જન્તોઃ સંપ્રાપ્તકાલસ્ય વેદનાર્તસ્ય વૈ ભૃશમ્ ભૂતૈઃ સંત્યક્તદેહસ્ય કણ્ઠપ્રાપ્તાનિલસ્ય ચ
જ્યારે જીવોનો સમય આવે છે, અને તે ખૂબ પીડામાં હોય છે, દેહ છોડી દે છે, અને શ્વાસ ગળા સુધી પહોંચે છે, ત્યારે ભૂતો—
શરીરાચ્ ચ્યાવિતો જીવો રોરવીતિ તથોલ્બણમ્ નિર્ગતો વાયુભૂતસ્ તુ ષાટ્કૌશિકકલેવરે
દેહમાંથી બહાર નીકળેલો જીવ જોરથી રડતો રહે છે; પવનસમાન થઈને, તે છ શેથવાળા દેહમાં પ્રવેશે છે.
માતૃભિઃ પિતૃભિશ્ ચૈવ ભ્રાતૃભિર્ માતુલૈસ્ તથા દારૈઃ પુત્રૈર્ વયસ્યૈશ્ ચ ગુરુભિસ્ ત્યજ્યતે ભુવિ
માતાઓ, પિતાઓ, ભાઈઓ, મામાઓ, પત્નીઓ, પુત્રો, મિત્રો અને ગુરુઓ ધરા પર તેને છોડી દે છે.
દૃશ્યમાનશ્ ચ તૈર્ દીનૈર્ અશ્રુપૂર્ણેક્ષણૈર્ ભૃશમ્ સ્વશરીરં સમુત્સૃજ્ય વાયુભૂતસ્ તુ ગચ્છતિ
દુઃખી લોકો, જેમની આંખો આંસુથી ભરેલી હોય છે, તેને જોઈ શકે છે, પણ તે પોતાનું દેહ છોડી, પવનસમાન થઈને ચાલે જાય છે.
અન્ધકારમ્ અપારં ચ મહાઘોરં તમોવૃતમ્ સુખદુઃખપ્રદાતારં દુર્ગમં પાપકર્મણામ્
અંતહીન, ભયાનક અંધકારથી ઘેરાયેલું સ્થળ છે, જ્યાં સુખ અને દુઃખ બંને મળે છે; દુષ્કર્મ કરનાર માટે એ પાર કરવું બહુ જ મુશ્કેલ છે.
દુઃસહં ચ દુરન્તં ચ દુર્નિરીક્ષં દુરાસદમ્ દુરાપમ્ અતિદુર્ગં ચ પાપિષ્ઠાનાં સદાહિતમ્
એ સહન કરી શકાય એવું નથી, અનંત છે, જોવું અશક્ય છે, નજીક જવું અઘરું છે, પહોંચવું બહુ જ મુશ્કેલ છે, અત્યંત ભયજનક છે અને પાપી લોકો માટે હંમેશા જલતું રહે છે.
કૃષ્યમાણાશ્ ચ તૈર્ ભૂતૈર્ યામ્યૈઃ પાશૈસ્ તુ સંયતાઃ મુદ્ગરૈસ્ તાડ્યમાનાશ્ ચ નીયન્તે તં મહાપથમ્
યમના પાશથી બાંધેલા, યમના ભયાનક પ્રાણીઓ દ્વારા ખેંચાતા, ગાંઠાંથી મારતા, તેઓ એ મહાન માર્ગે લઈ જવામાં આવે છે.
ક્ષીણાયુષં સમાલોક્ય પ્રાણિનં ચાયુષક્ષયે નિનીષવઃ સમાયાન્તિ યમદૂતા ભયંકરાઃ
જ્યારે કોઈ જીવનું આયુષ્ય પૂરુ થાય છે અને અંત નજીક આવે છે, ત્યારે યમના ભયાનક દૂતો તેને લઈ જવા માટે આવે છે.
આરૂઢા યાનકાલે તુ ઋક્ષવ્યાઘ્રખરેષુ ચ ઉષ્ટ્રેષુ વાનરેષ્વ્ અન્યે વૃશ્ચિકેષુ વૃકેષુ ચ
યાત્રા વખતે, કેટલાક રીંછ, વાઘ, ગધેડા, ઊંટ, વાંદરા, વિંછુ અને ભેડિયાંની પીઠ પર ચઢે છે.
ઉલૂકસર્પમાર્જારં તથાન્યે ગૃધ્રવાહનાઃ શ્યેનશૃગાલમ્ આરૂઢાઃ સરઘાકઙ્કવાહનાઃ
બીજાં ઉલ્લૂ, સાપ, બિલાડી, ગૃધ્ર, શ્યેન, સિયાળ અને કેટલાક ટીડા તથા બગલાની પીઠ પર ચઢે છે.
