાપાપ નાશક છે; તીર્થોમાં સ્નાન કરવું પુણ્યદાયક છે અને અહીં ઉપવાસ કરવાથી સ્વર્ગ મળે છે.
દાનમ્ અક્ષય્યમ્ ઉદિતં જન્મમૃત્યુજરાપહમ્ માઘે માસ્ય્ અસિતે પક્ષે ભવદ્ભિર્ ઉડુપક્ષયે
અહીં દાન કરવું અક્ષય ગણાયું છે, જન્મ, મરણ અને વૃદ્ધાપુ દૂર કરે છે; માઘ માસના કૃષ્ણપક્ષે, ચંદ્રના ક્ષય સમયે, તમારે કરવું.
કોકામુખમ્ ઉપાગમ્ય સ્થાતવ્યં દિનપઞ્ચકમ્ તસ્મિન્ કાલે તુ યઃ શ્રાદ્ધં પિતૄણાં નિર્વપિષ્યતિ
કોકાના મુખે જઈને પાંચ દિવસ ત્યાં રહેવું; એ સમયે જે કોઈ પિતૃઓનું શ્રાદ્ધ કરશે—
પ્રાગુક્તફલભાગી સ ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ એકાદશીં દ્વાદશીં ચ સ્થેયમ્ અત્ર મયા સદા
તેને અગાઉ જણાવેલા ફળ મળશે, એમાં કોઈ શંકા નથી; એકાદશી અને દ્વાદશી દિવસે હું અહીં હંમેશાં રહું છું.
યસ્ તત્રોપવસેદ્ ધીમાન્ સ પ્રાગુક્તફલં લભેત્ તદ્ વ્રજધ્વં મહાભાગાઃ સ્થાનમ્ ઇષ્ટં યથેષ્ટતઃ
જે વિવેકી અહીં ઉપવાસ કરશે, તેને અગાઉ જણાવેલું ફળ મળશે; હવે, હે મહાભાગ્યવાળો, તમારી ઈચ્છિત જગ્યાએ જાવ.
અહમ્ અપ્ય્ અત્ર વત્સ્યામીત્ય્ ઉક્ત્વા સો ઽન્તરધીયત ગતે વરાહે પિતરઃ કોકામ્ આમન્ત્ર્ય તે યયુઃ
હું પણ અહીં રહીશ એમ કહીને તે અદૃશ્ય થયો; વરાહ જતા રહ્યા પછી પિતૃઓએ કોકાને સંબોધીને ત્યાંથી પ્રસ્થાન કર્યું.
કોકાપિ તીર્થસહિતા સંસ્થિતા ગિરિરાજનિ છાયા મહીમયી ક્રોડી પિણ્ડપ્રાશનબૃંહિતા
કોકા તીર્થો સાથે ગિરિરાજ પર સ્થિર રહી, તેની છાંયા ધરતીથી બનેલી હતી અને તેની ગોદ પિંડદાનથી વિશાળ બની હતી.
ગર્ભમ્ આદાય સશ્રદ્ધા વારાહસ્યૈવ સુન્દરી તતો ઽસ્યાઃ પ્રાભવત્ પુત્રો ભૌમસ્ તુ નરકાસુરઃ પ્રાગ્જ્યોતિષં ચ નગરમ્ અસ્ય દત્તં ચ વિષ્ણુના
શ્રદ્ધાપૂર્વક સુંદરાએ વરાહનું ગર્ભ ધારણ કર્યું; તેના ગર્ભથી પુત્ર ભૌમ, નરકાસુર જન્મ્યો અને પ્રાગ્જ્યોતિષપુરનું રાજ્ય તેને વિષ્ણુએ આપ્યું.
એવં મયોક્તં વરદસ્ય વિષ્ણોઃ કોકામુખે દિવ્યવરાહરૂપમ્ શ્રુત્વા નરસ્ ત્યક્તમલો વિપાપ્મા દશાશ્વમેધેષ્ટિફલં લભેત
હું કોકાના મુખે વરદાન આપનાર વિષ્ણુના દિવ્ય વરાહરૂપનું વર્ણન કર્યું; આ સાંભળીને મનુષ્ય પાપમુક્ત થાય છે અને દશ અશ્વમેઘ યજ્ઞનું ફળ મેળવે છે.
ભૂયઃ પ્રબ્રૂહિ ભગવઞ્ શ્રાદ્ધકલ્પં સુવિસ્તરાત્ કથં ક્વ ચ કદા કેષુ કૈસ્ તદ્ બ્રૂહિ તપોધન
હે ભગવંત, કૃપા કરીને શ્રાદ્ધવિધિ વિગતે ફરીથી કહો—કેવી રીતે, ક્યાં, ક્યારે, કોના માટે અને કયા દ્રવ્યોથી કરવું તે કહો, હે તપોધન.
શૃણુધ્વં મુનિશાર્દૂલાઃ શ્રાદ્ધકલ્પં સુવિસ્તરાત્ યથા યત્ર યદા યેષુ યૈર્ દ્રવ્યૈસ્ તદ્ વદામ્ય્ અહમ્
હે મુનિશ્રેષ્ઠો, શ્રાદ્ધવિધિ વિગતે સાંભળો; કેવી રીતે, ક્યાં, ક્યારે, કોના માટે અને કયા સામગ્રીથી કરવું તે હું હવે સમજાવું છું.