યુયુધે ચ બલેનાસ્ય હસ્ત્યશ્વબલિના દ્વિજાઃ નિસ્ત્રિંશર્ષ્ટિગદાશૂલશક્તિકાર્મુકશાલિના
દ્વિજ, એણે પોતાની સેના સાથે હાથી, ઘોડા અને તલવાર, ભાલા, ગદા, ત્રિશૂલ અને ધનુષ્યવાળા યોદ્ધાઓ સાથે યુદ્ધ કર્યું.
ક્ષણેન શાર્ઙ્ગનિર્મુક્તૈઃ શરૈર્ અગ્નિવિદારણૈઃ ગદાચક્રાતિપાતૈશ્ ચ સૂદયામ્ આસ તદ્બલમ્
થોડી જ વારમાં, શારંગમાંથી છોડેલા અગ્નિ જેવી તેજસ્વી બાણો અને ગદા-ચક્રના ઘા વડે એ આખી સેના નાશ પામી.
કાશિરાજબલં ચૈવ ક્ષયં નીત્વા જનાર્દનઃ ઉવાચ પૌણ્ડ્રકં મૂઢમ્ આત્મચિહ્નોપલક્ષણમ્
કાશીરાજાની સેના નષ્ટ કરીને, જનાર્દને પોતાના ચિહ્નો ધારણ કરનાર મૂર્ખ પૌંડ્રકને સંબોધન કર્યું.
પૌણ્ડ્રકોક્તં ત્વયા યત્ તદ્ દૂતવક્ત્રેણ માં પ્રતિ સમુત્સૃજેતિ ચિહ્નાનિ તત્ તે સંપાદયામ્ય્ અહમ્
પૌંડ્રક, તું દૂત મારફતે જે કહ્યું હતું કે હું મારા ચિહ્નો ફેંકું, એ હું હવે તારા માટે પૂર્ણ કરું છું.
ચક્રમ્ એતત્ સમુત્સૃષ્ટં ગદેયં તે વિસર્જિતા ગરુત્માન્ એષ નિર્દિષ્ટઃ સમારોહતુ તે ધ્વજમ્
આ રહ્યો તારા પર ફેંકાયેલો ચક્ર, આ રહી તારી ઉપર ફેંકાયેલી ગદા, અને ગરુડ પણ, જેમ કહેવામાં આવ્યું, હવે તારા ધ્વજ પર ચઢે.
ઇત્ય્ ઉચ્ચાર્ય વિમુક્તેન ચક્રેણાસૌ વિદારિતઃ પોથિતો ગદયા ભગ્નો ગરુત્માંશ્ ચ ગરુત્મતા
આવું કહીને, છોડેલા ચક્રથી એ ઘાયલ થયો, ગદાથી પડ્યો અને ગરુડ પણ ગરુડના ઘા વડે તૂટી પડ્યો.
તતો હાહાકૃતે લોકે કાશીનામ્ અધિપસ્ તદા યુયુધે વાસુદેવેન મિત્રસ્યાપચિતૌ સ્થિતઃ
પછી જ્યારે આખા જગતમાં હાહાકાર મચ્યો, ત્યારે કાશીના રાજાએ પોતાના મિત્રના બદલો લેવા માટે વાસુદેવ સાથે યુદ્ધ કર્યું.
તતઃ શાર્ઙ્ગવિનિર્મુક્તૈશ્ છિત્ત્વા તસ્ય શરૈઃ શિરઃ કાશિપુર્યાં સ ચિક્ષેપ કુર્વંલ્ લોકસ્ય વિસ્મયમ્
પછી શારંગ ધનુષ્યમાંથી છોડેલા તીરો વડે તેણે એ રાજાનું માથું કાપી કાશી શહેરમાં ફેંકી દીધું, જે જોઈને લોકો આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા.
હત્વા તુ પૌણ્ડ્રકં શૌરિઃ કાશિરાજં ચ સાનુગમ્ રેમે દ્વારવતીં પ્રાપ્તો ઽમરઃ સ્વર્ગગતો યથા
પૌંડ્રક અને કાશીના રાજા તથા તેમના સાથીઓને મારીને શૌરી આનંદમાં દ્વારકામાં પ્રવેશ્યા, જેમ અમર દેવતા સ્વર્ગમાં જાય છે.
તચ્છિરઃ પતિતં તત્ર દૃષ્ટ્વા કાશિપતેઃ પુરે જનઃ કિમ્ એતદ્ ઇત્ય્ આહ કેનેત્ય્ અત્યન્તવિસ્મિતઃ
કાશીના રાજાના શહેરમાં જ્યારે લોકો એ પડેલું માથું જોયું, ત્યારે તેઓ ખૂબ જ આશ્ચર્યમાં પડી ગયા અને કહેવા લાગ્યા: 'આ શું છે? આ કોણે કર્યું?'
