ઇત્ય્ ઉક્ત્વા પ્રયયૌ કૃષ્ણઃ પ્રાદ્યુમ્નિર્ યત્ર તિષ્ઠતિ તદ્બન્ધફણિનો નેશુર્ ગરુડાનિલશોષિતાઃ
આ રીતે કહીને કૃષ્ણ પ્રદ્યુમ્ન જ્યાં હતો ત્યાં ગયા, અને ગરુડના પવનથી સૂકાઈ ગયેલા, એને બાંધેલા સાપો હલાવી પણ શક્યા નહીં.
તતો ઽનિરુદ્ધમ્ આરોપ્ય સપત્નીકં ગરુત્મતિ આજગ્મુર્ દ્વારકાં રામકાર્ષ્ણિદામોદરાઃ પુરીમ્
પછી અનિરુદ્ધને તેની પત્ની સાથે ગરુડ પર બેસાડી, રામ, કૃષ્ણ અને દામોદર દ્વારકા શહેરમાં પરત ફર્યા.
ચક્રે કર્મ મહચ્ છૌરિર્ બિભ્રદ્ યો માનુષીં તનુમ્ જિગાય શક્રં શર્વં ચ સર્વદેવાંશ્ ચ લીલયા
શૌરીએ માનવ સ્વરૂપ ધારણ કરીને મહાન કાર્યો કર્યા, અને ઈન્દ્ર, શિવ તથા બધા દેવતાઓને સહેલાઈથી પરાજય આપ્યો.
યચ્ ચાન્યદ્ અકરોત્ કર્મ દિવ્યચેષ્ટાવિઘાતકૃત્ કથ્યતાં તન્ મુનિશ્રેષ્ઠ પરં કૌતૂહલં હિ નઃ
અને તેણે બીજા જે દૈવી કાર્યો કર્યા અને અવરોધો દૂર કર્યા, એ પણ કહો, મુનિશ્રેષ્ઠ, કેમ કે અમને ખૂબ જ ઉત્સુકતા છે.
ગદતો મે મુનિશ્રેષ્ઠાઃ શ્રૂયતામ્ ઇદમ્ આદરાત્ નરાવતારે કૃષ્ણેન દગ્ધા વારાણસી યથા
હવે હું કહું છું, મુનિશ્રેષ્ઠો, ધ્યાનથી સાંભળો કે માનવ અવતારમાં કૃષ્ણે કેવી રીતે વારાણસીને દહન કરી.
પૌણ્ડ્રકો વાસુદેવશ્ ચ વાસુદેવો ઽભવદ્ ભુવિ અવતીર્ણસ્ ત્વમ્ ઇત્ય્ ઉક્તો જનૈર્ અજ્ઞાનમોહિતૈઃ
પૌંડ્રક વાસુદેવ અને વાસુદેવ બંને પૃથ્વી પર અવતર્યા; અજ્ઞાનથી મોહિત થયેલા લોકોએ તેને કહ્યું, 'તમે વાસુદેવ તરીકે અવતર્યા છો.'
સ મેને વાસુદેવો ઽહમ્ અવતીર્ણો મહીતલે નષ્ટસ્મૃતિસ્ તતઃ સર્વં વિષ્ણુચિહ્નમ્ અચીકરત્ દૂતં ચ પ્રેષયામ્ આસ સ કૃષ્ણાય દ્વિજોત્તમાઃ
એણે વિચાર્યું, 'હું વાસુદેવ છું, પૃથ્વી પર અવતર્યો છું.' સ્મૃતિ ગુમાવીને, એણે બધા વિષ્ણુના ચિહ્નો ધારણ કર્યા અને કૃષ્ણ પાસે દૂત મોકલ્યો.
ત્યક્ત્વા ચક્રાદિકં ચિહ્નં મદીયં નામ માત્મનઃ વાસુદેવાત્મકં મૂઢ મુક્ત્વા સર્વમ્ અશેષતઃ
એ મૂર્ખે પોતાના ચક્રાદિક ચિહ્નો અને પોતાનું નામ છોડીને, બધું સંપૂર્ણપણે ત્યજી દીધું અને પોતાને વાસુદેવ માન્યો.
આત્મનો જીવિતાર્થં ચ તથા મે પ્રણતિં વ્રજ
તમારા પોતાના જીવ બચાવવા માટે, એ જ રીતે, મારી આગળ નમન કરો.
ઇત્ય્ ઉક્તઃ સ પ્રહસ્યૈવ દૂતં પ્રાહ જનાર્દનઃ
આવું કહેતાં, જનાર્દન હસી પડ્યા અને દૂતને કહ્યું.
