ક્વચિદ્ વિષમગર્તાભિઃ ક્વચિલ્ લોષ્ટૈઃ સુપિચ્છલૈઃ સુતપ્તવાલુકાભિશ્ ચ તથા તીક્ષ્ણૈશ્ ચ શઙ્કુભિઃ
ક્યાંક ઊંડા ખાડા, ક્યાંક લપસતા માટીના ઢગલા, ક્યાંક તપતા રેત અને તીક્ષ્ણ કાંટાવાળા રસ્તા મળે છે.
અયઃશૃઙ્ગાટકૈસ્ તપ્તૈઃ ક્વચિદ્ દાવાગ્નિના યુતમ્ ક્વચિત્ તપ્તશિલાભિશ્ ચ ક્વચિદ્ વ્યાપ્તં હિમેન ચ
ક્યાંક તપતા લોખંડના કાંટા, ક્યાંક જંગલની આગ, ક્યાંક તપેલી પથ્થરો, તો ક્યાંક બરફથી ઢંકાયેલો રસ્તો મળે છે.
ક્વચિદ્ વાલુકયા વ્યાપ્તમ્ આકણ્ઠાન્તઃપ્રવેશયા ક્વચિદ્ દુષ્ટામ્બુના વ્યાપ્તં ક્વચિત્ કર્ષાગ્નિના પુનઃ
ક્યાંક રેતથી ઢંકાયેલો, ગળા સુધી ડૂબી જાવો એવો રસ્તો, ક્યાંક દુર્ગંધિત પાણીથી ભરેલો, તો ક્યાંક સળગતા અગ્નિથી ભરેલો રસ્તો મળે છે.
ક્વચિત્ સિંહૈર્ વૃકૈર્ વ્યાઘ્રૈર્ દશકીટૈશ્ ચ દારુણૈઃ ક્વચિન્ મહાજલૌકાભિઃ ક્વચિદ્ અજગરૈઃ પુનઃ
ક્યાંક સિંહ, વરુ, વાઘ અને ભયાનક દાંતવાળા જીવ, ક્યાંક વિશાળ જળૌકા, તો ક્યાંક અજગરો મળે છે.
મક્ષિકાભિશ્ ચ રૌદ્રાભિઃ ક્વચિત્ સર્પવિષોલ્બણૈઃ ક્વચિદ્ દુષ્ટગજૈશ્ ચૈવ બલોન્મત્તૈઃ પ્રમાથિભિઃ
ક્યાંક ભયાનક માખીઓના ટોળા દ્વારા, ક્યાંક ઝેરથી ભરેલા સાપો દ્વારા, અને બીજે ક્યાંક ઉગ્ર અને પાગલ હાથીઓ દ્વારા લોકો પીડાય છે.
પન્થાનમ્ ઉલ્લિખદ્ભિશ્ ચ તીક્ષ્ણશૃઙ્ગૈર્ મહાવૃષૈઃ મહાશૃઙ્ગૈશ્ ચ મહિષૈર્ ઉષ્ટ્રૈર્ મત્તૈશ્ ચ ખાદનૈઃ
મોટા અને તીખા શિંગાવાળા વાછરડાઓ રસ્તો અટકાવે છે, વિશાળ શિંગાવાળા મહીષો અને ઉગ્ર, દાંતવાળા ઊંટો પણ રસ્તામાં અવરોધ કરે છે.
ડાકિનીભિશ્ ચ રૌદ્રાભિર્ વિકરાલૈશ્ ચ રાક્ષસૈઃ વ્યાધિભિશ્ ચ મહારૌદ્રૈઃ પીડ્યમાના વ્રજન્તિ તે
લોકો ભયાનક ડાકણીઓ અને ભયાનક રાક્ષસો તથા ભયાનક રોગોથી પીડાઈને આગળ વધે છે.
મહાધૂલિવિમિશ્રેણ મહાચણ્ડેન વાયુના મહાપાષાણવર્ષેણ હન્યમાના નિરાશ્રયાઃ
મોટા ધૂળભેર તોફાની પવન અને મોટા પથ્થરોની વરસાદથી માર ખાઈને, લોકો આશ્રય વિના રહી જાય છે.
ક્વચિદ્ વિદ્યુન્નિપાતેન દીર્યમાણા વ્રજન્તિ તે મહતા બાણવર્ષેણ ભિદ્યમાનાશ્ ચ સર્વશઃ
ક્યાંક વીજળી પડવાથી તેઓ ફાટી જાય છે અને બધે જ ભારે તીક્ષ્ણ બાણોની વરસાદથી ઘાયલ થાય છે.
પતદ્ભિર્ વજ્રનિર્ઘાતૈર્ ઉલ્કાપાતૈઃ સુદારુણૈઃ પ્રદીપ્તાઙ્ગારવર્ષેણ દહ્યમાના વિશન્તિ ચ
પડતા વીજળીના ઘા અને ભયાનક ઉલ્કાપાતથી, તેમજ અગ્નિથી ધધકતા કાંકરાની વરસાદથી દાઝાઈને, તેઓ આગળ વધે છે.