જ્ઞાત્વા તં વાસુદેવેન હતં તસ્ય સુતસ્ તતઃ પુરોહિતેન સહિતસ્ તોષયામ્ આસ શંકરમ્
પછી જ્યારે રાજાના પુત્રને ખબર પડી કે વાસુદેવએ તેના પિતાને મારી નાખ્યા છે, ત્યારે તેણે પોતાના પૂજારી સાથે મળીને શંકર ભગવાનને પ્રસન્ન કરવા આરાધના શરૂ કરી.
અવિમુક્તે મહાક્ષેત્રે તોષિતસ્ તેન શંકરઃ વરં વૃણીષ્વેતિ તદા તં પ્રોવાચ નૃપાત્મજમ્
અવિમુક્ત એ મહાપવિત્ર સ્થળે શંકર ભગવાન પ્રસન્ન થઈને રાજપુત્રને કહ્યું: 'માગ, તને શું ઈચ્છે છે?'
સ વવ્રે ભગવન્ કૃત્યા પિતુર્ હન્તુર્ વધાય મે સમુત્તિષ્ઠતુ કૃષ્ણસ્ય ત્વત્પ્રસાદાન્ મહેશ્વર
ત્યારે તેણે કહ્યું: 'હે ભગવાન, મહેશ્વર! આપની કૃપાથી મારા પિતાના હત્યારા કૃષ્ણના વિનાશ માટે એક કૃત્યા ઉત્પન્ન થાય એવી કૃપા કરો.'
એવં ભવિષ્યતીત્ય્ ઉક્તે દક્ષિણાગ્નેર્ અનન્તરમ્ મહાકૃત્યા સમુત્તસ્થૌ તસ્યૈવાગ્નિનિવેશનાત્
'એવું જ થશે' એમ શંકરે કહ્યું, અને દક્ષિણ અગ્નિ પછી તરત જ, રાજપુત્રના પોતાના યજ્ઞકુંડમાંથી એક મહાકૃત્યા ઉત્પન્ન થઈ.
તતો જ્વાલાકરાલાસ્યા જ્વલત્કેશકલાપિકા કૃષ્ણ કૃષ્ણેતિ કુપિતા કૃત્વા દ્વારવતીં યયૌ
પછી અગ્નિ જેવી જ્વાળાઓથી ભરેલા મોં અને અગ્નિ જેવી વાળવાળી, ક્રોધિત કૃત્યાએ 'કૃષ્ણ! કૃષ્ણ!' એમ બોલી અને દ્વારકાની દિશામાં દોડી ગઈ.
તામ્ અવેક્ષ્ય જનઃ સર્વો રૌદ્રાં વિકૃતલોચનામ્ યયૌ શરણ્યં જગતાં શરણં મધુસૂદનમ્
એ ભયાનક, વિકૃત આંખોવાળી કૃત્યાને જોઈને બધા લોકો જગતના રક્ષક, મધુસૂદન પાસે શરણે ગયા.
કાશિરાજસુતેનેયમ્ આરાધ્ય વૃષભધ્વજમ્ ઉત્પાદિતા મહાકૃત્યા વધાય તવ ચક્રિણઃ જહિ કૃત્યામ્ ઇમામ્ ઉગ્રાં વહ્નિજ્વાલાજટાકુલામ્
'કાશીના રાજાના પુત્રએ વૃષભધ્વજ ભગવાનને આરાધી અને તારી હત્યા માટે અગ્નિ જેવી વાળવાળી આ ભયાનક કૃત્યા ઉત્પન્ન કરી છે, હે ચક્રધારી! તું આ ભયાનક કૃત્યાનો નાશ કર.'
ચક્રમ્ ઉત્સૃષ્ટમ્ અક્ષેષુ ક્રીડાસક્તેન લીલયા તદ્ અગ્નિમાલાજટિલં જ્વાલોદ્ગારાતિભીષણમ્
પછી કૃષ્ણ રમતમાં મગ્ન હતા ત્યારે, તેમણે અગ્નિ જેવી વાળવાળી અને જ્વાળાઓથી ભયાનક કૃત્યા પર ચક્ર છોડ્યું.
કૃત્યામ્ અનુજગામાશુ વિષ્ણુચક્રં સુદર્શનમ્ તતઃ સા ચક્રવિધ્વસ્તા કૃત્યા માહેશ્વરી તદા
વિષ્ણુનું સુદર્શન ચક્ર ઝડપથી કૃત્યાનો પીછો કરવા લાગ્યું અને પછી, ચક્રના પ્રહારથી મહેશ્વરની કૃત્યાનો નાશ થયો.
જગામ વેગિની વેગાત્ તદ્ અપ્ય્ અનુજગામ તામ્ કૃત્યા વારાણસીમ્ એવ પ્રવિવેશ ત્વરાન્વિતા
એ કૃત્યા પવન જેવી ઝડપથી ભાગી અને ચક્ર પણ તેના પીછે દોડી ગયું; કૃત્યા ઝડપથી વારાણસીમાં પ્રવેશી ગઈ.
