મુદ્ગરૈર્ લોહદણ્ડૈશ્ ચ શક્તિતોમરપટ્ટિશૈઃ પરિઘૈર્ ભિન્દિપાલૈશ્ ચ ગદાપરશુભિઃ શરૈઃ
મુસળ, લોખંડની લાઠી, ભાલા, તીરો, તલવાર, ગદા, ફલિયા, કટારી, ધનુષ્ય અને બાણથી—
પૃષ્ઠતો હન્યમાન્યાશ્ ચ યમદૂતૈઃ સુનિર્દયૈઃ અગ્રતઃ સિંહવ્યાઘ્રાદ્યૈર્ ભક્ષ્યન્તે પાપકારિણઃ
યમના નિર્દય દૂતોએ પાછળથી માર્યા અને આગળથી સિંહ, વાઘ અને બીજા જંગલી પ્રાણીઓએ ખાધા, એમ પાપી લોકો દુઃખ ભોગવે છે.
ન પ્રવેષ્ટું ન નિર્ગન્તું લભન્તે દુઃખિતા ભૃશમ્ સ્વકર્મોપહતાઃ પાપાઃ ક્રન્દમાનાઃ સુદારુણાઃ
એ દુઃખી આત્માઓને અંદર જવું કે બહાર આવવું પણ શક્ય નથી; પોતાના પાપના ફળે તેઓ ભયાનક રીતે રડતા રહે છે.
તત્ર સંપીડ્ય સુભૃશં પ્રવેશં યમકિંકરૈઃ નીયન્તે પાપિનસ્ તત્ર યત્ર તિષ્ઠેત્ સ્વયં યમઃ
ત્યાં યમના સેવકો દ્વારા ભારે પીડા આપી, પાપીઓને એ જગ્યાએ લઈ જવાય છે જ્યાં પોતે યમરાજ ઊભા હોય છે.
ધર્માત્મા ધર્મકૃદ્ દેવઃ સર્વસંયમનો યમઃ એવં પથાતિકષ્ટેન પ્રાપ્તાઃ પ્રેતપુરં નરાઃ
યમરાજ, જે ધર્મમય, ધર્મનું પાલન કરનાર અને સર્વને નિયંત્રિત કરનાર દેવ છે—એવી મુશ્કેલીઓ ભોગવીને મનુષ્યો અંતે પ્રેતપુર પહોંચે છે.
પ્રજ્ઞાપિતાસ્ તદા દૂતૈર્ નિવેશ્યન્તે યમાગ્રતઃ તતસ્ તે પાપકર્માણસ્ તં પશ્યન્તિ ભયાનકમ્
ત્યાં દૂતોએ જાણ કરી, તેમને યમરાજની સામે ઉભા રાખવામાં આવે છે; પછી પાપી લોકો એ ભયાનક યમરાજને જુએ છે.
પાપાપવિદ્ધનયના વિપરીતાત્મબુદ્ધયઃ દંષ્ટ્રાકરાલવદનં ભ્રુકૂટીકુટિલેક્ષણમ્
પાપથી આંખો ધૂંધળી, મન વિકારગ્રસ્ત, યમરાજના મુખમાં મોટી દાઢો, ભયાનક ચહેરો, ભૃકુટિ ભયજનક રીતે વળેલી અને આંખો તીવ્ર છે.
ઊર્ધ્વકેશં મહાશ્મશ્રું પ્રસ્ફુરદધરોત્તરમ્ અષ્ટાદશભુજં ક્રુદ્ધં નીલાઞ્જનચયોપમમ્
યમરાજના વાળ ઊભા, મોટી દાઢી, હોઠ અને જડબાં ફફડે છે; તે ક્રોધિત, અઢાર હાથવાળો અને કાળી કાજળની જેમ ગાઢ છે.
સર્વાયુધોદ્યતકરં તીવ્રદણ્ડેન સંયુતમ્ મહામહિષમ્ આરૂઢં દીપ્તાગ્નિસમલોચનમ્
તેના હાથમાં બધા શસ્ત્રો તૈયાર છે, ભયાનક દંડ સાથે છે, મોટા મહિષ પર આરૂઢ છે અને તેની આંખો અગ્નિ જેવી પ્રખર છે.
રક્તમાલ્યામ્બરધરં મહામેઘમ્ ઇવોચ્છ્રિતમ્ પ્રલયામ્બુદનિર્ઘોષં પિબન્ન્ ઇવ મહોદધિમ્
તે લાલ ફૂલોની માળા અને વસ્ત્ર પહેરે છે, મોટા મેઘ જેવો ઊંચો દેખાય છે, તેની ગર્જના પ્રલયકાળના મેઘ જેવો ગાજે છે અને જાણે મહાસાગર પી જાય છે.
