યત્ તે પ્રકારમ્ આરભ્ય નાધિકં તે તતો જગૌ ત્રિમધુ ત્રિસુપર્ણં ચ બૃહદારણ્યકં તથા
નક્કી કરેલા ક્રમથી વધારે કશું જપ્યું નહીં; ત્રિમધુ, ત્રિસુપર્ણ અને બૃહદારણ્યક પણ ગાયું.
જજાપ વૈષાં જાપ્યં તુ સૂક્તં સૌરં સપૌરુષમ્ ભુક્તવત્સુ ચ વિપ્રેષુ પૃષ્ટ્વા તૃપ્તા સ્થ ઇત્ય્ ઉત
નક્કી કરેલો જપ, સાવિત્રી સ્તોત્ર અને પુરુષ સૂક્ત જપ્યું; બ્રાહ્મણોએ ભોજન લીધા પછી પૂછ્યું: 'તમને સંતોષ થયો છે?'
તૃપ્તાઃ સ્મેતિ સકૃત્ તોયં દદૌ મૌનવિમોચનમ્ પિણ્ડપાત્રં સમાદાય ચ્છાયાયૈ પ્રદદૌ તતઃ
જ્યારે તેઓએ કહ્યું, 'હાં, અમને સંતોષ થયો છે,' ત્યારે એકવાર પાણી આપ્યું, મૌન તોડવાનું સંકેત આપ્યું, પિંડપાત્ર ઉઠાવી પછી એ છાંયાને અર્પણ કર્યું.
સા તદ્ અન્નં દ્વિધા કૃત્વા ત્રિધૈકૈકમ્ અથાકરોત્ વારાહો ભૂમ્ અથોલ્લિખ્ય સમાચ્છાદ્ય કુશૈર્ અપિ
એણે એ અન્નને બે ભાગમાં વહેંચ્યું, પછી દરેક ભાગને ત્રણમાં વિભાજિત કર્યું; વરાહની જેમ જમીન ચિહ્નિત કરી, કુશથી ઢાંકી દીધું.
દક્ષિણાગ્રાન્ કુશાન્ કૃત્વા તેષામ્ ઉપરિ ચાસનમ્ સતિલેષુ સમૂલેષુ કુશેષ્વ્ એવ તુ સંશ્રયઃ
દક્ષિણ તરફ ટોચવાળા કુશ મૂકી, તેના ઉપર આસન ગોઠવ્યું; તલવાળા અને મૂળવાળા કુશ પર અર્પણ સ્થાપિત કર્યું.
ગન્ધપુષ્પાદિકં કૃત્વા તતઃ પિણ્ડં તુ ભક્તિતઃ પૃથિવી દધીર્ ઇત્ય્ ઉક્ત્વા તતઃ પિણ્ડં પ્રદત્તવાન્
સુગંધ અને ફૂલો ગોઠવી, ભક્તિપૂર્વક પિંડ અર્પણ કર્યો, 'પૃથ્વી એ પકડી રાખે' એમ કહીને પિંડ આપ્યો.
પિતામહાઃ પ્રપિતામહાસ્ તથેતિ ચાન્તરિક્ષતઃ માતામહાનામ્ અપ્ય્ એવં દદૌ પિણ્ડાન્ સ શૂકરઃ
પિતામહો અને પ્રપિતામહોએ આકાશમાંથી 'તેમ જ થાઓ' કહ્યું; એ જ રીતે માતામહો માટે પણ પિંડો અર્પણ કર્યા.
પિણ્ડનિર્વાપણોચ્છિષ્ટમ્ અન્નં લેપભુજેષ્વ્ અદાત્ એતદ્ વઃ પિતર્ ઇત્ય્ ઉક્ત્વા દદૌ વાસાંસિ ભક્તિતઃ
પિંડ અર્પણ પછી બચેલું અન્ન અવશેષ ભોજન કરનારને આપ્યું, 'આ તમારું છે, પિતૃઓ' એમ કહીને ભક્તિપૂર્વક વસ્ત્રો પણ આપ્યા.
દ્વ્યઙ્ગુલજાનિ શુક્લાનિ ધૌતાન્ય્ અભિનવાનિ ચ ગન્ધપુષ્પાદિકં દત્ત્વા કૃત્વા ચૈષાં પ્રદક્ષિણામ્
બે આંગળી પહોળા, સફેદ, ધોઈને નવા વસ્ત્રો, સુગંધ અને ફૂલો સાથે આપ્યા અને પછી તેમની પર પ્રદક્ષિણ કરી.
આચમ્યાચામયેદ્ વિપ્રાન્ પૈત્રાન્ આદૌ તતઃ સુરાન્ તતસ્ ત્વ્ અભ્યુક્ષ્ય તાં ભૂમિં દત્ત્વાપઃ સુમનોક્ષતાન્
પાણી પીને, બ્રાહ્મણોને પિતૃઓ માટે પહેલા, પછી દેવો માટે પણ પાવન કરી પીવડાવ્યું; પછી એ ભૂમિ પર પાણી અને ફૂલો છાંટ્યા.