મહતા પાંશુવર્ષેણ પૂર્યમાણા રુદન્તિ ચ મેઘારવૈઃ સુઘોરૈશ્ ચ વિત્રાસ્યન્તે મુહુર્ મુહુઃ
મોટા ધૂળના વરસાદથી છવાઈને, તેઓ રડે છે અને ભયાનક મેઘના ગર્જનાથી વારંવાર ડરી જાય છે.
નિઃશેષાઃ શરવર્ષેણ ચૂર્ણ્યમાણાશ્ ચ સર્વતઃ મહાક્ષારામ્બુધારાભિઃ સિચ્યમાના વ્રજન્તિ ચ
બધા તરફથી તીક્ષ્ણ બાણોની વરસાદથી સંપૂર્ણપણે પીસાઈને અને ભારે ખારાપાણીની ધારોમાં ભીંજાઈને, તેઓ આગળ વધે છે.
મહાશીતેન મરુતા રૂક્ષેણ પરુષેણ ચ સમન્તાદ્ દીર્યમાણાશ્ ચ શુષ્યન્તે સંકુચન્તિ ચ
મોટા ઠંડા, કઠોર અને કરકશ પવનથી ચારેય બાજુથી ફાટી જાય છે, તેઓ સુકાઈ જાય છે અને સંકુચાઈ જાય છે.
ઇત્થં માર્ગેણ પુરુષાઃ પાથેયરહિતેન ચ નિરાલમ્બેન દુર્ગેણ નિર્જલેન સમન્તતઃ
આ રીતે, રસ્તામાં ખોરાક, આધાર અને પાણી વગર, અને ચારે બાજુ મુશ્કેલીથી ઘેરાઈને, લોકો ચાલે છે.
અતિશ્રમેણ મહતા નિર્ગતેનાશ્રમાય વૈ નીયન્તે દેહિનઃ સર્વે યે મૂઢાઃ પાપકર્મિણઃ
મોટા થાકથી અને આરામ છોડીને, બધા મૂર્ખ અને પાપી જીવ આત્મા આગળ ધકેલાય છે.
યમદૂતૈર્ મહાઘોરૈસ્ તદાજ્ઞાકારિભિર્ બલાત્ એકાકિનઃ પરાધીના મિત્રબન્ધુવિવર્જિતાઃ
યમના ભયાનક દૂતોએ, તેમની આજ્ઞાથી, એકલાં, બેઆસરા અને મિત્ર-સગા વિના લોકોને બળજબરીથી લઈ જાય છે.
શોચન્તઃ સ્વાનિ કર્માણિ રુદન્તિ ચ મુહુર્ મુહુઃ પ્રેતીભૂતા નિષિદ્ધાસ્ તે શુષ્કકણ્ઠૌષ્ઠતાલુકાઃ
પોતાનાં કરેલા કર્મો માટે દુઃખી થઈને, વારંવાર રડતાં, પ્રેતરૂપ થઈને, સૂકા ગળા, હોઠ અને તાળુ સાથે, તેઓ અટકાવાય છે.
કૃશાઙ્ગા ભીતભીતાશ્ ચ દહ્યમાનાઃ ક્ષુધાગ્નિના બદ્ધાઃ શૃઙ્ખલયા કેચિત્ કેચિદ્ ઉત્તાનપાદયોઃ
દુર્બળ શરીરવાળા, વારંવાર ડરતા અને ભૂખની અગ્નિમાં દાઝાતા, કેટલાક સાંકળથી બાંધેલા અને કેટલાક ઊંધા પગે ખેંચાય છે.
આકૃષ્યન્તે શુષ્યમાણા યમદૂતૈર્ બલોત્કટૈઃ નરા અધોમુખાશ્ ચાન્યે કૃષ્યમાણાઃ સુદુઃખિતાઃ
સૂકાઈ જતા, યમના શક્તિશાળી દૂતોએ તેમને ખેંચી જાય છે; કેટલાકને મોઢું નીચે કરીને, તો કેટલાકને ભારે દુઃખ સાથે ખેંચવામાં આવે છે.
અન્નપાનીયરહિતા યાચમાનાઃ પુનઃ પુનઃ દેહિ દેહીતિ ભાષન્તઃ સાશ્રુગદ્ગદયા ગિરા
અન્ન અને પાણી વિના, વારંવાર ભીખ માંગી, 'આપો, આપો' એમ રડતાં, આંખોમાં આંસુથી અવાજ અટકાય છે.
કૃતાઞ્જલિપુટા દીનાઃ ક્ષુત્તૃષ્ણાપરિપીડિતાઃ ભક્ષ્યાન્ ઉચ્ચાવચાન્ દૃષ્ટ્વા ભોજ્યાન્ પેયાંશ્ ચ પુષ્કલાન્
હાથ જોડીને, દુઃખી અને ભૂખ-તરસથી પીડાતા, તેઓ ઘણાં પ્રકારના ભોજન અને પીણાં, ઊંચા-નીચા બધાં, જોઈને રહે છે.
