દિશાભિઃ પ્રદિશાભિશ્ ચ નદીભિઃ સાગરૈસ્ તથા નક્ષત્રૈશ્ ચ મુહૂર્તૈશ્ ચ ખેચરૈશ્ ચ મહાગ્રહૈઃ
દિશાઓ અને ઉપદિશાઓ, નદીઓ અને સાગરો, તારાઓ અને મુહૂર્તો, આકાશમાં ફરતા દેવતાઓ અને મહાગ્રહો પણ સાથે હતા.
દેવર્ષિભિસ્ તપોવૃદ્ધૈઃ સિદ્ધૈર્ વિદ્વદ્ભિર્ એવ ચ રાજર્ષિભિઃ પુણ્યતમૈર્ ગન્ધર્વૈર્ અપ્સરોગણૈઃ
તપમાં નિષ્ણાત દેવર્ષિઓ, સિદ્ધો, વિદ્વાનો, પુણ્યશાળી રાજર્ષિઓ, ગંધર્વો અને અપ્સરાઓના સમૂહ પણ આવ્યા.
ચરાચરગુરુઃ શ્રીમાન્ વૃતઃ સર્વૈઃ સુરૈસ્ તથા બ્રહ્મા બ્રહ્મવિદાં શ્રેષ્ઠો દૈત્યં વચનમ્ અબ્રવીત્
ચલ અને અચલ સર્વનો ગુરુ, શ્રીમંત અને બધા દેવતાઓથી ઘેરાયેલા, બ્રહ્મા, બ્રહ્મજ્ઞાનોમાં શ્રેષ્ઠ, એ દૈત્યને બોલ્યા.
પ્રીતો ઽસ્મિ તવ ભક્તસ્ય તપસાનેન સુવ્રત વરં વરય ભદ્રં તે યથેષ્ટં કામમ્ આપ્નુહિ
"હું તારી ભક્તિ અને તપથી પ્રસન્ન થયો છું, હે સુવ્રત. તું જે ઈચ્છે તે વર માંગ, તને શુભતા મળે અને તારી ઈચ્છા પૂર્ણ થાય."
ન દેવાસુરગન્ધર્વા ન યક્ષોરગરાક્ષસાઃ ઋષયો વાથ માં શાપૈઃ ક્રુદ્ધા લોકપિતામહ
"દેવો, અસુરો, ગંધર્વો, યક્ષો, સર્પો, રાક્ષસો કે ઋષિઓ પણ, હે જગતપિતા, ગુસ્સામાં મને શાપ ન આપે."
શપેયુસ્ તપસા યુક્તા વર એષ વૃતો મયા ન શસ્ત્રેણ ન વાસ્ત્રેણ ગિરિણા પાદપેન વા
"તપથી યુક્ત હોય તો પણ, તેઓ મને શાપ ન આપે — આ વર મેં માંગ્યું છે. શસ્ત્ર, અસ્ત્ર, પર્વત કે વૃક્ષથી પણ મારી મૃત્યુ ન થાય."
ન શુષ્કેણ ન ચાર્દ્રેણ ન ચૈવોર્ધ્વં ન ચાપ્ય્ અધઃ પાણિપ્રહારેણૈકેન સભૃત્યબલવાહનમ્
"સૂકા કે ભીના, ઉપરથી કે નીચેથી, હાથના ઘા વડે, એકલા કે સેના અને વાહન સાથે પણ મારી હત્યા ન થાય."
યો માં નાશયિતું શક્તઃ સ મે મૃત્યુર્ ભવિષ્યતિ ભવેયમ્ અહમ્ એવાર્કઃ સોમો વાયુર્ હુતાશનઃ
"જે મને નાશ કરી શકે એ જ મારી મૃત્યુ બને. હું સૂર્ય, ચંદ્ર, પવન કે અગ્નિ બની જાઉં."
સલિલં ચાન્તરિક્ષં ચ આકાશં ચૈવ સર્વશઃ અહં ક્રોધશ્ ચ કામશ્ ચ વરુણો વાસવો યમઃ ધનદશ્ ચ ધનાધ્યક્ષો યક્ષઃ કિંપુરુષાધિપઃ
"પાણી, આકાશ અને સમગ્ર અંતરિક્ષ પણ હું બની જાઉં; હું ક્રોધ અને કામ, વરુણ, ઇન્દ્ર, યમ, ધનના સ્વામી, ધનાધ્યક્ષ, યક્ષ અને કિમ્પુરુષોના રાજા પણ બની જાઉં."
એતે દિવ્યા વરાસ્ તાત મયા દત્તાસ્ તવાદ્ભુતાઃ સર્વાન્ કામાન્ ઇમાંસ્ તાત પ્રાપ્સ્યસિ ત્વં ન સંશયઃ
"આ બધા દિવ્ય અને અદ્ભુત વર, પ્રિય પુત્ર, મેં તને આપ્યા છે. તું તારી બધી ઈચ્છાઓ નિશ્ચયે પૂર્ણ કરશે, એમાં કોઈ શંકા નથી."