સતિલામ્બુ પિતૃષ્વ્ આદૌ દત્ત્વા દેવેષુ સાક્ષતમ્ અક્ષય્યં નસ્ ત્વ્ ઇતિ પિતૄન્ પ્રીયતામ્ ઇતિ દેવતાઃ
પહેલા તલવાળું પાણી પિતૃઓને, પછી શુદ્ધ પાણી દેવોને આપ્યું, 'અમારું ક્યારેય ખૂટે નહીં, પિતૃઓ અને દેવો પ્રસન્ન રહે' એમ કહ્યું.
પ્રીણયિત્વા પરાવૃત્ય ત્રિર્ જપેચ્ ચાઘમર્ષણમ્ તતો નિવૃત્ય તુ જપેદ્ યન્ મે નામ ઇતીરયન્
તેમને પ્રસન્ન કરી, પીઠ ફેરવી ત્રણવાર અઘમર્ષણનું જપ કર્યું; પછી દૂર જઈ, 'મારું નામ જે હોય' એમ કહી જપ કર્યો.
ગૃહાન્ નઃ પિતરો દત્ત ધનધાન્યપ્રપૂરિતાન્ અર્ઘ્યપાત્રાણિ પિણ્ડાનામ્ અન્તરે સ પવિત્રકાન્
'પિતૃઓ, અમને ધન અને અનાજથી ભરેલા ઘર આપો' એમ કહ્યું; અર્ઘ્યપાત્ર અને પિંડ વચ્ચે પવિત્ર કુશ મૂકી.
નિક્ષિપ્યોર્જં વહન્તીતિ કોકાતોયમ્ અથો ઽજપત્ હિમક્ષીરં મધુતિલાન્ પિતૄણાં તર્પણં દદૌ
બળ આપતી વસ્તુઓ મૂકી, પછી કોકા જળમંત્ર જપ્યો; ઠંડું દૂધ, મધ અને તલ પિતૃઓને તૃપ્તિ માટે અર્પણ કર્યા.
સ્વસ્તીત્ય્ ઉક્તે પૈતૃકૈસ્ તુ સોરાહ્ને પ્નાવતર્પયન્ રજતં દક્ષિણાં દત્ત્વા વિપ્રાન્ દેવો ગદાધરઃ
પિતૃઓએ 'શુભ રહે' એમ કહ્યું ત્યારે દેવ ગદાધરે મધ્યાહ્ને તેમને તૃપ્તિ માટે પાણી અર્પણ કર્યું અને બ્રાહ્મણોને ચાંદી દક્ષિણામાં આપી.
સંવિભાગં મનુષ્યેભ્યો દદૌ સ્વદ્ ઇતિ ચાબ્રુવન્ કશ્ચિત્ સંપન્નમ્ ઇત્ય્ ઉક્ત્વા પ્રત્યુક્તસ્ તૈર્ દ્વિજોત્તમાઃ
પછી તેણે લોકોમાં ભાગ ફાળવ્યા અને કહ્યું, 'આ તમારું છે.' કોઈએ 'કાર્ય પૂર્ણ થયું' એમ કહ્યું ત્યારે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણોએ તેને જવાબ આપ્યો.
અભિરમ્યતામ્ ઇત્ય્ ઉવાચ પ્રોચુસ્ તે ઽભિરતાઃ સ્મ વૈ શિષ્ટમ્ અન્નં ચ પપ્રચ્છ તૈર્ ઇષ્ટૈઃ સહ ચોદિતઃ
પછી તેણે કહ્યું, 'આનંદથી ભોજન કરો,' તો તેઓએ કહ્યું, 'અમે તો સંતોષ પામ્યા છીએ.' ત્યારબાદ તેણે બાકી રહેલા ભોજન વિશે પૂછ્યું, જે તેમનો ઈચ્છા મુજબ હતું.
પાણાવ્ આદાય તાન્ વિપ્રાન્ કુર્યાદ્ અનુગતસ્ તદા વાજે વાજે ઇતિ પઠન્ બહિર્ વેદિ વિનિર્ગતઃ
પછી તેણે બ્રાહ્મણોને હાથમાં લઈ, 'વાજે વાજે' એમ ઉચ્ચારીને, યજ્ઞવેદિની બહાર લઈ ગયો અને તેમને સાથે લઈ ગયો.
કોટિતીર્થજલેનાસાવ્ અપસવ્યં સમુત્ક્ષિપન્ અલગ્નાન્ વિપુલાન્ વાલાન્ પ્રાર્થયામ્ આસ ચાશિષમ્
કોટિતીર્થના પાણીથી તેણે અપસવ્ય વિધિ કરી, ડાબો હાથ ઉંચો કરીને, અખંડિત અને વિશાળ દુર્વા માંગીને આશીર્વાદની પ્રાર્થના કરી.
દાતારો નો ઽભિવર્ધન્તાં તૈસ્ તથેતિ સમીરિતઃ પ્રદક્ષિણમ્ ઉપાવૃત્ય કૃત્વા પાદાભિવાદનમ્
તેઓએ કહ્યું, 'અમારા દાતા સુખી રહે,' અને એમ સાંભળીને તેણે તેમના ચારે તરફ પ્રદક્ષિણ કરી અને તેમના પગે વંદન કર્યું.