નિજચિહ્નમ્ અહં ચક્રં સમુત્સ્રક્ષ્યે ત્વયીતિ વૈ વાચ્યશ્ ચ પૌણ્ડ્રકો ગત્વા ત્વયા દૂત વચો મમ
દૂત, તું જઈને પૌંડ્રકને મારા શબ્દો કહેજે: 'હું મારા પોતાના ચિહ્ન, એટલે ચક્ર, તારા પર ફેંકીશ.'
જ્ઞાતસ્ ત્વદ્વાક્યસદ્ભાવો યત્ કાર્યં તદ્ વિધીયતામ્ ગૃહીતચિહ્ન એવાહમ્ આગમિષ્યામિ તે પુરમ્
મારા સાચા સંદેશા તું પહોંચાડ્યા પછી, જે કરવું હોય એ કરજે; હું મારું ચિહ્ન પાછું લઈ ને તારા શહેરમાં આવીશ.
ઉત્સ્રક્ષ્યામિ ચ તે ચક્રં નિજચિહ્નમ્ અસંશયમ્ આજ્ઞાપૂર્વં ચ યદ્ ઇદમ્ આગચ્છેતિ ત્વયોદિતમ્
હું નિશ્ચિતપણે મારું ચક્ર, એટલે મારું પોતાનું ચિહ્ન, તારા પર ફેંકીશ, જેમ તું મને આવવા કહ્યું છે—આ જ તારે કહેવું છે.
સંપાદયિષ્યે શ્વસ્ તુભ્યં તદ્ અપ્ય્ એષો ઽવિલમ્બિતમ્ શરણં તે સમભ્યેત્ય કર્તાસ્મિ નૃપતે તથા યથા ત્વત્તો ભયં ભૂયો નૈવ કિંચિદ્ ભવિષ્યતિ
હું આવતીકાલે વિલંબ વિના તારો કામ પૂરું કરી દઈશ; રાજા, હું તારી શરણે આવીને એવું કરીશ કે પછી તારે ક્યારેય મારી તરફથી કોઈ ભય નહીં રહે.
ઇત્ય્ ઉક્તે ઽપગતે દૂતે સંસ્મૃત્યાભ્યાગતં હરિઃ ગરુત્મન્તં સમારુહ્ય ત્વરિતં તત્પુરં યયૌ
આવી વાત કહીને દૂત જતો રહ્યો ત્યારે, હરિએ સ્મરણ કરીને ગરુડ પર ચઢ્યા અને ઝડપથી એ શહેર તરફ ગયા.
તસ્યાપિ કેશવોદ્યોગં શ્રુત્વા કાશિપતિસ્ તદા સર્વસૈન્યપરીવારપાર્ષ્ણિગ્રાહમ્ ઉપાયયૌ
કેશવનાં તૈયારીઓની ખબર મળતાં, કાશીનાં રાજાએ આખું સેના અને સાથીઓ સાથે તેની મદદ માટે આવવું શરૂ કર્યું.
તતો બલેન મહતા કાશિરાજબલેન ચ પૌણ્ડ્રકો વાસુદેવો ઽસૌ કેશવાભિમુખં યયૌ
પછી પૌંડ્રક વાસુદેવ, પોતાની મોટી સેના અને કાશીરાજાની સેના સાથે, કેશવ સામે લડવા આગળ વધ્યો.
તં દદર્શ હરિર્ દૂરાદ્ ઉદારસ્યન્દને સ્થિતમ્ ચક્રશઙ્ખગદાપાણિં પાણિના વિધૃતામ્બુજમ્
હરિએ દૂરથી જોયું કે એ મનુષ્ય ભવ્ય રથ પર ઊભો છે, હાથમાં ચક્ર, શંખ, ગદા અને કમળ પકડીને.
સ્રગ્ધરં ધૃતશાર્ઙ્ગં ચ સુપર્ણરચનાધ્વજમ્ વક્ષસ્થલકૃતં ચાસ્ય શ્રીવત્સં દદૃશે હરિઃ
હરિએ જોયું કે એ ગળામાં વણમાલા ધારણ કરેલી છે, શારંગ ધનુષ્ય છે, ગરુડની આકૃતિવાળો ધ્વજ છે અને છાતી પર શ્રીવત્સનું ચિહ્ન છે.
કિરીટકુણ્ડલધરં પીતવાસઃસમન્વિતમ્ દૃષ્ટ્વા તં ભાવગમ્ભીરં જહાસ મધુસૂદનઃ
મધુસૂદનએ જોયું કે એ મથામાં મુગટ, કાનમાં કુંડળ અને પીળાં વસ્ત્રો પહેરીને ઊંડા ભાવથી ઊભો છે—આ જોઈને તેઓ હસી પડ્યા.