એવમ્ ઉક્ત્વા તુ ભગવાઞ્ જગામાશુ પિતામહઃ વૈરાજં બ્રહ્મસદનં બ્રહ્મર્ષિગણસેવિતમ્
"આ રીતે કહીને, ભગવાન પિતામહ ઝડપથી વિરાજના બ્રહ્મલોકમાં ગયા, જ્યાં અનેક બ્રહ્મર્ષિઓ તેમની સેવા કરતા હતા."
તતો દેવાશ્ ચ નાગાશ્ ચ ગન્ધર્વા મુનયસ્ તથા વરપ્રદાનં શ્રુત્વૈવ પિતામહમ્ ઉપસ્થિતાઃ
"પછી દેવતાઓ, નાગો, ગંધર્વો અને મુનિઓએ, વરદાન મળ્યાની વાત સાંભળી, પિતામહ પાસે હાજર થયા."
વરેણાનેન ભગવન્ બાધિષ્યતિ સ નો ઽસુરઃ તત્ પ્રસીદાશુ ભગવન્ વધો ઽપ્ય્ અસ્ય વિચિન્ત્યતામ્
હે ભગવાન, આ વરદાનથી એ અસુર અમને બહુ દુઃખ આપશે. તેથી કૃપા કરીને, હે ભગવાન, તેની વિનાશની રીત તાત્કાલિક વિચારજો.
ભગવન્ સર્વભૂતાનાં સ્વયંભૂર્ આદિકૃત્ પ્રભુઃ સ્રષ્ટા ચ હવ્યકવ્યાનામ્ અવ્યક્તં પ્રકૃતિર્ ધ્રુવમ્
હે ભગવાન, તમે સર્વ જીવોના સ્વયં જન્મેલા, પ્રાચીન સર્જનહાર અને સ્વામી છો. દેવો અને પિતૃઓના હવનના સર્જનહાર, અવ્યક્ત સ્વરૂપ ધરાવતા, પ્રકૃતિ અને સદા અવિનાશી છો.
તતો લોકહિતં વાક્યં શ્રુત્વા દેવઃ પ્રજાપતિઃ પ્રોવાચ ભગવાન્ વાક્યં સર્વદેવગણાંસ્ તથા
પછી, લોકકલ્યાણ માટેના એ વચન સાંભળીને, દેવતા પ્રજાપતિએ સર્વ દેવતાઓને આ રીતે સંબોધન કર્યું.
અવશ્યં ત્રિદશાસ્ તેન પ્રાપ્તવ્યં તપસઃ ફલમ્ તપસો ઽન્તે ચ ભગવાન્ વધં વિષ્ણુઃ કરિષ્યતિ
નિશ્ચિતપણે, એ અસુરના તપસ્યાનું ફળ દેવતાઓએ મળવું જ પડશે; પણ તપસ્યા પૂરી થાય ત્યારે ભગવાન વિષ્ણુ પોતે તેની વિનાશ કરશે.
એતચ્ છ્રુત્વા સુરાઃ સર્વે વાક્યં પઙ્કજજન્મનઃ સ્વાનિ સ્થાનાનિ દિવ્યાનિ જગ્મુસ્ તે વૈ મુદાન્વિતાઃ
પદ્મથી જન્મેલા ભગવાનના આ વચન સાંભળીને, બધા દેવતાઓ આનંદથી પોતાના દિવ્ય સ્થાનોએ પાછા ગયા.
લબ્ધમાત્રે વરે ચાપિ સર્વાઃ સો ઽબાધત પ્રજાઃ હિરણ્યકશિપુર્ દૈત્યો વરદાનેન દર્પિતઃ
વરદાન મળતાં જ, એ દૈત્ય હિરણ્યકશિપુ વરદાનના અહંકારથી ભરાઈને સર્વ પ્રજાઓને પીડાવા લાગ્યો.
આશ્રમેષુ મહાભાગાન્ મુનીન્ વૈ સંશિતવ્રતાન્ સત્યધર્મરતાન્ દાન્તાંસ્ તદા ધર્ષિતવાંસ્ તથા
પછી એ મહાબળવાને આશ્રમોમાં રહેતા મહાન, દૃઢ વ્રતવાળા, સત્ય અને ધર્મમાં તત્પર, સંયમી ઋષિઓને પણ દુઃખ આપ્યા.
ત્રિદિવસ્થાંસ્ તથા દેવાન્ પરાજિત્ય મહાબલઃ ત્રૈલોક્યં વશમ્ આનીય સ્વર્ગે વસતિ સો ઽસુરઃ
મહાન શક્તિથી સ્વર્ગમાં વસતા દેવતાઓને હરાવી, એ અસુરે ત્રિલોકને પોતાના વશમાં કરી લીધું અને સ્વર્ગમાં રહેવા લાગ્યો.
