ભુજ્યમાનૈશ્ ચ ગન્તવ્યં પાપિષ્ઠૈર્ મધુઘાતકૈઃ વિશ્વસ્તં સ્વામિનં મિત્રં સ્ત્રિયં વા યસ્ તુ ઘાતયેત્
જે પાપી અને દયાહીન લોકો મધમાખીનો નાશ કરે છે, અને જે કોઈ વિશ્વાસપૂર્વક પોતાના માલિક, મિત્ર કે સ્ત્રીની હત્યા કરે છે, એ બધાને આ માર્ગે જવું પડે છે.
શસ્ત્રૈર્ નિકૃત્યમાનૈશ્ ચ ગન્તવ્યં ચાતુરૈર્ નરૈઃ ઘાતયન્તિ ચ યે જન્તૂંસ્ તાડયન્તિ નિરાગસઃ
ચતુર પુરુષો, જેમને શસ્ત્રોથી ઘાયલ કરવામાં આવે છે, અને જે નિર્દોષ જીવને મારી નાખે છે અથવા દયાળુને માર મારતા હોય છે, એ બધાને આ જ માર્ગે જવું પડે છે.
રાક્ષસૈર્ ભક્ષ્યમાણાસ્ તે યાન્તિ યામ્યપથં નરાઃ યે હરન્તિ પરસ્ત્રીણાં વરપ્રાવરણાનિ ચ
જે પુરુષો રાક્ષસો દ્વારા ખાઈ જાય છે, અને જે બીજાની પત્નીના સુંદર કપડાં ચોરી લે છે, એ બધા યમના માર્ગે જાય છે.
તે યાન્તિ વિદ્રુતા નગ્નાઃ પ્રેતીભૂતા યમાલયમ્ વાસો ધાન્યં હિરણ્યં વા ગૃહક્ષેત્રમ્ અથાપિ વા
જે લોકો કપડાં, અનાજ, સોનું કે ઘર-જમીન ચોરી લે છે, એ બધા ડરથી નગ્ન અવસ્થામાં, ભૂત બનીને યમલોક તરફ દોડે છે.
યે હરન્તિ દુરાત્માનઃ પાપિષ્ઠાઃ પાપકર્મિણઃ પાષાણૈર્ લગુડૈર્ દણ્ડૈસ્ તાડ્યમાનૈસ્ તુ જર્જરૈઃ
જે દુષ્ટ, પાપી અને ખરાબ મનવાળા લોકો ચોરી કરે છે, તેમને પથ્થર, લાકડી અને દંડથી મારવામાં આવે છે અને તેઓ તૂટી જાય છે.
વહદ્ભિઃ શોણિતં ભૂરિ ગન્તવ્યં તુ યમાલયમ્ બ્રહ્મસ્વં યે હરન્તીહ નરા નરકનિર્ભયાઃ
જે લોકો અહીં બ્રાહ્મણની વસ્તુ ચોરીને નરકથી ડરતા નથી, તેઓ પોતાના શરીર પર ઘણું લોહી લઈને યમલોક તરફ જવું પડે છે.
તાડયન્તિ તથા વિપ્રાન્ આક્રોશન્તિ નરાધમાઃ શુષ્કકાષ્ઠનિબદ્ધાસ્ તે છિન્નકર્ણાક્ષિનાસિકાઃ
જે નરાધમ લોકો બ્રાહ્મણોને મારતા અને ગાળો આપે છે, તેઓ સુકાં લાકડાંથી બાંધવામાં આવે છે અને તેમના કાન, આંખ અને નાક કાપી લેવામાં આવે છે.
પૂયશોણિતદિગ્ધાસ્ તે કાલગૃધ્રૈશ્ ચ જમ્બુકૈઃ કિંકરૈર્ ભીષણૈશ્ ચણ્ડૈસ્ તાડ્યમાનાશ્ ચ દારુણૈઃ
એ લોકો, જેમના શરીર પર પકડ અને લોહી લાગેલું હોય છે, તેમને કાળ કોળીયા, શિયાળ અને ભયાનક યમદૂતોએ માર મારવામાં આવે છે.
વિક્રોશમાના ગચ્છન્તિ પાપિનસ્ તે યમાલયમ્ એવં પરમદુર્ધર્ષમ્ અધ્વાનં જ્વલનપ્રભમ્
એ પાપી લોકો રડતા-કાંદતા યમલોક તરફ જાય છે, એ માર્ગ બહુ કઠિન અને અગ્નિ જેવો તીવ્ર છે.
રૌરવં દુર્ગવિષમં નિર્દિષ્ટં માનુષસ્ય ચ પ્રતપ્તતામ્રવર્ણાભં વહ્નિજ્વાલાસ્ફુલિઙ્ગવત્
રૌરવ નામનું નરક માનવ માટે નિર્ધારિત છે, જે બહુ કઠિન અને ભયાનક છે; તેનું રંગ તપેલા તાંબા જેવું છે અને એ અગ્નિની જ્વાળા અને ચિંગારીથી ધધકે છે.