આસનાનિ દદૌ ચૈષાં છાદયામ્ આસ શૂકરઃ વિશ્રામ્યતાં પ્રવિશ્યાથ પિણ્ડં જગ્રાહ મધ્યમમ્
તેને તેમને બેઠકો આપી અને વરાહે તેમને છાંયડો આપ્યો; પછી આરામ કરવા કહ્યું અને અંદર જઈને મધ્યમ પિંડ લીધો.
છાયામયી મહી પત્ની તસ્યૈ પિણ્ડમ્ અદાત્ પ્રભુઃ આધત્ત પિતરો ગર્ભમ્ ઇત્ય્ ઉક્ત્વા સાપિ રૂપિણી
પછી ભગવાને પોતાની છાંયાંથી બનેલી ધરા પત્નીને પિંડ અર્પણ કર્યો; તેણે સ્વરૂપ ધારણ કરીને કહ્યું, 'પિતૃઓએ ગર્ભ સ્વીકાર્યો છે.'
પિણ્ડં ગૃહીત્વા વિપ્રાણાં ચક્રે પાદાભિવન્દનમ્ વિસર્જનં પિતૄણાં સ કર્તુકામશ્ ચ શૂકરઃ
પત્નીએ પિંડ લઈને બ્રાહ્મણોના પગે વંદન કર્યું; વરાહે પણ પિતૃઓના વિસર્જન માટે ઈચ્છા વ્યક્ત કરી અને વિધિ કરી.
કોકા ચ પિતરશ્ ચૈવ પ્રોચુઃ સ્વાર્થકરં વચઃ શપ્તાશ્ ચ ભગવન્ પૂર્વં દિવસ્થા હિમભાનુના
કોકા અને પિતૃઓએ પોતાને લાભદાયક વાતો કહી, 'ભગવાન, અમને સ્વર્ગમાં રહેલા સમયે ઠંડી કિરણોવાળા સૂર્યે શાપ આપ્યો હતો.'
યોગભ્રષ્ટા ભવિષ્યધ્વં સર્વ એવ દિવશ્ ચ્યુતાઃ તદ્ એવં ભવતા ત્રાતાઃ પ્રવિશન્તો રસાતલમ્
'તમારે બધા યોગથી વિચ્છિન્ન થઈ સ્વર્ગમાંથી નીચે પડવું પડશે.' પણ હવે તમે અમને રક્ષ્યા છો, તેથી અમે રસાતળમાં જઈશું.'
યોગભ્રષ્ટાંશ્ ચ વિશ્વેશાસ્ તત્યજુર્ યોગરક્ષિણઃ તત્ તે ભૂયો ઽભિરક્ષન્તુ વિશ્વે દેવા હિ નઃ સદા
વિશ્વના યોગરક્ષક દેવોએ યોગથી વિચ્છિન્ન થયેલાઓને ત્યજી દીધા; હવે સર્વ દેવો અમને ફરીથી હંમેશા રક્ષે એવી પ્રાર્થના છે.
સ્વર્ગં યાસ્યામશ્ ચ વિભો પ્રસાદાત્ તવ શૂકર સોમો ઽધિદેવો ઽસ્માકં ચ ભવત્વ્ અચ્યુત યોગધૃક્
'હે મહાન, તમારી કૃપાથી અમે સ્વર્ગમાં જઈશું; સોમ દેવ અમારો અધિદેવતા બને અને અચ્યૂત, તમે અમારો યોગ સંભાળો.'
યોગાધારસ્ તથા સોમસ્ ત્રાયતે ન કદાચન દિવિ ભૂમૌ સદા વાસો ભવત્વ્ અસ્માસુ યોગતઃ
'સોમ, યોગનો આધાર, અમને હંમેશા રક્ષે; અમને યોગ દ્વારા સ્વર્ગ કે પૃથ્વી પર હંમેશા નિવાસ મળે.'
અન્તરિક્ષે ચ કેષાંચિન્ માસં પુષ્ટિસ્ તથાસ્તુ નઃ ઊર્જા ચેયં હિ નઃ પત્ની સ્વધાનામ્ના તુ વિશ્રુતા
'અમામાંથી કેટલાકને અંતરિક્ષમાં એક મહિનો પૂરતું પોષણ મળે; અને આ અમારી પત્ની, સ્વધા નામે પ્રસિદ્ધ, અમારું બળ છે.'
ભવત્વ્ એષૈવ યોગાઢ્યા યોગમાતા ચ ખેચરી ઇત્ય્ એવમ્ ઉક્તઃ પિતૃભિર્ વારાહો ભૂતભાવનઃ
'તે યોગથી સંપન્ન, યોગની માતા અને આકાશમાં વિહાર કરતી બને.' પિતૃઓએ આમ કહ્યું ત્યારે પ્રાણીઓના પોષક વરાહે જવાબ આપ્યો.