વરાહપશુવેતાલમહિષાસ્યાસ્ તથા પરે નાનારૂપધરા ઘોરાઃ સર્વપ્રાણિભયંકરાઃ
કેટલાકના મુખ વરાહ, ગાય, ભૂત અને મહિષ જેવા છે; બીજાં અનેક ભયાનક રૂપ ધારણ કરે છે, જે સર્વ જીવોને ડરાવે છે.
દીર્ઘમુષ્કાઃ કરાલાસ્યા વક્રનાસાસ્ ત્રિલોચનાઃ મહાહનુકપોલાસ્યાઃ પ્રલમ્બદશનચ્છદાઃ
તેમના લંબાયેલા અંગ, ભયાનક મુખ, વાંકડા નાક, ત્રણ આંખ, વિશાળ જડબાં અને ગાલ, લટકતા અને બહાર નીકળેલા દાંત છે.
નિર્ગતૈર્ વિકૃતાકારૈર્ દશનૈર્ અઙ્કુરોપમૈઃ માંસશોણિતદિગ્ધાઙ્ગા દંષ્ટ્રાભિર્ ભૃશમ્ ઉલ્બણૈઃ
હૂક જેવી વિકૃત દાંત, માંસ અને લોહીથી લપેટાયેલા અંગ, તેમનાં દાંત ખૂબ જ ભયાનક છે.
મુખૈઃ પાતાલસદૃશૈર્ જ્વલજ્જિહ્વૈર્ ભયંકરૈઃ નેત્રૈઃ સુવિકૃતાકારૈર્ જ્વલત્પિઙ્ગલચઞ્ચલૈઃ
પાતાળ જેવા મુખ, જલતી જીભ, ભયાનક છે; તેમનાં આંખો વિકૃત, લપલપતી અને અગ્નિ જેવી પિંગળ છે.
માર્જારોલૂકખદ્યોતશક્રગોપવદ્ ઉદ્ધતૈઃ કેકરૈઃ સંકુલૈસ્ સ્તબ્ધૈર્ લોચનૈઃ પાવકોપમૈઃ
બિલાડી, ઉલ્લૂ, જ્યોત, ગોપ જેવા ઉગ્ર, કઠોર અને અગ્નિ સમાન આંખો, જંગલી અને ચીસથી ભરેલી.
ભૃશમ્ આભરણૈર્ ભીમૈર્ આબદ્ધૈર્ ભુજગોપમૈઃ શોણાસરલગાત્રૈશ્ ચ મુણ્ડમાલાવિભૂષિતૈઃ
ભયાનક આભૂષણોથી સજ્જ, સાપ જેવી ગાંઠોથી બંધાયેલા, લોહીથી લપેટાયેલા અંગ, ખોપરીની માળાથી શોભિત.
કણ્ઠસ્થકૃષ્ણસર્પૈશ્ ચ ફૂત્કારરવભીષણૈઃ વહ્નિજ્વાલોપમૈઃ કેશૈઃ સ્તબ્ધરુક્ષૈર્ ભયંકરૈઃ
કાળાં સાપ ગળામાં, ફૂકારા અને રાવથી ભયાનક, આગ જેવી, કઠોર અને સૂકાં વાળથી ડરાવા.
બભ્રુપિઙ્ગલલોલૈશ્ ચ કદ્રુશ્મશ્રુભિર્ આવૃતાઃ ભુજદણ્ડૈર્ મહાઘોરૈઃ પ્રલમ્બૈઃ પરિઘોપમૈઃ
ભૂરા, પિંગળ અને વાંકડા વાળથી ઢંકાયેલા, કદ્રુની સંતાન જેવા, વિશાળ અને ભયાનક હાથ, લટકતા અને લોખંડના દંડ જેવા.
કેચિદ્ દ્વિબાહવસ્ તત્ર તથાન્યે ચ ચતુર્ભુજાઃ દ્વિરષ્ટબાહવશ્ ચાન્યે દશવિંશભુજાસ્ તથા
કેટલાકને બે હાથ છે, કેટલાકને ચાર, કેટલાકને આઠ, અને કેટલાકને વીસ હાથ છે.
અસંખ્યાતભુજાશ્ ચાન્યે કેચિદ્ બાહુસહસ્રિણઃ આયુધૈર્ વિકૃતાકારૈઃ પ્રજ્વલદ્ભિર્ ભયાનકૈઃ
બીજાં અનગણત હાથ ધરાવે છે, કેટલાકને હજાર હાથ છે; તેઓ વિકૃત, જલતા અને ભયાનક હથિયારો પકડી રાખે છે.