યદા વરમદોન્મત્તો વિચરન્ દાનવો ભુવિ યજ્ઞીયાન્ અકરોદ્ દૈત્યાન્ અયજ્ઞીયાશ્ ચ દેવતાઃ
જ્યારે એ દાનવ વરદાનના ઘમંડમાં ધરતી પર ફરતો હતો, ત્યારે દૈત્યોએ યજ્ઞ કરવા લાગ્યા અને દેવતાઓ યજ્ઞથી વંચિત રહી ગયા.
આદિત્યા વસવઃ સાધ્યા વિશ્વે ચ મરુતસ્ તથા શરણ્યં શરણં વિષ્ણુમ્ ઉપતસ્થુર્ મહાબલમ્
આદિત્ય, વસુ, સાધ્ય, વિશ્વદેવ અને મરુત—allએ મહાબળવાન અને રક્ષક એવા વિષ્ણુને આશ્રય લીધો.
દેવબ્રહ્મમયં યજ્ઞં બ્રહ્મદેવં સનાતનમ્ ભૂતં ભવ્યં ભવિષ્યં ચ પ્રભું લોકનમસ્કૃતમ્ નારાયણં વિભું દેવં શરણ્યં શરણં ગતાઃ
તેઓએ સર્વવ્યાપક, દેવ અને બ્રહ્મથી બનેલા યજ્ઞરૂપ, સનાતન, ભૂત, ભવિષ્ય અને વર્તમાનના સ્વામી, સર્વ લોકોએ વંદિત એવા નારાયણ ભગવાનને આશ્રય લીધો.
ત્રાયસ્વ નો ઽદ્ય દેવેશ હિરણ્યકશિપોર્ ભયાત્ ત્વં હિ નઃ પરમો દેવસ્ ત્વં હિ નઃ પરમો ગુરુઃ
હે દેવોના દેવ, આજે અમને હિરણ્યકશિપુના ભયથી બચાવો; કેમ કે તમે જ અમારાં સર્વોચ્ચ દેવ અને સર્વોચ્ચ ગુરુ છો.
ત્વં હિ નઃ પરમો ધાતા બ્રહ્માદીનાં સુરોત્તમ ઉત્ફુલ્લામલપત્ત્રાક્ષ શત્રુપક્ષક્ષયંકર ક્ષયાય દિતિવંશસ્ય શરણં ત્વં ભવસ્વ નઃ
તમે અમારાં સર્વોચ્ચ સર્જનહાર, બ્રહ્મા વગેરેમાં શ્રેષ્ઠ દેવ, પૂર્ણ ખીલેલા નિર્મળ કમળપાંખ જેવી આંખો ધરાવતા, દુશ્મન પક્ષનો નાશ કરનાર છો. દિતિના વંશના વિનાશ માટે અમારો આશ્રય બનો.
ભયં ત્યજધ્વમ્ અમરા અભયં વો દદામ્ય્ અહમ્ તથૈવ ત્રિદિવં દેવાઃ પ્રતિલપ્સ્યથ મા ચિરમ્
હે અમર દેવો, ડર છોડો; હું તમને નિર્ભયતા આપું છું. અને જલ્દી જ તમે ફરીથી સ્વર્ગ પ્રાપ્ત કરશો.
એષો ઽહં સગણં દૈત્યં વરદાનેન દર્પિતમ્ અવધ્યમ્ અમરેન્દ્રાણાં દાનવેન્દ્રં નિહન્મિ તમ્
આ વરદાનના અહંકારથી ભરાયેલા અને અમર દેવોના રાજાઓ માટે અજય એવા દૈત્યને અને તેના સાથીઓને હું, દાનવોના રાજાને, અવશ્ય સંહાર કરીશ.
એવમ્ ઉક્ત્વા તુ ભગવાન્ વિસૃજ્ય ત્રિદશેશ્વરાન્ હિરણ્યકશિપોઃ સ્થાનમ્ આજગામ મહાબલઃ
આ રીતે કહ્યા પછી, ભગવાને ત્રિદશેશ્વરોને વિદાય આપી, મહાબળવાન બનીને હિરણ્યકશિપુના નિવાસસ્થાને ગયા.
નરસ્યાર્ધતનું કૃત્વા સિંહસ્યાર્ધતનું પ્રભુઃ નારસિંહેન વપુષા પાણિં સંસ્પૃશ્ય પાણિના
પ્રભુએ અડધી માનવ અને અડધી સિંહની એવી નરસિંહની મૂર્તિ ધારણ કરી, અને પોતાના હાથથી તેને સ્પર્શ કર્યો.
ઘનજીમૂતસંકાશો ઘનજીમૂતનિસ્વનઃ ઘનજીમૂતદીપ્તૌજા જીમૂત ઇવ વેગવાન્
તેનું રૂપ ઘનઘોર મેઘ જેવું, અવાજ પણ મેઘગર્જના જેવો, તેજ પણ મેઘ જેવું અને ઝડપ પણ મેઘ જેવી હતી.