ગ્રસન્તમ્ ઇવ ત્રૈલોક્યમ્ ઉદ્ગિરન્તમ્ ઇવાનલમ્ મૃત્યું ચ તત્સમીપસ્થં કાલાનલસમપ્રભમ્
તે સમયે એવો દેખાતો હતો કે જાણે ત્રણેય લોકને ગળી જાય છે, જાણે અગ્નિ ઉગળી રહ્યો છે, અને તેની પાસે જ મૃત્યુ ઊભો હતો, જે સમયના અગ્નિ જેવો તેજસ્વી હતો.
પ્રલયાનલસંકાશં કૃતાન્તં ચ ભયાનકમ્ મારીચોગ્રા મહામારી કાલરાત્રી ચ દારુણા
ત્યાં પ્રલયના અગ્નિ જેવો ભયાનક યમરાજ ઊભો હતો, સાથે જ ભયાનક મરીચી, મહામારી અને ભયાનક કાળરાત્રિ પણ હતી.
વિવિધા વ્યાધયઃ કષ્ટા નાનારૂપા ભયાવહાઃ શક્તિશૂલાઙ્કુશધરાઃ પાશચક્રાસિધારિણઃ
વિવિધ પ્રકારની કઠણ અને ભયાનક બીમારીઓ, અનેક રૂપે, શસ્ત્રો, ભાલા, ત્રિશૂલ, અંકુશ, ફાંસો, ચક્ર અને તલવાર લઈને ઉભી હતી.
વજ્રદણ્ડધરા રૌદ્રાઃ ક્ષુરતૂણધનુર્ધરાઃ અસંખ્યાતા મહાવીર્યાઃ ક્રૂરાશ્ ચાઞ્જનસપ્રભાઃ
કેટલાય ભયાનક દૂતો વજ્ર અને દંડ લઈને, તીક્ષ્ણ હથિયારો, તૂણ અને ધનુષ ધારણ કરીને, અસંખ્ય, મહાબળવાન, ક્રૂર અને કાજળ જેવા કાળા દેખાતા હતા.
સર્વાયુધોદ્યતકરા યમદૂતા ભયાનકાઃ અનેન પરિવારેણ મહાઘોરેણ સંવૃતમ્
યમના ભયાનક દૂતોએ બધા પ્રકારના શસ્ત્રો હાથમાં ઉંચકીને, એ મહાભયાનક ટોળકી સાથે તેને ઘેરી લીધો હતો.
યમં પશ્યન્તિ પાપિષ્ઠાશ્ ચિત્રગુપ્તં વિભીષણમ્ નિર્ભર્ત્સયતિ ચાત્યર્થં યમસ્ તાન્ પાપકારિણઃ
પાપી લોકો યમરાજ અને ભયાનક ચિત્રગુપ્તને જોવે છે, અને યમરાજ એ પાપ કરનારાઓને ખૂબ કડક રીતે ધિક્કારે છે.
ચિત્રગુપ્તસ્ તુ ભગવાન્ ધર્મવાક્યૈઃ પ્રબોધયન્
પણ ભગવાન ચિત્રગુપ્ત ધર્મના વચનો દ્વારા તેમને સમજાવે છે.
ભો ભો દુષ્કૃતકર્માણઃ પરદ્રવ્યાપહારિણઃ ગર્વિતા રૂપવીર્યેણ પરદારવિમર્દકાઃ
અરે દુષ્કર્મ કરનારાઓ, બીજાના ધન ચોરાવનારાઓ, રૂપ અને બળનો ગર્વ કરનારાઓ, બીજાની પત્ની સાથે દુર્વ્યવહાર કરનારાઓ—
યત્ સ્વયં ક્રિયતે કર્મ તત્ સ્વયં ભુજ્યતે પુનઃ તત્ કિમ્ આત્મોપઘાતાર્થં ભવદ્ભિર્ દુષ્કૃતં કૃતમ્
જેવું કર્મ તમે કરો છો, એનું ફળ તમારે જ ભોગવવું પડે છે; તો પછી કેમ તમે પોતાને દુઃખ આપતાં પાપ કર્યું?
ઇદાનીં કિં નુ શોચધ્વં પીડ્યમાનાઃ સ્વકર્મભિઃ ભુઞ્જધ્વં સ્વાનિ દુઃખાનિ નહિ દોષો ઽસ્તિ કસ્યચિત્
હવે તમારા પોતાના કર્મોથી પીડાઈને શા માટે શોક કરો છો? પોતાનું દુઃખ ભોગવો, કોઈ બીજાનો દોષ નથી.
