તત્ કથ્યતાં દ્રુતં ગત્વા પૌલોમ્યા વચનં મમ સત્યભામા વદત્ય્ એવં ભર્તૃગર્વોદ્ધતાક્ષરમ્
હવે જલ્દી જઈને પૌલોમીને મારા શબ્દો કહો: 'સત્યભામા એમ કહે છે', એમ પતિના ગૌરવથી ગર્વિત શબ્દોમાં કહો.
યદિ ત્વં દયિતા ભર્તુર્ યદિ તસ્ય પ્રિયા હ્ય્ અસિ મદ્ભર્તુર્ હરતો વૃક્ષં તત્ કારય નિવારણમ્
જો તું પતિની પ્રિય છે, જો તું ખરેખર તેને પ્રિય છે, તો મારા પતિએ વૃક્ષ લઈ જાય એ અટકાવ.
જાનામિ તે પતિં શક્રં જાનામિ ત્રિદશેશ્વરમ્ પારિજાતં તથાપ્ય્ એનં માનુષી હારયામિ તે
હું જાણું છું કે તારો પતિ ઇન્દ્ર છે, દેવતાઓનો રાજા છે, અને હું પારિજાત વૃક્ષને પણ ઓળખું છું. છતાં, હે સ્ત્રી, હું આ વૃક્ષ તારી પાસે થી લઈ જઇશ.
ઇત્ય્ ઉક્તા રક્ષિણો ગત્વા પ્રોચ્ચૈઃ પ્રોચુર્ યથોદિતમ્ શચી ચોત્સાહયામ્ આસ ત્રિદશાધિપતિં પતિમ્
આ રીતે કહેતાં, રક્ષકો ગયા અને જે બન્યું તે બધું જોરથી કહીને સંભળાવ્યું. પછી શચીએ પોતાના પતિ દેવરાજને ઉશ્કેરવા માંડ્યા.
તતઃ સમસ્તદેવાનાં સૈન્યૈઃ પરિવૃતો હરિમ્ પ્રવૃક્તઃ પારિજાતાર્થમ્ ઇન્દ્રો યોધયિતું દ્વિજાઃ
પછી બધા દેવતાઓની સેના સાથે ઘેરાયેલા હરિને, હે દ્વિજો, ઇન્દ્રે પારિજાત માટે યુદ્ધ કરવા લલકાર્યો.
તતઃ પરિઘનિસ્ત્રિંશગદાશૂલધરાયુધાઃ બભૂવુસ્ ત્રિદશાઃ સજ્જાઃ શક્રે વજ્રકરે સ્થિતે
પછી લોખંડના ગદા, તલવાર, મુંગા અને ભાલા ધારણ કરેલા બધા દેવતાઓ તૈયાર ઊભા રહ્યા, અને વજ્રધારી ઇન્દ્ર પોતાનું સ્થાન લઈ ઊભો રહ્યો.
તતો નિરીક્ષ્ય ગોવિન્દો નાગરાજોપરિ સ્થિતમ્ શક્રં દેવપરીવારં યુદ્ધાય સમુપસ્થિતમ્
પછી ગોવિંદે જોયું કે ઇન્દ્ર સર્પરાજા ઉપર બેઠો છે, આસપાસ દેવતાઓનો સમૂહ છે અને યુદ્ધ માટે તૈયાર છે, તો ગોવિંદ પણ તૈયાર થયો.
ચકાર શઙ્ખનિર્ઘોષં દિશઃ શબ્દેન પૂરયન્ મુમોચ ચ શરવ્રાતં સહસ્રાયુતસંમિતમ્
પછી તેણે શંખ વગાડ્યો, જેના અવાજથી દિશાઓ ગૂંજી ઉઠી, અને હજારો-દસ હજાર જેટલા બાણ છોડ્યા.
તતો દિશો નભશ્ ચૈવ દૃષ્ટ્વા શરશતાચિતમ્ મુમુચુસ્ ત્રિદશાઃ સર્વે શસ્ત્રાણ્ય્ અસ્ત્રાણ્ય્ અનેકશઃ
પછી, દિશાઓ અને આકાશ બાણોથી છલકાઈ ગયા તે જોઈ, બધા દેવતાઓએ અનેક પ્રકારના શસ્ત્રો અને અસ્ત્રો છોડ્યા.
એકૈકમ્ અસ્ત્રં શસ્ત્રં ચ દેવૈર્ મુક્તં સહસ્રધા ચિચ્છેદ લીલયૈવેશો જગતાં મધુસૂદનઃ
મધુસૂદન ભગવાને, દેવતાઓએ છોડેલા દરેક અસ્ત્ર અને શસ્ત્રને સહેલાઈથી હજાર-હજાર ટુકડામાં કાપી નાખ્યા.