સુગન્ધદ્રવ્યસંયુક્તાન્ યાચમાનાઃ પુનઃ પુનઃ દધિક્ષીરઘૃતોન્મિશ્રં દૃષ્ટ્વા શાલ્યોદનં તથા
સુગંધિત વસ્તુઓ માટે વારંવાર ભીખ માંગે છે; દહીં, દૂધ અને ઘી સાથે તૈયાર કરેલું શાકભાત જોઈને તેઓ તરસે છે.
પાનાનિ ચ સુગન્ધીનિ શીતલાન્ય્ ઉદકાનિ ચ તાન્ યાચમાનાંસ્ તે યામ્યા ભર્ત્સયન્તસ્ તદાબ્રુવન્ વચોભિઃ પરુષૈર્ ભીમાઃ ક્રોધરક્તાન્તલોચનાઃ
જ્યારે તેમણે સુગંધિત અને ઠંડા પીણાં તથા પાણી માગ્યાં, ત્યારે યમના સેવકો ગુસ્સાથી આંખો લાલ કરીને, ભયાનક અને કઠોર શબ્દોમાં તેમને ડાંટતા કહ્યું.
ન ભવદ્ભિર્ હુતં કાલે ન દત્તં બ્રાહ્મણેષુ ચ પ્રસભં દીયમાનં ચ વારિતં ચ દ્વિજાતિષુ
તમે યોગ્ય સમયે હવન કર્યું નહીં, બ્રાહ્મણોને દાન આપ્યું નહીં; અને જ્યારે દબાણમાં આવીને દાન આપવું પડતું, ત્યારે પણ તમે દ્વિજોને રોકી દીધા.
તસ્ય પાપસ્ય ચ ફલં ભવતાં સમુપાગતમ્ નાગ્નૌ દગ્ધં જલે નષ્ટં ન હૃતં નૃપતસ્કરૈઃ
આપણે જે પાપ કર્યું તેનું ફળ હવે તમને મળ્યું છે; એ ન તો અગ્નિમાં બળી ગયું, ન તો પાણીમાં વહાઈ ગયું, ન તો ચોરો લઈ ગયા.
કુતો વા સાંપ્રતં વિપ્રે યન્ ન દત્તં પુરાધમાઃ યૈર્ દત્તાનિ તુ દાનાનિ સાધુભિઃ સાત્ત્વિકાનિ તુ
હવે તમે, મનુષ્યોમાં સૌથી નીચા, બ્રાહ્મણોને શું આપી શકો, જે પહેલાં આપ્યું જ નહીં? સારા અને શુદ્ધ મનવાળા લોકો જે દાન આપે છે—
તેષામ્ એતે પ્રદૃશ્યન્તે કલ્પિતા હ્ય્ અન્નપર્વતાઃ ભક્ષ્યભોજ્યાશ્ ચ પેયાશ્ ચ લેહ્યાશ્ ચોષ્યાશ્ ચ સંવૃતાઃ
એવા લોકો માટે અહીં ખોરાકના પર્વતો તૈયાર છે, ખાવા-પીવા, ચાખવા અને ચૂસવા જેવી બધી વસ્તુઓ ગોઠવેલી છે.
ન યૂયમ્ અભિલપ્સ્યધ્વે ન દત્તં ચ કથંચન યૈસ્ તુ દત્તં હુતં ચેષ્ટં બ્રાહ્મણાશ્ ચૈવ પૂજિતાઃ
પણ તમે એમાંથી કંઈ પણ મેળવી શકશો નહીં; જે લોકોએ દાન આપ્યું, હવન કર્યું, વિધિ કરી અને બ્રાહ્મણોની પૂજા કરી—માત્ર તેમને જ મળે છે.
તેષામ્ અન્નં સમાનીય ઇહ નિક્ષિપ્યતે સદા પરસ્વં કથમ્ અસ્માભિર્ દાતું શક્યેત નારકાઃ
એવા લોકોનું ખોરાક અહીં લાવવામાં આવે છે અને હંમેશા અલગ રાખવામાં આવે છે; અમે, નરકવાસીઓ, બીજાનું કશું આપી શકીએ નહીં.
કિંકરાણાં વચઃ શ્રુત્વા નિઃસ્પૃહાઃ ક્ષુત્તૃષાર્દિતાઃ તતસ્ તે દારુણૈશ્ ચાસ્ત્રૈઃ પીડ્યન્તે યમકિંકરૈઃ
યમના સેવકોના આ શબ્દો સાંભળી, ભૂખ અને તરસથી પીડાયેલી આત્માઓ નિરાશ થાય છે; પછી યમના ભયાનક શસ્ત્રોથી તેમને ત્રાસ આપવામાં આવે છે.