ય એતે પૃથિવીપાલાઃ સંપ્રાપ્તા મત્સમીપતઃ સ્વકીયૈઃ કર્મભિર્ ઘોરૈર્ દુષ્પ્રજ્ઞા બલગર્વિતાઃ
આ પૃથ્વીના રાજાઓ, જે અહીં મારા સમક્ષ આવ્યા છે, પોતાના ભયાનક કર્મો અને બળના ગર્વથી મોહિત થઈને, અહીં આવ્યા છે.
ભો ભો નૃપા દુરાચારાઃ પ્રજાવિધ્વંસકારિણઃ અલ્પકાલસ્ય રાજ્યસ્ય કૃતે કિં દુષ્કૃતં કૃતમ્
અરે દુશ્ચરિત્ર રાજાઓ, પ્રજાનો નાશ કરનારાઓ, થોડા સમયના રાજ્ય માટે તમે પાપ કેમ કર્યું?
રાજ્યલોભેન મોહેન બલાદ્ અન્યાયતઃ પ્રજાઃ યદ્ દણ્ડિતાઃ ફલં તસ્ય ભુઞ્જધ્વમ્ અધુના નૃપાઃ
રાજ્યની લાલચ અને મોહથી, તમે બળપૂર્વક અન્યાયથી પ્રજાને દંડ આપી, એનું ફળ હવે ભોગવો, રાજાઓ.
કુતો રાજ્યં કલત્રં ચ યદર્થમ્ અશુભં કૃતમ્ તત્ સર્વં સંપરિત્યજ્ય યૂયમ્ એકાકિનઃ સ્થિતાઃ
હવે ક્યાં છે એ રાજ્ય કે પત્ની, જેના માટે તમે અશુભ કર્મ કર્યું? એ બધું છોડી, હવે તમે અહીં એકલા ઊભા છો.
પશ્યામો ન બલં સર્વં યેન વિધ્વંસિતાઃ પ્રજાઃ યમદૂતૈઃ પાટ્યમાના અધુના કીદૃશં ફલમ્
હવે તો એ બળ પણ દેખાતું નથી, જેના દ્વારા તમે પ્રજાનો વિનાશ કર્યો હતો; યમદૂતોએ તમને ખેંચી રહ્યા છે, હવે કયું ફળ મળે છે?
એવં બહુવિધૈર્ વાક્યૈર્ ઉપાલબ્ધા યમેન તે શોચન્તઃ સ્વાનિ કર્માણિ તૂષ્ણીં તિષ્ઠન્તિ પાર્થિવાઃ
આ રીતે યમરાજે અનેક રીતે ઠપકો આપ્યો, તો રાજાઓ પોતાના કર્મો માટે શોક કરતાં, મૌન ઊભા રહ્યા.
ઇતિ કર્મ સમાદિશ્ય નૃપાણાં ધર્મરાટ્ સ્વયમ્ તત્પાતકવિશુદ્ધ્યર્થમ્ ઇદં વચનમ્ અબ્રવીત્
આ રીતે રાજાઓના કર્મો જણાવી, ધર્મરાજાએ તેમના પાપ શૂદ્ધ કરવા માટે આ વચન કહ્યું.
ભો ભોશ્ ચણ્ડ મહાચણ્ડ ગૃહીત્વા નૃપતીન્ ઇમાન્ વિશોધયધ્વં પાપેભ્યઃ ક્રમેણ નરકાગ્નિષુ
અરે ચંડ અને મહાચંડ, આ રાજાઓને પકડીને, એક પછી એક, નરકની અગ્નિમાં પાપોથી શુદ્ધ કરો.
તતઃ શીઘ્રં સમુત્થાય નૃપાન્ સંગૃહ્ય પાદયોઃ ભ્રામયિત્વા તુ વેગેન ક્ષિપ્ત્વા ચોર્ધ્વં પ્રગૃહ્ય ચ
પછી, તરત જ ઊભા થઈ, યમદૂતોએ રાજાઓના પગ પકડીને જોરથી ઘુમાવી, મજબૂતીથી પકડીને તેમને ઉપર ફેંકી દે છે.
તત્તત્પાપપ્રમાણેન યમદૂતાઃ શિલાતલે આસ્ફોટયન્તિ તરસા વજ્રેણેવ મહાદ્રુમમ્
પછી, દરેકના પાપના પ્રમાણ પ્રમાણે, યમદૂતો તેમને પથ્થરની પાટ પર એટલા જોરથી ફેંકે છે કે જેમ વીજળી મોટું વૃક્ષ તોડી નાખે.