પાશં સલિલરાજસ્ય સમાકૃષ્યોરગાશનઃ ચચાલ ખણ્ડશઃ કૃત્ત્વા બાલપન્નગદેહવત્
પાણીના રાજાના પાશને ખેંચીને, સર્પાસન પર બેઠેલા એણે તેને હલાવ્યું અને નાના સાપના શરીર જેવા ટુકડા કરી નાખ્યા.
યમેન પ્રહિતં દણ્ડં ગદાપ્રક્ષેપખણ્ડિતમ્ પૃથિવ્યાં પાતયામ્ આસ ભગવાન્ દેવકીસુતઃ
યમ દ્વારા મોકલાયેલ દંડ, ગદાના ઘા થી તૂટી ગયો હતો, તેને દેવકીપુત્ર ભગવાને જમીન પર ફેંકી દીધો.
શિબિકાં ચ ધનેશસ્ય ચક્રેણ તિલશો વિભુઃ ચકાર શૌરિર્ અર્કેન્દૂ દૃષ્ટિપાતહતૌજસૌ
મહાન શૌરીએ પોતાના ચક્રથી ધનનીશની શિબિકાને રેતી જેવો ભસ્મ કરી નાખ્યો અને પોતાની નજરથી સૂર્ય-ચંદ્રની તેજસ્વિતા પણ હરાવી દીધી.
નીતો ઽગ્નિઃ શતશો બાણૈર્ દ્રાવિતા વસવો દિશઃ ચક્રવિચ્છિન્નશૂલાગ્રા રુદ્રા ભુવિ નિપાતિતાઃ
અગ્નિને શતાબ્દી બાણોથી ઘાયલ કર્યો, વસુઓને દિશાઓમાં દોડાવ્યા, અને રુદ્રોના ભાલાના ટોચ ચક્રથી કાપી તેમને જમીન પર પાડી દીધા.
સાધ્યા વિશ્વે ચ મરુતો ગન્ધર્વાશ્ ચૈવ સાયકૈઃ શાર્ઙ્ગિણા પ્રેરિતાઃ સર્વે વ્યોમ્નિ શાલ્મલિતૂલવત્
શારંગધારીના બાણોથી સાધ્ય, વિશ્વદેવ, મારુત અને ગંધર્વ — બધા આકાશમાં શાલમલીના રૂવાં જેવા વિખેરાઈ ગયા.
ગરુડશ્ ચાપિ વક્ત્રેણ પક્ષાભ્યાં ચ નખાઙ્કુરૈઃ ભક્ષયન્ન્ અહનદ્ દેવાન્ દાનવાંશ્ ચ સદા ખગઃ
અને ગરુડએ પોતાની ચાંચ, પાંખ અને નખોથી દેવતાઓ અને દાનવો બંનેને માર્યા અને ભક્ષ્યા, એ હંમેશા પંખીઓનો રાજા રહ્યો.
તતઃ શરસહસ્રેણ દેવેન્દ્રમધુસૂદનૌ પરસ્પરં વવર્ષાતે ધારાભિર્ ઇવ તોયદૌ
પછી મધુસૂદન અને દેવરાજે એકબીજા પર હજાર-હજાર બાણ વરસાદ્યા, જાણે મેઘો ધારા વરસાવે છે.
ઐરાવતેન ગરુડો યુયુધે તત્ર સંકુલે દેવૈઃ સમેતૈર્ યુયુધે શક્રેણ ચ જનાર્દનઃ
તે ઘમાસાન યુદ્ધમાં, ગરુડએ એરાવત સાથે યુદ્ધ કર્યું અને જનાર્દને ઇન્દ્ર સાથે લડાઈ કરી, આસપાસના બધા દેવતાઓએ એ જોઈને આશ્ચર્ય માન્યું.
છિન્નેષુ શીર્યમાણેષુ શસ્ત્રેષ્વ્ અસ્ત્રેષુ સત્વરમ્ જગ્રાહ વાસવો વજ્રં કૃષ્ણશ્ ચક્રં સુદર્શનમ્
જ્યારે શસ્ત્રો અને અસ્ત્રો તૂટી અને નાશ પામ્યા, ત્યારે વાસવએ તરત જ વજ્ર પકડી લીધો અને કૃષ્ણે સુદર્શન ચક્ર ઉઠાવ્યું.
તતો હાહાકૃતં સર્વં ત્રૈલોક્યં સચરાચરમ્ વજ્રચક્રધરૌ દૃષ્ટ્વા દેવરાજજનાર્દનૌ
પછી ત્રણે લોક અને તેમાં રહેલા બધા જડ-ચેતન જીવો ચિંતિત થઈ ઉઠ્યા, કારણ કે દેવરાજ અને જનાર્દન બંને વજ્ર અને ચક્ર ધારણ કરીને ઊભા હતા.