વિષ્ણુચક્રપ્રતિહતપ્રભાવા મુનિસત્તમાઃ તતઃ કાશિબલં ભૂરિ પ્રમથાનાં તથા બલમ્
હે મહાન ઋષિ, જ્યારે કૃત્યાની શક્તિ વિષ્ણુના ચક્રથી અટકાઈ, ત્યારે કાશીની વિશાળ સેના અને પ્રમથોનું પણ દમન થયું.
સમસ્તશસ્ત્રાસ્ત્રયુતં ચક્રસ્યાભિમુખં યયૌ શસ્ત્રાસ્ત્રમોક્ષબહુલં દગ્ધ્વા તદ્ બલમ્ ઓજસા
સંપૂર્ણ સેના શસ્ત્રો અને અસ્ત્રોથી સજ્જ થઈને ચક્ર સામે આવી, પણ શસ્ત્રો અને અસ્ત્રોની વરસાદમાં એ સેનાનું તેજથી દહન થઈ ગયું.
કૃત્વાક્ષેમામ્ અશેષાં તાં પુરીં વારાણસીં યયૌ પ્રભૂતભૃત્યપૌરાં તાં સાશ્વમાતઙ્ગમાનવામ્
પછી એ ચક્રે આખી શહેરને અશાંત બનાવી, અનેક નોકર, નાગરિક, ઘોડા, હાથી અને માનવો ભરેલી વારાણસીમાં પ્રવેશ કર્યો.
અશેષદુર્ગકોષ્ઠાં તાં દુર્નિરીક્ષ્યાં સુરૈર્ અપિ જ્વાલાપરિવૃતાશેષગૃહપ્રાકારતોરણામ્
એ શહેર, જેમાં અનેક કિલ્લા અને ભંડારગૃહો હતા, દેવતાઓ માટે પણ જોવું દુષ્કર હતું, તેના બધા ઘરો, દીવાલો અને દરવાજા જ્વાળાઓથી ઘેરાઈ ગયા હતા.
દદાહ તાં પુરીં ચક્રં સકલામ્ એવ સત્વરમ્ અક્ષીણામર્ષમ્ અત્યલ્પસાધ્યસાધનનિસ્પૃહમ્ તચ્ ચક્રં પ્રસ્ફુરદ્દીપ્તિ વિષ્ણોર્ અભ્યાયયૌ કરમ્
વૈષ્ણવ ચક્રે અખૂટ ગુસ્સા સાથે, એક ક્ષણે આખું શહેર ભસ્મ કરી નાખ્યું. પછી તેજથી ઝગમગતું એ ચક્ર પાછું વિષ્ણુના હાથમાં આવી ગયું.
શ્રોતુમ્ ઇચ્છામહે ભૂયો બલભદ્રસ્ય ધીમતઃ મુને પરાક્રમં શૌર્યં તન્ નો વ્યાખ્યાતુમ્ અર્હસિ
મુનિ, અમને ફરીથી બલભદ્રના પરાક્રમ અને શૌર્ય વિશે સાંભળવું છે. કૃપા કરીને એનું વર્ણન કરો.
યમુનાકર્ષણાદીનિ શ્રુતાન્ય્ અસ્માભિર્ અત્ર વૈ તત્ કથ્યતાં મહાભાગ યદ્ અન્યત્ કૃતવાન્ બલઃ
યમુનાને ખેંચવાની અને બીજી ઘણી બલરામજીની લીલાઓ અમે સાંભળી છે. મહાનુભાવ, બલરામે બીજું શું કર્યું એ પણ કહો.
શૃણુધ્વં મુનયઃ કર્મ યદ્ રામેણાભવત્ કૃતમ્ અનન્તેનાપ્રમેયેન શેષેણ ધરણીભૃતા
મુનિઓ, હવે તમે રામ, અનંત, અનંત શક્તિ ધરાવતા અને ધરતીને ધરી રાખનારા બલરામે જે કાર્યો કર્યા એ સાંભળો.
દુર્યોધનસ્ય તનયાં સ્વયંવરકૃતેક્ષણામ્ બલાદ્ આદત્તવાન્ વીરઃ સામ્બો જામ્બવતીસુતઃ
જાંબવતીપુત્ર સામ્બે, દુર્યોધનની પુત્રીના સ્વયંવરમાં જોરથી તેને પકડી લીધી.
તતઃ ક્રુદ્ધા મહાવીર્યાઃ કર્ણદુર્યોધનાદયઃ ભીષ્મદ્રોણાદયશ્ ચૈવ બબન્ધુર્ યુધિ નિર્જિતમ્
પછી કર્ણ, દુર્યોધન અને બીજા મહાવીરોએ, ભીષ્મ અને દ્રોણ સાથે, યુદ્ધમાં હરાવેલા સામ્બને બાંધી નાખ્યો.