કુરણ્ટકણ્ટકાકીર્ણં પૃથુવિકટતાડનૈઃ શક્તિવજ્રૈશ્ ચ સંકીર્ણમ્ ઉજ્જ્વલં તીવ્રકણ્ટકમ્
એ સ્થળ તીક્ષ્ણ કાંટાઓથી ભરેલું છે, ભારે મારથી પીડાય છે, શૂળ અને વજ્રોથી ઘેરાયેલું છે, તેજસ્વી અને અત્યંત કાંટાળું છે.
અઙ્ગારવાલુકામિશ્રં વહ્નિકીટકદુર્ગમમ્ જ્વાલામાલાકુલં રૌદ્રં સૂર્યરશ્મિપ્રતાપિતમ્
એમાં અંગારા અને રેતી મિશ્રિત છે, અગ્નિનાં કીટકોથી પસાર થવું અઘરૂં છે, ચારે બાજુ જ્વાળાઓથી ઘેરાયેલું છે, ભયાનક છે અને સૂર્યની કિરણોથી દાઝેલું છે.
અધ્વાનં નીયતે દેહી કૃષ્યમાણઃ સુનિષ્ઠુરૈઃ યદૈવ ક્રન્દતે જન્તુર્ દુઃખાર્તઃ પતિતઃ ક્વચિત્
શરીરધારી જીવને આ માર્ગે અત્યંત ક્રૂર યમદૂતોએ ખેંચી-તાણી લઈ જવામાં આવે છે; જ્યારે એ જીવ દુ:ખથી રડી ઊઠે છે અને ક્યાંક પડી જાય છે—
તદૈવાહન્યતે સર્વૈર્ આયુધૈર્ યમકિંકરૈઃ એવં સંતાડ્યમાનશ્ ચ લુબ્ધઃ પાપેષુ યો ઽનયઃ
ત્યારે એ જ ક્ષણે યમના દૂતોએ તમામ શસ્ત્રોથી તેને મારવામાં આવે છે; આમ પાપમાં લિપ્ત લોભી જીવ સતત પીડાય છે.
અવશો નીયતે જન્તુર્ દુર્ધરૈર્ યમકિંકરૈઃ સર્વૈર્ એવ હિ ગન્તવ્યમ્ અધ્વાનં તત્ સુદુર્ગમમ્
બેચારો જીવ યમના ભયાનક દૂતોએ ખેંચી-તાણી લઈ જાય છે; એ અત્યંત કઠિન માર્ગ બધાએ પાર કરવો જ પડે છે.
નીયતે વિવિધૈર્ ઘોરૈર્ યમદૂતૈર્ અવજ્ઞયા નીત્વા સુદારુણં માર્ગં પ્રાણિનં યમકિંકરૈઃ
યમના વિવિધ ભયાનક દૂતોએ તેને અવગણના સાથે ખેંચી લઈ જાય છે; એ યમદૂતોએ જીવને બહુ ભયાનક માર્ગે લઈ જઈ પહોંચાડે છે.
પ્રવેશ્યતે પુરીં ઘોરાં તામ્રાયસમયીં દ્વિજાઃ સા પુરી વિપુલાકારા લક્ષયોજનમ્ આયતા
પછી તેને ભયાનક અને તાંબા જેવી રંગવાળી નગરમાં પ્રવેશાડવામાં આવે છે, હે દ્વિજો! એ નગર બહુ વિશાળ છે અને લાખ યોજન જેટલું લંબાયેલું છે.
ચતુરસ્રા વિનિર્દિષ્ટા ચતુર્દ્વારવતી શુભા પ્રાકારાઃ કાઞ્ચનાસ્ તસ્યા યોજનાયુતમ્ ઉચ્છ્રિતાઃ
એ નગર ચોરસ આકારનું છે, ચાર દરવાજાવાળું અને શુભ છે; એની દીવાલો સોનાની છે અને દસ હજાર યોજન જેટલી ઊંચી છે.
ઇન્દ્રનીલમહાનીલપદ્મરાગોપશોભિતા સા પુરી વિવિધૈઃ સંઘૈર્ ઘોરા ઘોરૈઃ સમાકુલા
એ શહેર નીલમણિ, મહાનિલમણિ અને પદ્મરાગ જેવા રત્નોથી શોભાયમાન હતું, અને ત્યાં વિવિધ ભયાનક ટોળાંઓથી ભરેલું હતું.
દેવદાનવગન્ધર્વૈર્ યક્ષરાક્ષસપન્નગૈઃ પૂર્વદ્વારં શુભં તસ્યાઃ પતાકાશતશોભિતમ્
તે શહેરના પૂર્વ દ્વારને અનેક ધ્વજાઓથી શોભિત અને સુંદર બનાવવામાં આવ્યું હતું, જ્યાં દેવો, દાનવો, ગંધર્વો, યક્ષો, રાક્ષસો અને સાપો ભેગા થયેલા હતા.