યુયુધે ચ બલેનાસ્ય હસ્ત્યશ્વબલિના દ્વિજાઃ નિસ્ત્રિંશર્ષ્ટિગદાશૂલશક્તિકાર્મુકશાલિના
દ્વિજ, એણે પોતાની સેના સાથે હાથી, ઘોડા અને તલવાર, ભાલા, ગદા, ત્રિશૂલ અને ધનુષ્યવાળા યોદ્ધાઓ સાથે યુદ્ધ કર્યું.
ક્ષણેન શાર્ઙ્ગનિર્મુક્તૈઃ શરૈર્ અગ્નિવિદારણૈઃ ગદાચક્રાતિપાતૈશ્ ચ સૂદયામ્ આસ તદ્બલમ્
થોડી જ વારમાં, શારંગમાંથી છોડેલા અગ્નિ જેવી તેજસ્વી બાણો અને ગદા-ચક્રના ઘા વડે એ આખી સેના નાશ પામી.
કાશિરાજબલં ચૈવ ક્ષયં નીત્વા જનાર્દનઃ ઉવાચ પૌણ્ડ્રકં મૂઢમ્ આત્મચિહ્નોપલક્ષણમ્
કાશીરાજાની સેના નષ્ટ કરીને, જનાર્દને પોતાના ચિહ્નો ધારણ કરનાર મૂર્ખ પૌંડ્રકને સંબોધન કર્યું.
પૌણ્ડ્રકોક્તં ત્વયા યત્ તદ્ દૂતવક્ત્રેણ માં પ્રતિ સમુત્સૃજેતિ ચિહ્નાનિ તત્ તે સંપાદયામ્ય્ અહમ્
પૌંડ્રક, તું દૂત મારફતે જે કહ્યું હતું કે હું મારા ચિહ્નો ફેંકું, એ હું હવે તારા માટે પૂર્ણ કરું છું.
ચક્રમ્ એતત્ સમુત્સૃષ્ટં ગદેયં તે વિસર્જિતા ગરુત્માન્ એષ નિર્દિષ્ટઃ સમારોહતુ તે ધ્વજમ્
આ રહ્યો તારા પર ફેંકાયેલો ચક્ર, આ રહી તારી ઉપર ફેંકાયેલી ગદા, અને ગરુડ પણ, જેમ કહેવામાં આવ્યું, હવે તારા ધ્વજ પર ચઢે.
ઇત્ય્ ઉચ્ચાર્ય વિમુક્તેન ચક્રેણાસૌ વિદારિતઃ પોથિતો ગદયા ભગ્નો ગરુત્માંશ્ ચ ગરુત્મતા
આવું કહીને, છોડેલા ચક્રથી એ ઘાયલ થયો, ગદાથી પડ્યો અને ગરુડ પણ ગરુડના ઘા વડે તૂટી પડ્યો.
તતો હાહાકૃતે લોકે કાશીનામ્ અધિપસ્ તદા યુયુધે વાસુદેવેન મિત્રસ્યાપચિતૌ સ્થિતઃ
પછી જ્યારે આખા જગતમાં હાહાકાર મચ્યો, ત્યારે કાશીના રાજાએ પોતાના મિત્રના બદલો લેવા માટે વાસુદેવ સાથે યુદ્ધ કર્યું.
તતઃ શાર્ઙ્ગવિનિર્મુક્તૈશ્ છિત્ત્વા તસ્ય શરૈઃ શિરઃ કાશિપુર્યાં સ ચિક્ષેપ કુર્વંલ્ લોકસ્ય વિસ્મયમ્
પછી શારંગ ધનુષ્યમાંથી છોડેલા તીરો વડે તેણે એ રાજાનું માથું કાપી કાશી શહેરમાં ફેંકી દીધું, જે જોઈને લોકો આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા.
હત્વા તુ પૌણ્ડ્રકં શૌરિઃ કાશિરાજં ચ સાનુગમ્ રેમે દ્વારવતીં પ્રાપ્તો ઽમરઃ સ્વર્ગગતો યથા
પૌંડ્રક અને કાશીના રાજા તથા તેમના સાથીઓને મારીને શૌરી આનંદમાં દ્વારકામાં પ્રવેશ્યા, જેમ અમર દેવતા સ્વર્ગમાં જાય છે.
તચ્છિરઃ પતિતં તત્ર દૃષ્ટ્વા કાશિપતેઃ પુરે જનઃ કિમ્ એતદ્ ઇત્ય્ આહ કેનેત્ય્ અત્યન્તવિસ્મિતઃ
કાશીના રાજાના શહેરમાં જ્યારે લોકો એ પડેલું માથું જોયું, ત્યારે તેઓ ખૂબ જ આશ્ચર્યમાં પડી ગયા અને કહેવા લાગ્યા: 'આ શું છે? આ કોણે કર્યું?'