ક્ષિપ્તં વજ્રમ્ અથેન્દ્રેણ જગ્રાહ ભગવાન્ હરિઃ ન મુમોચ તદા ચક્રં તિષ્ઠ તિષ્ઠેતિ ચાબ્રવીત્
ઇન્દ્રે જ્યારે વજ્ર ફેંક્યું, ત્યારે ભગવાન હરીએ તેને પકડી લીધું; એ સમયે પોતાના ચક્રને છોડ્યું નહીં અને બોલ્યા: 'થેમો, થેમો.'
પ્રનષ્ટવજ્રં દેવેન્દ્રં ગરુડક્ષતવાહનમ્ સત્યભામાબ્રવીદ્ વાક્યં પલાયનપરાયણમ્
ગરૂડથી વાહન ઘાયલ થયેલા અને વજ્ર ગુમાવેલા ઇન્દ્રને, જ્યારે તે ભાગવા લાગ્યો, ત્યારે સત્યભામાએ તેને કહ્યું.
ત્રૈલોક્યેશ્વર નો યુક્તં શચીભર્તુઃ પલાયનમ્ પારિજાતસ્રગાભોગાત્ ત્વામ્ ઉપસ્થાસ્યતે શચી
ત્રણેય લોકના સ્વામી, શચીપતિને ભાગવું યોગ્ય નથી; પારિજાતની માળાની મજા લેવા શચી તને જ મળશે.
કીદૃશં દેવ રાજ્યં તે પારિજાતસ્રગુજ્જ્વલામ્ અપશ્યતો યથાપૂર્વં પ્રણયાભ્યાગતાં શચીમ્
દેવ, તું જ્યારે તેજસ્વી પારિજાતમાળા જોઈને, શચી ફરી પ્રેમથી તારી પાસે આવે, ત્યારે તારી રાજાશાહી શું કામની?
અલં શક્ર પ્રયાસેન ન વ્રીડાં યાતુમ્ અર્હસિ નીયતાં પારિજાતો ઽયં દેવાઃ સન્તુ ગતવ્યથાઃ
શક્ર, હવે તારા પ્રયત્નો પૂરતા થયા; તારે શરમાવું નહીં. આ પારિજાત લઈ જવામાં આવો, અને દેવતાઓ ચિંતામુક્ત થાય.
પતિગર્વાવલેપેન બહુમાનપુરઃસરમ્ ન દદર્શ ગૃહાયાતામ્ ઉપચારેણ માં શચી
પતિના ગર્વ અને વધારે માનના કારણે, શચીએ જ્યારે હું તેના ઘરમાં આવી, ત્યારે યોગ્ય રીતે મારું સ્વાગત કર્યું નહીં.
સ્ત્રીત્વાદ્ અગુરુચિત્તાહં સ્વભર્તુઃ શ્લાઘનાપરા તતઃ કૃતવતી શક્ર ભવતા સહ વિગ્રહમ્
હું સ્ત્રી હોવાથી, મારું મન ઊંચું રહ્યું નહીં; હું તો મારા પતિની જ વખાણ કરતી રહી. તેથી, શક્ર, તારી સાથે ઝઘડો કર્યો.
તદ્ અલં પારિજાતેન પરસ્વેન હૃતેન વા રૂપેણ યશસા ચૈવ ભવેત્ સ્ત્રી કા ન ગર્વિતા
પારિજાત કોઈ બીજાએ લઈ ગયો હોય કે ગુમાવેલો હોય, હવે પૂરતું. રૂપ અને યશ હોય, તો કઈ સ્ત્રી ગર્વ ન કરે?
ઇત્ય્ ઉક્તે વૈ નિવવૃતે દેવરાજસ્ તયા દ્વિજાઃ પ્રાહ ચૈનામ્ અલં ચણ્ડિ સખિ ખેદાતિવિસ્તરૈઃ
આવું કહેતાં દેવરાજ પાછા ફર્યા; અને તેણે કહ્યું: 'બસ, ચંડિ, સખી, હવે તારા વધારે દુઃખના ઉલ્લેખ પૂરતા.'
ન ચાપિ સર્ગસંહારસ્થિતિકર્તાખિલસ્ય યઃ જિતસ્ય તેન મે વ્રીડા જાયતે વિશ્વરૂપિણા
જે સર્વ સૃષ્ટિના સર્જક, સંહારક અને પાલક છે, એવા વિશ્વરૂપીએ મને હરાવ્યો હોય તો પણ મને કોઈ શરમ લાગતી નથી.