વજ્રેન્દ્રનીલવૈદૂર્યમુક્તાફલવિભૂષિતમ્ ગીતનૃત્યૈઃ સમાકીર્ણં ગન્ધર્વાપ્સરસાં ગણૈઃ
તે સ્થળ વજ્રમણિ, નીલમણિ, વૈડૂર્ય અને મુક્તાથી શણગારેલું હતું, અને ત્યાં ગંધર્વો તથા અપ્સરાઓના ગાન અને નૃત્યના સમૂહોથી ભરપૂર આનંદ હતો.
પ્રવેશસ્ તેન દેવાનામ્ ઋષીણાં યોગિનાં તથા ગન્ધર્વસિદ્ધયક્ષાણાં વિદ્યાધરવિસર્પિણામ્
તે પ્રવેશદ્વારથી દેવો, ઋષિઓ, યોગીઓ, ગંધર્વો, સિદ્ધો, યક્ષો, વિદ્યા ધરાવનારા અને સાપો પસાર થતા હતા.
ઉત્તરં નગરદ્વારં ઘણ્ટાચામરભૂષિતમ્ છત્ત્રચામરવિન્યાસં નાનારત્નૈર્ અલંકૃતમ્
ઉત્તર તરફનું શહેરનું દ્વાર ઘંટીઓ અને ચામરોથી શોભિત હતું, છત્રી અને ચામરાની ગોઠવણી સાથે વિવિધ રત્નોથી અલંકૃત હતું.
વીણારેણુરવૈ રમ્યૈર્ ગીતમઙ્ગલનાદિતૈઃ ઋગ્યજુઃસામનિર્ઘોષૈર્ મુનિવૃન્દસમાકુલમ્
તે સ્થળ વીણા અને અન્ય વાદ્યોના મીઠા સ્વરો, મંગલગીતો અને ઋગ્વેદ, યજુર્વેદ તથા સામવેદના ગાન કરતા મુનિગણોથી ગૂંજી ઉઠતું હતું.
વિશન્તિ યેન ધર્મજ્ઞાઃ સત્યવ્રતપરાયણાઃ ગ્રીષ્મે વારિપ્રદા યે ચ શીતે ચાગ્નિપ્રદા નરાઃ
તે દ્વારથી ધર્મને જાણનારા, સત્ય અને વ્રતને પાળનારા, ઉનાળામાં પાણી આપનારા અને શિયાળામાં અગ્નિ આપનારા લોકો પ્રવેશતા હતા.
શ્રાન્તસંવાહકા યે ચ પ્રિયવાદરતાશ્ ચ યે યે ચ દાનરતાઃ શૂરા માતાપિતૃપરાશ્ ચ યે
જે લોકો થાકેલા લોકોને સહાય કરે છે, મીઠા વચન બોલવામાં આનંદ મેળવે છે, દાનમાં રુચિ રાખે છે, શૂરવીર છે અને માતા-પિતાના ભક્ત છે, તેઓ પણ ત્યાં પ્રવેશે છે.
દ્વિજશુશ્રૂષણે યુક્તા નિત્યં યે ઽતિથિપૂજકાઃ પશ્ચિમં તુ મહાદ્વારં પુર્યા રત્નૈર્ વિભૂષિતમ્
જે લોકો દ્વિજોની સેવા કરે છે, અને હંમેશા અતિથિનું સન્માન કરે છે, તેઓ શહેરના પશ્ચિમ મહાદ્વારથી, જે રત્નોથી શોભાયમાન છે, પ્રવેશે છે.
વિચિત્રમણિસોપાનં તોમરૈઃ સમલંકૃતમ્ ભેરીમૃદઙ્ગસંનાદૈઃ શઙ્ખકાહલનાદિતમ્
તેના પગથિયાં વિવિધ મણિથી બનેલા અને તીક્ષ્ણ ભાલોથી શોભિત હતા, અને ત્યાં ઢોલ, મૃદંગ, શંખ અને કાહળના ઘોષથી વાતાવરણ ગૂંજી ઉઠતું હતું.
સિદ્ધવૃન્દૈઃ સદા હૃષ્ટૈર્ મઙ્ગલૈઃ પ્રણિનાદિતમ્ પ્રવેશસ્ તેન હૃષ્ટાનાં શિવભક્તિમતાં નૃણામ્
તે સ્થળ હંમેશા આનંદિત સિદ્ધોના મંગલઘોષથી ગૂંજી ઉઠતું હતું; અને ત્યાંથી આનંદિત તથા શિવભક્ત લોકો પ્રવેશતા હતા.
સર્વતીર્થપ્લુતા યે ચ પઞ્ચાગ્નેર્ યે ચ સેવકાઃ પ્રસ્થાને યે મૃતા વીરા મૃતાઃ કાલઞ્જરે ગિરૌ
જે લોકોએ બધા તીર્થોમાં સ્નાન કર્યું છે, પાંચ અગ્નિની સેવા કરે છે, યાત્રા દરમિયાન મૃત્યુ પામ્યા છે, કે કલંજર પર્વત પર શહીદ થયા છે—