શક્તિતોમરચક્રાદ્યૈઃ સુદીપ્તૈર્ વિવિધાયુધૈઃ પાશશૃઙ્ખલદણ્ડૈશ્ ચ ભીષયન્તો મહાબલાઃ
શક્તિ, તોમર, ચક્ર અને અન્ય તેજસ્વી હથિયારો, પાશ, સાંકળ અને દંડથી સજ્જ, એ મહાન શક્તિશાળી ભય પેદા કરે છે.
આગચ્છન્તિ મહારૌદ્રા મર્ત્યાનામ્ આયુષઃ ક્ષયે ગ્રહીતું પ્રાણિનઃ સર્વે યમસ્યાજ્ઞાકરાસ્ તથા
એ અત્યંત રૌદ્ર પ્રાણી મરતાની આયુષ્ય પૂરી થાય ત્યારે સર્વ જીવોને પકડી લેવા આવે છે, યમની આજ્ઞા અનુસાર.
યત્ તચ્ છરીરમ્ આદત્તે યાતનીયં સ્વકર્મજમ્ તદ્ અસ્ય નીયતે જન્તોર્ યમસ્ય સદનં પ્રતિ
જે શરીર પોતાનાં કર્મો અનુસાર દુઃખ ભોગવવા માટે મળે છે, એ યમનાં ઘર તરફ જીવને લઈ જવામાં આવે છે.
બદ્ધ્વા તત્ કાલપાશૈશ્ ચ નિગડૈર્ વજ્રશૃઙ્ખલૈઃ તાડયિત્વા ભૃશં ક્રુદ્ધૈર્ નીયતે યમકિંકરૈઃ
કાળનાં ફાંસાં, બાંધણાં અને કઠોર સાંકળોથી બાંધી, યમનાં ક્રોધિત દૂતોએ તેને જોરથી મારતાં ખેંચી લઈ જાય છે.
પ્રસ્ખલન્તં રુદન્તં ચ આક્રોશન્તં મુહુર્ મુહુઃ હા તાત માતઃ પુત્રેતિ વદન્તં કર્મદૂષિતમ્
પાપી જીવ લથડતો, રડતો અને વારંવાર 'હાય પિતા! મા! પુત્ર!' એમ બૂમો પાડતો ખેંચાતો જાય છે.
આહત્ય નિશિતૈઃ શૂલૈર્ મુદ્ગરૈર્ નિશિતૈર્ ઘનૈઃ ખડ્ગશક્તિપ્રહારૈશ્ ચ વજ્રદણ્ડૈઃ સુદારુણૈઃ
તેજદાર ભાલાં, ભારે ગાંડા, તીક્ષ્ણ તલવાર, ભાલાં અને ભયાનક વજ્રદંડોથી તેને મારવામાં આવે છે.
ભર્ત્સ્યમાનો મહારાવૈર્ વજ્રશક્તિસમન્વિતૈઃ એકૈકશો ભૃશં ક્રુદ્ધૈસ્ તાડયદ્ભિઃ સમન્તતઃ
મોટા ગર્જનાથી ડરાવતાં, વજ્ર જેવી શસ્ત્રોથી ઘેરાઈને, ક્રોધિત દૂતોએ તેને ચારે બાજુથી એક પછી એક માર્યો છે.
સ મુહ્યમાનો દુઃખાર્તઃ પ્રતપંશ્ ચ ઇતસ્ તતઃ આકૃષ્ય નીયતે જન્તુર્ અધ્વાનં સુભયંકરૈઃ
દુઃખથી બેહોશ અને તપતો જીવ, ભયાનક દૂતોએ અહીંથી ત્યાં ખેંચી, ભયજનક રસ્તે લઈ જાય છે.
કુશકણ્ટકવલ્મીકશઙ્કુપાષાણશર્કરે તથા પ્રદીપ્તજ્વલને ક્ષારવજ્રશતોત્કટે
ઘાસ, કાંટા, વાંદળ, કાંટાળાં પથ્થરો, કંકર, પ્રજ્વલિત અગ્નિ, તીખા દ્રવ્યો અને વજ્ર જેવી ભયાનક વસ્તુઓ વચ્ચેથી પસાર થવું પડે છે.
પ્રદીપ્તાદિત્યતપ્તેન દહ્યમાનસ્ તદંશુભિઃ કૃષ્યતે યમદૂતૈશ્ ચ શિવાસંનાદભીષણૈઃ
પ્રજ્વલિત સૂર્યતાપથી દાઝાતો, યમદૂતોએ ભયાનક બૂમો પાડતાં તેને ખેંચી લઈ જાય છે.